©Jose Miguel Hernandez

Media-TIC veya Media-ICT (TIC: Tecnologías de la Información y la Comunicación; İngilizce ICT: Information and Communication Technologies), Barselona’da bulunan bir bilgi ve iletişim teknolojileri merkezi. Bilişim ve iletişim teknolojileri ofislerini, kamuya açık sergi mekanlarını barındıran bina, bu dallarda yeni fikirlerin tasarlandığı, hayata geçirildiği ve sergilendiği bir merkez. Enric Ruiz-Geli tasarımı yapının hedefi teknolojiyle uğraşan yatırımcıları, kullanıcıları ve mucitleri bir araya getiren bir mekan yaratmak.

©Iwan Baan

Media-TIC, 22@Barcelona isimli bölgede bulunuyor. Burası Barselona’nın Poblenou bölgesinin yenilenmesiyle ortaya çıkan projenin bir kısmı. Poblenou, eski endüstri yapılarının bulunduğu ve yaklaşık on yıl önce ‘yeni ekonomi’ merkezi haline getirmek üzere çalışmalara başlanan yer. Barselona’nın merkezinin doğusundaki bölge, yenilenme çalışmalarıyla, aslında Katalonya’nın bilgi ekonomisine yöneliminin bir ayağı. 22@Barcelona da bu projenin 200 hektarlık kısmını kaplıyor. İnnovasyon bölgesi olarak da anılan bu kısım, 3 ana endüstride bilgi gelişimi odaklı aktivitelerin gerçekleşeceği alanları yaratmayı amaçlıyor: tıbbi teknoloji, enerji ve tasarım ve son olarak medya, bilişim ve iletişim teknolojileri.

©Luis Ros

Alanın üst düzey teknoloji temasına uyarak, projenin mimarı ve cloud9 ekibinin kurucusu Enric Ruiz-Geli teknolojiyi yapının yaratımında odak noktası haline getirmiş. Tasarım ekibi binayı, CAD-CAM dijital süreçlerini kullanarak ve yapının mimarisine enerji verimliliğini arttıracak teknolojileri entegre ederek tasarlamış. Ruiz, yapıyı performatif (performative: edimsel) mimari olarak tanımlıyor: strüktürün kendisinin farklı fonksiyonları yerine getirdiği mimari. “Media-TIC binasının teması mimarlığın enerjinin dijital kullanımıyla nasıl yeni bir denge yaratebileceği.” diyor Ruiz-Geli “Dijital bilgi çağında, mimarlık teknolojik bir platform olmalı. Bu platformun yaratımı için bağlantısallık, yeni materyaller ve nanoteknoloji önemli.”.

©Jose Miguel Hernandez

Media-TIC binasını ‘edimsel’ yapan elemanlarından birini yapının iki cephesinde görebilmek mümkün. Bunlar eko-verimli materyal olan etilen tetrafloroetilen (ETFE) kaplamalar. Yapının güneydoğuya bakan cephesindeki kaplamalar günde 6 saat boyunca güneş ışığını emiyor. ETFE kaplama, burada konkav ve konveks üçgenlerden oluşan mozaik şeklinde kullanılmış -ETFE Diaphragm.

ETFE’nin cephede bu şekilde kullanımıyla ekip, içerde dışarıdaki sıcaklıktan korunmayı sağlıyor. 3 kat ETFE’nin (ilkkat şeffaf, diğeri ikisi noktalı) üçgensel bir çerçeveye bağlanmasıyle oluşturulmuş bu cephe. Belirli güneş ışığı karşısında şişen cephe elemanları, sıcaklık arttığında şişiyor ve içindeki hava odacığıyla ısı yalıtımı ve opak cephe sağlıyor.

