© Elizabeth Felicella – Yale University Art Gallery

Louis Kahn’ın ilk büyük projesi olarak bilinen Yale Üniversitesi Sanat Galerisi (Yale University Art Gallery) 1953 yılında tamamlanmış. Amerika’nın ilk üniversite müzesi olan Yale Üniversitesi Sanat Galerisi’nin (YUAG) ana binası olarak işlev gören yapı kampüsün -ve şehrin- sanat merkezinin göbeğinde yer alıyor. New Haven’ın en işlek ticari caddelerinden Chapel ve York caddesinin kesişiminde bulunan müze yapısı; Paul Rudolph’un tasarladığı mimarlık fakültesi binası Rudolph Hall (ilk açıldığı zamanki adı ile Art and Architecture Building), yine Kahn tarafından 1974 yılında tasarlanan Yale Center of British Art ve Drama okulunun komşusu.

© Samuel Ludwig

Yale Üniversitesi Sanat Galerisi, 4 mimar tarafından tasarlanmış üç tarihi öneme sahip binadan oluşan bir kompleks. Sanat ve mimari alanda dünyanın en önde gelen üniversitesi olan Yale Üniversitesi’nin sanat müzesi olan YUAG, 17. yüzyılın ortalarında Amerikalı sanatçı John Trumbull’un eserlerinin büyük bir kısmını üniversiteye bağışlaması sonucunda açılıyor. Müzenin koleksiyonunun zamanla genişlemesiyle birlikte sırasıyla Trumbull, Street ve Swatwourh Hall isimli müze binaları inşa ediliyor. İlk inşa edilen ve günümüze kadar gelemeyen tek bina olan Trumbull Hall, John Trumbull’un kendisi tarafından tasarlanan neoklasik bir yapı.  Chapel Street üzerindeki ilk yapı Peter Bonnet Wright tarafından tasarlanan Street Hall. Üniversitenin karakteristik neo-gotik mimarisine uygun olarak tasarlanan yapıyı inşaatına 1926 yılında başlanan ve Egerton Swartwout’un tasarladığı Swartwout Hall takip ediyor.

© Samuel Ludwig

Swartwout Hall’un yanında yer alan Louis Kahn’ın ek yapısı ise yine müzenin genişleme ihtiyacının bir sonucu. Kahn, üniversitenin mimarlık okulunda akademisyrn olarak 1947 yılında göreve başlıyor. Dönemin dekanı George Howe tarafından 1951 yılında görevlendirilen Kahn’ın tasarımı okulun ilkesel duruşunu da simgeleyen bir mimari eser. Özellikle Paul Rudolph, Phillip Johnson, Josef Albers gibi mimarların öncülüğünde modern ve avantgart mimari akımları temsil eden bir okul olan Yale’in yeni sanat, sanat tarihi ve mimarlık departmanlarının bulunacağı bu bina mimarisi ile okulun eğitimsel ve formal olarak tarihselcilikten kopuşunun bir göstergesi.

© Samuel Ludwig

Kahn’ın tasarımını özgün kılan en önemli özelliklerden biri yapının farklı cephelerinde takındığı birbirinden tamamen farklı iki tutum. Müzenin ana girişinin bulunduğu ve Kahn’ın eklentisinin eski müze binası Swartwout Hall ile birleştiği güney cephesi tamamen tuğla ile kaplanmış ve cephede hiçbir açıklığa yer verilmemiş. Oldukça sade olan müze girişi bu cephenin yanında adeta kendini saklıyor. Öte yandan, Rudolph Hall’a bakan batı cephesi ise boydan boya cam kaplı cephesi ile öne çıkıyor. Bu cam-cephe karakterinin devam ettiği kuzey cephesi ise heykellerin sergilendiği bir avlu-bahçeye açılıyor.

Kahn’ın ek yapısı günümüzde müzenin lobisini ve koleksiyonun büyük bir kısmını bulunduran ana sergi hacmi görevinde. Ancak yapının fonksiyonu kullanıma açıldığı yıllarda bundan daha farklıymış. Üniversite, yeni sergi ve tasarım merkezi olarak gördüğü müzenin yeni kanadı için sergi alanı ve derslik olarak kullanılabilecek esnek mekanlar istemiş. Müzenin güney cephesine yerleştirilmiş alanlarda mimarlık stüdyoları bulunuyormuş.

