© Steve McCurry

Iraklı heykeltraş Ismail Fatah Al Turk ve mimar Saman Kamal tarafından tasarlanan Al Shaheed Anıtı, Irak’ın başkenti Bağdat’ın en önemli sembollerinden. Saddam Hüseyin döneminde, İran-Irak Savaşı’nda şehit düşen askerler adına yaptırılan anıt büyüleyici mimarisi ile ön plana çıkıyor. Al Shaheed Anıtı, ardında kanlı bir geçmişi barındırsa da duru mimarisiyle İslam mimarisinin dikkat çeken eserleri arasında gösterilebilir.

Saddam Hüseyin döneminde Irak’ta petrolün getirdiği zenginliğin beraberinde 1980’li yıllarda şehirlerde savaş anıtları yapılmaya başlandı. Küçük çeşmelerden devasa zafer anıtlarına kadar Irak’ın savaşlarda aldığı zaferleri ölümsüzleştiren pek çok eser şehrin farklı noktalarında yükseldi. 1983 yılında -İran ile ateşkesin sağlanmasından tam 5 yıl önce- tamamlanan Al Shaheed Anıtı, Irak’ın bu politikasının bir ürünü.

© United States Navy

Her ne kadar arkasında kanlı bir askeri tarih barındırsa da, Al Shaheed Anıtı mimari olarak oldukça duru ve yalın bir sanat eseri. 40 metre yüksekliğindeki iki yarım sivri kubbe şeklindeki anıtın tamamı turkuaz seramik ile kaplanmış. Yarım kubbelerden bir tanesi altında bir süs havuzu bulundururken ikinci kubbenin altına şehitlerin ölümsüzlüğünü temsil eden Irak bayrağı ile kaplı bir meşale heykeli bulunuyor.

Dicle Nehri’nin doğu kıyısında bulunan Al Shaheed Anıtı, yapay bir göletin üzerinde, 190 metre çapındaki bir dairesel platformun üzerinde duruyor. Dairesel platformun altında 2 katlı bir kompleks var. Bu kompleksin içinde bir müze, kütüphane, ders salonu, kafeterya, galeri alanları ve teknik mekanlar var.

© Wikimedia Commons

Karbon-fiber betonarme kullanılarak inşa edilen yarım kubbelerin ayakta durmasını sağlayan çelik iskelet sistemi Arup tarafından tasarlanmış. Yapay göletin oluşturulması, devasa yapay adanın inşaatı ve anıtın kendisinin inşaatı Irak hükümetine yaklaşık 250 milyon dolarlık bir fatura çıkarmış.

Saddam Hüseyin’in dikta rejiminin çökmesi ile beraber, arkasında bıraktığı pek çok anıt devrik rejimin birer mirası olarak şehirlerde sessizce duruyor. Irak’ın yeni bir politik kimlik kazanma süreciyle beraber Saddam’dan kalan bu yapıların geleceği belirsizliğini koruyor. Ancak Al Shaheed Anıtı, mimari yalınlığı ve Irak için önemi açısından Saddam rejiminden kalan diğer yapılardan biraz daha farklı. Irak halkı, yakın tarihte IŞİD’e karşı Suriye ve İran ile beraber verdikleri savaşta kaybettikleri askerleri anmak için Al Shaheed Anıtı’na gidiyor.

The post Al Shaheed Anıtı appeared first on Arkitektuel.

©flickr: froderamone

Farsça adıyla Borj e Azadi olarak da bilinen Azadi Özgürlük Kulesi, Tahran şehrinin Batı girişinde bulunan, kendisiyle aynı adı taşıyan Azadi (Özgürlük) Meydanı’nda bulunan, İran’ın en önemli mimari yapılarından bir tanesidir.

©shutterstock.com / rickyd

Tarihi Pers İmparatorluğu’nun 2500. yılı anısına 1971 yılında inşa edilen bina, zamanla İran halkının en değer verdiği yapılardan biri haline gelmiştir. Özgürlük Meydanı, ülkede gerçekleşen birçok toplumsal olaya ev sahipliği yapmıştır. Bu nedenle bu binanın politik açıdan da değeri büyüktür ve İran halkının gözünde milli bir değeri vardır.

©flickr: kosoof

Binanın mimari Hossein Amanat, tasarımında İran’da ve mimarlık eğitimi boyunca gördüğü sayısız mimari unsurun etkisinin olduğunu belirtmiştir. Kule, Pers tarihindeki mimari unsurları, özellikle Sasani mimarisinin özelliklerini yansıtmaktadır. Tarihsel bağlamda İslam mimarisinin en önemli eserlerinden biri olarak gösterilmektedir.

©shutterstock.com / rasoulali

Özgürlük Kulesi’nin sıradışı tasarımı, mimari çalışmanın yanısıra detaylı bir mühendislik çabasını da gerektirmiştir. Amanat, dünyaca ünlü mühendislik şirketi Arup ile çalışarak kulenin ayakta durabilmesini sağlamıştır. Betonarme kullanılarak inşa edilen kulenin cephesinde beyaz mermer taşlar kullanılmış, kulenin organik yapısı nedeniyle neredeyse her taş yerine özel olarak kesilmiştir.

The post Azadi (Özgürlük) Kulesi appeared first on Arkitektuel.