©Ali Bekman

GAD Mimarlık tarafından 2003 yılında tasarlanan Exploded House (Patlamış Ev), Bodrum’da peyzaj ve denize bakan eşsiz bir arazide bulunuyor. Ekibin Vedat ve Süreyya Semiz çifti için tasarladığı ev, güçlü bir tasarım kurgusuna ve ekibin birçok çalışması gibi etkileyici bir estetiğe sahip. Exploded House, Bodrum’a ve peyzajına uyum sağlamayı amaç edinmiş.

©Ali Bekman

İlk olarak ekibin yola çıktığı nokta Bodrum’un tarihi olmuş. Yaklaşık 3000 yıllık geçmişe sahip bir liman kenti olan Bodrum, Osmanlı, Roma ve Helenistik dönemlere dayanan zengin bir tarihi mirasa sahip. Bölgedeki tüm eski yapılar da bu tarihten esinlenen yanlara sahip diyebiliriz. Zamanla geleneksel bir dokuya sahip olmuş olan Bodrum’da GAD ekibi ise yeni ve daha esnek bir form yaratmayı amaç edinmiş. Böylece ekip, 3 farklı yapıdan oluşan tek bir ev tasarlıyor. GAD proje için “birçok parçaya patlayan tek bir ev metaforu” diyerek bahsediyor.

©Ali Bekman

Exploded House, yaklaşık 75 metrekarelik 3 kütleye sahip. Bu kütlelerin herbiri birbirine cam bir avluyla bağlanıyor. Cam avlular kütleler arasında sıcak Bodrum ikliminde serin geçişleri sağlarken aynı zamanda bu 3 hacmin içinde barındırdığı farklı hacimleri birbirine bağlıyor. Yani herbir kütle farklı bir fonksiyona sahip: biri ebeveyn banyosu ve normal bir banyoyu; diğeri mutfak ve yemek odası; bir diğeri ise çalışma odası ile bir misafir odasını barındırıyor. Üç kütlenin ortasındaki dairesel ‘cam avlu’ evin merkez kütlesi olarak düşünülmüş.

©Ali Bekman

Exploded House’un merkezinde cam kaplı bir giriş holü bulunuyor. Burası evin giriş kısmı ve yaşam alanını barındıran kütlesi. Yaşam alanı ve giriş kütlesi, yerden tavana kadar uzanan geniş camlarla kurgulanması sayesinde, Bodrum peyzajı ve limanına bakan 180 derecelik bir manzaraya sahip.

Evin merkezi olan kütlede GAD, tüm Bodrum’u evde hissedebilmek için ilginç bir teknoloji kullanıyor. Cam kütlenin pencereleri elektronik bir sisteme sahip: pencereler yere kadar indirilip, yerin içine girip bütün bu deniz melteminin ve manzaranın evin içine dolmasına izin veriyor.

©Ali Bekman

Evin en içerideki kısmını oluşturan yaşam alanı ve giriş, Exploded House projesinin odak nokası. Evin odağı, evi oluşturan 3 kütleye bir beton rampalarla bağlanmış. Sirkülasyon ağının beton rampalarla tanımlanmasının sebebi GAD ekibine göre bu yaklaşımla evin peyzajla daha iyi bir uzlaşma sağladığı düşüncesi. Kütleleri birbirine bağlayan beton rampların dışında ek bir eğim de güneşlenme terasını kurgulamış. Bu eğimle evin kullanıcıları evden biraz daha alçak bir kotta yer alan yüzme havuzuna yönlendiriliyor. Bu kısımdaki rampayla ise daha küçük, evden saklanmış müstakil bir daireye ulaşılıyor.

