©Caner Bilgin (Çinici Mimarlık)

Ankara Fen Lisesi Yenileme ve Ek Bina projesi, Çinici Mimarlık ekibinin lisenin yenilenmesi ve liseye ek bina tasarlanması için görevlendirilmesiyle ortaya çıkmış. Türkiye’de örnek bir eğitim seviyesi ve kampüse sahip bir okul olarak Ankara Fen Lisesi, 1964 yılında yine Çinici Mimarlık ekibi tarafından tasarlanmış. Altuğ ve Behruz Çinici tasarımı olan ODTÜ kampüsündeki okul için daha önce birden çok kez yenilemeler yapılmış. Fakat 2017 yılındaki kapasite artışı sonucu kampüsün genel olarak yenilenmesine ve okula yeni, ek binalar tasarlanmasına karar verilmiş. Proje için orijinal yapının, ODTÜ Mimarlık Fakültesi ve hatta kampüsünün mimarlığını üstlenen Çinici ekibine başvurulmuş.

©Caner Bilgin (Çinici Mimarlık)

Ankara Fen Lisesi Yenileme ve Ek Bina projesi temel hatlarıyla dört bölümden oluşan bir proje. Çinici ekibi ilk olarak proje kapsamında yeni bir kapmüs planı geliştiriyor. Daha sonra bu kapasiteyi karşılayabilmesi için büyümesi gereken kampüs ana binasına ek bir yapı tasarlıyor ve son olarak da okula yeni bir yurt binası ve spor binası ekliyor. Yeni kampüs planı kapsamında eski kampüs temelde kurulduğu şekli ile bırakılmış. Yapı orijinalinde bir orta bahçe etrafında kümelenen kampüs binaları ile kurgulanmış. Çinici ekibi bu yaklaşıma sadık kalarak kampüs bulunan doğu-barı ve kuzey-güney doğrultularında ilerleyen, kampüsün ağaçlı yollarını daha berligin hale getirmiş. Gereken yerlerde bu akslardaki kampüs yollarının uzatılmasını ve servis trafiğine ayrılmış kampüs içi yolların bu akslardan bağımsız hale getirilmesini sağlamış.

©Caner Bilgin (Çinici Mimarlık)

Kampüs planı iyileştirilmesinden sonra Ankara Fen Lisesi’nin ana binasına proje kapsamında bir ek bina yapılmış. 10 derslik, 4 atölye ve 3 laboratuardan oluşan eski ana binaya 9 yeni derliği ve 3 yeni laboratuarı barındıran ek bir yapı tasarlanmış. Diğer yapılar gibi betonarme taşıyıcıya sahip ek binada ana binanın brüt beton bırakılmış yapı kurgusu devam ettirilmiş. Bu ek yapı, ana yapının eski halinde bulunan tek katlı kütüphaneyi yıkıp yapının mevcut bloğnun güney kısmına yerleşiyor. Bu uçta yeni yapı, eski yapıyla bir L oluşturacak şekilde uzatılıyor. Uzatılan kısımda yeni bloğun önünde lisenin ana binasına bir bahçe de kazandırılmış.

©Caner Bilgin (Çinici Mimarlık)

Ek bloğun zemin katında da yıkılan kütüphane yerine giriş hacminde bulunan yeni bir kütüphane tasarlanmış. Yeni kütüphane, kampüsün esas giriş holünün sonunda bulunan hacim. Zemin kattaki kütüphane doğu ve batıya dönük cephelerinden kampüsteki yeşillik alanlara bakacak şekilde kurgulanmış.

Ana binaya ek olarak kurgulanan yapıda yeni bir hacim de gözlem evi. Bu gözlem evi ODTÜ kampüsüne ve lisenin kendi yeşil içindeki kampüsüne bakıyor. Gözlem evine ek olarka tasarlanan bloğun çatı katından ulaşılıyor. Binanın yeni kısımlarındaki bu yaklaşımlar, kampüste doğayla daha iç içe ve daha ferah bir ortam yakalanmasına yol açıyor.

©Caner Bilgin (Çinici Mimarlık)

Ana bina ve ek bloğundan sonra kampüse bir de yeni yurt binası eklenmiş. Ankara Fen Lisesi, kurulduğu haliyle 100 kadın 100 erkek olacak şekilde 200 kişilik bir yurda sahip. Bu yurt binası, kaçak katlar bulunduruyor ve zamanında kötü müdahelelere maruz bırakılmış. Kampüsün yeni halinde ise oda düzenlerini değiştirilmesi ve yurt kapasitesinin 2 katına çıkarılması gerekli olmuş. Bu nedenle bu eski müdaheleler ve hacim yetersizliği, eski yurdun korunarak geliştirilmesini imkansız hale getirmiş. Sonuç olarak kampüste 200 kadın 200 erkek olmak üzere 400 kişilik yepyeni bir yurt binası tasarlanmış.

