© Hannu Rytky

JKKM tarafından Lasipalatsi Meydanı’nda tasarlanan yeni yer altı sanat müzesi Amos Rex kubbeli kabarcıklar şeklinde 2.200 m² lik bir alanı kapsıyor. Proje, 1930’lu yıllardan kalma Lasipalatsi’nin yenilenmesi ve meydanın altındaki alanın bir galeriye dönüştürülmesi fikrinden doğmuş. Geçmiş ve günümüz arasındaki bağlantı, yeni müzenin tasarımı için ilginç bir başlangıç noktası olmuş.

© Mika Huisman

‘’Bina yeni bir sanat müzesine dönüştürülebilir mi? Hayır. Bu mümkün olamaz.” Amos Rex fikri ortaya atıldığında müze direktörü Kai Kartio bu tepkiyi vermiş. Ancak JKMM, Helsinki plan yönetmelikleri mevcut binanın zeminde uzamasına izin vermeyeceğinden daha önce otobüs istasyonu olarak kullanılan avlunun altındaki binayı genişletme fikri ile ortaya çıkıyor. Sonuç olarak, yeraltında, bir dizi kubbeli mekandan oluşan 2,200 metrekarelik bir galeri alanı tasarlanmış. Açılı tavan pencereleri ile meydana doğru yükselen bu kubbeler benzersiz bir kamusal alan oluşturuyor.

© Tuomas Uusheimo

JKMM  kurucu ortağı  Asmo Jaaksi projeyi şu sözler ile tarif ediyor: “Planlama kısıtlamaları nedeniyle sanat müzesi için yeni alanlar, yerin altında inşa edilmek zorundaydı ancak binanın kentsel bağlamda mevcut olması gerekiyordu. Bu formların mimarisi meydana yeni bir kimlik kazandırıyor.” 

Bu projeksiyonlar yeni galeri mekanlarına kentte var olmasını sağlıyor ve bu da yeraltındaki galeri alanına ziyaretçi çekmeye yardımcı oluyor. Aynı zamanda  bu açıklıklar galeride bulunan ziyaretçilerin yukarıya baktıklarında dışarıyı izleyebildikleri pencereler oluşturuyor ve meydanda bütünsel bir ilişki ortaya çıkıyor. Meydanı çevreleyen binanın diğer kısımlarında ise galeriyi destekleyen mağazalar ve restoranlar var. 

© Tuomas Uusheimo

Kubbelerin en büyüğü büyük ölçekli sanat eserlerini barındırmak için kullanılıyor. Diğer iki kubbe ise ikincil birer galeri mekanı ve Amos Rex’in büyük sanat eğitim odası. Açık salonlar kolonsuz olarak tasarlanmış ve modern talepler için çeşitli sergiler oluşturmak amacıyla esnek bir şekilde kullanılabiliyor.

© Tuomas Uusheimo

Yer altındaki galeri mekanlarına Lasipalatsi’nin fuayesinden erişiliyor ve buradaki merdivenler yukarıdan iki açılı tavan penceresiyle aydınlatılmış beyaz bir giriş salonuna çıkıyor. Bu tavan pencerelerinden biri, binanın kenarına çıkan bir merdiven manzarasını çerçeveliyor. Bu alanın bir tarafı vestiyer olarak kullanılırken, galeri alanlarına ve eğitim odalarına yapının diğer kanadından erişiliyor. Bu katın altında müzede sergilenmeyen eserleri saklamak için kullanılacak bir bodrum müze arşivi bulunmakta.

© Tuomas Uusheimo

Amos Rex’e giriş 18 yaşın altındaki herkes için ücretsiz ve ana galeride gençlere adanmış bir sanat eğitimi atölyesi yer almakta. Yarattığı sıradışı kamusal meydan ile dikkat çeken Amos Rex, 2018’in en çok dikkat çeken kültürel yapıları arasında gösterilmiş. 2018 yılında yapılan en dikkat çeken diğer kültürel yapıları ise buradan okuyabilirsiniz. 

