©Mari Luz Vidal

Mimar: Xavier Corberó

Yer: Barselona, İspanya

Yapım yılı: 1968-2008

Labirent Ev (Labyrinth House) olarak da anılan Casa Sublim (Sublime House), Gaudí’den sonra en önemli Katalan sanatçılarından biri olarak anılan Xavier Corberó’nun kendi için tasarladığı ev. Barselona’da Esplugues de Llobregat kentinin banliyö bölgesine konumlandırılmış olan ev, 32 kilometrekare alana yayılmış 9 yapıdan oluşuyor. 1968’de araziyi aldıktan sonra Corberó’nun onlarca yıl yapım sürecinde kalan evi, bugün bu büyük alana yayılmış bir dizi bina ve avlunun yarattığı bir labirent.

©Salva Lopez

Aslen bir heykeltıraş olan Corberó’nun tasarımlarında hedefi sonuç ürünün daime şairane bir eser ortaya koyması. Sanatçının heykelleri ve enstalasyonlarında sürdürdüğü bu anlayış, Casa Sublim’e de yön veriyor. Sanatçı, evin onlarca yıl yapım ve tasarım aşamasının devam etmesini buna bağlıyor. Casa Sublim, Corberó için onun hayatının 40 yılını alan bir keşif niteliğinde. Sonuçta ortaya çıkan bu ‘Katalan labirenti’, dış strüktürdeki katmanlı kemerler ve Escher’ın çalışmasında görülebilenleri anımsatan merdivenlere, sanatçının sürrealist dostu Salvador Dali’nin etkisini akıllara getiren şaşırtıcı iç mekanlara sahip, ayrıntılı ve eğlenceli formlardan oluşturulmuş bir ev. 

©Jerome Galland

Casa Sublim’i oluşturmak için öncelikle alanda önceden varolan ve harabe halinde dokuz endüstriyel yapı evin birimlerine dönüştürülmüş. dönüştürülmüş. Bu eski yapıların dış duvarları ise etrafındaki vahşi çevreyi ve su ögelerini komuta edici heykeller olarak kurgulanmış. Heykeller, farklı yüksekliklerde istiflenen geometrik beton strüktürler. Asmayla kaplı binalarda ise bu strüktürler, yüzer basamaklar gibi detayları ortaya çıkaracak kontrastlı kavisli kemerler olarak karşımıza çıkıyor. Kemerlerle oluşturulan heykelsi dış görünümün iç mekanları oluşturulurken sanatçının düşüncesi ise insan eliyle yapılmış mağaralar dizisi yaratmak olmuş.

©Mari Luz Vidal

İç mekanları ağırlıklı olarak bembeyaz mağaralar gibi kurgulayan Corberó, 9 harabeyi evin stüdyolarına, yaşam alanlarına, sanatçı konutlarına -on yatak odası ve banyo- dönüştürüyor. Bu mekanların hepsi Corberó’nun kendi çalışmaları ve sanatçının koleksiyonu olan, çok sayıda hikaye anlatan nesnelerle dekore edilmiş. Sanatçı tüm evi kurgularken materyallerin doğasına saygı duyan bir tasarım hedefliyor. Evde kullanılan beton ve ahşap gibi materyallerin her biri kendi pürüzlü doğasını ortaya çıkaracak şekilde kullanılıyor. Eseleri gibi Casa Sublim’de de ‘şiirsellik’ yakalama hedefindeki Corberó tasarımda kullanılan materyallerde, materyalin kendi doğasına saygı olarak değerlendirdiği, dürüstlüğü en önemli ögelerden biri olarak görüyor.

©Mari Luz Vidal

Evin cepheleri de sürekli değişen ışık ve yine şiirsel yansımalar yaratan kemerli ve sekizgen pencerelerle kurgulanmış. Evden dışarı her bir bakış, yeşili ve içeri giren ışığı maksimize edecek şekilde düşünülmüş. Sanatçının başyapıtı olarak anılan evdeki açıklıklar, doğal ışığın mekanları güzelce aydınlatmak için evin iç mekanlarına nasıl doluştuğunu ustaca yorumlayan bir anlayışla ele alınmış. Casa Sublim’in merkezinde ise tavandan aydınlanmasıyla etkileyici bir atmosfere sahip 6 katlı cam bir atrium bulunuyor. Corberó’nun yaşadığı yer olan bu ‘kule’ de, sanatçının kariyeri boyunca topladığı eserlerle donatılmış.

