©R. Arlt

1924 yılında tamamlanan Einstein Kulesi (Einsteintrum – Einstein Tower), Alman ekspresyonizminin en bilinen örneklerinden bir tanesi. Erich Mendelsohn tarafından tasarlanan kule, betonarme kullanarak yarattığı amorf kütlesiyle mimarlık tarihine dikkat çeken bir eser olarak kaydedilmiş. Mendelsohn kulenin Einstein’ın izafiyet teorisini yansıtan ve çalışan bir yapı olmasını hedeflemiş.

©Gili Merin

Astrofizikçi Erin Finlay Freundlich kule için, içinde Richard Neutra’nın da bulunduğu, Erich Mendelsohn liderliğindeki ekibi görevlendirmiş. Yapının Einstein’ın teorisini çalışacak bir araştırma merkezi olması hedeflenmiş. Mendelsohn da yaratacağı yapıyı tanımlayan fonksiyonun yapının formunda da görünür olmasını istemiş. Bu nedenle dinamik bir form üzerinde çalışmaya başlamış. Tasarımının sonucu ortaya yapının merkezinde labortuvarları bulunduran, dalga benzeri forma sahip bir platform üzerinde yükselen, kıvrımlı yapıda pencelerle çevrelenmiş bir kule çıkmış.

©Gili Merin

Zamanın ekspresyonist ressamı Wassily Kandinsky ve tasarımcı Hermann Obrist’in eserlerinden etkilenen tasarımı için Mendelsohn, arzu ettiği ifade özgürlüğüne izin verecek yeni yapım methodları araştırmaya başlamış. Araştırmalarının sonucunda kolayca heykeli forma sokabileceği bir betonarma yapıyı tercih etmiş. “Her bir yapı malzemesi, her bir cisim gibi, onlara kazandırmak istediğimiz karakterlere hükmeden belirli özelliklere sahip… betonla birleşen çelik, betonarme, kesin formlar; yeni stil için bir yapı malzemesi… destek ve yük arasında ilişki, değişmez kanun, daha önce desteklenmesi gereken fakat artık kendini taşıyabilecek şekilde kullanılan malzemeler için yarattığı imajı değiştirmek durumunda.” Mendelsohn.

©R. Arlt

Almanya, Postdam’da bulunan yapı zamanının yapım teknolojilerini zorlayan bir yapı. O yıllarda heykeli özelliğe sahip bir beton strüktür elde etmek zamanın teknolojilerine göre oldukça zormuş. Bu nedenle Einstein Kulesi, Mendelsohn’un planladığı şeklin dışında sonuca ulabilmiş. Mimar hayalinin tamamını teknik olanaksızlıklar nedeniyle hayata geçiremiyor.

Bu durum mimarın bu yapıdan sonraki mimarlık kariyerini de etkilemiş. Mendelsohn daha sonra bu denli bir yaklaşımı ve bunu gerçekleştirme hırsını barındıran tasarımlardan kaçınmış. Zamanının imkansızlıklarına boyun eğmiş de denebilir. Einstein Kulesi de böylelikle mimarın en bilinen eseri olarak kalmış, kalmaya da devam ediyor.

©Gili Merin

1924 yılında hizmete açıldığında Einstein Kulesi, II. Dünya Savaşı’na kadar dünyanın en önemli gözlemevlerinin arasında yer alıyormuş. Yapı daha sonra II. Dünya Savaşı’nde büyük hasar görmüş. Uzun süre kullanılmayan gözlem evi 1997 yılında 2 yıllık bir restorasyon sürecine sokulmuş. Bunun sonucunda da 1999 yılında ise 75. yılı anısına Einstein Kulesi, tekrar hizmete açılmış. Bugün bir ziyaretçi merkezi ve yine güneş gözlemevi olarak hala kullanılmakta.

