© Steve McCurry

Iraklı heykeltraş Ismail Fatah Al Turk ve mimar Saman Kamal tarafından tasarlanan Al Shaheed Anıtı, Irak’ın başkenti Bağdat’ın en önemli sembollerinden. Saddam Hüseyin döneminde, İran-Irak Savaşı’nda şehit düşen askerler adına yaptırılan anıt büyüleyici mimarisi ile ön plana çıkıyor. Al Shaheed Anıtı, ardında kanlı bir geçmişi barındırsa da duru mimarisiyle İslam mimarisinin dikkat çeken eserleri arasında gösterilebilir.

Saddam Hüseyin döneminde Irak’ta petrolün getirdiği zenginliğin beraberinde 1980’li yıllarda şehirlerde savaş anıtları yapılmaya başlandı. Küçük çeşmelerden devasa zafer anıtlarına kadar Irak’ın savaşlarda aldığı zaferleri ölümsüzleştiren pek çok eser şehrin farklı noktalarında yükseldi. 1983 yılında -İran ile ateşkesin sağlanmasından tam 5 yıl önce- tamamlanan Al Shaheed Anıtı, Irak’ın bu politikasının bir ürünü.

© United States Navy

Her ne kadar arkasında kanlı bir askeri tarih barındırsa da, Al Shaheed Anıtı mimari olarak oldukça duru ve yalın bir sanat eseri. 40 metre yüksekliğindeki iki yarım sivri kubbe şeklindeki anıtın tamamı turkuaz seramik ile kaplanmış. Yarım kubbelerden bir tanesi altında bir süs havuzu bulundururken ikinci kubbenin altına şehitlerin ölümsüzlüğünü temsil eden Irak bayrağı ile kaplı bir meşale heykeli bulunuyor.

Dicle Nehri’nin doğu kıyısında bulunan Al Shaheed Anıtı, yapay bir göletin üzerinde, 190 metre çapındaki bir dairesel platformun üzerinde duruyor. Dairesel platformun altında 2 katlı bir kompleks var. Bu kompleksin içinde bir müze, kütüphane, ders salonu, kafeterya, galeri alanları ve teknik mekanlar var.

© Wikimedia Commons

Karbon-fiber betonarme kullanılarak inşa edilen yarım kubbelerin ayakta durmasını sağlayan çelik iskelet sistemi Arup tarafından tasarlanmış. Yapay göletin oluşturulması, devasa yapay adanın inşaatı ve anıtın kendisinin inşaatı Irak hükümetine yaklaşık 250 milyon dolarlık bir fatura çıkarmış.

Saddam Hüseyin’in dikta rejiminin çökmesi ile beraber, arkasında bıraktığı pek çok anıt devrik rejimin birer mirası olarak şehirlerde sessizce duruyor. Irak’ın yeni bir politik kimlik kazanma süreciyle beraber Saddam’dan kalan bu yapıların geleceği belirsizliğini koruyor. Ancak Al Shaheed Anıtı, mimari yalınlığı ve Irak için önemi açısından Saddam rejiminden kalan diğer yapılardan biraz daha farklı. Irak halkı, yakın tarihte IŞİD’e karşı Suriye ve İran ile beraber verdikleri savaşta kaybettikleri askerleri anmak için Al Shaheed Anıtı’na gidiyor.

The post Al Shaheed Anıtı appeared first on Arkitektuel.

Jordan Grabuloski ve Iskra Grabuloska tarafından tasarlanan Makedonium, Makedonya’da bulunan bir özgürlük anıtı. Bir diğer adı Ilinden olan Makedonium, Osmanlı Devleti’ne karşı gerçekleştirilen Ilinden Ayaklanması’nın 71. senesinde, 1974 yılında inşa edilmiş. Ayaklanma sırasında hayatını kaybeden askerlerin anısını yaşatan yapı aynı zamanda Makedonya için oldukça önemli bir bağımsızlık ve birlik sembolü.

Krusevo şehrinde bulunan Makedonium’un Makedonya halkı için önemi çok büyük. Anıtın yapımına, Ilinden Ayaklanması’nın 70. senesinde ve Makedonya’nın II. Dünya Savaşı’nın ardından gerçekleştirdiği ulusal anti-faşist direnişin 30. senesinde başlanmış. Anıtın içinde Krusevo Cumhuriyeti’nin başkanı Nikola Karev’in mezarı bulunuyor.

Kırılmış Zincirler Anıtı

Makedonium, tarihi öneminin yanı sıra mimari olarak da el üzerinde tutulan bir eser. 1974 yılında tamamlanan yapı, Makedonya’nın o zamanlardaki ender modern mimari tasarımlarından bir tanesi. Krusevo şehrine yukarıdan bakan bir konumda bulunan anıt için Makedonya’nın kalbi benzetmesi yapılıyor.

Anıtın formu oldukça dikkat çekici. Küresel bir hacimden farklı açılarda dışarı doğru uzayan 10 geniş tepe penceresi anıtın genel şeklini tanımlıyor. Anıtın kubbesinin üzerinde dört tane pencere bulunuyor ve dört farklı yönde bulunan bu pencereler Sliva Anıtı, Bear taşı ve Pelagonija gibi şehirdeki Ilinden Ayaklanması ile alakalı önemli noktalara bakıyor.

Amfitiyatro

Makedonium, 16 hektarlık geniş bir arazi üzerinde bulunuyor. Anıtın girişinde ziyaretçileri, ‘Kırılmış Zincirler’ adı verilen, verilen savaşlar sonucunda kazanılan bağımsızlığı temsil eden bir başka anıt karşılıyor. Bu anıtın hemen yanında iserenkli mozaik taşlar ile süslenmiş bir amfitiyatro ve Ilinden Ayaklanması’nda şehit olan askerlerin isimlerinin işlendiği bir kript bulunuyor. Ziyaretçiler buradan bir rampa ile ana yapıya ulaşıyor. Bu rampanın varlığı Makedonium’un anıtsal hissini arttıran bir mimari unsur.

Anıtın içi ve vitraylar

Makedonium’un içine yapının dışında da tercih edilen beyaz duvarlar karakter kazandırıyor. Kurgulanan tamamen beyaz kompozisyon, kilise vitraylarında olduğu gibi boyanan kubbe üzerindeki camların daha fazla göze çarpmasını sağlıyor.

The post Makedonium appeared first on Arkitektuel.