Kaynaklar

• https://www.dezeen.com/2018/08/27/amos-rex-gallery-art-museum-jkmm-architects-helsinki/
• https://www.archdaily.com/900928/amos-rex-jkmm-architects
• https://www.nytimes.com/2018/09/05/arts/design/amos-rex-museum-is-helsinkis-new-homegrown-star.html
• https://jkmm.fi/case/new-amos-anderson-museum/

Rümeysa Öğütçü

The post Amos Rex appeared first on Arkitektuel.

V&A Dundee / Kengo Kuma and Associates

©Ste Murray

“V&A Dundee, doğal ile yapay arasındaki diyaloğun dışavurumu” Kengo Kuma

İskoçya’nın ilk tasarım müzesi V&A Dundee, Eylül 2018’de hizmete açıldı. Nehre bakan alanda müze, doğa ile uyumu sağlamayı tasarımın odak noktası haline getirmiş. Açılı strüktürün yarattığı falezimsi formuyla ve yatay beton panellerden oluşan kaplamasıyla müze, Tay Nehri’nin ucunda etrafındaki çevreyi hatırlatan bir tasarım hedefliyor. Yapı hakkında detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

IK Lab / Jorge Eduardo Neira Sterkel

©IK Lab

Santiago Rumney Guggenheim, meşhur sanat eseri koleksiyoncusu Peggy Guggenheim’in torunun oğlu, tarafından başlatılan proje sonucu ortaya çıkan IK Lab, Tulum’da bulunuyor. Dalgalı alçı duvarları ve sarmaşıklardan oluşan yerleriyle müze, sanat eserleri için, sergi barındıran yapılarla eşleştirilmiş tipik beyaz kutunun aksine, alışılmadık bir arkaplan yaratıyor. IK Lab organik bir müze yapısı: yerel ahşap malzeme ve kıvrımlı beton yüzeyleriyle ağaç dalları ve sarmaşıkları tasarımına dahil eden bir kurgu.

Fondazione Prada Torre / OMA

©Bas Princen

İtalya, Milano’da yine OMA tarafından eski bir endüstriyel alana tasarlanan Fondazione Prada kopmleksindeki kule, çağdaş sanat eserlerinin sergileneceği bir yapı. Komplekse bu yıl eklenen Fondazione Prada Torre, vakfın vizyonunu yansıtan farklı sergi türlerine bir mekan sağlıyor. OMA tasarımı Torre, 9 katında farklı iç mekan kurgularına ev sahipliği yapacak şekilde kurgulanmış. Her bir kat ‘plan boyutları, temiz yükseklik ve yönelim’ üçlüsünü farklı şekilde ele alışıyla birbirinden ayrıştırılmış.

Tsuruoka Kültür Merkezi / Kazuyo Sejima

©SANAA

Tsuruoka Kültür Merkezi (Tsuruoka City Culture Hall), Tokyolu bir firma olna SANAA’nın kurucularından Pritzker ödüllü Kazuyo Sejima tarafından tasarlandı. Japonya’nın kuzeybatısındaki kentte bulunan yapı, kıvrımlı kanopilerle örtülmüş hacimlerden oluşuyor. Yapının bulunduğu arazinin sınırlarına yaklaştıkça küçülen hacimlerle Sejima, hem kütlenin büyüklüğünü azaltmayı hem de çevreyle daha bağlantılı bir yapı hedeflemiş.

Guardian Art Center / Ole Scheeren

©Dezeen

“Guardian Sanat Merkezi’nde tarih ve modernizm arasındaki daimi gerilim aksine iki olguyu bir hacimde birleştirme konusuna odaklandım.” Ole Scheeren

Çin’in başkenti Pekin’de bulunan yapı, Ole Scheeren tarafından ‘büyük bir kültürel makine’ olarak kurgulanmış. Bünyesinde sanat galerileri, sanat konuşmak için ayrılmış hacimleri, bir oteli ve etkinlik mekanlarını barındıran Guardian Sanat Merkezi (Guardian Art Center), birden fazla küçük bloğun bir araya gelmesiyle oluşturulmuş. Gri bazalt kaplı zemin üzerindeki yine gri renkteki blok hacimler yuvarlak pencerelerle donatılmış. Zemini arazinin tarihi karakterini bloklara devam ettiren bir öge olarak kurgulayan ve bloklarda tarihe modernizmi dahil eden kurgusuyla Scheeren, hem iç hem de dışta bir çeşit payboz algısı yaratan bir yapı tasarlamış.