©Caner Bilgin (Çinici Mimarlık)

Yurt binası, eski halinde olduğu gibi kampüsün batı kenarını tanımlayacak şekilde konumlandırılmış. Yapı, eskisine benzer bir lineerlikte, yeni yurt binasının orijinal konumuna yakın fakat kampüs arazisinin doğal bırakılmış alt kotlarına yakın bir yere ötelenmiş. Yeni yurttaki odalar ise dörder kişilik olarak düşünülmüş. Her oda doğal ışıktan olabildiğince çok faydalanacak fakat enerji kaybına yol açmayacak, büyük olmayan pencere açıklıkları ile planlanmış. Yurt binasında odaların yer aldığı aksta yapının cephesi ısı yalıtımlı beyaz prekast beton paneller ile kurgulanmış. Yurdun banyoları ve sirkülasyon çekirdeği de genel açıklık kurgusundan farklı olarak koridorlara doğal ışık sağlayabilecek şekilde düzenlenmiş. Yıkılmış yurtların alanı yeni yurt binasında orta bahçeye eklenmiş. Bu kısım bir kotların düzenlenmesi ile altında ek okuma salonu bulunan, üstü yeşil örtü kaplı bir hacim olarak değerlendirilmiş.

©Caner Bilgin (Çinici Mimarlık)

Ankara Fen Lisesi Yenileme ve Ek Bina projesi bünyesinde kampüse son olarak yeni bir spor binası tasarlanmış. Projenin orijinal halinde kampüsün güney ucunda bir spo binası bulunuyor. Bu yapı, üçgen kesitli ve çatısına çıkılabilen bir kurguya sahip ve bu nitelikleriyle kampüsün en dikkat çeken yapılarından biri. Fakat yapının müellifliğinin Çinici Mimarlığa ait olup olmadığı dahi tespit edilememiş. Yenileme projesinin gereklilikleri ve zamanla niteliksizleşmiş halinden dolayı bu yapı da yenileme projesi kapsamında yıkılmış. Yapı yerine yeni spor binası ise yaklaşık aynı yerde konumaldırılmış. Yeni spor binası kampüse, bünyesindeki spor işlevlerine ek olarak, 500 kişilik tribünü ile kapalı tören alanı olarak da hizmet verebilecek şekilde tasarlanmış.

©Caner Bilgin (Çinici Mimarlık)

Çinici Mimarlık’ın Can Çinici, Cem Katkat ve Begüm Yılmaz Bilgin’den oluşan proje ekibi, 4 ay gibi çok kısa bir süre içinde projeyi tamamlanmak zorunda bırakılmış. Bunun sebebi yapının yeni ders yılına yetiştirilmek istenmesi. Ekip bu süreç yüzünden projede birtakım sıkıntılar yaşamış. Çinici ekibi beraber çalıştıkları yüklenici şirketin bu acele süreçle ilgili tecrübe eksikliğinden dolayı yapının inşai kalitesinin epeyce düşük bir şekilde kullanıma açılmış olduğunu belirtiyor. XXI dergisinin yapı ile ilgili, tasarımı ve süreçteki sorunları da anlatan, Can Çinici ile yaptığı detaylı röportaja buradan ulaşabilirsiniz.

The post Ankara Fen Lisesi Yenileme ve Ek Bina Projesi appeared first on Arkitektuel.

Behruz Çinici ve Altuğ Çinici çiftinin tasarımı olan ODTÜ Mimarlık Fakültesi, 1961 yılında kampüs ve binaları için düzenlenen yarışma sonucu ortaya çıkmış. Çiftin yarışmayı kazanmasıyla kampüsün yapılan ilk binası mimarlık fakültesi. Yarışmadan sonra 1962 yılında yapımına başlanan fakülte, 1963 yılında tamamlanmış. ODTÜ Mimarlık Fakültesi, 1960’lı yılların Türkiye mimarisindeki en önemli yapıtlardan biri.

ODTÜ Kampüsü Çinici çifti tarafından bir yola bağlanan külliyeler şeklinde kurgulanmış. Yerleşim ve düzen olarak, ODTÜ Kampüsü için yerleşkeyi boydan boya saran bir ‘alle’ fikri üzerine yoğunlaşılmış. Divan Yolu olarak da geçen bu alle, kampüsün tüm binalarını, fakültelerini birbirine bağlıyor. Divan Yolu’na, alleye, bağlanan bir parça olan ODTÜ Mimarlık Fakültesi koridorsuz, iç içe geçmiş avlular ve galerilerden oluşuyor. Bu tasarımı brüt beton yapıda kurgulayan fakülte, 1950’ler Enternasyonal Stili ve Brütalizmin izlerini taşıyor. Aynı zamanda kampüsün ilk binası, ülkede yapılagelmiş modernist mimari uygulamalara bir eleştiri niteliği de taşıyor.

