SM Evi, Mimarlar ve Han Tümertekin tarafından 2004 yılında tasarlanmış. Çanakkale’nin Ayvalık ilçesinde Büyükhüsun adlı bir köyde yer alan konut projesi, 2006 yılında tamamlanmış. Bir yamacın tepe noktasına kurulmuş olan köyün, yamaca ilerleyen daha seyrek bir yapılaşmaya sahip olan kısmına konumlandırılmış ev, bir tarafı yamaç olan arazisinde köyün eşsiz manzarasına panoramik görüntüler veren ince uzun, taş çatısıyla dikkat çeken bir tasarıma sahip.

Yapının tasarım süreci ilk olarak işverenin ekibin yine Büyükhusün Köyü’ndeki başka bir işi olan B2 Evi’ni görmesi ile başlıyor. İşveren, bu projeyi görsükten sonra Mimarlar ve Han Tümertekin ekibinden taş ve camdan oluşan bir ev tasarlamasını talep etmiş. Bunun üzerine ekip, B2 Evi’nin tasarım sürecinde de olduğu gibi, topoğrafyaya ve bulunduğu köye ait olan bir yapı hedefiyle SM Evi’ni tasarlıyor. Ev tasarımı, yamacın tepesinden başlayarak eğimle beraber seyrelip sakinleşen ve keskin şevlerle topoğrafya dönüşerek sahile uzanan köyde yerel çevreye ve topoğrafyaya ait bir yapı ortaya koyuyor: tasarım süreci için de temel kaygı yapının bölgeye ait kılınması. İkincil olarak da alanın yamaçlar arasındaki peyzaja ve denize bakan eşsiz manzarasını kullanmak.

Mimarlar ve Han Tümertekin ekibi, arazi eğimini lineer bir şekilde kesen ve köyün karakteristik özelliği haline gelmiş bu manzarayı olduğu gibi görme imkanı sağlayan bir yapı tasarlıyor. Kuzeyinde köy yolu ve güneyinde keskin yamaç ve manzarayla sınırlanan SM Evi, yol kotunun altında kalarak doğal bir sınırla köyden ayrılıyor ve bu yola paralel hacimlenen, ince uzun bir yapı kurguluyor. Kısacası totalde yaklaşık 52 metre uzunluğundaki yapının bu uzun hacmi, köy yolu ile biçimlendirilmiş. Batıdan doğuya doğru yükselerek giden bu yol, tasarımda arsanın iki noktasındaki kesişimleri tanımlayan öge haline gelmiş. Arsa ile yolun batı sınırındaki kesişimleri, yapının oturduğu kotu; doğusundaki kesişimleri de çatı örtüsünün kotunu tanımlıyor. Böylece yol boyunca ilerlerken yapının çatısı belirmeye başlıyor.

Yapı, içinde bulunduğu peyzajın arasında, çevreden ve yoldan öncelikli olarak çatısı ile algılanıyor. Evin dikkatleri ilk olarak üzerine çeken kısmı taş çatısı. Bu çatı, çevresindedeki kiremit çatılardan farklılaşıyor. Bu bakımdan aslında çevresine göre daha farklı bir mimari dil ortaya koyan çatı, taş kurgusuyla çevre dokusunu bozan bir sivrilme olmaktan çıkıyor. Tam aksine bu çatı kurgusu çevrede ne denli güzel bir çatı karakteristiği oluşturulabileceğini gösteren bir öge haline geliyor.

Dört kişilik bir ailenin kalabalık çevresi ile birlikte vakit geirebileceği bir ev olarak SM Evi’nin iç mekanı da ekibin B2 Evi tasarımda olduğu gibi kesintisiz bir şekilde devam edecek şekilde kurgulanmış. Evde iç mekan dış mekan arasında bütünlük oluşturabilme adına da tamamen cam cepheler kullanılıyor. Bu cam cepheler, aile ve dostlarının evin içinde de manzarasının tadını çıkarabilmesini sağlıyor.

