Norman Foster (Pritzker 1999) önderliğindeki Foster+Partners tarafından tasarlanan Steve Jobs Tiyatrosu (Steve Jobs Theatre), geçtiğimiz Nisan ayında tamamlanan yine Foster+Partners tarafından tasarlanmış olan Kaliforniya, Cupertino’daki Apple Park’ta bulunuyor. Hem mimarların hem de Apple firmasının vizyonunun vücut bulmuş hali olan tiyatro binası, 8 yıllık bir çalışmanın ürünü.

© Duncan Sinfield

Steve Jobs Tiyatrosu, toprak üstündeki lobi yapısıyla oldukça dikkat çekiyor. Tiyatronun fuayesi olarak tasarlanan bu alan dairesel bir forma sahip; tamamı cam kaplanmış bir daire. Tepesinde mercek şeklinde bir çatısı var. Bu çatı, yalnızca resimde de gördüğünüz 44 dairesel cam panelle destekleniyor. Zeminden itibaren tamamen şeffaf olan lobi alanı, dünyadaki en büyük -tam 80.7 ton- karbon fiber çatısına sahip. İnanılmaz bir mimari çözümle, yalnızca cam destekli çatı yüzüyormuş hissi yaratıyor ziyaretçilerde.

© Lane Unaloff / Mashable

Steve Jobs Tiyatrosu’nun mercek çatısı 41 metre çapında. Çatıyıyı oluşturan paneller yapım sırasında, şantiyede, birleştirilmiş ve lobinin strüktürüne uygun bir şekilde tek bir kütle olarak camların üstüne kaldırılarak yerleştirilmiş. Sonucunda dünyada camla desteklenen en büyük strüktür ortaya çıkmış. Apple neredeyse her projesi gibi, mimarlık ve bunu teknolojiyle birleştirme konusunda sınırları zorlayan bir yaklaşıma sahip bu yapıda da görebileceğimiz mimari çözümler ile.

© Nigel Young / Foster+Partners

Dünyanın farklı yerlerinde görebileceğiniz tarzları benzer, oldukça iyi çözülmüş detaylar ve sınırları zorlayan tasarım yaklaşımıyla ünlenmiş olan Apple’ın bu tiyatro binasında da durum farklı değil. Yapıda istenen, bazı apple mağazalarının son yıllarda dikkat çeken tasarımı gibi, yangın söndürme elemanları, elektrik boruları, güvenlik ekipmanları vb hiçbir servis elemanının kullanıcı tarafından gözlemlenemesi, yapının içinde gizlenmesi. Bu da mimarları bir hayli zorlayıcı detay çözümlerine iten bir öge tasarımda. Sonuç olarak her türlü servis sistemi elemanı, camlar arasındaki silikon eklem yerlerine entegre ediliyor.

© Chance Miller

Cupertino’daki cam strüktür aynı zamanda bir kaya gibi sağlam. 8 büyükülüğündeki depreme dayanıklı olarak tasarlanmış.Yapının dış terası, cam panelleri ve çatısı seismik yalıtım (pendulum isolators) üstüne oturtulmuş.

Bu şekilde bina altındaki zemin hareket ettiğinde bile sabit kalmasını sağlayan bir sisteme sahip. Bunun dışında tiyatro, cam panellerin çökmesi ihtimaline de dayanıklı. Bütün 44 panel çökse de yapı sağlam kalıyor. Apple’ın yaptığı deprem testleri sonucu ortaya çıkan özellikler saydıklarımız.

© Nigel Young / Foster+Partners

Steve Jobs Tiyatrosu aynı zamanda oldukça ilginç bir asansöre sahip. Lobi ile aşağı kattaki tiyatro salonunu birbirine bağlayan cam asansör, 13 metre uzunluğunda ve sarmal klavuz raylara sahip. En aşağıdan yukarıya kullanıcıyı 171 derece döndürüyor. Dünyada bu teknolojiyi bir yolcu asansörü için kullanan ilk asansör olmasıyla ünleniyor bu yaklaşım da.