II. Dünya Savaşı’ndan sonra Einstein Kulesi

Einstein kulesi yapım sürecinden itibaren ekspresyonizmin en etkili sembollerinden biri olmuş. Yapı bölyece Almaya’da mimari çevreler arasında birçok tartışmaya da konu oluyor: mimarlık öncelik olarak ifadeye mi yoksa fonksiyonelliğe mi odaklanmalı? Diğer bir deyişle Uluslararası Üslup mu Ekspresyonizm mi? Fonkisyonelliği ön plana alan tasarımlar zamanla öne çıkmış olsa da kule, modernist yaklaşıma karşı, özgün, ilginç bir söylem olarak önemini koruyor.

*Ekspesyonizmin sembollerinden bir başkası Le Corbusier tasarımı Ronchamp’ı buradan inceleyebilirsiniz.

The post Einstein Kulesi appeared first on Arkitektuel.

TWA Terminali / TWA Uçuş Merkezi (TWA Terminal / TWA Flight Center), daha sonra ismi John F. Kennedy Uluslararası Havalimanı olarak değiştirilen Idlewild Havalimanı’nda Trans World Airlines için tasarlanmış terminal binası idi -5. Terminal. 1962’de yani mimarı Eero Saarinen’in ölümünden tam bir yıl sonra tamamlanan terminal, havalimanının hatta ülkenin en meşhur yapılarından biri haline geldi. Daha sonra 1994’te New York için Ulusal Tarihi Simge (National Historic Landmark) ünvanını aldı.

© David Leventi

Yapıyı oluştururken ünlü mimar Saarinen’in yola çıktığı bir düşüncesi vardı: ‘’…Seyahat etmenin heyecanını, kendine has karakterini yansıtan mimarisiyle bir yapı…hareket ve geçişin mekanı… İncelikli bir şekilde seçilmiş olan formlar havayolunun sürekli gelişen, artan kalitesini vurgulayacak…’’ . TWA Terminali böylece uçuşu simgeleyecek bir formla kurgulanmış. Bu formu betonarmeyle oluşturan yapısıyla da kendi içinde bir kinaye yaratıyor yapı.

© Max Touhey for Curbed NY

TWA Terminali şekli itibariyle genellikle ‘yere iniş yapan bir kartal’ figürüne benzetilir. Kartalın inişte yere sağlam bir şekilde basan ayakları aslında havayolu ile ulaşımın güvenliliğini yansıtan bir öge olarak düşünülür Saarinen’in bu mimarisinde. Kullanıcıya, henüz o zamanlar yeni yeni popüler olmaya başlayan bu ulaşım ağı, havayolu seyahati ile ilgili güven verecek bir öge olması amaçlanıyor. Yapı, bu yeni ulaşım yolunun yalnızca zenginlere, seçkinlere hitap ettiği zamanların zirve noktası tasarımı itibariyle. Bunun dışında terminalin kıvrımlı yapısı da akıcı bir etki yaratıyor ve zamanına göre oldukça yenilikçi bir tasarım olma özelliğini taşıyor.

Plan

Bu yapıda da gözlemleyebileceğimiz, modern mimarinin önemli mimarlarından Eero Saarinen’in mimarisinde en önemli prensipleri planda simetri ve tasarım sürecinde ilham kaynağı olan hareketi yapının en küçük detaylarında bile kullanmasıymış. Tasarımını bu iki kavram etrafında geliştiriyor Saarinen.

TWA Terminali’ni tasarlarken Saarinen, kullanıcıların havalimanındaki davranışlarıyla ilgili kapsamlı bir araştırma yapmış. Bu araştırma sonucu yolcuların seyahatlari boyunca akışlarının hiçbir zaman düz bir çizgi halinde olmadığı sonucuna varmış. Tasarımında yolcuyu saran bir çevre yaratacakken dikkate aldığı veri haline gelmiş araştırmanın sonucu. Süreci ve yapıyı ilginç kılan bir başka özellik de bu.

© David Leventi

TWA Terminali, zamanına, hatta günümüze, göre futuristik bir tarza sahip. Geniş cam cepheleri, terminalde park halinde uçakları ve uçağa giden, kırmızı halı kaplı koridorlardan geçen yolcuları gözlemlemeye olanak sağlıyor. Terminalin giriş kapıları ise bir havalimanında alışılmadık şekilde caddeye oldukça yakın. Bu da merkezi bir giriş oluşturulmasını ve girişteki güvenlik kontrollerini zorlayan bir özellik. Bunun yanında TWA Terminali, geniş yolcu salonu, valiz bandı ve elektronik uçuş ekranını barındıran ilk terminalmiş.

