©Raul Soria

Soumaya Müzesi (Museo Soumaya), FR-EE (Fernando Romero Enterprise) ekibi tarafından 2011 yılında tasarlanmış, 15. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar 70.000 eserin koleksiyonunu barındıran bir müze yapısı. Augeute Rodin’in heykellerinden oluşan dünyanın en geniş özel koleksiyonunu barındıran yapı, Carlos Slim ismli koleksiyoncunun eklektik tarzını yansıtıyor ve Meksiko’nun yeni kültürel ve kamusal tesisi olma arzusunu hayata geçiriyor.

©Rafael Gamo

Dünyanın en varlıklı bireylerinden biri olan Carlos Slim’in kakıtlarıyla hayata geçen ve ismini Slim’in ölen eşi Soumaya’dan almış olan müze, Meksiko’nun yapılarının arasında bir hayli farklı ve karmaşık bir anıt yaratmış. Daha önce Rem Koolhaas ve Jean Nouvel gibi ünlü mimarlar yanında çalışmış olan Fernando Romero, tasarımıyla aslında koleksiyoncunun hayallerini hayata geçirmiş. Yapının bulunduğu alan, Plaza Carso, önceden bir lastik fabrikasının bulunduğu endüstriyel bir meydan. Alanın modern ofis binaları, kamusal meydanları ve müzeyi bulunduracak dönüştürme planı kapsamında gerçekleşen birçok proje de -Soumaya Müzesi gibi- Fernando Romero tasarımı.

©Rafael Gamo

Yaklaşık 15 metre uzunluğundaki strüktür, yeni kültürel ve ticari bölge Plaza Carso’nun merkezi. Müzenin formu bir paralelkenar altlığın döndürülmesiyle oluşturulmuş. Dikkat çeken formuyla müze, 28 adet farklı şekil ve büyüklükteki kıvrımlı çelik kolon ile taşınıyor ve yapı 16.000 adet altıgen şeklindeki yansımalı çelik elemanla kaplanmış. Ekip kaplama malzemesiyle sömürge döneminin geleneksel seramik kaplı yapılarına bir gönderme amaçlamış. Aynı zamanda kaplama malzemesi Soumaya Müzesi’ne hem istenilen dayanıklılığı hem de o günkü havaya, yapıya bakılan saate ve noktaya göre çeşitli görünümler sağlıyor. Altıgen şeklindeki elemanların yapıya sönük bir futbol topu görünümü verdiğini söyleyenler de var.

©Adam Wiesman

Yapının çevresinin dönen taşıyıcı kolonlar, beton bir podyuma oturuyor. Borumsu uzun ayaklar her katta 7 kirişten oluşan bir sisteme bağlanmış. Bu kiriş sistemi kolonları birbirine bağlayıp yapının çevresinde stabil durabilmesini sağlıyor ve müzenin döşemelerini taşıyor. Soumaya Müzesi taşıyıcı olarak, çeperdeki boru kolonlar ve onları bir kolon demeti haline getirip bağlayan halka kiriş sistemine sahip.

7 taşıyıcı halkadan oluşan taşıyıcı sistem, yapının birden çok kenarında konsol alanlar yaratıyor ve müzenin içeride kurguladığı sergi, sunum ve toplanma alanlanlarını bağlayan rampalı promenadı destekliyor. Romero ve ekibinin kurguladığı iskelet sistemi, yapının en üst noktasında açık ve yapının 8. kattaki sergisini aydınlatacak bir tavan penceresi bulunuyor.

©Adam Wiesman

Kurgusu incelendiğinde yapının aslında Frank Lloyd Wright’ın New York’taki Solomon R. Guggenheim Müzesi’ne gönderme yaptığını söyleyebiliriz. Romero, Guggenheim’ın neredeyse aynısı, birbirini takip eden ve tüm yapıyı gezen bir rampa sistemi kurguluyor. Aradaki tek fark Romero’nun bu rampayı Guggenheim gibi sergi için değil; yalnızca sirkülasyon olarak kullanması -Guggenheim’da rampalar yalnızca tek bir destekleyici kolonla bölünen açık mekanı esnek sergi alanları olarak kullanıyordu. Soumaya Müzesi Guggenheim’in her zaman bir tartışma konusu olan rampa etrafındaki müzesini yaratmamış olsa da yapının kurguladığı uyum ve içeri bolca ışık alan tasarıma sahip değil. 

©Adam Wiesman

Soumaya Müzesi’nin kabuğu, dıştan içe, altıgen şeklindeki alüminyum elemanlar, su yalıtımı katmanı, galvanize çelik plakalar ve altıgen elemanları taşıyan 3 boyutlu örgü (mesh) bir strüktür. Bu materyaller, borumsu kolonları dıştan sarıyor. Kolonlardan sonra da iç duvar sistemi başlıyor. Bu kısmın katmanları sırasıyla, yine bir örgü (mesh) katman, alçı levhalar, polistiren yalıtım katmanı, beton sıva ve son olarak Weatherlastic (elastometrik bir duvar kaplaması). Duvarlar galerileri tanımlıyor ve eserlerin asılamayağı bir yüzey.

©Adam Wiesman

Fernando Romero’nun tamamen yerel malzemeler kullanarak tasarladığı Soumaya Müzesi’nin en üst, 8. katında ziyaretçiler kolonlardan arınmış bütün bir mekanla karşılaşıyor. Burası en üstteki tavan penceresinden gelen doğal ışıkla aydınlanan ferah bir mekan. Ziyeretçiler bembeyaz müze mekanlarından rampalarla ilerleyip en üst kattaki galeriye ulaşıyor. Galerileri yanında müze, 350 koltuklu bir oditoryum, bir kütüphane, en üst katta bir restoran, hediye dükkanları ve ofisleri barındırıyor.

