© Hannu Rytky

JKKM tarafından Lasipalatsi Meydanı’nda tasarlanan yeni yer altı sanat müzesi Amos Rex kubbeli kabarcıklar şeklinde 2.200 m² lik bir alanı kapsıyor. Proje, 1930’lu yıllardan kalma Lasipalatsi’nin yenilenmesi ve meydanın altındaki alanın bir galeriye dönüştürülmesi fikrinden doğmuş. Geçmiş ve günümüz arasındaki bağlantı, yeni müzenin tasarımı için ilginç bir başlangıç noktası olmuş.

© Mika Huisman

‘’Bina yeni bir sanat müzesine dönüştürülebilir mi? Hayır. Bu mümkün olamaz.” Amos Rex fikri ortaya atıldığında müze direktörü Kai Kartio bu tepkiyi vermiş. Ancak JKMM, Helsinki plan yönetmelikleri mevcut binanın zeminde uzamasına izin vermeyeceğinden daha önce otobüs istasyonu olarak kullanılan avlunun altındaki binayı genişletme fikri ile ortaya çıkıyor. Sonuç olarak, yeraltında, bir dizi kubbeli mekandan oluşan 2,200 metrekarelik bir galeri alanı tasarlanmış. Açılı tavan pencereleri ile meydana doğru yükselen bu kubbeler benzersiz bir kamusal alan oluşturuyor.

© Tuomas Uusheimo

JKMM  kurucu ortağı  Asmo Jaaksi projeyi şu sözler ile tarif ediyor: “Planlama kısıtlamaları nedeniyle sanat müzesi için yeni alanlar, yerin altında inşa edilmek zorundaydı ancak binanın kentsel bağlamda mevcut olması gerekiyordu. Bu formların mimarisi meydana yeni bir kimlik kazandırıyor.” 

Bu projeksiyonlar yeni galeri mekanlarına kentte var olmasını sağlıyor ve bu da yeraltındaki galeri alanına ziyaretçi çekmeye yardımcı oluyor. Aynı zamanda  bu açıklıklar galeride bulunan ziyaretçilerin yukarıya baktıklarında dışarıyı izleyebildikleri pencereler oluşturuyor ve meydanda bütünsel bir ilişki ortaya çıkıyor. Meydanı çevreleyen binanın diğer kısımlarında ise galeriyi destekleyen mağazalar ve restoranlar var. 

© Tuomas Uusheimo

Kubbelerin en büyüğü büyük ölçekli sanat eserlerini barındırmak için kullanılıyor. Diğer iki kubbe ise ikincil birer galeri mekanı ve Amos Rex’in büyük sanat eğitim odası. Açık salonlar kolonsuz olarak tasarlanmış ve modern talepler için çeşitli sergiler oluşturmak amacıyla esnek bir şekilde kullanılabiliyor.

© Tuomas Uusheimo

Yer altındaki galeri mekanlarına Lasipalatsi’nin fuayesinden erişiliyor ve buradaki merdivenler yukarıdan iki açılı tavan penceresiyle aydınlatılmış beyaz bir giriş salonuna çıkıyor. Bu tavan pencerelerinden biri, binanın kenarına çıkan bir merdiven manzarasını çerçeveliyor. Bu alanın bir tarafı vestiyer olarak kullanılırken, galeri alanlarına ve eğitim odalarına yapının diğer kanadından erişiliyor. Bu katın altında müzede sergilenmeyen eserleri saklamak için kullanılacak bir bodrum müze arşivi bulunmakta.

© Tuomas Uusheimo

Amos Rex’e giriş 18 yaşın altındaki herkes için ücretsiz ve ana galeride gençlere adanmış bir sanat eğitimi atölyesi yer almakta. Yarattığı sıradışı kamusal meydan ile dikkat çeken Amos Rex, 2018’in en çok dikkat çeken kültürel yapıları arasında gösterilmiş. 2018 yılında yapılan en dikkat çeken diğer kültürel yapıları ise buradan okuyabilirsiniz. 

Kaynaklar

• https://www.dezeen.com/2018/08/27/amos-rex-gallery-art-museum-jkmm-architects-helsinki/
• https://www.archdaily.com/900928/amos-rex-jkmm-architects
• https://www.nytimes.com/2018/09/05/arts/design/amos-rex-museum-is-helsinkis-new-homegrown-star.html
• https://jkmm.fi/case/new-amos-anderson-museum/

Rümeysa Öğütçü

The post Amos Rex appeared first on Arkitektuel.