©Salva Lopez

Evine bir çeşit günlük gibi davranan Corberó’nun eşyaları evin içinde hareketli ve ilgi çekici bir şekilde sergileniyor -bir çeşit galeri ev gibi. İçeride sanatçı, farklı dönemlerin mobilyalarını ve sanatlarını, farklı etnik kökenleri bitakım stil normlarını dikkate almadan coşkulu bir tutarsızlıkla karıştırıyor. Evin içine giren ışığı da bu oyunu dramatikleştirecek bir öge şeklinde kullanıyor. Günboyu değişen günışığı sayesinde ev, içeride büyüleyici yansımalar ve atmosferler yaratıyor. Bunun en etkili gözlemlendiği mekanlardan biri de ‘kule’ kısmı. Sanatçı aynı zamanda doğru ölçekte bir müzikle içeride etkileyici bir akustik de yakalandığını belirtmiş.

©Salva Lopez

Bu devasa alana konumlanan Casa Sublim’i ileride bir butik otele dönüştürebileceğini belirten sanatçı, tasarımını ‘mimari olasılıkların anıtsal bir keşfi’ olarak nitelendiriyor -ayrıca sanatçının  kendi çalışma süreci üzerine yoğun meditasyonu. Corberó tasarımı için, “Bir şeyler inşa etmek için sebepler yaratıyorum, böylece binanın parçalara ayrılmamasını sağlıyorum. Fakat geri kalan her şeyin arkasındaki güdüler estetik, etik ve hatta ilahi.” diyor. Xavier Corberó’nun NOWNESS’ın In Residence serisinde evini anlattığı videoya buradan ulaşabilirsiniz.

---

Son Yazılar

Açık Çağrı: MARJİN 01

• by arkitektuel

Duvar Ev 2 / John Hejduk

• by arkitektuel

Tungestølen Hiking Kabini / Snøhetta

• by arkitektuel

Michael Hays – Mimarlığın Arzusu

• by Beyza Mert

Dolunay Villa / Foster + Partners

• by arkitektuel

Archigram #3: Plug-in City

• by arkitektuel

Q_fault / Aykut Dağ

• by arkitektuel

Casa Sublim / Xavier Corberó

• by arkitektuel

Matmut Atlantique Stadyumu / Herzog & de Meuron

• by Efe Sezen

House Of Architects / Thom Mayne, Tadao Ando, Kengo Kuma, Peter Zumthor

• by arkitektuel

---

Bizi Takip Edin!

---

Sitede Ara

Search for:

Arkitektuel'den Haberdar Olun!

The post Casa Sublim / Xavier Corberó appeared first on Arkitektuel.

© Bookmundi

La Sagrada Familia için Antoni Gaudi’nin adanmış hayatının umudu desek yanlış olmaz. Ezber bozan cinsten bir yapı bu. Neo-gotik ve Art Nouveau tarzıyla Gaudi tarafından yapımına başlanıyor ve ölümüyle yarım kalıyor. Tam adı Templo Expiatorio de la Sagrada Familia (Kutsal Aile Kefaret Tapınağı) olan yapı, La Sagrada Familia (Kutsal Aile) Katedrali olarak biliniyor. Aslında yapıyı mimari olarak, cephelerindeki dinsel mesajları, yapımına halen daha devam edilmesini, yapımına devam edilmesinin doğruluğunu veya yanlışlığını, Gaudi hayatta olsaydı böyle mi olurdu gibi konularla detaylı olarak incelemek gerekiyor. Bu makalede La Sagrada Familia’yı anlayabilmek adına bunları da parça parça ele almaya çalıştım.