Yapının tasarımı, kabalık ve çok çeşitli bir kullanıma göre şekillendirilmiş. Tasarımda yapı kuzey sınırdan itibaren sırasıyla ‘açık’, ‘kapalı’, ‘yarı açık’ ve tekrar ‘açık’ olarak farklı bölümlere ayrıştırılmış. Kademeli olarak ilerleyen bu dilim-hacimler, evin farklı kullanımlarına elverişli farklı karakteristikte mekanlar yaratıyor. Farklı açıklık dereceleri arasında birer duraksama noktası olarak yanyana dizilmiş bu farklı mekanlar tasarlanırken en önemli noktalardan biri de evin ön ve arkası arasındaki gerçigenliği sağlayabilmek olmuş. Bu nedenle yapının yalnızca manzaraya bakan değil; evi saran tüm cepheleri cam olarak kurgulanmış: yapı fiziksel ve görsel olarak geçirgen.

Mekanlar dizisi olarak kurgulanmış ev, evin ön ve arkasında bulunan, çelik kolonlarla cam cepheler arası ilerleyen koridorlarla birbirine bağlanıyor. Bu farklı hacimler de, 160 cm’de bir tekrarlanan strüktür nedeniyle, 160 cm katları olarak farklı büyüklüklere sahip. Çelik strüktür, 160 cm’lik aks sitemi içerisinde perde duvarlarla desteklenmiş. Perde duvarlar, hacimleri dilimliyor ve yapının tek katlı olma halini vurguluyor. Yapım aşaması ve tekniklerin sınırlarını tanımlayarak endüstriyel ile yereli ayıran çelik çerçeveler, yapının kuzey sınırını oluşturan taş duvar sayesinde köy yolunda ayrılıyor. Zeminde devam eden taş duvar, evin sırtında yükseliyor ve çelik konstrüksiyon üzerine oturarak evi örtüyor.

Mimarlar ve Han Tümertekin ekibinin 2004 ve 2006 yılı olmak üzere art arda tamamlanan iki ev  projesi, B2 Evi ve SM Evi, bulunduğu yere ait olma hedefindeki tasarım algısına iki farklı örnek teşkil ediyor. Sadelik, yerellik ve alanın karakteristik özelliklerini tasarım süreçlerine entegre eden  bir konut tasarımı olarak SM Evi, Büyükhüsun Köyü’ne bu ögelerle farklı fakat bir o kadar da ‘oralı’ bir mimari ortaya koyuyor.

The post SM Evi / Mimarlar ve Han Tümertekin appeared first on Arkitektuel.

Fotoğraf: Cemal Emden

B2 Evi, Çanakkale’nin Büyükhüsun Köyü’nde sakin ve doğa ile iç içe bir yere, Selman ve Süha Bilal isimli iki kardeş tarafından kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Köyün özgün peyzajını ve manzarasını kullanan, Han Tümertekin tarafından tasarlanan yazlık ev, 2004 yılında Ağa Han Mimarlık Ödülü’ne layık görülmüştür. Bu nedenle B2 Evi, Türk mimarisinin önemli yapılarından biridir.

Ağa Han Mimarlık Ödülü : 1977 yılında verilmeye başlanan Ağa Han Mimarlık Ödülü, İslam kültürünü başarıyla yorumlayan çağdaş tasarım, sosyal konut, toplumsal gelişim, restorasyon, yeniden kullanım ve bölgesel koruma projelerini kapsayan mimarlık ürünlerine, Ağa Han Geliştirme Ağı tarafından üç yılda bir verilen bir ödüldür.

Fotoğraf: Cemal Emden

450 kişinin geçimini tarım ile sağladığı bir köye konumlanan Han Tümertekin tasarımı B2 Evi, köy halkının yaşamını, bulunduğu coğrafyanın tarihi geçmişini ve toplumsal gerçeklerini de göz önünde bulundurarak bir tasarım ortaya çıkarmıştır. Proje bu şekilde, eğimli bir araziye kurulmuş bir yazlık ev olmaktan çıkarak, bulunduğu toprakların geçmişini ve kültürünü yansıtan bir mimari manifestoya dönüşüyor. Yalın bir kare prizma hacim olarak kurgulanan B2 Evi, modern tasarımı ile çevredeki geleneksel köy evlerinden mimari olarak farklı bir dil ortaya koyuyor. Ancak, evin yapımında kullanılan malzemeler köyün içerisinden seçilerek ve yerel yapım teknikleri kullanılmış ve böylece evin köy mimarisi ile ortak bir dil geliştirmesi sağlanmıştır.