©Ali Bekman

Exploded House’un cam avlularla ve özellikle odak kısmının açık plan şemasıyla kurgulanmasının basit bir sebebi var: eve pasif havalandırma sağlayabilmek. Ev bu şekilde Bodrum’un sıcak geçen yazlarında aydınlık ve kolay havalanabilen bir kütle oluyor. Evde kullanılan başka bir pasif soğutma tekniği ise çatı havuzları. Evde en dikkat çekici ögelerden biri olan çatı havuzlar, yağmur suyunu toplayıp buharlaşmasıyla altındaki kütleye bir soğutma sağlıyor. Bu pasif soğutma sistemleri için oldukça özgün ve Bodrum iklimi için kullanışlı bir kurgu.

©GAD Mimarlık

GAD, Exploded House için “yerel mimarının modern bir yorumu” diyor. Bunun sebebi ekibin evi peyzaja uyum sağlayacak şekilde tasarlamayı amaç edinmesi. Exploded House, açısal özellikleriyle üzerinde bulunduğu yamaçla bir uyum içinde. Çatı havuzları ve malzeme seçimiyle de peyzaj içinde maskelenmiş.

Aynı zamanda yamaçta evin daha üst bir noktasından bakıldığında gözlemlenebilen tek kısım çatı havuzları. Havuzlar seçilen taş rengiyle yamaç peyzajına referans verirken aynı zamanda bu peyzajı ve manzarayı yansıtıyor. Evden daha üst bir kottan bakıldığında kesintisiz bir manzara hedeflenmiş.

©Ali Bekman

Evin içerisi ise sahiplerinin Bizans, Osmanlı ve Helenistik dönemlerden kalan eserlerden oluşan geniş antik koleksiyonuyla tasarlanmış. GAD ekibi böyle geniş bir koleksiyonun evin iç mekanını bir müzeye dönüştürmesinden çekindiğini söylüyor. Fakat Hakan Ezer tarafından kurgulanan iç mimari ile, bu değerli koleksiyon evin günlük yaşamının bir parçası haline gelebilmiş.

©GAD Mimarlık

Exploded House, Bodrum yerel mimarisini yeniden yorumlayan kurgusuyla aynı zamanda malzeme seçimiyle de doğaya saygılı bir tasarım ortaya koyuyor. İklimi kontrolü, doğal aydınlanmayı ve etrafını domine etmemeyi hedef edinmiş proje, GAD Bodrum’daki birçok projesinden bir tanesi.

The post Exploded House appeared first on Arkitektuel.

Geometrik tasarımı ve beyaz renk kullanımını esas alan, hatta bu yaklaşım doğrultusunda 20. yüzyıl mimarisine kattığı New York Beşlisi / Beyazlar (New York Five / Whites) akımı ile mimarlık tarihinde oldukça önemli bir yere sahip Richard Meier’in Türkiye’de tamamlanmış olan ilk projesi Bodrum Evleri (Bodrum Houses). Proje, Bodrum Yalıkavak’ta bir tepeye konumlandırılmış 21 adet müstakil evden oluşuyor.

© Richard Meier & Partners

Bodrum Evleri, oldukça yüksek bir eğim değerine sahip tepeye konumlandırılmış. Arazinin bu yapısı nedeniyle her bir evin parseli kendine özgü ve eğimleri komşu parselle aralarında bir sınır oluşmasına neden oluyor -yani her evin komşudan bağımsız, kendine özel yaşam alanı tanımlanmış oluyor. Her bir ev yüksek eğimli topoğrafyaya maksimum manzarayı alacak şekilde yerleştirilmiş. Arazinin yapısı, her evin mazaraya göre yönlenmesi ve yerleştirilmesini kolaylaştırıyor aslında, fazla eğim evlerin birbirlerinin manzarasını kesmesini biraz olsun engelliyor.

© Richard Meier & Partners

Bodrum Evleri projesi, 5 farklı ev tipiyle oluşturulmuş. Her bir tip yaklaşık 330 metrekare alana ve 40 metrekare konuk evine sahip. Evler ortak olarak, evden bağımsız bir graj, havuz ve havuzun yakınında konumlanan bir kabineye sahip. Bu alanların tümü her bir evde kendine ait bir podyumun üzerinde kurgulanıyor. Bunun sebebi, geniş alana yayılacak evin hacimlerini kompakt bir şekilde kurgulayabilmek.

