©Benoit Perrin

1793 yılında Fransız Devrimi ile beraber müzeye dönüştürülmeden önce saray olarak kullanılan Louvre’un tarihi, 13. yüzyıla dayanıyor. Müzeye çevrildikten sonra günümüze kadar M.Ö. 7. milenyumdan M.S. 1850’li yıllara uzanan sanat eserlerine ev sahipliği yapan, dünyanın en önemli müzelerinden bir tanesi haline gelmiştir. Louvre için binanın tarihi boyunca birden çok kez yenilemelere gidilmiş. Yapı son olarak 1932’de, I.M. Pei’nin 1983 yılında başlayacak olan müdahalesinden önceki son halini almıştır.

©Koji Horiuch

Louvre için I.M. Pei tarafından yapılan yenilemenin hikayesi ise 1981 yılına dayanıyor. 1981’de  Fransa’da dönemin yeni seçilmiş sosyalist başkanı Francios Mitterrand, kültür kurumlarının renovasyonu için ülke çapında bir talimat vermiş ve bunun için ayrılan bütçeyi 2 katına çıkarmış. Bu gelişme, ülkedeki birçok müze ile birlikte, Louvre’un renovasyonu ve yeniden düzenlenmesine de imkan sağlamış -Mittrend’ın ilk olarak Louvre’a odaklanmış. Renovasyon ve müzenin yeniden düzenlemesini içeren Louvre’un gündemdeki son yenilemesi için başkan Mitterrand, 1983 yılında Avrupa’yı ve Amerika’yı dolaştıktan sonra, Çinli-Amerikalı mimar I.M. Pei’yi görevlendirilmesine karar verir ve Paris’in sembollerinden biri haline gelecek olan yapının tasarım süreci böylece başlamış olur.

©Koji Horiuch

Louvre için gerekenler ise oldukça fazlaymış. Dünyanın en iyi sanat koleksiyonuna sahip bir yer olarak Louvre, renovasyon istenen zamanlarda oldukça bakımsızdır. Müze içindeki galeri mekanları ise birbirinden kopuk ve bu nedenle Louvre, ziyaretçilerin labirent gibi algıladığı kordiorlarda kaybolduğu bir müze. Müzede galeriler, iç mekanın büyük bölümünü oluşturuyordu ve küratörlere sanat eserlerini depolamak ve bakımını yapmak için hiçbir alan kalmıyordu. Bunların arasında dönemin Fransa Maliye Bakanı Richelieu Wing’in ofisleri için ayrılan kısımlar vardı. Bu ofisler, müzenin bir kısmını halka kapatıyordu ve ihtiyaç halinde dahi kullanılamıyordu. I.M. Pei bütün bu sorunlara çözüm olacak bir tasarım geliştirmeliydi.

Yeni Müze Hacimleri / ©Pei Cobb Freed & Partners

I.M. Pei’nin 1989’da tamamlanan Louvre’un son renovasyonu, Cour Napoleon (Louvre’un ana avlusuna verilen isim) kısmının yeniden tasarlanmasını içerir. Pei bütün bu gereklilikleri sağlayacak bir çözüm olarak çakılla kaplı geniş avluya müze için yeni bir altyapı barındıran yeni bir giriş düşündü.

Yeni giriş, koleksiyonlara ulaşım hacimlerini ve müzenin kamusal mekanlarını barındırıyor. I.M. Pei bu şekilde ziyaretçi yoğunluğunu hafifletmeyi amaçlamıştı. Bu yeni giriş mekanı müzeye, müzenin merkezinde galerilerden ayrı ve kullanışlı bir lobi mekanı sağlaması için düşünülmüştü. Aynı zamanda müzenin ziyaretçilerine Louvre’daki müze deneyimleri süresince bir odak noktası yaratmış oldu.

©Flickr: petunia2323

Galerilerin, depoların ve koruma laboratuvarlarının bulunduğu ve aynı zamanda müzenin kanatları arasında bağlantı sağlayan yeni bir yeraltı sistemi olan giriş için Pei, avlunun ortasında şeffaf bir heykeli bir etki hayal etti. Pei’nin Louvre’a eklediği hacmi aşağıdaki bölümleri aydınlatan, büyük çelik ve cam bir piramit olarak tasarlandı. Yüksekliği 20.6 metre olan cam piramit, 603 eşkenar dörtgen ve 70 üçgen şeklinde pencereden oluşuyor. Bu ana piramidin etrafı da Cour Napoleon isimli avlu kısmının aşağısındaki mekanlara ışık sağlayan 3 küçük üçgen tavan penceresi ile çevrelendi. Pei’ye göre bu radikal tasarıma sahip cam piramit müzeye, tarihsel ve biçimsel önemi olan sembolik bir mekan sağlıyor. Le Grand Louvre bünyesindeki eklemeler ve yer değişimleri ile, müze koleksiyonunun genişlemesine ve daha fazla işin sergilenmesini sağladı.