©Gunnar Knechtel

ETFE aynı zamanda güneybatıya bakan cephede de kullanılmış. Burası da günde 6 saat güneş ışığına maruz kalıyor. Burada cepheye ETFE farklı şekilde uygulanmış; lentiküler (mercek biçiminde) -ETFE Lenticular. Bu cephe de güneş ışığıyla karşılaştığında iki katman plastik arasının nitrojen ile doldurulmasıyla oluşturuluyor. Bu şekilde cephe elemanları içindeki havanın partiküllerinin yoğunluğuyla içlerinde bir nevi bulut yaratıyor. Böylece güneş ışınlarını direktdağıtan bir cephe yaratılmış oluyor. Yaklaşık 2.500 metrekare ETFE kaplama kullanımıyla yapı, %20 oranında enerji tasarrufu sağlıyor. Diğer cepheler günde yalnızca 3 saat güneş alıyor ve buralarda güneşten korunma için ekran benzeri gölgelikler kullanılmış.

Taşıyıcı Sistem Maketi

Ruiz-Geli’ye göre strüktürün dijital ortamda yerçekimi etkisinde değil ve bir ağırlığı yok fakat yine de bir bağlantısallık içerisinde -kendi sözleriye bir dizi çekme gücü sistemi. Media-TIC binasında Ruiz-Geli’nin ilk stratejisi yapıya dağıtılmış taşıyıcı ağı yaratmak, incelikli bir parametri ile maksimum verimlilikte bir strüktür. Ana taşıyıcı, aralarında 14,25 metre bulunan 4 adet rijit, yanal ötelenmesi engellenmiş çerçeveler. Yapının 8 katı bu taşıyıcıya kablolarla asılmış. Bu taşıyıcı kurgusu, katlara bütüncül bir hacim, açık ve esnek bir plan şeması sağlıyor. Strüktür yapının cephesinde de görünür kılınmış. Ruiz-Geli Media-TIC’in böylece bir ağ ile sarılmış içinde yaşanabilir iskelet çerçeve haline geldiğini söylüyor.

©Iwan Baan

Media-TIC, 8 kata sahip yaklaşık 38 metre yükselen bir bina. Yapının programı taşıyıcı eleman yoğunluklarının değişimine göre 3 parçaya ayrılmış. Sıfır yoğunluk: zemin kat, stürktür yok, kamusal, 36×44 metrelik açık, bütün bir mekan. Burası bilişim ve iletişim merkezi olarak düşünülmüş, halka açık sergi alanı olarak kullanılıyor.

Düşük yoğunluk: çapraz strüktürel elemanlarla bölünen ofis katları. Bu alan, Ruiz-Geli’nin bir dizi çekme kuvveti yaratma prensibiyle yine esneklik sağlayabilen bir alan -zemin kat kadar olmasa da. Yüksek yoğunluk: galeriler -geniş taşıyıcı merkezleri. Bu alanlar, daha küçük ve esnek olmayan mekanlar: iletişim merkezleri, tesisat hacimleri, tuvaletler, çatı terasları ve avlular gibi.

©Jose Miguel Hernandez

Poblenou bölgesinin endüstriyel yapılarının strüktürel tipolojisinden faydalanarak Media-TIC, metal elemanlarla kurgulanmış. Bunun dışında yapının her türlü sistemi teknolojik olarak desteklenen sistemlerle oluşturulmuş -yukarıda bahsedilen cepheler gibi. Mimarlar yapıya entegre ettikleri sistemlerin kontolü için bir yazılım kullanmış. ‘Siyah kutu’ olarak adlandırılan sistemler devre dışı bırakıldığında yapı istenilen performansı gerçekleştirmiyor. Projenin her türlü sisteminin böyle sistemlere bağlanması da aslında bir sürü eleştiriye yol açmış. Bunun sebebi, yapının her zaman mimarların kurguladığı şekilde kullanılmayışı ve bunun ziyaretçiler üzerindeki etkisi aslında.