© Flickr user Sam Valadi

Bu kilisenin yerinde 1882’de Lozanzo’nun başladığı Neogotik bir yapı yükselecekti. Lozanzo, kendini görevlendiren San Jose Dindarları Birliği’nin başkanı ile fikir ayrılığı yaşayınca proje için o dönemin modern mimarinin öncülerinden Antoni Gaudí seçildi. Yüzlerce yıl sürecek yapım sürecini öngörmüştür bilinmez fakat Gaudi, yaşadığı sürede 43 yılını La Sagrada Familia tasarımına adadı. İlk olarak otlak bir arazide başlayan yapının ve o dönemi simgeleyen mimari tasarıma sahip bu yapının farklı bir mimari bağlamda, zamanda tamamlanıyor olması da projeyi ilginç kılan başka bir unsur. Sonuç olarak aradan 135 yıl geçmiş fakat daha yarısı dahi bitmemiş bir yapıdan bahsediyoruz. Bunun sebebi sürecin birçok kez kesintiye uğraması. Önce 1926’da Gaudi’nin ölümü ve o dönemde iç savaş çıkması nedeniyle, daha sonra II. Dünya Savaşı’yla ikinci darbe vuruluyor. Yapının inşasının yavaşlaması bir yana, Gaudi’nin eskizleri de, orijinal çizim ve modeller büyük hasar görmüş bu süreçte. 

©Expiatory Temple of the Sagrada Familia

Sonuç olarak hayatının büyük kısmında buna emek vermiş bir mimar ve çizdiği modeller yok oluyor. İleride devam edecek olan inşası için görev alacak mimarlar açısından büyük bir problem niteliğinde: Gaudi’nin aslında ne istediğini tam olarak bilememek. Yapı zaten yavaş yavaş ilerlerken bir de üstüne savaş çıkması ile büyük hasarlar alıyor. İnşası devam ederken restorasyon çalışmalarına da başlanıyor La Sagrada Familia’nın.

Yapının uzun sürmesinde bir başka etken tabiki Gaudi mimarisi. Yapının tamamlanması için kurulan ekibin baş mimarı Mark Burry, bu yapıyı tanımlarken “kentin içinde devasa bir heykel” olarak tanımlıyor. Gaudi eserlerinde bu heykelciliği ayrı bir yere koyabiliriz. İnanılmaz detay barındıran yapı ince ince, ilmek ilmek işlenerek yapımına devam ediliyor.

© KolbyTthe Texican

Gaudi’nin ölümüyle de çeşitli kesimlerden eleştiriye maruz kalındı. Salvador Dali: “Projeyi sanatçısı olmadan devam ettirmeyi düşünmek bile ihanettir, bırakın kentin ortasında çürüyen bir diş gibi kalsın.” diyor örneğin. Tahminler üzerinden yürüyen tamamlama projesinin destekçilerine karşılık yapının mimari üslup ve tasarım anlamında çok şey yitirdiğini savunanlar oldu. Örneğin Gaudi’nin kilisede taş kullanma arzusuna karşılık tamamlama projesinde betonun kullanılması mimarın fikirlerine saygısızlık olarak yorumlandı. Kentin MoMa direktörü Daniel Giralt ise: “Gaudi ruhunu taklit etmek imkansız.” diyerek inşaatın sonlandırılarak Gaudi’nin çalışmasının korunması gerektiğini söylüyordu. Buna karşılık bir mimari yapıya resim muamelesi yapılamayacağı, mimarı kutsallaştırmak için değil ama projeye saygı göstermek için kilisenin tamamlanması gerektiğini savunanlar da oldu.

© Renate Dodell

Peki hikayesinden ötürü mimari özelliklerine giremediğimiz La Sagrada Familia nasıl tasarlandı? “Geleceğin mimarları doğayı taklit edecekler.” diyor Gaudi. Bu sözünü eserlerinde yaşatan Gaudi, bunu La Sagrada Familia’da da gösteriyor bize. İç yapısını ayakta tutan kolonlar dallanıp budaklanan ağaçlar şeklinde tasarlanmış. Bu şekilde yapının içine girildiğinde ormanda dolaşma hissi uyandırması amaçlanmış.