©Elizabeth Westendorf

“Şekil olarak, Louvre’un mimarisiyle en uyumlu olan bu…Aynı zamanda en yüksek strüktürel kararlılığa sahip şekillerden biri, bu sayede geçirgenliği sağlamış oluyor. Cam ve çelik kullanımı, geçmişin mimari geleneklerinin kırılışının bir işareti. Bizim zamanımızın eseri.” diyor I.M. Pei tasarımı için. Cour Napoleon’un merkezindeki anıtsal görünümlü cam piramit Louvre’un tasarımına ve ölçeğine saygın duyan ve katkıda bulunan merkezi bir odak noktası sağlıyor.

©Koji Horiuch

Louvre’un büyük cam piramidi, ünlü Giza Piramitleri ile aynı oranlar içerisinde tasarlanmış. I.M. Pei tasarımıyla müzenin tarihi dokusuna gölge düşürmekten ziyade Fransız Rönesans mimari stili ile modern strüktürü karşıtlık yaratmak amacı ile bir araya getirmiş. Piramidin eğimli cam duvarları müzenin mansard çatısına (diğer ismi Fransız çatısı, iki farklı eğimle uygulanmış çatılar) ve Louvre’un cephesinin opak, ağır karakterine abartılmış saydamlığıyla saygı duruşunda bulunuyor.

Pei’nin tasarımı Le Grand Louvre, tahmin edilebileceği gibi bir kısım Parisliler tarafından tam anlamıyla kabul görmüyor. Sonuçta Louvre müzesi, Paris insanının hatta dünya tarihinin ve kültürünün derin izlerini barındırmakta. Eleştirilerin çoğu müzeye yapılan eklentilerle ilgili olmaktan daha çok, tasarımın dili ili alakalı oluyor.

1985 Connaissance des Art’tan Louvre Üzerine Bir Yazı

Çoğu kimse sürecin başlangıcında Pei’nin Louvre’un yanında oldukça modern kalan tasarımının Louvre’un Rönesans dönemini yansıtan klasik mimarisini bozacağını ve bu modern eklentilerin yapının yanında uzaylı yapımı gibi gözükeceğini düşünüyordu. Tasarıma uluslararası tepki oldukça yerici olmuş. Piramit mimari bir şaka, göz zevkini bozan bir parça, “Paris’in Mısır ölüm sembolünün tarihi fazlaca geçmiş saldırısı” ve “Mitterand tarafından empoze edilmiş megolamanca bir akılsızlık örneği” olarak anılmış. Pei de tasarımıyla beraber 10 yıl süren projenin sürecinde dalga geçilen bir mimar oldu.

©Flickr: petunia2323

Neyse ki, yıllar geçtikten sonra da olsa Pei’nin Le Grand Louvre tasarımı Paris’in kültürü içerisinde yerini buldu. Eyfel kulesinin Parisliler için bir ikon haline gelmesine fazlasıyla benzeyen bir durum. Pei’nin tasarımı Louvre müzesinin ve Paris’in görselinin ayrılamaz bir parçası haline geldi. Le Grand Louvre, şimdilerde Eyfel Kulesi ile bile yarışan bir Paris sembolü.

Kaynaklar

1. Eduardo Souza. “AD Classics: Le Grand Louvre / I.M. Pei” 18 Kasım 2010. ArchDaily. <https://www.archdaily.com/88705/ad-classics-le-grande-louvre-i-m-pei/>
2. “Louvre Müzesi Paris Hakkında Bilgi ve Eserler” 22 Mart 2015. istanbulsanatevi. <https://www.istanbulsanatevi.com/dunya-muzeleri/louvre-muzesi/>
3. Elizabeth Evitts Dickinson. “Louvre Pyramid: The Folly that Became a Triumph” 19 Nisan 2017. Architect Magazine. <https://www.architectmagazine.com/awards/aia-honor-awards/louvre-pyramid-the-folly-that-became-a-triumph_o>
4. “IM Pei: celebrated architect behind Louvre pyramid dead at 102” 16 Mayıs 2019. The Guardian. <https://www.theguardian.com/artanddesign/2019/may/16/im-pei-architect-dead-at-102>

The post Le Grand Louvre appeared first on Arkitektuel.

©Transsolar

2006 yılında ilk kez uluslararası bir yarışmanın parçası olarak tasarlanan proje SANAA ekibi, New York temelli bir stüdyo olan Imrey Culbert, peyzaj tasarımcısı Catherine Mosbach ve müzenin sergi alanlarından sorumlu, müzisyen Studio Adrien Gardère işbirliği ile tasarlanmış. Tasarım 1960’lı yıllardan önce kömür madeni olarak kullanılan 20 hektarlık bir arazinin içine entegre edilmiş. Müze için eski bir maden ocağı alanı seçilmesinin sebebi, alanın endüstriyel geçmişin zenginliğini koruyarak alanının dönüştürülmesine katkıda bulunma niyeti. Her yıl 500.000 ziyaretçi çekmesi beklenmiş ve sanayi sonrası kenti yeniden canlandırmaya yardım etmesi öngörülmüş.