© Max Touhey for Curbed NY

Terminal içeride birarada var olan mekanlar ve organik formlarla kurgulanmış Saainen’in geniş mimari spektrumunu planda gözlemeyi mümkün kılıyor. Yapı, kullanıcıların deneyimleyeceği, büyük, tek ve heykeli bir salondan oluşuyor temelde. Zemin katta bu geniş lobi alanı ve uçakların izlenebileceği yine zamanının ötesinde bir yolcu salonu bulunuyor. TWA Terminali’nin kafe, resaturant ve toplantı odalarını barındıran bir üst ve son katı da aşağıdaki özgün alanı vurgulayacak şekilde tasarlanmış. Yolcuları uçağa yönlendiren merdivenlere bakan geniş galeri alanları ile oluşturulmuş bu kat. Galeriler, kemerli tavanlara sahip. Böylelikle yapı yukarıya doğru uzayan, içerideki yolcudan çok daha büyük ölçekte bir etkiye sahip. Tasarımı oluşturan kıvrımlar da terminalin ayırt edici ve etkileyici bir mekan olmasını sağlamış.

© Connie Zhou

Eero Saarinen TWA Terminali’ni tasarlarken Gotik kemerlerden etkilenmiş. İçeride kolonla bölünmeyen geniş mekanlar yaratmak için de strüktürü bu kemerlerle kurgulamış. Yapı içeriden beton bir heykel gibi algılanıyor. Kemerli tavanı taşıyan Y şeklindeki kolonlar ve aralarındaki kirişler, bu plastik etkiye katkı sağlıyor ve tavanın en ucunda doğal ışığın geçebileceği bir boşluk oluşturuyor. Yapının görsel ağırlığını bir hayli azaltıyor. Taşıyıcının ayrı bir öge olarak alıglanmasını engeleyyen sürekli, akıcı kurgusu, mekanın sınırlarını görünmez kılıyor ve akışkan bir mimari yaratıyor. Yani kolonlar, kirişler, kemerler ve eşikler tek, bütüncül bir heykeli oluşturuyor.

‘’TWA Terminali, mühendislik ve arkitektoniğin karşılıklı etkileşimiyle ortaya çıkmış,  20. yüzyılın en kendinden emin, en bilinçli yapısı…Yapı, açık bir şekilde mimari bir akım olan Ekspresyonizmin canlanışının simgesi.’’ 20. Yüyzyıl Mimarisi: Görsel Tarih’in yazarı Dennis Sharp.

Ekspresyonizm: Dışavurumculuk, doğanın olduğu gibi temsili yerine duyguların ve iç dünyanın ön plana çıkarıldığı 20. yüzyıl sanat akımı.

© nyc-architecture.com

Taşıyıcısı, tasarım yaklaşımı, iç ve dış kurgulanışı ile modernizmin önemli yapılarından biri haline gelmiş olan TWA Terminali, ne yazık ki, 2001 yılında TWA şirketinin satın alınması ve yeni uçaklara uymayan tasarımı nedeniyle kullanılmamaya başlanmış. Yapının yeni fonksiyonlar kazandırılarak kullanılması önerilmiş. Reddedilen bu öneriler sonucunda yapı 2005 yılında Terminal 6 genişleme çalışmaları nedeniyle çok küçük bir kısımda yıkılmış ve bunun üzerinde Beyer Blinder Belle önderliğinde 2011’de tamamlanan bir renovasyona gidilmiş. Şimdi ise 15 yıldır kullanılmamış olan yapı, bir otele dönüştürülecek. Yapının orjinalini tamamen koruyan yeni projede, TWA Terminali’ne dokunmadan bu binayı da programlarıyla içine alan, terminalin arkasına yerleşen iki kule ile büyük bir otel tasarlanacak.

