© Gili Merin

Aldo Rossi ve Carlos Aymonino’nun ortak olarak tasarladıkları Gallaratese Konut Bloğu, postmodern kimliği ile mimarlık tarihine adını yazdırmış bir tasarım. II. Dünya Savaşı sonrasında Avrupa’daki pek çok şehirde yeterli sayıda konut bulunmuyordu. Bu şehirlerin başında gelen Milano’da, 19. yüzyılın ortalarında 50,000-130,000 kişi için yeni yerleşim yerleri tasarlama planları yapılıyordu. Gallaratese Konut Bloğu, bu ihtiyacın bir sonucu olarak tasarlanan beş farklı bloktan oluşan bir konut yapısı.

© Gili Merin

İtalya’nın yetiştirdiği iki başarılı mimar olan Rossi ve Aymonino, Gallaratese’nin tasarımına başladıkları yıllarda kentsel morfoloji çalışmaları ilke biliniyorlardı. İki mimar da tek, yalnız yapılar yapmaktan zevk almıyorlardı; tasarımlarını yeni bir yaşam ve kent kurgulamak üzerine yoğunlaştırıyorlardı. İkilinin hayallerindeki ideal yerleşim yeri; konut, ticaret ve endüstri gibi farklı unsurların bir araya geldiği eklektik bir toplum yapısına sahipti. Bu nedenle Gallaratese Konut Bloğu ikili için bulunmaz bir fırsattı. Teorik olarak tasarladıkları toplum yapısını sıfırdan gerçeğe dönüştürebileceklerdi.

© Gili Merin

Rossi ve Aymonino, 1950’lerde bir grup modernist mimarın bir araya gelerek geliştirdikleri Project X isimli mimari deneylerden ilham aldı. Aralarında Le Corbusier’nin tasarladığı Unite d’habitation’un da bulunduğu projeler açık teraslar ve yapıları birbirine bağlayan köprüler gibi mimari elementler ile izole toplu konut binalarını interaktif, kentin bir parçası olan yapılar haline getirmeye çalışıyordu.

© Gili Merin

İki mimarin ütopik mimari fikirleri birleşerek beş konut yapısından oluşan Gallaratese Konut Bloğu’nu oluşturdu. A1, A2, B ve C blokları Carlos Aymonino tarafından tasarlanırken en uzun yapı olan D bloğu Aldo Rossi tarafından tasarlandı.  Kompleksin güney ucunda bulunan A1 ve A2 blokları, kademeli formlar, yapının içindeki ve dışındaki sirkülasyon elemanları ve hücresel mekansal organizasyon gibi mimari unsurlara sahip. 8 katlı iki binanın tasarımında Aymonino, tarihi Roma Trajan Forum’undan esinlenmiş.

A1 ve A2 bloklarının buluştuğu dar açılı noktanın kuzeyinde 6 katlı B bloğu var. 3 binanın buluştuğu bu kesişim noktasında üç yapının etrafını sardığı bir amfi tiyatro ve  ortak kullanım amacıyla tasarlanan bir meydan bulunuyor. A1, A2 ve B bloklarının üçü de Aymonino tarafından tasarlanmış olsa da her bir blokta farklı yaşam modülleri önerilmiş. Bazı daireler bir kamusal bir avlunun etrafına yerleştirilmiş. Bazı dairelere ise doğrusal uzun bir koridor aracılığıyla ulaşılıyor. Carlos Aymonino’nun tasarladığı dördüncü yapı olan C blok ise Rossi’nin tasarladığı D bloğu kompleksin geri kalanına bağlayan 2 katlı bir bina.

© Burçin Yıldırım

Rossi’nin tasarladığı D blok oldukça düzenli yapısı ile Aymonino’nun görsel ve yapısal komplikeliğe sahip bloklarından farklı bir karakter barındırıyor. İtalyan ressam Giorgio de Cherico’nun 1930lu yıllarda yaptığı resimler Rossi’nin üzerinde büyük bir etki bırakmış. Rossi’nin Cherico’nun tarzından etkilendiği kolayca anlaşılabiliyor.

© Gili Merin

D bloğu oluşturan tüm elemanlar tamamen fonksiyonel. Rossi tasarımında hiçbir süse yer vermemiş.  Bu prensibin sebebi ise mimarın 200 metrelik cephe boyunca düzenli bir şekilde tekrar eden kare şeklindeki pencerelerin yarattığı görsel etkiyi bölmek istememesi. 200 metre uzunluğundaki yapının her bir konut birimine tasarlanan galerilerden erişiliyor.

© Gili Merin

Rossi’nin tasarımının en belirgin özelliklerinden biri ise zemin katında kullanılan minimal ve süssüz sıra taşıyıcılar. Antik eserlerin sıra sütunlarını andıran bu taşıyıcı duvarlar, pencereler ile birlikte cephede yoğun bir tekrar etkisi yaşatıyor. Morfolojik yalınlığı ile D bloğu, Gallaratese Konut Bloğu’nun genelinden ayrılan bir mimariye sahip. Tamamıyla beyaza boyanan yapı, Aymonino’nun kahverengi ve kırmızı renkli birimlerinin yanında dikkat çekiyor.