© Nigel Young / Foster+Partners

Tiyatro binası, Apple’ın birçok mağazasında görebileceğiniz bir merdiven tasarımı ve detayına sahip. Kıvrımlı bir merdiven ziyaretçileri kireçtaşı (özel bir türü olan serpeggiante castagna kireçtaşı seçilmiş.) döşemeye sahip zemindeki lobiden, yer altındaki oditoryuma yönlendiriyor. Oditoryumu Foster+Partners bir yelpaze şeklinde planlamış. İtalyan derisi koltuklar oluşturulan bu geometriyi takip edecek şekilde yerleştirilmiş. Tasarımın bütünlüğü aynı zamanda döşemenin ahşap kaplı yüzeyinin de koltukların çizdiği yayı takip etmesini gerektirmiş. Bunun üzerine ekip şöyle bir çözüm bulmuş; düz, beyaz meşe levhalar beş eşit şeride ayrılmış ve dairesel bir formda birleştirilmiş.

© Nigel Young / Foster+Partners

Foster+Partners’ın kıdemli üst düzey yönetici partneri Stefan Behling: ‘’Fikir oldukça basit; hassas bir şekilde süzülen çatı, güzel Kaliforniya peyzajının ortasında bir barınak yaratıyor. Bunu çaba göstermeden başardığı hissini vermek, bizim ofis olarak çözmekte en çok zorlandığımız teknik ve mühendislik detayları gerektirdi.’’ diyor.

The post Steve Jobs Tiyatrosu appeared first on Arkitektuel.

© Darren Bradley

Kaliforniya Üniversitesi’nin (University of California) ana kütüphane binası olarak tasarlanan Geisel Kütüphanesi Brutalist mimarinin özelliklerini dünya üzerinde en iyi temsil eden yapılardan birisidir. İsmini Fransızca “brüt” kelimesinden alan bu akım, masif kütlelerin ve yoğun hacimlerin birlikteliği ile var olur. Tekrar eden modüler elementler ve gruplaşmış mimari öğeler bu akımın en belirgin özelliklerinden biridir. Ayrıca, beton brutalizm akımında en çok kullanılan yapı malzemesidir.

©Flickr – kevinsm329

Geisel Kütüphanesi’nin mimarisi de tekrar eden aynı fonksiyona sahip öğelerin bir araya gelmesiyle oluşur. Masif beton ayaklar binanın yükünü taşırken aynı zamanda kütlesel bir yoğunluk ifade eder. Binanın taşıyıcı beton elemanları olduğu gibi bırakılarak betonun etkisi arttırılmaya çalışılmıştır.

William L. Pereira, bir kütüphane için en ideal formun küresel bir hacim olacağını ileri sürmüştür. Bu nedenle, Geisel Kütüphanesi’ni tasarlarken, her ne kadar küresel bir form kullanmasa da, dikdörtgen prizmalar halinde tasarladığı katları bir kürenin boşlukta kapladığı hacme göre yerleştirmiştir. Böylece en geniş kat kütüphanenin orta katı olup, diğer katları bu kata göre küçülterek yerleştirmiştir. Bu sayede, kütüphanenin aydınlanma ve ışık alma problemini çözmeye çalışmıştır.

© Darren Bradley

Geisel Kütüphanesi’nin ortasında bulunan çekirdek, sekiz katı da birleştiren sirkülasyon sistemini taşımaktadır. Her kata ulaşım plan düzleminin ortasından sağlanmaktadır. Sekiz katlı yapının ilk iki katı yalnızca bu çekirdekten oluşmaktadır.

45 derece açıyla yerleştirilmiş 16 büyük beton ayak, yapının ‘küresel dikdörtgen’ tasarımından ortaya çıkan konsolları taşımaktadır. Bu beton ayaklar, herhangi bir burulma deformasyonunu engellemek adına çelik halatlar ile bağlanmıştır.

©Flickr – dankit

Kütüphane ile ilgili ilginç bir özellik de 3. kat ile ilgilidir. Çekirdeği oluşturan katlar 1 ve 2, kütüphane katları ise 4,5,6,7,8 olarak numaralandırılmıştır. Üçüncü kata merdiven veya asansör yoluyla ulaşım yoktur. Bunun sebebinin Geisel Kütüphanesi  tasarlanırken kitapların ağırlığının hesaba katılmadığı ve bu nedenle üçüncü katın boş bırakılmak zorunda kalındığı söylense de, bunu kanıtlayan bir veri yoktur.

The post Geisel Kütüphanesi appeared first on Arkitektuel.