©FR-EE

Soumaya Müzesi, bulunduğu alanda bir kentsel bir anıt haline gelmiş. Bunun sebebi yapının özgün tasarımı. Ekip buna yol açan geleneksel sembolizm anlayışının aslında süreçte amaçlarından biri olmadığını belirtiyor. “Pekin’de yaptığımı konsept tasarımla aslında bir kası harekete geçirdik. O projede bir keşif yaptık ve şimdi tekrar süreçte bize kendini hatırlattı.” diyor Romero.

The post Soumaya Müzesi appeared first on Arkitektuel.

©arquitecturayempres

Kozmik Işın Pavyonu (Cosmic Ray Pavilion), betonarme kabukların ustası olarak bilinen Felix Candela tarafından tasarlanmış. 1951 yılında inşa edilen pavyon, orijinalliğiyle bulunduğu yerin simgelerinden biri olmuş ve mimarlık tarihine ikonik bir yapı kazandırmış. Mekiso’da bulunan yapı, 50-60’larda tasarımlarının büyük çoğunluğu Meksika’da olan Candela’nın en önemli miraslarından bir tanesi.

©ArchDaily

Felix Candela’nın yarattığı strüktürler matematiksel olarak oldukça kompleks. Bu komplekslik, Candela’nın yapılarıyla ortaya koyduğu basit ve etkileyici görünüme tezatlık oluşturur nitelikte: beton strüktürler hem formları hem yaratım sürecindeki ekonomik yaklaşımı hem hafifliği hem de betona zıt inceliğiyle dikkat çeken, etkileyici tasarımlar. Candela’nın beton kabuklardaki başarılı tasarım süreci mimarın kendini bir mimara ek olarak mühendis ve bir yapı ustası gibi eğitmesinin bir sonucu olarak düşünülebilir. Tasarımlarında bu farklı disiplinlere oldukça hakim olmasını gerektiren katmanlı strüktürler görüyoruz: kubbeli, silindirik, hiperbolik beton strüktürler.

©wikiarquitectura.com

Candela’nın tasarımları ölçek olarak küçük -Kozmik Işın Pavyonu’nda da olduğu gibi. Fakat bu strüktürler arkasında büyük bir strüktürel deneyi gerektiriyor. Felix Candela, pavyonda hiberbolik paraboloidin geometrisine dayanarak çift eğrilikli ve çok ince betonarme bir kabuk kurguluyor. Yarattığı konstrüksiyonun geometrisi, aynı zamanda yapının gerektirdiği sağlamlığını, dayanıklılığını ve sarsılmazlığını desteklekliyor. Candela ince beton kabuğun bu özellikleri bu formla sağlaması için yapıyı yaptığı matematiksel hesaplarla meşrulaştırıyor.

©ArchDaily

Kozmik Işın Pavyonu’nda ince beton kabuk oluşturmak için Candela, Ala isimli bir şirketle çalışmış. Çok ince silindirik beton aslında bir kemer yaratıyor. Kemerin altında kalan hacim 12 metre uzunluğunda ve 10.75 metre genişliğinde. Yapı, iki laboratuvarı barındırıyor. Bir dizi beton merdivenle ulaşılan laboratuvarlar, Universidad Nacional Autonoma de Ciudad Universitaria (UNAM) için kozmik ışınların ölçülmesi ve çekirdek parçalanması araştırmaları üzerine özelleşmiş.

En kalın noktasında 15 cm olan kabuk, genel olarak 1,5 veya 2 cm kalıklıkta. Kozmik Işın Pavyonu, yaratılmış en ince dökme beton. Kabuğun bu kadar ince olmasının sebebi içeride yapılan araştırmaların fonksiyonel gereklilikleri: İçeride kaydedilen kozmik ışınların dışarıya geçebilmesi için kabuk oldukça ince. Işınların geçebildiği maksimum kalınlık da 15 cm. Aslında pavyonun kurgusu, hem fonksiyonuna gönderme yapıyor hem de Candela’nın imzası haline gelecek olan tasarımların başlangıcını belirtiyor.

©ArchDaily

Betonarme kabuk, dayanıklılığını ve rijitlikliğini geometrisinden alıyor; eğilmeye neden olan yüzeysel gerilimler şekil nedeniyle gözardı edilebilecek kadar küçük kuvvetler bu formda. Form aynı zamanda tüm ağırlığın asıl taşıyıcıya kolayca akabilmesini sağlamış. Pavyonun taşıyıcısı zeminde de gözlemlenebilen beton ayaklar. Yapı zemin kotunda taşıyıcı 3 adet rijit çerçeveye oturuyor. Taşıyıcı çerçeve yapıyı açık bir şekilde ikiye bölmüş. Aynı zamanda altta da kemerler arasında kamusal gözler yaratıyor. Taşıyıcı aksine yapıyı saran beton, koruge (girintili çıkıntılı) bir karaktere sahip. Bu kaplama, dökme beton nedeniyle oluşmuş. Döküldükten sonra düzeleştirilmeyen beton yapıya cephe karakterini veriyor.

©wikiarquitectura.com

1951 yılında böyle bir yapının oluşturulması beton kabuk mimarisinin en büyük gelişimlerinden biri olarak kaydedilmiş. Pavyon, Candela’ya da saygınlığını kazandıran yapıların ilki olarak değerlendirilebilir. Bunun sebebi hem betonarme mimarisine olan katkısı hem de Kozmik Işın Pavyonu’nun basit bir kurguyla büyük bir teknik bilgiyi barındıran bir yapı oluşturması.

The post Kozmik Işın Pavyonu appeared first on Arkitektuel.