© Hannu Rytky

JKKM tarafından Lasipalatsi Meydanı’nda tasarlanan yeni yer altı sanat müzesi Amos Rex kubbeli kabarcıklar şeklinde 2.200 m² lik bir alanı kapsıyor. Proje, 1930’lu yıllardan kalma Lasipalatsi’nin yenilenmesi ve meydanın altındaki alanın bir galeriye dönüştürülmesi fikrinden doğmuş. Geçmiş ve günümüz arasındaki bağlantı, yeni müzenin tasarımı için ilginç bir başlangıç noktası olmuş.

© Mika Huisman

‘’Bina yeni bir sanat müzesine dönüştürülebilir mi? Hayır. Bu mümkün olamaz.” Amos Rex fikri ortaya atıldığında müze direktörü Kai Kartio bu tepkiyi vermiş. Ancak JKMM, Helsinki plan yönetmelikleri mevcut binanın zeminde uzamasına izin vermeyeceğinden daha önce otobüs istasyonu olarak kullanılan avlunun altındaki binayı genişletme fikri ile ortaya çıkıyor. Sonuç olarak, yeraltında, bir dizi kubbeli mekandan oluşan 2,200 metrekarelik bir galeri alanı tasarlanmış. Açılı tavan pencereleri ile meydana doğru yükselen bu kubbeler benzersiz bir kamusal alan oluşturuyor.

© Tuomas Uusheimo

JKMM  kurucu ortağı  Asmo Jaaksi projeyi şu sözler ile tarif ediyor: “Planlama kısıtlamaları nedeniyle sanat müzesi için yeni alanlar, yerin altında inşa edilmek zorundaydı ancak binanın kentsel bağlamda mevcut olması gerekiyordu. Bu formların mimarisi meydana yeni bir kimlik kazandırıyor.” 

Bu projeksiyonlar yeni galeri mekanlarına kentte var olmasını sağlıyor ve bu da yeraltındaki galeri alanına ziyaretçi çekmeye yardımcı oluyor. Aynı zamanda  bu açıklıklar galeride bulunan ziyaretçilerin yukarıya baktıklarında dışarıyı izleyebildikleri pencereler oluşturuyor ve meydanda bütünsel bir ilişki ortaya çıkıyor. Meydanı çevreleyen binanın diğer kısımlarında ise galeriyi destekleyen mağazalar ve restoranlar var. 

© Tuomas Uusheimo

Kubbelerin en büyüğü büyük ölçekli sanat eserlerini barındırmak için kullanılıyor. Diğer iki kubbe ise ikincil birer galeri mekanı ve Amos Rex’in büyük sanat eğitim odası. Açık salonlar kolonsuz olarak tasarlanmış ve modern talepler için çeşitli sergiler oluşturmak amacıyla esnek bir şekilde kullanılabiliyor.

© Tuomas Uusheimo

Yer altındaki galeri mekanlarına Lasipalatsi’nin fuayesinden erişiliyor ve buradaki merdivenler yukarıdan iki açılı tavan penceresiyle aydınlatılmış beyaz bir giriş salonuna çıkıyor. Bu tavan pencerelerinden biri, binanın kenarına çıkan bir merdiven manzarasını çerçeveliyor. Bu alanın bir tarafı vestiyer olarak kullanılırken, galeri alanlarına ve eğitim odalarına yapının diğer kanadından erişiliyor. Bu katın altında müzede sergilenmeyen eserleri saklamak için kullanılacak bir bodrum müze arşivi bulunmakta.

© Tuomas Uusheimo

Amos Rex’e giriş 18 yaşın altındaki herkes için ücretsiz ve ana galeride gençlere adanmış bir sanat eğitimi atölyesi yer almakta. Yarattığı sıradışı kamusal meydan ile dikkat çeken Amos Rex, 2018’in en çok dikkat çeken kültürel yapıları arasında gösterilmiş. 2018 yılında yapılan en dikkat çeken diğer kültürel yapıları ise buradan okuyabilirsiniz. 

Kaynaklar

• https://www.dezeen.com/2018/08/27/amos-rex-gallery-art-museum-jkmm-architects-helsinki/
• https://www.archdaily.com/900928/amos-rex-jkmm-architects
• https://www.nytimes.com/2018/09/05/arts/design/amos-rex-museum-is-helsinkis-new-homegrown-star.html
• https://jkmm.fi/case/new-amos-anderson-museum/

Rümeysa Öğütçü

The post Amos Rex appeared first on Arkitektuel.

©Nico Saieh

Muuratsalo Deneysel Evi, Alvar Aalto’nun eşinin ölümünden sonra Finlandiya’nın Muuratsalo adası kıyısında 1949’da başladığı tasarım. Ev, Finlandaya’da Muuratsalo adası kıyısında bulunuyor. Adının ‘deneysel ev’ olmasının sebebi evin  tasarımı sırasında maddesellik, mimari yapım ve felsefelerinin çalışıldığı bir süreç haline gelmiş olması.

©Nico Saieh

Maddeselcilik mimaride, yapıyı oluşturan sistemlerde farklı materyaller ve maddelerin kullanılması. Konsepti değişik materyaller ve maddelerin oluşturduğu kompozisyon.

Yapının en temel yaklaşımı mekanın içerisine doğru odaklanan avlu şeması şeklinde oluşturulmuş olması ve bunu yaparken kullanıcıyı yakındaki Paijanne Gölü’ne çeşitli manzaralara yönlendirmesi.

©Nico Saieh

Muuratsalo Deneysel Evi’nin avlusundaki duvarlar incelendiğinde bu duvarların 50 farklı tuğladan oluşturulmuş olduğunu gözlemlemek mümkün. Bu farklı tuğlalar farklı örüntülerde bir araya gelmesiyle avlunun evin doğasını yansıtması amaçlanmış. Tuğlaların farklı düzenlenmesi aynı zamanda Alvar Aalto’nun bu farklılıkların estetiğini test etmesi için bir araç. Bu farklı düzenlerin sert iklime nasıl tepki verdiğini de gözlemleme şansı tanıyor bir yandan.

©Nico Saieh

Aalto’nun genel mimari anlayışının bir özelliği olarak, yapının çevresi de mimariyi deneyimlerken önemli bir rol oynuyor. Evin etrafındaki yosunla kaplanmış olan kayalar ve taşlar, yaban mersini dolu çalılar yapının beyaz ve tuğla duvarlarıyla bir kontrast oluşturuyor.

Ev genel olarak, badanalı duvarlarıyla tepenin peyzajından yükselen antik bir harabe hissi yaratıyor. Asmaların evin yüzeyleri boyunca ilerlemesi de bu tarihi etkiye katkı sağlıyor. Muuratsalo Deneysel Evi, çevresiyle kontrast oluşturmanın dışında aynı zamanda onun bir bütünü haline gelmiş.

©Addison Godel

Temel sistemleri, düzensiz tuğla inşası, güneşin pasif ısınma kaynağı olarak kullanımı gibi konsetplerin test edildiği bir yapı Muuratsalo Deneysel Evi. Buna ek olarak Alvar Aalto, evi maddeselliği keşfedeceği bir alan olarak kullanmaktan çekinmemiş, evi bir yaşam alanı olarak çok az kullanması nedeniyle.

©Nico Saieh

Evde bir tavanarası katı var ve burda bir resim atölyesi bulunuyor. Bu mekanın dilini güçlendirmek için kendi dilinde oldukça büyük bir yere sahip olan ahşap taşıyıcı sistemi kullanmış Alvar Aalto.

The post Muuratsalo Deneysel Evi appeared first on Arkitektuel.