Mimarlık Fakültesi, kampüsün kurgusunu şekillendiren alleye genelin aksine tek bir giriş kapısıyla bağlanmıyor. Fakülte kampüse, havuzlu kapı ve dekanlık girişi denilen ana girişler, otopark kapısı olarak anılan arka giriş ve Endüstriyel Tasarım stüdyolarından bağlanan dördüncü bir giriş kapısıyle bağlanıyor. Bu girişlerin fazlalığı aslında yapı üzerinde tek kütleli dev yapı etkisini ortadan kaldıran bir yaklaşım. Ek olarak fakülteyi oluşturan mekanların birbirlerinin içine geçen, avlular ve galeriler yaratan birleşimleri ve bina içerisinde yaratılan seviye farklılıkları da yapıda çeşitliliğin oluşmasını ve böylece dev hacim algısını kırmasını sağlamış.

©Flickr: SALTOnline

Yapıda tek tip mekanları binanın farklı noktalarında gözlemlenmiyor. Tek tip mekanlar aynı yerde bir araya gelip farklı mekanları oluşturuyorlar. Buna örnek olarak mimarlık bölümü stüdyolarının beraber oluşturduğu iç avlu (göbek taşı) etrafındaki sınıflar, Endüstriyel Tasarım stüdyolarının içeride oluşturduğu ortak stüdyo mekanına çıkıyor. Fakülte, birbiriyle her daim ilişki kuran mekanlara sahip.

1965 tarihli Arkitekt Dergisi’nin 3. sayısında, “Ankara’da Orta Doğu Üniversitesi” başlıklı yazıda mimarlık fakültesinden şöyle bahsediliyor: “Burada özellikle mimarlık fakültesi, büyük bir bütün içinde ilk faal çalışan fakülte olması dolayısıyla üzerinde duruldu. Takriben 600 talebeyi barındırabilmektedir. Bir seri çeşitli hacimli blokları orizontal bir şekilde içine alır…” 

©Cemal Emden

“…Kütüphane, açık ve kapalı konferans salonu güney köşesini teşkil ediyorlar, ana girişten sonra şekil ve manzara bakımından önemli mimarlık fakültesi sınıflarının bulunduğu blok gelmektedir. Bu sınıflar tatlı ve sakin bir şekilde ziraî manzaraya doğru uzanıyorlar. Batıya doğru müteakiben, şehircilik çalışmaları üçlü bloku, fakülte buralara içten bağlı, fakat kolaylıkla dışla da irtibatı bulunur bir şekilde bağlanmıştır. Bir seri dershaneler, batı köşesini teşkil ediyorlar, mimarlık müşterek çalışma blokuna doğru uzanıyor. Bunlar ise kuzey tarafın can alıcı noktasını teşkil ediyorlar. Küçük bir açıkhava konferans, dinlenme yeri, fakat biraz daha batıya doğru yer alır. Kuzey köşesinin geriye kalan kısmını profesör odaları işgal ederler. Bu kuzey köşesinde Üniversitenin ana damarını teşkil eden yola yan tarafını vermiştir. Buradan da girişin büyük avlu kısmına girmek mümkündür. Bu avlu sergiler için kullanılabilir. Üstelik okuma salonu ve teneffüshanenin merkezi ve fakültenin iç kısmının merkezini (kalbini) teşkil eden yere de bağlıdır…”

©Flickr: SALTOnline

“…Büyük bina profilinin bulunmaması, açıklık ve çeşitlik kendiliğinden iç ve dış sahaya anlam kazandırıyor.  Üniversitenin bütününü ve araziyi birbirine bağlıyor. Burada belirttiğimiz iç okuma salonu haddizatında çeşitli fonksiyonları da üzerine almaktadır ve Selçuklu mimarisinin eski geleneksel tipinin bir kısmını belirtmektedir. Yukarıdan aydınlatılmış bir salon, ışık tepeden gelmektedir. Buraya talebeler hiçbir kontrol olmadan girebilir, tahta raflardaki meslekî mecmuaları alabilirler, okuyabilirler, konuşabilir ve görüşebilirler. Burada, mimarların, avrupaî rasyonalizmi basit değişmelerle getirmek değil, kendi memleketlerinin bazı geleneksel şeylerini modern bir şekilde takdim etmek istedikleri görülür. Diğer canlı bir unsur manzara ile kurulan irtibattır. Bütün Üniversitenin konusu, mimarlık fakültesinde belirtildiği gibi, önemle altı çizilecek, önemli ve tabiî bir anlam taşır. Meselâ: Mimarlık sınıflarının manzara durumu. Fakülte sadece yayalara mahsus bir damar üzerinde yer almasından değil, doğuya bakan profilde, Ankara manzarası ve ziraî görünüm önem kazanır. Binaların bütünü açık bir şekilde anlamıdır. Binaların bütünündeki akıcılık bir seri göze hitap ediyor ve hiçbir ana görünüş teşkil etmeyip, açık ve genel bir görünüm vermektedir.”