© Samuel Ludwig

Müzenin tasarımı yapının farklı amaçlar için kullanılabilmesine olanak sağlıyor. Yeni hacmin merkezine yerleştirilmiş merdiven, şaftlar ve tuvaletlerin bulunduğu çekirdek sayesinde binanın iki tarafından kesintisiz ve açık mekanlar oluşturulabilmiş. Bu bağlamda Yale Üniversitesi Sanat Galerisi için Kahn’ın ilerleyen yıllardaki projelerinde görülen servis eden ve servis edilen mekanlar ayrımının temellerinin atıldığı proje denebilir.

© Samuel Ludwig

Kuşkusuz Yale Üniversitesi Sanat Galerisi’nin en dikkat çekici unsuru Kahn ve uzun dönemler ofisinde çalıştığı ve birlikte bir çocuğunun da olduğu Anne Tyng tarafından geliştirilmiş uzay kafesi strüktürü. Müzenin iç mekanlarında kolonsuz olarak uzun açıklıkların geçilebilmesi için geliştirilen bu döşeme sistemi müzenin iç mekan karakterini baştan yaratıyor. Dört-yüzlü (tetrahedral) elemanlardan oluşan bir örüntü şeklinde ilerleyen beton döşeme yapının mekanik ihtiyaçlarına da cevap olmuş. Havalandırma ve ısıtma boruları dörtyüzlü yüzey ile düz döşeme plağının arasına yerleştirilmiş. Bu ikonik tavan planında Buckminster Fuller’ın ve Kahn’ın Roma seyahatinin izlerini görmek mümkün.

Tavan planı

Yapı elemanlarının hem strüktürel hem de görsel olarak kullanılması üçgen döşeme plağı ile sınırlı kalmamış. Tarım deposu olarak kullanılan bir siloyu andıran silindir şeklindeki beton merdiven kulesi de müzenin içindeki heykelsi bir dokunuş. Silindirin en uç noktasında yer alan üçgen şeklindeki beton ise Aya Sofya’ya referans veren bir sembol. Silindirin içindeki terrazzo kaplı merdivenler ise üçgen şeklinde yukarı çıkıyor ve hem müzenin tavanını hem de bu üçgen formu taklit ediyor. Kahn, müzenin merdivenleri için “insanların merdiveni kullanmak isteyeceği şekilde tasarlandı.” diyor.

© Samuel Ludwig

Yale Üniversitesi Sanat Galerisi, 2006 yılında Ennead Architects ve Polshek Partnership tarafından restore edlmiş. Kahn’ın cam cephede kullandığı malzemeler, iklim kontrolünü daha iyi sağlayabilecek modern materyaller ile değiştirilmiş.

The post Yale Üniversitesi Sanat Galerisi (YUAG) appeared first on Arkitektuel.

Wikimedia Commons

Brutalist mimarinin önemli örneklerinden biri olarak gösterilen Pirelli Tire Building ya da Armstrong Rubber Building, Marcel Breuer tarafından tasarlandı. 1920’lerde Bauhaus’ta Walter Gropius’un öğrencilerinden biri olarak yetişen Macaristan doğumlu Breuer, Bauhaus modernizminin önde gelen temsilcilerinden biri. Wassily Chair, Cesca Chair gibi tasarladığı sandalyeler ile adını duyuran ve dünyaca tanınırlık kazanan Breuer, müze, kütüphane, üniversite ve konut projeleri ile de bilinen bir mimar. 

Wikimedia Commons

Breuer’in çoğu mimari projesinde brutalist bir karakter görmek mümkün. Amerika’nın Connecticut eyaletinin en büyük ikinci şehri olan New Haven’da bulunan Pirelli Tire Building modernist mimarın en dikkat çeken tasarımlarından. 

New Haven’da şehirde yapılaşmanın başladığı, kısmen yeşil bir yerde bulunan yapı geniş yeşil alan üzerindeki bir heykeli andırıyor. Fonksiyonel olarak farklı elemanların birbirinden ayrılması ve mekanların birbirine eklemlenmesi gibi Breuer’in mimari prensiplerinin kolaylıkla izlenebildiği yapı iki bölümden oluşuyor: iki katlı bir depo-araştırma alanı ve yerden yükseltilmiş bir ofis bloğu.

