Şikago şehrinin en önemli yapılarından 860-880 Lake Shore Drive, Ludwig Mies van der Rohe tarafından tasarlanan bir ikiz gökdelen. 82 metre yüksekliğinde, 26 kattan oluşan bu iki gökdelen çelik ve cam ağırlıklı olarak 1949-1951 yılları arasında inşa edildi. Mimarlığın endüstriyel dünyaya açılmasının öncülerinden olan yapı, II. Dünya Savaşı sonrası yüksek konut yapıları anlayışını değiştiriyor.

Wikimedia Commons

860-880 Lake Shore Drive, Michigan Gölü’nün kıyısında, Lake Shore Drive caddesi üzerinde üçgen bir arazi üzerinde bulunuyor. Mies van der Rohe’nin mimari proje alanından bağımsız olması ilkesi üzerine yapı kendi mimari kurallarına göre proje alanını yeniden tanımlayan bir yapıya sahip. Üçgen arazi üzerine 90 derecelik açı ile birbirlerine çapraz şekilde konumlandırılan iki bina, bu sayede Michigan Gölü’nün ve Şikago şehri manzarasına hâkim. Aynı zamanda iki binanın dik olarak bir araya gelmesi, giriş katında kapalı bir meydan oluşmasını sağlıyor.

Vaziyet Planı

Mies’in bağımsız mimari konsepti yapının zemin katında hissedilebiliyor. Yapının zemin katı yükseltilerek gökdelenlere adeta havada duruyorlar izlenimi verilmiş. İki bina arasındaki zemin kot bağlantısı tek fonksiyonu ‘alanın maneviyatını işaretlemek’ olan yatay bir çatı ile sağlanmış.

© Hagen Stier

Yapının plan şeması 6,4 metre aralıklı bir kare grid sistem üzerine kurgulanmış. Gridin kesişim noktalarına çelik kolonlar yerleştirilmiş. Mies, yapının taşıyıcı iskeletinin iç mekanlarda kendini göstermesini istemiş. Her ne kadar bu karar dönemin yangın yönetmeliklerine aykırı olsa da Mies beton kabukları çelik plakalar ile kaplayarak kullandığı çelik kolonların bütünlüğünü sağlamış ve aynı zamanda tasarımını yangın yönetmeliğine uydurabilmiş.

860-880 Lake Shore Drive’ın önemli özelliklerinden biri de prefabrike parçalar ile inşa edilmiş olması. Cephe inşası sırasında, 4 pencereli birimler tasarlanmış ve bu birimler yukarıdan iki kolon arasında takılarak cepheye yerleştirilmiş. Bu sayede birbirine kontrast oluşturan siyah çelik ve cam elemanlar tekrar ederek cephede şık bir örüntü oluşturmuş.

Wikimedia Commons

Mies, yapının inşa edilebilirliğini tasarımın en önemli parametrelerinden biri haline getirmiş. Böylece yapının kusursuz grid tasarımı ortaya çıkmış. Taşıyıcı sistemden, cephe detaylarına; pencere kayıtlarından iç mekan organizasyonuna kadar 860-880 Lake Shore Drive tamamıyla kusursuz bir düzene sahip.

Plan

Ludwig Mies van der Rohe’nin başka yapılarını incelemek için Barselona Pavyonu, Farnsworth Evi, Lafayette Park ve Seagram Binası yazılarına göz atabilirsiniz.

The post 860-880 Lake Shore Drive appeared first on Arkitektuel.

1975 yılında Bertrand Goldberg tarafından tasarlanan Prentice Kadın Hastanesi (Prentice Women’s Hospital), alışılagelmiş hastane mimarisinden oldukça uzak. İki farklı kütlenin bir araya gelmesiyle oluşan hastane binasının üst kısmı, dört yapraklı yoncayı andıran bir plan şeması üzerinde yükseliyor. Prentice Kadın Hastanesi, brutalist mimarinin en önemli örneklerinden biri olarak inşa edildiği 1975 yılından yıkıldığı 2013 yılına kadar Şikago şehrinin ikonlarından biri oldu.

Wikimedia Commons

Bertrand Goldberg, tasarladığı tüm medikal yapılarda benzer mimari özellikleri tercih etmiş ve tecrübe ettiği bazı ilkeleri Prentice Kadın Hastanesi’nde de uygulamış. Goldberg, iç mekan gereksinimlerinin yapının genel formunu şekillendirmesine izin vermiş. Bu nedenle hastane iki farklı hacimden oluşuyor: hastanenin fonksiyonel alanlarının bulunduğu dikdörtgen prizma şeklindeki hacim ve onun üstünde yükselen hasta odalarının bulunduğu yonca şeklindeki kule.

Model

Hastanenin dikdörtgen prizma kısmında ameliyat odaları, araştırma laboratuvarları, yemek yerleri ve teknik odalar bulunuyor. Goldberg, tıp dünyasının her geçen gün yeni gelişmelere ve değişime açık yapısını göz önünde bulundurarak, hastanenin bu kısmındaki mekanların mümkün olduğu kadar esnek ve değişken olabilmesini istemiş. Bu nedenle hastanenin bu kısmı hasta odalarından ayrılmış ve bura daha esnek kurgulara uyacak dikdörtgensel bir şema ile çözülmüş. Öte yandan, hastanenin ana görevi olan ‘hasta bakmak’ hiçbir zaman değişmeyeceği için Goldberg hastanenin kule kısmında aynı prensiplerle tasarlamaya gerek duymamış.

Kule kısmının dört yapraklı plan şeması her bir katı dört ufak bölüme ayırıyor. Her bir mekanın çembersel olarak konumlandırılması, kat içinde pek çok alternatif rotanın oluşmasını sağlıyor. Böylece hastanede dolaşan insanlar birbirleriyle daha sık karşılaşıyor ve Prentice Kadın Hastanesi diğer hastanelere kıyasla çok daha sosyal mekanlar üretiyor. Dolayısıyla Goldberg tipik düz koridor oda sistemini reddetmiş. Her bir hasta odası, merkezde bulunan hemşire istasyonunun etrafına, aralarındaki mesafeler eşit olacak şekilde yerleştirilmiş. Bu hasta bakımın çok daha kolay olmasını sağlıyor.

Kule Planı

Kulenin strüktürel yapısı inşa edildiği zamanın ilerisinde bir teknolojiye sahip. Yük taşıyıcı dış duvarlar, havacılık alanında kullanılan bilgisayar programlarının yardımıyla yapının merkezinde bulunan çekirdekten konsol çıkacak şekilde tasarlanmış. Böylesi bir mühendislik çalışmasının o dönemde bir benzeri bulunmuyor. Hatta yapının mimarının oğlu Geoffrey Goldberg’e göre, bu tarzda bir strüktürel çözümün dünya genelinde aynısı yok.

© bertrandgoldberg.org

Sonuç olarak, insan ilişkilerini temel alan yapısı, etkileyici beton formu ve çağının ötesindeki strüktürel çözümleri ile Prentice Kadın Hastanesi 70’li yılların başında pek çok mimarı brutalizm ve hümanizm ile tanıştıran bir yapı. Her ne kadar mimari olarak oldukça büyük bir öneme sahip olsa da, yapı sonsuza kadar Şikago sokaklarındaki yerini koruyamadı. Pek çok mimar ve vatandaşın itirazlarına rağmen, 2013 yılında yapının güncel biyomedikal araştırma tesislerinin ihtiyaçlarını karşılayamadığı gerekçesiyle sahipleri tarafından yıkılmasına karar verildi.

The post Prentice Kadın Hastanesi appeared first on Arkitektuel.