Fotoğraf: Cemal Emden

B2 Evi’nin sade tasarımının en önemli noktalarından biri de çevresi ile kurduğu ilişki. Bulunduğu yere iat olma hedefindeki B2 Evi, doğası ile bütünleşmiş bir yazlık ev yaratıyor. Ev, mimarisi ile kullanıcılarının yalnızca doğayı ve doğa manzarasını izlemesini değil, onların doğanın bir parçası olmasını sağlamayı hedefliyor. Eğim üzerine kurulan, Büyühüsun Köyü yerel köy evleri gibi evin çevresini duvarlar ile örmeyerek, evin çevresi ile doğrudan ilişki içerisinde olması sağlanmış ve evin dış dünya ile etkileşimi güçlü ve geçirgen tutulmuştur.

Fotoğraf: Cemal Emden

B2 Evi’nin üzerine kurulduğu üçgensel alan, kuzey-güney doğrultusunda 7 metrelik bir eğime sahip. Han Tümertekin tasarımında bu eğimi, yine bölgenin yerel özelliklerinden biri olan teraslama yöntemi ile çözümlüyor. Arazi, aralarında 1.3 metre yükseklik farkı bulunan uzun dikdörtgen teraslara bölünmüş ve B2 Evi’nin, bu teraslar üzerine yerleşmesi sağlanmıştır.

Yapının mimarisindeki sadelik iç düzenlemesinde de görülmekte. Selman ve Süha Bilal kardeşler, yazlık ev olan B2 Evi için oluşacak herhangi bir bakım masrafından kaçınmak üzere  yapının sade ve pratik olmasını istemiş; evin iç mimarisi de bu doğrultuda tasarlanmış. Evin zemin katında büyük bir oturma odası, üst katta ise iki tane yatak odası bulunuyor. İki kat arasındaki sirkülasyon ise yapının dışına konumlandırılmış bir merdiven ile sağlanmaktadır.

Fotoğraf: Cemal Emden

Evin iç mimari programının yalın olabilmesi, yarı-açık mekanlar üreterek ve bu mekanlara ev için gerekli hacimleri konumlandırarak mümkün kılınmış. Banyo, çamaşır odası, küçük bir mutfak ve bir depo alanı gibi mekanlar evin ana hacminin dışında bir yarı-açık mekan üretilerek çözülmüştür. Bu yarı-açık mekanlar dışarıda tasarlanan bir oturma alanına açılıyor. İç mekandaki sadelik, yapının strüktürel anlamda da sade olmasını sağlamış: depreme dayanıklı olarak tasarlanan ev yerel teknoloji ve malzemeler ile inşa ediliyor. Binanın doğu ve batı cepheleri yığma taş bir duvarı çevreleyen iki betonarme yapı elemanından oluşmakta. Bu taşıyıcı sistem kurgusu yapıda çatı seviyesine kadar devam ediyor.

Zemin Kat Planı

Ağa Han Mimarlık Ödülü Jürisi: “B2 Evi, iyilik ve mükemmeliğin yarattığı hissi somutlaştıran tasarımı ile ödüle layık görülmüştür. Yapı,  üzerinde bulunduğu coğrafyaya, çevresindeki evlere ve peyzaja saygı duyan ve içinde bulunduğu toplumun bir parçası olan yeni ve özgün bir tasarımdır. Ev, estetik ve şık tasarımı ile şuan tek başına durmaktadır ancak ilerleyen zamanlarda, aynı yaklaşım ile daha büyük bir ölçekte yeni evler de bu bölgeye eklenebilir….B2 Evi, ufka bakarak düşünceye dalma olgusunu açık ve sade tasarımı ile teşvik etmektedir. Yapı hem geniş bir mimari zenginliği içermekte hem de mimarın bireysel mimari arzusunu yansıtmaktadır. İçerisindeki yaşam ve aktiviteler ile birlikte düşünüldüğünden, ev konuklarını ve çevreden geçen insanları davet eden, toplumun önemli bir parçası olan özel bir mekan kimliğine kavuşmaktadır. Boş olduğunda ise hak ettiği saygıyı görmeye devam edebilecektir.”

The post B2 Evi appeared first on Arkitektuel.