©Iwan Baan

Media-TIC, Enric Ruiz-Geli’nin edimsel mimariye örneklerinden. Yapı, teknoloji ve mimari kurgunun birleşimini hedefleyen yaklaşımıyla dikkat çeken bir tasarıma sahip. İçindeki esnek mekanlarıyla da aslında çevresindeki kentle entegre hale gelecebilecek mekanlar da yaratılmış -daha bu entegrasyon gerçekleşememiş olsa da. Media-TIC, becerikli teknolojik mimari kurgusu ve yalnızca zeminde kalan kentsel mekan yaratıyor.

Yapıdaki sistemlerin işleyişini açıklayan videolar için: https://www.ruiz-geli.com/projects/built/media-tic

The post Media-TIC appeared first on Arkitektuel.

©Medium

2006 yılında RIBA (Royal Institute of British Architects) tarafından Royal Gold Medal ödülüne layık görülmüş olan Sendai Mediatheque strüktürel yenilik, değişkenlik ve fonksiyonel önemi açısından oldukça etkileyici bir proje. Toyo Ito tasarımı yapı 2001 yılında tamamlanmış ve mimarlık tarihinde bir dönüm noktası olmuş. Bunun sebebi projenin mimaride akışkanlığı ve şu anı karakterize eden bilgisayar sanallığı tercüme eden bir karaktere sahip olması. 

©Washington Uni. St. Louis

Proje, Japonya’nın kenti Sendai’de bir kütüphane, internet odaları, DVD alanları, galeri ve kafe içeren bir yapı yapılması için açılan bir yarışmada ortaya çıkmış. Yarışmada ek olarak,  50×50 metrelik bir alanda kamuya tamamen açık bir erişimi olması istenmiş. Ito, bunu yapının şeffalığıyla sağlamayı tercih ediyor yapısında. Arazinin önünde ağaçlık alan oluşu ve şehre geniş karelerle bakmayı sağlama bunun sebeplerinden.

©Kevin McKitrick

Tasarımda ana fikirlerden biri sınırları önceden belirlenmemiş açık ve akışkan bir mekan. Yapı, bir akvaryum metaforunu kullanıyor: şeffaflığı ve yosunları hatırlatan taşıyıcıları bunun yansımaları. Bunun üzerine mimar yapıyla ilgili 5 isteğini şöyle sıralamış: 

-Birliktelik yaratmak istemiyorum. 

-Kiriş yaratmak istemiyorum.

-Duvar yaratmak istemiyorum.

-Oda yaratmak istemiyorum.

-Mimarlık yaratmak istemiyorum.

Son isteğin sebebi şartlanmış mimariye karşı çıkmak. Toyo Ito, bir fikrin yansıması yalnızca işin kendisiyle değil; şehre nasıl yerleştiğiyle ilgili olduğunu savunuyor. 

©Rasmus Hjortshoj

Yapının yalnızca maddesel olmaktan çıkmasını, iç ve dış ayrımı olmamasını, doğa ile mükemmel bir uyum içinde olması gerektiğini düşünüyor. Sendai Mediatheque’in tasarımda ana kritler olarak ele alınıyor.

Böylece yumuşak çizgileriyle içeriyi ve dışarıyı bileştiren, bir tür bitkiyi andıran, yapının ilk katından son katına doğru akan taşıyıcılarıyla doğaya referans verebilen bir yapı ortaya çıkıyor.

©Rasmus Hjortshoj

Sendai Mediatheque, içerisinde birçok mikro çevre barındıran çok fonksiyonlu bir yapı. Tanımladığı çevrelerdeki aktiviteler de mekanın içindeki mobilyalarla belirleniyor. Bu aktivitelerin yapı içindeki ve yapının şehir içindeki konumlanışlarındaki en önemli nokta kullanıcının akışını kesintiye uğratmamak. Yapı, katı bir cisim değil ve zemin katında duraklamadan geçmeye imkan tanıyor.