Gaudi o kadar ince düşünüyor ki. Yaptığı, çizdiği her çizginin bir anlamı var kilisede. La Sagrada Familia’da hiçbir duvar dik; hiçbir kolon düz değil. Kafanızı nereye çevirirseniz çevirin bir devinim hakim. İç mekanda bu hareketliliğe seramik, mozaik ve çeşitli taşlar eklenirken katedralin cephelerini dolduran yüzeyde ince ince işlenmiş ilahi figürler hep bir şeyleri kaçırıyorsunuz hissi yaratıyor.

Zemin Kat Plan

Katedralde Gaudi’nin, yapının ilk mimarı del Villar’ın haç şeklindeki plan şemasını koruduğunu görüyoruz. Bu Gotik katedrallerde tipik bir özellik olarak karşımıza çıkan plan şeması, La Sagrada Familia’da birkaç önemli noktayla ayrışıyor diğerlerinden. En önemlisi Gaudi açılı kolonlar ve hiperboloit tonozlar ile oluşturuduğu sistem ve bu sistemle payandaya ihtiyaç duymayan taşıyıcı tasarımı. Yapının dışındaki bir elemanın desteğine gerek kalmadan yatay yükler kilisenin içindeki kolonlarla aktarılıyor bu sistem sayesinde. La Sagrada Familia 3 boyutlu formalara -hiperboloit, parabol, spiral, konik- sahip yüzeyleri kullanıyor. Bu karmaşık şekiller daha ince ve dahay sağlam bir taşıyıcının oluşturulmasını sağlamış. Aynı zamanda kilisenin akustik ve ışık kalitesini de bir hayli arttırıyor.

©Expiatory Temple of the Sagrada Familia

Gaudi, kiliseyi üç farklı cephe olarak tasarlamıştır. Doğuda İsa’nın doğumuna adanan Nativity (Doğuş); batıda İsa’nın çarmıha gerilişini simgeleyen Passion (Tutku) ve güneyde tamamlanmamış Glory (İhtişam) isimli üç cephe. Tanrıya giden yolu temsil eden Glory cephesinin inşası halen devam etmekte. Yapımına başlanan ilk bölüm Nativity Facade. İnşaatını birebir Gaudi’nin kontrol ettiği ve İsa’nın doğumuna referans veren birçok detayı barındıran bu cephe,1894-1930 yılları arasında tamamlandı.

Passion Facade ise ilk cephedeki dekoratif yoğunluğa karşılık oldukça sade bir tasarıma sahip. İsa’nın tutkusuna, çarmıha gerilişinde çektiği acıya atıfta bulunan bu cephenin inşaatı ise 1954’te başladı. En büyük ve etkili cephe olan Glory Facade inşasına ise 2002’de başlandı. İsa’nın kutsal görkemine ve insanlığın Tanrı’ya yükselişine referans veren öğelerle dolu bu cephe için Gaudi’nin 1936’da hazırladığı bir modelden faydalanılıyor.

© John Kennan

Tasarımı için Gaudi alçı maketler kullanmış. Ortada 45 metre yükselen nefin bile 1/10 maketini yapmış -yaklaşık 5 metre yükseliğinde ve 2 metre genişliğinde bir maket. Gaudi, aynı zamanda kilisenin çatısından asılmış limon kirişler ve ağırlıklarla oluşturulmuş bir sistem de icat ediyor. Passion Facade kısmında bulunan bu sistem de germe sistemi hatırlatıyor fakat gelen yüklerin basıncına göre oluşturulmuş. Kilisenin yüksek, görkemli, çeşitli renklerde granitt ayaklarıyla ve yeşil-altın Venedik camıyla kaplanmış kemerleriyle orman hissi verilmiş orta nefinde gözlemlenebiliyor.

©Expiatory Temple of the Sagrada Familia

La Sagrada Familia’nın toplam 18 adet çan kulesi bulunur -bu kulelerden en uzunu bittiğinde 170 metre olacak. Bunların 12 tanesi İsa’nın 12 havarisini simgelemektedir. 4 çan kulesi ise İsa’nın etrafındaki 4 adet İncil yazarını, geriye kalan en büyük kule ise İsa’yı simgeler. En büyük kuleden biraz küçük olan ikinci büyük kule ise Meryem’i simgeler. Kulelerin üzerinde birçok şekiller ve semboller vardır.