Genel olarak brütalist bir anlayışla tasarlanan bina, Getty Vakfı’nın 20. yüzyılda inşa edilmiş 12 modern dönem mimarisi eserinin korunmasına yönelik girişimine dahil edilmiş. “Keeping It Modern” adı altındaki projede dünya çapında mimarlarla ve tasarımlarıyla beraber ODTÜ Mimarlık Fakültesi ve Behruz- Altuğ Çinici isimleri yer almış.

Kaynaklar:

-“Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Mimarlık Fakültesi” Arkiv. Erişim 21.02.2019 <http://www.arkiv.com.tr/proje/ortadogu-teknik-universitesi-mimarlik-fakultesi/7915>

– “ODTÜ Mimarlık Fakültesi – Behruz Çinici” 22 Ekim 2017.  ArchyZone. Erişim 21.02.2019. <https://archyzone.wordpress.com/2017/10/22/24/>

The post ODTÜ Mimarlık Fakültesi appeared first on Arkitektuel.

©Iwan Baan

Emerson College, 2005 Pritzker ödüllü Thom Mayne imzalı, Los Angeles’ta bir şehir üniversitesi. Şehir hayatının göbeğinde öğrenci yurtlarını, eğitim hacimlerini ve yönetim ofislerini tek bir kütlede toplayan Emerson College Los Angeles, ELA, Los Angeles’ta doğu sahil şeridinde bir noktaya konumlandırılmış. Yer itibariyle öğrencinin şehirle olan diyaloğunu arttırmayı ve öğrencilerin mesleki geleceklerini sürdürebilecekleri bir alanda bulunmalarını amaçlamış olan projenin bunu başardığı söylenebilir. Yapı, Pritzker ödüllü Thom Mayne imzalı bir yapı.

217 öğrenciye yurt olanağı sağlayan dikdörtgen yapı, ELA’nın asıl eğitim hacimlerini taşıyan bir strüktür aynı zamanda. İçerideki bu dinamik kütle de yaratıcılık, öğrenme ve sosyalleşme hacimlerine ayrılmış durumda. Bir çerçeve içine alınmış olan bu kütle hem şehir silüetine hayat katıyor hem de kendini diğer yapılardan ayırıyor.

©Iwan Baan

Yurtları barındıran iki ince kuleyi ise köprü görevi gören bir platform bağlıyor, burası çok amaçlı kullanım için düşünülmüş. 10 katlı kuleler ile sınırlanmış bu platform alanı, açıkhava çok amaçlı salon olarak tasarlanmış.

Heykeli forma sahip üniversitenin asıl kütlesi, dalgalı şekliyle farklı kotlarda teras alanları ve ana mekanlar oluşturuyor. Bu alanlar, öğrencilere sosyalleşebilecekleri mekanlar sunuyor. İçe bakan odalar da kulelerin iç cephelerinde görebileceğiniz güneş kontrol elemanlarıyla gizlenmiş.

©Iwan Baan

LEED Gold Sertifikasını hedefleyen yapı, Emerson’ın sürdürebilir tasarıma olan bağlılığını destekliyor. Sertifika için binadaki birtakım özellikler; hava durumuna göre otomatik çalışan gölge elemanları ve yüksek performanslı cam perde duvar. Bu cam duvar, içeriye ısı alınımını minimuma indirerek maksimum güneş ışığı ile aydınlık sağlıyor.

©Iwan Baan

Bunun dışında yapıda geri dönüştürülmüş ve yenilenebilir yapı elemanları kullanımı, %40 oranında tasarrufu sağlayan armatür seçimleri, ısıtma ve soğutma sistemlerinde enerji tasarrufu sağlama, pasif sistemler kullanma ve tüm sistemleri gözlemleyip en uygun verimi sağlayacak bina yönetimi ve işletim sistemi kullanımı mevcut.

©The Los Angeles Chapter of the American Institute of Architects

Yapının öenmli özelliklerinden bir tanesi, dikey bir kampüs fikrini oluşturabilecek bir yapı kurguluyor olmasıdır. Bir benzerini Roy ve Diana Vagelos Eğitim Merkezi‘nde de görebileceğiniz yaklaşım, geleneksel kampüs fikrine özellikle az alana sahip şehir içindeki eğitim alanlarında yeni bir bakış açısı getiriyor.

The post Emerson College Los Angeles appeared first on Arkitektuel.