Le Corbusier / © Wikimedia Commons

Brütalist mimari (1952-1975), modern hareketin devamında ortaya çıkan bir mimari stildir. Le Corbusier’nin malzeme seçimini tarif etmek için kullandığı Fransızca béton brut (ham beton) teriminden doğmuştur.

Malzeme, biçim ve işlevin yalın anlatımına duyulan hayranlık brütalizm akımının başlıca özelliğidir. Yapı malzemesi, konstrüksiyonu ve yapının içerdiği iç mekan birimleri dışa vurulur. Başta beton olmak üzere çelik, tuğla ve cam gibi malzemeler ve detaylar yalın olarak gösterilir.

Brütalizmin ortaya çıkışındaki en önemli fartörlerden biri II. Dünya Savaşı’ndan sonra harabelere dönen kentlerde beliren yapı gereci ve parasal kaynak sıkıntısı olmuştur.

Toplumsal ütopyacılığa eşlik eden akım, mimarlığı daha akılcı bir kentsel çevre inşa etmek için kullanmanın yollarını aramıştır. Le Corbusier’nin Unite d’Habitation görüşüne dayanan yüksek yoğunluklu konut bloklarının yapımıyla çözümlenmiştir.

Eleştirmenler tarafından bir toplu konut zaferi ya da kabusu olarak anılan Marsilya’daki dikdörtgen, betonarme konut birimi olan Unite d’Habitation, kapalı sokakları veya koridorları, toplumsal merkezleri ve küçük bir otel yardımı ile kullanıcıları için zengin bir iç kamusal yaşamı teşvik etmek için tasarlanmıştır.

Unite d’Habitation / © Paul Kozlowski

Unite d’Habitation, brütalist mimarinin en belirgin örneklerinden bir tanesidir. Bina pilotis adı verilen sistem ile, yer düzleminden kolonlar ile ayrılmış şekilde durmaktadır. Yapıyı taşıyan en büyük masif kolonlar çıplak bırakılmıştır. Cephe elemanları ve döşemeler brüt betondan oluşturulmuş ve yine çıplak bırakılmıştır.

Yapı, Le Corbusier’nin Modulor’unu en başarılı şekilde kullandığı eserlerindendir. Le Corbusier, mimarideki tüm ölçüleri insan ölçeğine getirme kaygısı ile ürettiği Modulor ölçü birimini tasarımının her aşamasında kullanmıştır.

Chandigarh Meclis Salonu / © Laurian Ghinitoiu

Chandigarh Meclis Salonu, Le Corbusier’nin brütalist eserlerinden bir başkası. Kolonsuz mekanın giriş portiğinin üzerindeki hiperbolik kabuk betonun potansiyelini gösterir.

Brütalizm, sadece savaş sonrası yeniden inşa çalışmalarının bir sonucu değildir. Brütalizmin ana malzemesi beton sadece bütçe açısından pratik bir seçenek değil, aynı zamanda geleceği de temsil eden bir yapı taşıdır. Pek çok brütalist yapının sosyal başarısızlığı sonucu, brütalist akımının kendisi suçlanmış ve sorgulanmıştır. Ancak başarısız örnekler olduğu gibi, başarılı örnekler de mevcuttur. Akım, modern mimarlık ile birlikte günümüzde tekrar gündeme gelmiştir.

The post Brütalizm ve Le Corbusier appeared first on Arkitektuel.

©Paul Kozlowski

Türkçesi ‘Barınma Ünitesi’ olan Unite d’habitation, dünya üzerindeki en meşhur ve önemli toplu konut projelerinden bir tanesidir. Özellikle II. Dünya Savaşı sonucunda ortaya çıkan toplu konut ve barınma ihtiyacına 20. yüzyılın ortalarında birçok mimar farklı çözümler getirmeye çalışmıştır. Unite d’habitation ise, ünlü Fransız-İsviçreli mimar Le Corbusier’nin dünya üzerindeki bu soruna karşı ürettiği mimari bir çözüm projesidir. Proje Marsilya’da II. Dünya Savaşı sonucunda evsiz kalan Fransız vatandaşlarını yeniden bir eve kavuşturma amacıyla yapılmıştır.

©Paul Kozlowski

Le Corbusier, projesinde toplu yaşama algısını değiştirmek istemiştir. İnsanlara yalnızca bir ‘sığınak’ vermek yerine, burada yaşayan insanların yaşayacakları, oynayacakları, bir araya gelecekleri bir dikey bahçe tasarlamaya çalışmıştır. Bu amaçla bu büyük yapının uzun ve geniş çatısı, burada yaşayanların kullanımına açılmıştır.

Çatı katında bulunan bahçeler, anaokulu, spor salonu ve havuz, çatıyı bir rekreasyon alanı haline getirmiştir. Aynı zamanda binanın içerisinde küçük dükkanlar, küçük bir revir ve bir otel de bulunmaktadır. Böyle bir tasarım felsefesi izleyerek Le Corbusier yarattığı devasa yapının içerisinde ayrı bir şehir yapısı ve ortak yaşam algısı kurmayı planlamıştır.

©Paul Kozlowski

Le Corbusier’nin aynı zamanda ‘the Radiant City’ (Göz Alıcı Şehir) ismini verdiği bu yapı, 337 daireden oluşmaktadır ve yaklaşık 1600 kişiye ev sahipliği yapabilmektedir. Bu bağlamda Le Corbusier’nin binalar için yaptığı “yaşam makinesi” tanımına uymaktadır.

©Paul Kozlowski

Unite d’habitation, Brütalist mimarinin en belirgin örneklerinden bir tanesidir. Bina, pilotis adı verilen sistem ile, yer düzleminden kolonlar ile ayrılmış bir şekilde ayakta durmaktadır. Yapıyı yaşıyan büyük masif kolonlar çıplak bırakılmıştır. Aynı şekilde Le Corbusier’nin yapılarında genel olarak kullandığı pürüzsüz beyaz cephe tercihi yerine cephe elemanları ve döşemeler brüt-betondan oluşturulmuş ve yine çıplak bırakılmıştır.

©Paul Kozlowski

Unite d’habitation Le Corbusier’nin Modulor’u en başarılı şekilde kullandığı yapılardan biridir. Mimarideki tüm ölçüleri insan ölçeğine getirme kaygısı ile ürettiği Modulor ölçü birimini tasarımının her aşamasında kullanmıştır. Binanın duvarlarında Modulor adamının işlemelerini görmek mümkündür.

©Paul Kozlowski

Unite d’habitation’u dünya üzerindeki diğer toplu konut projelerinden ayıran en temel özellik iç mekan kurgusudur. Bir koridorun iki yanında şekillenen yaşama birimleri yerine Le Corbusier, binanın iki ucundan ulaşılan daireler üretmiştir. Aynı zamanda daireleri kendi içerisinde iki katlı yaparak olağan çözümlerin dışına çıkmayı başarmıştır.

The post Unite d’Habitation appeared first on Arkitektuel.