Bu şekil ve resimlerle İsa’nın doğumu, yaşamı ve çilesi anlatılmaktadır. Gaudi; bahsettiğimiz bu dev kulelerin Barselona’ya gelecek olan turistler için mükemmel bir karşılama olacağını belirtmiş. Kulelerin tepesinde bulunan muhteşem süslemelerin cennet ile yeryüzü arasında bir bağlantı sağlarmış gibi göründüğünü de ifade etmiştir.

©Expiatory Temple of the Sagrada Familia

Gaudi’nin ölümü sonrasında farklı sanat dalları arasındaki profesyonellerin hala daha yürüttüğü ve günümüz teknolojileriyle hızlandırılan yapının inşasının bitiş yılı 2026 olarak öngörülüyor. Bittiğinde, Gaudi’nin hayalinin kaçta kaçı gerçekleşti bilinmez ama onca bilinmezliklere rağmen geçmiş, şimdi ve gelecekte Avrupa’nın en saygın dini merkezlerinden biri olduğu kesin.

The post La Sagrada Familia appeared first on Arkitektuel.

La Fabrica (The Factory)‘nın hikayesi Ricardo Bofill’in, Barselona yakınlarında bulunan eski bir çimento fabrikasını 1973 yılında satın alması ile başlıyor. Bofill, 30‘dan fazla siloya sahip, büyük galerilere ve makine odalarına sahip eski fabrikayı kendi mimari ofisi olan Taller de Arquitectura’nın ofisi ve kendi özel evi haline getirmiş.

© Ricardo Bofill

Çimento fabrikası Katalanya’nın ilk endüstriyelleşme dönemlerinden kalan ve yıllar boyunca, üretim sürecinin gerekleri doğrultusunda çeşitli ek binalar inşa edilerek tamamlanan bir yapı. Bofill, vernaküler mimarinin etkilerini gösterdiği bu tarihi çok katmanlı yapının içindeki mekanların gelecekteki kullanımlarını hayal ederek ortaya yeni ve deneysel bir ofis&ev kompleksi ortaya çıkarmış.

© Ricardo Bofill

Bofill, satın aldığı yapıyı incelediğinde fabrikanın içinde hiçbir yere çıkmayan merdivenler, çok büyük fakat işlevsiz mekanlar, boşluklardan sarkan anlamsız objeler gibi sürreal ve dikkat çekici elemanlar ile karşılaştı. Yapının brutalist kimliği, yapının genelindeki tezatlık ve ilgi uyandırıcı mekanlar Bofill’i heyecanlandırmış. Bofill, fabrikanın bu özelliklerini koruyarak, yapının yeniden tasarlanmasına bir sanat eserine başlıyormuş gibi yaklaşmış. “Buradan daha iyi hiçbir yerde yaşayamıyor ve çalışamıyorum. Burası işime odaklanabildiğim ve olabilecek en soyut şekilde düşünebildiğim tek yer. Çimento Fabrikası mükemmel bir eser. Yaşam burada kesintisiz bir şekilde devam ediyor, iş ve tatil arasındaki farkı algılayamıyorum. Beni dış dünyanın tüm etkilerinden koruyan, Katalan Sanayi Devrimi’ni yaşıyormuş gibi hissettiren kapalı bir evren burası.” Ricardo Bofill.