Wikimedia Commons

Pirelli Tire Building oldukça monolitik bir yapı. Ofis binasının bu kadar anıtsal bir karaktere sahip olmasının en büyük nedeni ise binanın kütlesel organizasyonu. Breuer binayı yatay olarak ikiye bölmüş. Yapının en üst 5 katı ile zemindeki iki katı arasında büyük bir boşluk bulunuyor. Birbirinden koparılan iki hacim yalnızca sirkülasyon kovaları ile birbirine bağlanmış durumda. Tasarımın bu kütlesel aykırılığı, binanın büyük bir kısmının havada duruyor izlenimi kazanmasını sağlıyor. Yapının pre-kast beton cephesi binanın uzun dikdörtgensel kütleye derinlik hissi katarken aynı zamanda güneş ışığından koruyucu etkiye sahip. 

2003 yılında yıkılan depo kısmının görüldüğü 1973 yılından bir fotoğraf. © New Haven Redevelopment Agency

Bina ve üzerinde bulunduğu arazi 2003 yılında IKEA tarafından satın alınmış ve binanın iki katlı depo kısmının bir bölümü özellikle mimarlık dünyasının ve AIA (American Institute of Architects)’in tepkilerine rağmen yıkılmış. İki katlı kısmın yıkılmasıyla birlikte Breuer’in yarattığı asimetrik görsel denge bozulmuş olsa da yapı hala anıtsal özelliğini koruyor. Günümüzde binanın büyük bir kısmı kullanılmayan binanın otele dönüştürülmesi konuşuluyor. 

The post Pirelli Tire Building appeared first on Arkitektuel.

©Chuck Choi

Yale School of Management’ın yeniden yorumlanmış işletme eğitiminden ilham alan Edward P. Evans Hall, öğretim olanaklarını yenilikçi sosyal alanlarla birleştirmeyi hedeflemiş. Foster + Partners ekibinin 2014 yılında tamamlanan projesi, Yale’in fakülte bölümlerini ilk defa tek bir yerde birleştiriyor ve geleneksel olarak kapalı bulunan üniversite avlusuna yüksek düzeyde şeffaflık ve avlusuyla beraber kampüs topluluğu için yeşil bir merkez alan yaratıyor.

©Foster + Partners

Yapının şeffaf olan cephesi, binayı Whitney Bulvarı’na doğru açarken girişin her iki tarafındaki merdivenler okulun içindeki aktiviteleri dışarıdan görünür hale getiriyor. Dışarıya oldukça açık olması için cam cephelerle tasarlanan yapının çatısı ise, ince sütunlarla yüksekte tutulmuş. Böylece çatının hem cepheyi hem de geniş giriş meydanını gölgelendirmesi hedeflenmiş. Yale Üniversitesi’nin Edward P. Evans Binası’nın tasarımı tamamıyla açık, misafirperver bir yaklaşıma sahip. Foster+Partners ekibi bu şekilde, kampüsün tamamıyla etkileşim içinde olmayı başarabilen bir yapı hedefinde.

©Foster + Partners

Yapıda sınıflar, orta avlu etrafında düzenlenmiş on altı adet çift kat yüksekliğinde oval derslikler içine yerleştirilmiş. Resmi öğretim alanlarının dışındaki etkileşimlerin sınıf temelli öğrenim kadar önemli olduğu prensibine bağlı kalan ofis, beş katlı binada işbirliğini teşvik etmek ve okul ruhunun desteklemek için çeşitli sosyal alanlar da tasarlıyor. Bir kahve dükkanı, medya kütüphanesi ve avluya açılan geniş bir ortak salondan oluşan sosyal alanlar ise zemin seviyesinde yoğunlaştırılmış. Yapının ikinci katında sınıflar geniş bir iç dolaşım alanı ile birbirine bağlanmış. Avlu etrafındaki camlı cephe de, sınıfların bu dalgalanma hareketini takip ederek öğrencilerin oturup toplanabilecekleri alanlar yaratıyor. Üçüncü kat ise, bütün bu ilişkilerin görülebileceği, farklı katlar arasında görsel bağlantılar sağlayan bir asma kat oluşturmak için cepheden geri çekilmiş.