1972 yılında tamamlanan Gallaratese Konut Bloğu, tamamlandığı andan itibaren pek çok kesimden eleştirilere maruz kalmış. Evsiz vatandaşların konaklaması için kullanılan kompleks 1974 yılında tüm sakinleri tarafından terk edilmiş.

The post Gallaratese Konut Bloğu appeared first on Arkitektuel.

©Wikipedia

Velasca Kulesi (Torre Velasca), 1958 yılında Milano, İtalya’da yapılmış brütalist bir kule. Milano’nun Gotik katedralleri, yapıları, heykelleri ve kubbeleriyle karıştırılırsa da yapı, İtalyan Rasyonelizminin sembollerinden biri. Kule şehrin antik merkezinde yükselmiş çok az sayıdaki modern yapıdan biri aynı zamanda.

©ArchDaily

Velasca Kulesi etrafını saran yapıların üzerinde, Milano gökyüzünde belirmesi istenerek planlanmış. Milano’nun yalnızca klasik mimariyi yansıtan yapıları arasında belirgin bir şekilde yükselip şehrin silüetine önemli bir eklenti yaratıyor kule. Bu nedenle yapının mimarları, BBPR ekibi, için kulenin çevresine uyacak bir tasarım bulabilmek önemli bir etken olmuş. Velasca’nın yalnızca yüksekliğiyle bu yapılardan farklılaşıp, onların klasik mimariyi yansıtan güzelliklerine uyması amaçlanmış. Velasca Kulesi bu nedenle klasik mimariyi modern tarzıyla harmanlamaya çalışan ve modern yapıyı geçmişe bağlayıp yapının bulunduğu alanda dışlanmasını önleyen bir sürece dönüşüyor.

©ArchDaily

Yapının alt kısımlarından dışarı fırlayan yukarıdaki 3. kısmı, ortaçağ gözetleme kulelerini yansıtacak şekilde tasarlanmış. Bu tarz kuleler, savaş zamanı İtalyan kalelerini işgalden savunma amaçlı kullanılırmış. Velasca Kulesi de bu mimarinin fikirleri üzerine kurgulanan modern bir mimarlık sunuyor özellikle en üst kısmıyla. Bu kısım, Gotik tarzı en çok andıran parçası yapının. Kulenin taş materyali ve yapının destek payandaları, kulenin hem daha stabil bir taşıyıcıya sahip olabilmesini sağlıyor hem de etrafında da bolca bulunan Gotik mimarinin bazı özelliklerini taklit ediyor.

©Micheal Tinkler

Milano’nun silüetine bakıldığında BBPR ekibinin Velasca Kulesi’ni, çevresini büyük bir özenle düşünerek tasarladığı belli oluyor; özellikle cam perde duvar cephelerle oluşturulan yüksek katlı binaların oldukça popülerleşmeye başladığı bir zamanda.

Bunun yanında tasarıma yön veren birçok fonksiyonel amaç da var. Örneğin Velasca Kulesi, caddelere bakan yerlerde konumalnan yeni yapıların birçoğunun aksine şehrin merkezinde. Kule bu şekilde büyük meydanların, plazaların yapıyla kullanılmasını cesaretlendiren bir tutuma sahip olmayı amaçlamış.

©Flickr: Jon Duono

Kulenin dar alt kısmı, BBPR’nin projede istediği plaza mekanının yaratılabilmesini sağlamış ve aynı zamanda yapının çok fonksiyonlu amacına da hizmet ediyor. Alt katlardaki dar mekanlar dükkanları, ofisleri ev sergileri barındırıyor; üstteki çok daha geniş kısımlar ise şehre olağanüstü manzaraları olan konut alanlarını. Milano’nun birçok bölümünde ofis binalarının konut yapılarını gitgide şehrin dışına kaydırdığı biliniyor. Velasca Kulesi ise bu iki fonksiyonu tek yapıda bulundurarak, ofis binalarının konutların yerini alarak şehir merkezi fikrini zayıflatmasını önlemeyi hedefliyor. 

©greatbuildings.com

Yapıda fonksiyonelliğin önemi pencere düzeninde bile görünür. Birçok modern yapıda pencerelerde, kapılarda ve materyallerde birçok tekrar yapılır. Velasca bunun aksine boş duvarlar, açık pencereler, normalde pencerelerin olması beklenen yansıtıcı cam yüzeyler gibi birçok farklılığı bir arada kullanarak çok daha çeşitli bir örüntü ve desen yaratıyor kulede. BBPR’nin böyle bir tasarıma yanaşmasının sebebi, arklı insanların farklı ihtiyaçlarına göre yapıyla oynayabilmesi olmuş.

©Flickr: Philip Wong

Velasca Kulesi, birçok modernist yapı gibi, birçok eleştiriye maruz kalmış. Bu eleştiriler, yapının ağır havası ve  bu ağır havası nedeniyle kaybolan karmakarışık detayları üzerine yoğunlaşmış. Birçok kişi ise kuleyi, kulenin Milano’nun geçmişini şu an ile bağlayabilme becerisi nedeniyle övgüye layık görmüş. Kulenin fonksiyonelliği ön planda tutan tasarımı ile mimarların yapının etrafına özenli yaklaşımı Velasca Kulesi’ni Milan’a foknsiyonel ve kusursuz bir eklenti haline getiriyor.

The post Velasca Kulesi appeared first on Arkitektuel.