Saya Park / Alvaro Siza + Carlos Castanheira

©Fernando Guerra | FG+SG

Portekizli ikili tarafından tasarlanan 3 yapıdan oluşan kültürel bir kompleks Saya Park. Güney Kore’de ağaçlı bir arazinin ortasındaki projenin en büyük kütlesi çeşitli sergi mekanlarını bünyesinde barındıran beton bir pavyon. Kıvrımlı, büyük sanat pavyonu, büyük boşluklarla doğal şekilde aydınlanan monolitik bir kütle. Saya Park, brüt beton hacimde doğal ışıkla etkileyici iç mekanlar kurguluyor. Proje hakkında detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

Katar Ulusal Kütüphanesi / OMA

©Iwan Baan

Katar Ulusal Kütüphanesi (Qatar National Library – QNL), Doha’nın eğitim şehri masterplanının bir parçası. “Mekanı her bir kitabın tek bir panoramada görülebileceği şekilde tasarladık. İçer girdiğinizde tamamen tüm kitaplarla gerçek anlamda sarılıyorsunuz -hepsi orda, görünür, herhangi bir ekstra çaba gerektirmeden ulaşılabilir. İç mekan o kadar geniş ki neredeyse şehir ölçeğinde değerlendirilebilir. Yapı, bütün bir nüfusu ve bütün bir kitap nüfusunu aynı anda bünyesinde barındırabilir.” OMA ekibinin kurucusu Rem Koolhas. Yapı hakkında detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

Amos Rex / JKMM Architects

©Tuomas Uusheimo

Helsinki’deki Amos Rex yapısı, bir yeraltı müzesi. JKMM ekibinin tasarımı olan yapı, yerin altındaki sergi mekanlarını örten kubbelerle zemin üstünde eğlenceli bir dış mekan yaratıyor. Kubbeler yeraltındaki hacimlerden taşıp, krem ve turuncu karolarla kaplı çatılarıyla baloncuklardan oluşan kamusal bir alan yaratıyor. 1930’lu yıllardan kalma Lasipalatsi isimli yapının yenilenmesi sonucu ortaya çıkan proje için ekibin kurucusu Asmo Jaaksi: “Alandaki planlama sınırlandırmaları nedeniyle müzenin yer altında tasarlanması gerekiyordu, ama yine de yapı kentsel bağlamda görünür hale gelmeliydi.” diyor.

Menil Çizim Enstitüsü / Johnston Marklee

©Richard Barnes

3 Kasım 2018’de hizmete başlayan enstitü, Los Angeles’lı mimar Johnston Marklee tarafından Houston, Teksas’ta tasarlanmış. Proje, özellikle modern ve çağdaş çizimlerin satılması, sergilenmesi, çalışılması ve korunması için tasarlamış. Yaklaşk 16 metre yükseliğindeki hacmiyle enstitü, etrafını saran kampüsteki konut bungalovlarının ve ana müze binasının arasındaki bir geçiş ölçeği aratıyor. Yapı 2 meydan, geniş bir avlu ve revaklı bir avlu etrafında ‘yaşam alanı’ olarak adlandırılan, hem bir toplanma mekanı hem de sirkülasyon ağını barındıran geniş bir kütleden oluşuyor.

In Bamboo / Archi-Union Architects

©Philip F. Yuan

Çin’in kırsal kentlerinden biri olan Daoming’teki yapı sergi, konferans ve başka etkinlikler için salonları barındıran bir kültürel merkez. Projenin en dikkat çekici özelliği yapıyı, komşusu olan köylerin ve bölgenin doğal ekolojisiyle bir hale getirmek için, geleneksel yapım teknikleriyle hayta geçirmesi. Prefabrik sistemler ve geleneksel metodların harmanı olan In Bamboo Kültür Merkezi, Möbius şeridini andıran kompleks bir geometriye sahip. Buna rağmen prefbrika çelik konstrüksiyon ve lokal malzeme olan seramik kaplamasıyla yapı yalnızca 52 günden tamamlanmış.

The post Yıl Biterken: 2018’in En Dikkat Çeken 10 Kültürel Yapısı appeared first on Arkitektuel.