©Chuck Choi

Tasarım süreci, öğretim üyeleri ile yakın işbirliğini sürdürmenin yanı sıra sınıflardaki etkileşimleri analiz etmeyi, farklı mekansal konfigürasyonları denemeyi ve öğretim görevlilerinin ders alanını tecrübe etmelerini sağlamak için tam ölçekli modeller üretmeyi de içermiş. Bu süreçler sonucu ortaya çıkan 16 dersliğin her biri birbirinden farklı tasarlanmış.

Yapının derslikler ekip temelli çalışmalardan kalabalık derslere, tartışma ve video konferansı içeren derslere kadar farklı türde öğrenmeyi destekler nitelikte mekanlar. En son teknolojinin entegre edilmesiyle, dersliklerde, her öğrencinin net bir şekilde görmesini ve duymasını sağlamak için eşzamanlı çeviri, film, multimedya ekranları ve gelişmiş akustik çözümler kullanılmış.

©Chuck Choi

Evans Hall’un içerisinde aynı zamanda birçok önemli sanat eserine de yer verilmiş. Yapının iç mekanlarına entegre edilmiş olan bu eserler, çoğunluğu dersliklerden oluşan bu yapının daha sıcak ve iç açıcı bir atmosfer yakalamasına olanak tanıyor. Bu eserler arasında sirkülasyon alanlarını renk kıvrımlarıyla canlandıran Sol LeWitt’in cesur duvar resimleri ve İsviçreli sanatçı Adrian Schiess tarafından bina için özel olarak yapılmış, izleyiciler etraflarında hareket ettikçe renk değiştirmiş gibi görünen boyalı paneller yer alıyor.

©Foster + Partners

Evans Hall’un ikinci katında bulunan Beinecke Room (Beinecke Odası). Evans Hall’un ikinci katındaki yarı dairesel Beinecke Room, 80 kişi kapasiteli esnek bir etkinlik ve toplantı alanı sağlamış. Bu oda, doğuda bulunan doğa manzarasını gören geniş, kıvrımlı bir terasa bağlanıyor. Beinecke Room’un altındaki 350 kişilik oditoryum, Yale’nin ders serileri için etkileyici bir mekan yaratması amacıyla tasarlanmış ve geleneksel olarak kapalı bir tasarımın aksine dışarıdaki avlu ile görsel bir bağlantı ile kurgulanmış.

©Foster + Partners

“Eski bir öğrenci olarak, Yale’in kampüsü için bir bina tasarlamak, mimarlıkta Paul Rudolph ve Louis Kahn gibi mimarların yanında durmak çok özel bir onur. Öğrenme sadece sınıfla ilgili değildir; sosyal alanlar, zeminler, kafeler ve oluşan ilişkiler hakkındadır. Yale’de iletişim halinde olduğum insanlar ve orada bulduğum kolej çalışma tarzı, kendi uygulamamı oluşturma biçimimi etkiledi – Londra stüdyolarımız, Yale’deki gibi, dönem boyunca 24 saat açık, haftanın yedi günü…

…Her ikisi de; liderliğin temelini oluşturan bu sıkı çalışma ve işbirliği felsefesi, Edward P. Evans Hall’ın tasarımına bir girdi oldu. Umarım gelecek nesil iş dünyası liderlerine ilham verecek, ders çalışmak için ilham verecek bir yer sağlayacaktır.” Foster + Partners ekibinin kurucusu Lord Norman Foster.

©Yale School of Management

En yüksek çevre standartlarını sağlamak isteyen sürdürülebilir tasarım, New Haven’ın iklimine ve bir üniversite fakültesine özgü kullanım şekillerine göre şekillenmiş. Binada, havalandırma sistemi ve güneş kırma sistemi olarak soğuk tavan (chilled beams) sistemi kullanılmış ve güneşe duyarlı gölgelendirme özelliğine sahip yüksek performans dış cephesi doğal olarak enerji gereksinimini azaltmış. Yapı, LEED Gold sertifikasına sahip.

The post Edward P. Evans Hall appeared first on Arkitektuel.

© Gwathmey Siegel & Associates Architects

Yale Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nin (Yale School of Architecture) kullandığı Rudolph Hall, 1963 yılında üniversitenin mimarlık bölüm başkanlığını yapan Paul Rudolph tarafından tasarlanmış. İnşa edildiği 1963 yılında Yale Art and Architecture Building (Yale Sanat ve Mimarlık Binası) adı verilen yapı New Haven’da bulunan gotik Yale kampüsünün en dikkat çeken binaları arasında.