Planları sabit kalan ev tiplerinin podyum organizasyonu, topoğrafyanın karakteri nedeniyle bulunduğu yere göre farklılık gösteriyor. Eğimi ve manzara nedeniyle girişi evin kotundan aşağıda kalan tipler de ortaya çıktığı için.

© Richard Meier & Partners

Bodrum Evleri kurgulanırken istenen evlerin girişten itibaren art arda seyirler oluşturan bir karaktere sahip olması -bunun da manzaradan tamamen faydalanabilmesi. Richard Meier kullanıcıya bir gezinti (promenade) yaratıyor aslında. Her bir ev tipi, net bir gezinti rotası tanımlıyor kullanıcıya. Eve giriş yolu, evin dış merdivenlerine daha sonra evin dış kapısına buradan içeriye, evin giriş salonuna ve son olarak iki kat yüksekliğindeki yaşam alanına yönlendiriyor kullanıcıyı. Bu kurgu her tip ev için bu şekilde gerçekleştirilmiş Meier tarafından: yalnızca farklılık iki tipin daha yüksekte kalan giriş kotları nedeniyle, ilave olarak daha yüksek bir giriş alanı düzenlenmesi olmuş.

© Richard Meier & Partners

Bodrum Evleri Meier’in dünyaca ünlenmiş tarzıyla tasarlanmış. Beton strüktüre sahip ev, beyaz duvarlar ve geniş açıklıklarla kurgulanmış. Malzeme çeşitliliği az tutulmuş, ek olarak yalnızca taş ve ahşap döşeme kaplamaları mevcut. İki kat yüksekliğindeki yaşam alanı, evlerin içine dramatik bir etki katıyor. Bunların yanında, bu yaşam alanı bir şömine bacası esas alınarak düzenlenmiş -bu yaklaşımı Meier’in önceki işlerinde de görmek mümkün. Doğal aydınlanma sağlayan tavan pencereleriyle evin çatısı da 5. bir cephe gibi kurgulanmış. Her bir evin arazide tek bir kübik nesne olarak algılanmasını istemiş Meier. Asıl hacimden çıkartılarak oluşturan dış mekanlar da yine bu iç hacimlerle aynı çatı altında kalarak, ‘nesne’lere heykeli bir algı katılmak istenmiş.

© Richard Meier & Partners

‘’Meier, ışığın hayat demek olduğunu biliyor. Onun keskin geometrili, kar beyazı, ışık dolu evleri kendine özgü ve eşsiz.’’ Berggruen. Bu cümlesiyle biraz New York Beşlisi / Beyazlar (New York Five / Whites) akımını da tanımlıyor aslında.

New York Beşlisi / Beyazlar (New York Five / Whites): Richard Meier öncülüğünde başlayan 20. yüzyılın rasyonel mimari akımlarından biridir. Geometrik tasarımı ve beyaz renk kullanımını (idealler) esas alan bu akım Richard Meier’in etkisi altında kalan John Hedjuk, Peter Eisenman, Charles Gwathmey ve Micheal Graves’in de katılmasıyla New York Beşlisi adını almıştır.

© Richard Meier & Partners

‘’Bodrum Evleri’ni tasarlarken, Yalıkavak’ın görkemli ışığı ve mükemmel iklimi ilham kaynağı oldu. Evlere giren doğal ışığı maksimum seviyede tutmaya çalıştık. Buna ek olarak, biz minimal ve ince detaylara, indirgenmiş materyal paletine inanıyoruz.’’ Richard Meier.

Kaynaklar:

1. ”Bodrum Houses” nd. Richard Meier & Partners Architects LLP. <http://www.richardmeier.com/?projects=bodrum-houses-2>
2. ”Interactive floor plan: Bodrum House by Richard Meier & Partners” 3 May 2013. Wallpaper. <https://www.wallpaper.com/architecture/interactive-floor-plan-bodrum-house-by-richard-meier-partners>

The post Bodrum Evleri appeared first on Arkitektuel.