The post TWA Terminali appeared first on Arkitektuel.

Romeo & Juliet Apartmanı, Hans Scharoun ve Wilhelm Frank tarafından 1954 yılında tasarlanmıştır. Almanya’nın Stuttgart şehrinde bulunan yapı organik mimarinin önemli örneklerindir. Doğada 90 derecelik açılar olmadığını belirten Scharoun ve Frank, tasarımlarında da bu felsefeyi izleyerek Romeo & Juliet Apartmanı’nı farklı açılardaki çizgilerin bir araya gelmesiyle çizmişler. 

© en.wikiarqutectura.com

Berlin Filarmonik eseri ile dünyaca tanınan Hans Scharoun, Romeo & Juliet Apartmanı’nın tasarımını başladığında 61 yaşındaydı. Bu sayede, Scharoun’un mimari deneyimleri ve Wilhelm Frank’ın bölgeye hakimiyeti sayesinde özgün bir apartman tasarımı ortaya çıkabildi. Scharoun, pek çok projesinde olduğu gibi, Romeo & Juliet Apartmanı’nda da ekspresyonist, didaktik ve rasyonel unsurlar kullanmıştır.

Romeo & Juliet Apartmanı, II. Dünya Savaşı sonrasında ortaya çıkan konut ive sosyal tesis ihtiyacının bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Doğaya dönüş, organik mimari konseptlerinin bir sonucu olarak Scharoun, farklı açılar ve ölçekler kullanmıştır. 

© en.wikiarqutectura.com

Proje, orijinal halinde değişik boyutlardaki evleri bulunduran daha geniş bir kompleks olarak tasarlanmıştı. Ancak, projenin tamamı gerekli onayları alamadı ve proje bugünkü son haline getirildi. “Büyük ev” in bir parçası olan, büyük kütleden koparılmış küçük evler üretilmiştir. Evler bir araya gelerek sosyal birimler, sosyal birimler mahalleleri, mahalleler ise şehrin genel dokusunu oluşturmaktadır.

Hans Scharoun’un pek çok projesinde olduğu gibi, Romeo & Juliet Apartmanı içten dışa doğru büyümekte. Apartmanın cephesi, kullanıcıların ihtiyaçları doğrultusunda gelişen, yapının içindeki oluşan hacimlerin bir yansıması. Tekrar ilkesi kullanılarak üretilmiş, geniş iç mekanlara sahip ve katı bir sadeliğe sahip iki apartman da (Romeo ve Juliet) işlevsellik göz önünde bulundurularak üretilmiş.

© en.wikiarqutectura.com

Romeo Kulesi

196 metre yüksekliğindeki Romeo Kulesi, arazinin doğu kısmında yer alıyor. Yapının en dikkat çeken özelliği, konsol çıkan, güneşe dönük olarak tasarlanmış balkonlar. Pek çok girişi bulunan yapının sirkülasyonu merkez çekirdekte bulunan iki adet asansör ve koridorun sonlarında bulunan merdivenler ile sağlanıyor.

Plan (Romeo) / © en.wikiarqutectura.com

Kulenin her katında, L-şeklinde tasarlanmış koridoru çevreleyen altı daire bulunuyor. Her bir daire, iki cepheden de ışık alacak şekilde kurgulanmış. Yapıda bulunan dairelerin boyutları 38 ila 96 metrekare arasında değişiyor. 96 metrekarelik en geniş daireler yapının en uç kısmında bulunuyor. Romeo Kulesi’nde toplam 17 adet 1+1, 32 adet 2+1, 17 adet 2,5+1, 17 adet 3+1 ve 17 adet 4+1 daire ve 3 adet dubleks daire bulunuyor. Kulenin birinci katında ise bir restoran var.

Kesit (Romeo) / © en.wikiarqutectura.com

Juliet Apartmanı

Proje alanının batı kısmında yer alan ‘at nalı’ şeklindeki Juliet Apartmanı, komşusu Romeo Kulesi kadar değişken bir yapıya sahip değil. Juliet Apartmanı, çoğunlukla iki geniş yatak odası olan, genişliği 72 ila 86 metrekare arasında değişen aile dairelerini bulunduruyor. Bu yapı, uyumlu ve kullanışlı mekanlar üretmek için dik açılı programlar kullanılması gerekmediğini kanıtlıyor.