© Gwathmey Siegel & Associates Architects

Brutalist mimarisi ile ön plana çıkan Rudolph Hall, inşa edildiği dönemde büyük bir yankı uyandırmış. Rudolph’un en önemli tasarımlarının başında gösterilen yapı, birbiriyle kesişen taraklı betonla kaplı hacimlerin bir araya gelmesiyle oluşuyor. Hem dikey hem de yatay hacimler ile eşsiz bir kompozisyon yaratan Rudolph’un tasarımı aynı zamanda bir mimari manifesto. Yapı, Rudolph’un 1950‘lerin sonlarında modern mimarinin yaşadığı çıkmaza getirdiği bir çözüm olarak nitelendiriliyor.

© Gwathmey Siegel & Associates Architects

Rudolph Hall, brutalist yapısını her noktasında ziyaretçilerine yaşatan bir sanat eseri. İkisi yer altında bulunan 9 kattan oluşan yapının içinde toplam 37 farklı kotta mekan var. Kotların tamamı merkezde bulunan atriuma bakıyor. Bu merkezi atrium tavan pencereleri ile aydınlatılıyor ve dar beton köprüler karşı kotları birbirine bağlıyor. Yapının içinde betonun yarattığı mekansal etki en dramatik şekilde hissedilebiliyor ve yapı kullanıcılarına beklenmedik vistalar sunuyor. Yapının tüm beton elemanları ahşap kalıplar kullanılarak yerinde dökülmüş.

© Richard Barnes – Dezeen

1969 yılında bir kundaklama saldırısı sonucunda çıkan yangın binaya oldukça hasar vermiş. Bu yangının ardından Rudolph Hall 1970 yılından 2000‘lerin ortasına kadar bir dizi yenileme çalışması geçirmiş. Bu çalışmaların hiçbiri Rudolph’un orijinal tasarımını korumayı başaramamış ve yapı 2000’li yıllara gelindiğinde eski işlevselliğini kaybetmiş.

2006 yılında, Yale Üniversitesi, Gwathmey Siegel & Associates Architects’i yapının restorasyonu için görevlendirmiş. Paul Rudolph’un öğrencisi olan Charles Gwathmey’in kurucusu olduğu firma, 126 milyon dolarlık bütçe ile yapıyı Rudolph’un orijinal tasarımına göre restore etmiş ve Rudolph Hall’un yanına sanat fakültesinin kullanması amacıyla yeni bir bina tasarlamış.

Kesit

Yapılan restorasyonda yangın sonrasında eklenen asma katlar yıkılıp cam kısımlar tek cidarlı olarak değiştirilerek yapı Rudolph’un tasarladığı haline döndürülmüş. Binanın beton işçiliği tamamıyla yenilenmiş. Yapının döşemeleri parlak turuncu halılar ile kaplanarak Rudolph’un kurduğu turuncu ve gri renk kompozisyonu yeniden canlandırılmış.

© Gwathmey Siegel & Associates Architects

Gwathmey Siegel & Associates Architects, Rudolph Hall’un restorasyonunun yanı sıra, yapının hemen yanındaki alana Jeffrey H. Loria Centre binasını tasarlamış. Rudolph Hall’a kuzeydoğu cephesinden dokunan bu bina, mimarlık bölümünün kullanması için fazladan ofis alanları ve sınıflara sahip. İki büyük amfi, bir kafe ve büyük bir kütüphaneyi de bünyesinde bulunduran Jeffrey H. Loria Centre, aynı zamanda Rudolph Hall’un tüm mekanik ihtiyaçlarını karşılıyor.

© Gwathmey Siegel & Associates Architects

Rudolph Hall’un hemen karşısında, 1953 yılında Louis Kahn tarafından tasarlanan Yale Üniversitesi Sanat Galerisi (Yale University Art Gallery) bulunuyor. Aynı üniversitenin öğrencileri tarafından kullanılan iki yapı mimari tavır olarak birbirlerine karşı çıkıyor. Rudolph’un tasarımı, Kahn’ın üslubunu şekillendiren fonksiyonelizm akımından uzaklaşan bir kimliğe sahip.

The post Rudolph Hall appeared first on Arkitektuel.