©Rasmus Hjortshoj

Yapının şekline baktığımızda aslında gerçekten bu kübün içerisiden geçilip gidilebilme durmu sorgulanıyor. Toyo Ito, yapının sınırlarını oldukça geniş bir alana yayarak, görünmez kılarak, dinamikleştirerek ve sürekli değişen şekilde kurgulayarak kullanıcıya birden çok daha fazla sayıda rota imkanı tanıyor. Sendai Mediatheque’in şeffaflığını ve geçirgenliğni de bu şekilde. “…beni çeken rüzgarı görmek değil fakat, hafif bir rüzgar gibi şekil almayan bir mimarinin olmasının ne kadar mükemmel olacağını düşünün.” Toyo Ito.

Yapı Ana Elemanları

Sendai Mediatheque, hem içerisinde hem de programları barındıran kutunun yapımında teknolojinin sınırlarını zorlayan bir yapı -özellikle taşıyıcı kurgusuyla. Projenin hem tarihte hem de şimdi oldukça önemli bir yere sahip olmasında taşıyıcı sisteminin yeri büyük.

Yapının platformları (döşemeleri), 80 cm kalınlığında, aslında metal kirişlerden oluşan bir grid. Bu döşemeler iki metal plağa kaynaklanmış -sandviç kiriş olarak bahsediliyor sistemden. Aynı sistemi çatıda da görmek mümkün. 

©Rasmus Hjortshoj

Dikey taşıyıcılar, borusal elemanlarla oluşturulmuş ve etrafı cam ile kaplanmış, deniz yosunlarını andırıyor. Şekil, boyut ve çapta farklılaşan tüpler (kolonlar), yapının içerisinde serbestçe dağıtılmış ve içerileri aydınlatılmış. Tüplerin çapları 2 ila 9 metre arasında değişiyor. En geniş tüp taşıyıcı da dikey sirkülasyon elemanlarını barındırıyor. bu tüp taşıyıcılar, hafif ve kırılgan bir görünüme sahip olsalar da, yüksek deprem ve tayfun tehlikesine sahip alanda yapıya yatay ve dikey sabitlik sağlıyor.

©Rasmus Hjortshoj

Yapıyı kaplayan kabuk, şeffaf bir cam örtü. Bu şekilde içerisi ve dışarısı arasında görsel ve akışkan bir iletişim sağlanıyor ve iki ortam arasındaki sınır ortadan kalkıyor. Toyo Ito, içerideki aktivitelere göre değişen cepheler önermiş. Örnek olarak güney (ana) cephe, caddey bakıyor ve iki katmanlı camla örtülü. Böylece içerinin güçlü rüzgardan ve soğuk havadan korunması sağlanmış. Batı cephesi bir başka yapıya bakıyor. Bu nedenle opak, metal bir cephe elemanıyla kaplı. 

Program Diyagramı

Yapının en alt kotu (meydan), resepsiyon, kafe ve bir kitapçıyı barındrıyor. Bir üst katta çocuk kütüphanesi, internet odası ve yönetim birimleri bulunuyor. Bu katlarda kamusal ve özel ayrımı yalnızca mobilayaları kullanıyor Ito.

Üç ve dördündü katlarda ise okuma odaları ve kitap ödünç alma / iade etme için gerekli hacimler yer alıyor. Yapının bundan üst katlarında; galeri alanları, film ve konferans odaları düşünülmüş. Yapının duvarlarla çevril tek kütlesi konferan salonu.

©Washington Uni. St. Louis

Sendai Mediatheque, hem içerisinde hem de programları barındıran kutunun yapımında teknolojinin sınırlarını zorlayan bir yapı. Toyo Ito’nun en ünlü yapılarından biri olan kütüphane, Sendai sakinleri için oldukça önemli bir kamusal mekan yaratıyor. Toyo Ito, Sendai Mediatheque ile şehrin de dünya çapında bir üne kavuşmasını sağlamış.

The post Sendai Mediatheque appeared first on Arkitektuel.