Kesit (Juliet) / © en.wikiarqutectura.com

Apartmanın dallanmış yapısı sayesinde yapının lobisi aynı zamanda yapının merkezi. Dairelerin içinde mekanlar girişten uzaklaştıkça şekilleniyor. Her bir dairede farklı işlevler için kullanılabilen L şeklindeki odalar mevcut.

Plan (Juliet) / © en.wikiarqutectura.com

The post Romeo & Juliet Apartmanı appeared first on Arkitektuel.

© Iwan Baan

Dünyada dijital dizayn ve inşaat süreçleri için yeniliklerin öncüsü olan ve bu alanlarda ileri teknolojilerle yeni standartlar getirmiş olan Louis Vuitton Vakfı, Frank Gehry’nin şirketi Gehry Partners tarafından Louis Vuitton Vakfı için tasarlanmış ve 2014 yılında tamamlanmıştır.

© L’observatoire International

Yanında bulunan Jardin d’Acclimatation peyzaj düzenine uygun bir şekilde tasarlanmış olan yapı, tasarım anlayışı olarak 3 hedefe sahip: 19. yüzyıl cam bahçe yapılarını ve bahçelerin kültürel mirastaki yerini anımsatmak, bu bahçeye sık sık uğrayan çocuklar ve ailelerinin ilgisini çekecek bir modern sanat müzesi yaratmak.

© Push Foundation

Proje için özel olarak tasarlanmış havuzun hemen yanında konumlanan yapı, beyaz blokların birbirne bağlanmasıyla oluşuyor. Buzdağı olarak geçen bu beyaz bloklar, fiber-betonarme paneller ile kaplı. Beyaz blokları ise 12 adet geniş camlar sarıyor. Ahşap kirişlerle desteklenen bu camlar ise yapının yelken kısımları. Yelkenler, yapıya transparanlık kazandırırken aynı zamanda yapıya hareket ediyormuş izlenimi de veriyor. Bunun yanında yapının cephesinin yanında bulunan suyu ve bahçeyi  yansıtması, ışık ile devamlı olarak değişmesi özelliklerini de yine bu yelkenler sağlıyor.

© Todd Eberle

Yapının girişi hem müze hem de Jardin d’Acclimatation için bir giriş alanı. Burası her iki yer için gelen ziyaretçileri de karşılayan ilk alan olduğu için büyük bir sosyal alan olarak düşünülmüş. İçinde restaurant ve kitabevi barındıran bu kısımda, aktif bir sosyal yaşam kurgusu tasarlanmış.

Projenin bir başka etkileyici yanı ise galeriler arası dolaşan ziyaretçilere sergi içinde aynı zamanda geniş yelkenler sayesinde etkili bahçe manzarasını ziyaretçilerin gözü önüne sererek sergi ve bahçe deneyimini birleştirmesi. Ayrıca, yapının dışında bulunan ve yelkenlerin altından ilerleyen merdivenlerden de binanın çatısındaki bahçelere ve sergilere ulaşmak mümkün.

© Hufton+Crow

Daha önce de belirttiğimiz gibi dijital ortamda tasarım yapma konusunda dünya genelinde öncü haline gelmiş bu projede, 400’ü aşkın kişi tasarım modeline, teknik düzenlemelere ve montaj aşamlarına ortak web temelli bir 3D model üzerinden katkıda bulundu. Projenin teknolojik açıda yeniliklerinden biri de budur.

© Hufton+Crow

Son olarak, tasaralanan çatı yağmur suyunun toplanmasına ve tekrar kullanılmasına olanak sağlıyor. Bu özellik, yapının jeotermal gücünü arttırıyor ve yapının HQE (Haute Qualité Environmentale) sertifikasına kazanma amacına hizmet ediyor.

The post Louis Vuitton Vakfı appeared first on Arkitektuel.