2014 Dünya Kupası ve 2016 Olimpiyat Oyunlarıyla gözleri üzerine çeken renkli ve hareketli hayatıyla Brezilya’nin en turistik şehirlerinden biri olan Rio de Janeiro’nun merkezinde yer alan projede amaç farklı mimari dillere sahip olan üç binayı, Escola de Olhar Okulu ve çeşitli kültürel mekanları da bulunduran Rio Sanat Müzesi (MAR Rio) altında bir araya getirebilmekti.

© Leonardo Finotti

Rio Sanat Müzesi, erken yirminci yüzyıl eseri olan Dom João Sarayı’nın yenilenmiş iç mekanlarında, Escola de Olhar Okulu ise eski polis merkezi ve yan tarafındaki otobus terminalinde yer alıyor. Teras katında ise bar ve etkinlik alanları dalgalı bir tenteyle üstü örtülerek oluşturulmuş. Müzede sekiz adet yüksek tavanlı galeri, dört kata yerleştirilmiş. Giriş katı ziyaretçileri cephelerin merkezine alıyor ve iki seçenek sunuyor, doğrudan sergi alanlarına ve ya asansör ile çatı katına ulaşım.

© Leonardo Finotti

Yan tarafta yer alan okul yapısı yükseltilmiş ve taşıyıcı ayaklarla desteklenmiş. Mimarlar burada zemin katı boşaltıp içinde heykel sergi alanı da bulunan kamusal bir meydan yaratmışlar. Jacobsen Ofisi tasarım sürecini şöyle anlatmış;  Kullanım dışı olan üç binanın (Palacate Dom João Sarayı, polis merkezi ve Rio’nun eski otobüs terminali) sanat müzesi altında birleşmesi tarihi şehir merkezinin kentsel dönüşümün büyük bir parçasını oluşturuyordu. Her parçayı farklı ölçeklerde koruma ile inceledik.

1. Kat Planı

İlk olarak müze ve okul içinde bütün ve etkili bir kullanıma izin veren bir akış sistemi oluşturmaktı. Polis merkezinin çatı katında bar ve kültürel mekanları bulunduran bir asma meydan yaratmayı teklif ettik böylece ziyaret akışı yukarı katlardan aşağıya doğru olacaktı. Çatısı ise dalgalardan esinlenerek üç yapıyı da içine alan dalgalı bir beton tente ile örtüldü.

Saray yüksek tavan seviyesi ve serbest taşıyıcı sisteme sahip olduğu için müzenin sergi alanları kısımına uygun görüldü. Polis merkezi ise okul, konferans salonu, yönetim, multimedya sergi alanları ve teknik hacimler için ayrıldı.

© Leonardo Finotti

Şu anki vaziyetinde yola giriş çıkış sağlayan ayaklar, bütün kompleks için açık bir fuaye alanına dönüştürüldü ve heykel sergi alanları buraya dahil edildi. Komplekse bütünsel, açık ve kapalı bir hava vermesi için giriş iki bina (polis merkezi ve saray) arasına alındı.  Yol tarafındaki şehrin kültürel bir değeri olan giriş saçağı  teknik ihtiyaçlar ayrıldı.

Ziyaretçilerin iki bina arasındaki sirkülasyon ve bağlantısı yeni binaya ait olan ve alışılmadık bir tavır segileyen asma dar köprü ile sağlandı.

© Leonardo Finotti

Polis binasında ise iki binanın yüksekliğinin eşitlenmesi için en üst kattaki yığma cephe elementlerin yarı saydam cam ile yer değiştirilmesini önerdik, böylece taşıyıcı sistemin kolonları daha göz önünde olacak ve fuayedeki ayaklara referans verecekti.

Kullanım Diyagramı

Son olarak projenin temel simgesi olması için,  hayali ve soyut bir kimliği olan asma bir meydan önerdik.  Akıcı ve son derece hafif olan bu yapıda, dalgarın yüzey şekilleri taklit edildi. Basit, şiirsel, ve anlam dolu bu yapı aynı zamanda yapısal hesaplamasıyla modern bir tasarım.  Bu parça yakından, uzaktan, aşağıdan Maua Meydanına varanlar tarafından, yukarıdan ise Conceiçao manzara duvarından manzarayı seyredenler tarafından görülebilir.

The post MAR – Rio Sanat Müzesi appeared first on Arkitektuel.