© Ricardo Bofill

La Fabrica’nın inşaatına, çimento fabrikasının bazı kısımlarının patlayıcılar kullanılarak yıkılması ile başlandı. 1,5 yıl süren bu aşama sonucunda bazı saklı mekanlar ortaya çıkarıldı ve bazı mekanlara yeniden değer kazandırıldı. Bir sonraki aşamada fabrika yeşillendirildi. La Fabrica’yı oluşturan beton siloların ve devasa kütlelerin duvarlarından ve çatılarından sarkan yeşil bir tabaka ile fabrikaya hayat kazandırıldı. İnşaat sürecinin son aşaması ise fabrika mekanlarındaki işlevlerin değiştirilmesiydi. Bofill, çimento fabrikasının mekanlarına yeni işlevler kazandırdı ve bina yeni bir programa sahip oldu. Tüm bu işlevlerden sonra Katedral, bahçeler ve silolar çok daha görünür bir hal aldı. La Fabrica’ya eklenen yeni yapıların ise fabrikada bulunan eski yapılardan ayırt edilmesi istendi. Bu nedenle, yeni yapılarda vernaküler mimari ile zıt bir mimari dil kullanıldı. Pencereler, kapılar, merdivenler gibi yeni yapı elemanları dış duvarlara ve bazı mekanların içine yerleştirildi.

© Ricardo Bofill

Stüdyo, La Fabrica’nın içindeki Taller de Arquitecture stüdyosu fabrika silolarının içinde dört kata yayılmış şekilde tasarlandı. Dört kat arasındaki ulaşım döenl bir merdiven ile sağlanıyor. Ofisin kültürüne göre belirlenmiş stüdyo kat planı farklı işlevlere hizmet edecek şekilde tasarlanmış. Ricardo Bofill’in ofisi birinci katta bulunuyor. 4 metre tavan yüksekliğine sahip minimalist ofisin duvarları beyaza boyanmış. Stüdyoda kullanılan mobilyaların çoğu Taller de Arquitectura tarafından tasarlanmış ve stüdyodaki kapı, pencere ve dekoratif elemanlar fabrikanın vernaküler, endüstriyel mimarisiyle tezat oluşturacak şekilde; tarihi, kültürel mimariye referans veren parçalar.

© Ricardo Bofill

Katedral, Fabrika mekanlarının yeniden işlevlendirilmesi kapsamında, fabrikanın büyük salonu konferans ve sergi odasına dönüştürülmüş. Toplam 10 metre tavan yüksekliğine sahip bu ferah mekanda kısmen paslanmış yüzeyler ve çıplak beton duvarlar ile fabrikanın endüstriyel kimliği estetik olarak korunmuş. Çelik ve ahşap konferans masası, siyah deri koltuk, sandalyeler, çelik kahve masası gibi yeni mekanda kullanılan eşyalar da yine Taller de Arquitectura tarafından tasarlanmış.

© Ricardo Bofill

Bofill’in Evi, Bofill, çimento fabrikasını satın aldığı andan itibaren bu endüstriyel yapının içinde bir yaşam kurgulamış. La Fabrica, Bofill için bir fabrikadan fazlası. Fabrikayı kendi sürekli çalkantılı, göçebe yaşam tarzının zıttı bir yaşam ortamını kurabileceği bir fırsat olarak görmüş. Bofill fabrikanın üst kısmında bulunan sadece kaba betondan oluşan geniş bir alanı evinin ana yaşam alanı olarak belirlemiş. Kusursuz bir küp hacmine sahip mekan ritmik kemerli pencerelere sahip. Bofill bu odayı “Evcil, anıtsal, brutalist ve kavramsal” kelimeleriyle tanımlıyor. 

© Ricardo Bofill

Zemin katta bulunan mutfak-yemek odası ise ailenin evin içindeki buluşma noktası. Odanın ortasında, demir bacaklar ile desteklenen beyaz mermer bir masa bulunuyor. Oscar Tusquets tarafından tasarlanan çift taraflı şömine ise odaya farklı bir ambiyans kazandırıyor. Orta kattaki geleneksel Fas duvar kaplaması ile dikkat çeken ‘pembe oda’ ise daha küçük ve özel yaşam alanı olarak kurgulanmış. Kırmızı Alicante mermeri yemek masası ve büyük  şömine odaya karakterini veren parçalar. Taller de Arquitectura tarafından tasarlanan sandalye ve tabureler ünlü Katalan mimar Antoni Gaudi’nin tasarımlarının bir yorumu.

The post La Fabrica appeared first on Arkitektuel.