©Julien Lanoo

SANAA’nın kurucuları Kazuyo Sejima ve Ryue Nishizawa Louvre Lens’i ve süreçlerini anlatıyor: “Alanın açıklığını korumak ve bu büyük projenin yüksekliğini azaltmak için yapı birkaç parçaya bölündü. Arazi kotunda kademeli değişiklikleri izleyen büyüklükleri ve düzenleri sayesinde binalar, madencilik tarihini ortaya çıkaracak şekilde alanın ölçeği ve peyzaj özellikleriyle denge yakalıyor.”

©Julien Lanoo

Sejima ve Nishizawa, çevresini domine eden bir kale oluşturmaktan kaçınmak istemişler. Varlığını çok baskın hale getirmeden çevresiyle entegre olan alçak, kolay erişilebilir bir yapı tasarım sürecinin ilk amaçlarından biri olmuş. Mimarlar, nehir kıyısında birbirleriyle yavaşça kenetlenen kayıkların görüntü ve hissini yaratmak istemiş. Cepheler, parkın görüntüsünü yansıtan parlatılmış alüminyumdan yapılmış ve bu seçim müze ile çevresindeki manzara arasında süreklilik sağlanması için tercih edilmiş. Birbirini takip eden ve bir zincir oluşturan dikdörtgen hacimlerin alüminyum cephe yüzeyleri düz gözükmesine rağmen hafif eğimli. Çeliği ve camı materyal olarak kullanan beş binadan oluşan yapı, dört dikdörtgen şeklini ve açıları birbirine denk gelen, hafif kavisli duvarları olan büyük bir kare biçimini kullanmış.

©Julien Lanoo

Sejima ve Ryue, “Proje, alanın narin karakteriyle çelişen katı ve doğrusal şekillerin yanı sıra, müzenin iç karakteri açısından kısıtlayıcı serbest şekillerden de kaçınıyor. Alanların hafifçe bükülmesi, proje alanının uzun kavisli şekli ile uyum yaratırken iç alanlarda da ince bir bükülmeye sebep oluyor ve bu sanat çalışmaları ile zarif bir ilişki sağlıyor” diye belirtiyor.

28.000 metrekarelik yapının tamamı, 360 metre uzunluğunda. Kitapçı, kafe ve diğer işlevlere sahip kavisli cam yüzeyli odaların da içinde bulunduğu merkez salonunda giriş sağlanmış. Bu salonun karşılıklı köşelerinde bulunan kapılar, iki sergi galerisine uzanacak şekilde konumlandırılmış.

©Julien Lanoo

Doğuda, 125 metre uzunluğundaki Grande Galerie, altı yüzyıl öncesine dayanan kalıcı sanat eserleri koleksiyonu (Louvre Koleksiyonu) için ortam sağlarken, batıdaki geçici sergiler için olan galeri, La Scène (geniş çaplı yeni nesil bir oditoryum) ile doğrudan bağlantılı olarak tasarlanmış. Müzede ayrıca, alana gömülü olarak konumlanmış büyük, görünmez, iki seviyeli bir kat yaratılmış. Bu alanın müze deposu, kamu hizmeti ve lojistik işlevleri için de kullanılması planlanmış. Güneyde birbirinden bağımsız iki bina idari hizmetleri ve kuzeyde bir restoran barındıran müze, park ve şehir arasında bir bağlantı konumunda. Projede hem işlerin sergilenmesi hem de binanın içine ışık alınabilmesi için çatılar kısmen camla kaplanmış. Doğal ışık, tavanı oluşturan iç gölgelikler vasıtasıyla kontrol edilmiş. Alüminyum duvarların odaların içinde bulanık yansımalar yaratması amaçlanmış.

©Julien Lanoo

“Işık, bizim için çok önemli. Bu alanın özel bir ışığı var. Japonya’ya kıyasla, insidans açısı daha sığ, ışık daha soğuk ve biz bu özel ışığa cevap vermek istedik….binadaki gün ışığının büyük bir kısmı bizim için genel olarak önemliydi -kalitesi ve atmosferi ve ayrıca yansımalarla ilişkisi nedeniyle. Sergilerin ve ziyaretçilerin alüminyum duvarlardaki yansımaları gözlemci ve nesne arasında özel bir ilişkiye yol açıyor.” diyor Kazuyo Sejima Louvre Lens için.

The post Louvre Lens appeared first on Arkitektuel.

©Mohammed Somji

7 Mart 2007’de yeni bir Louvre müzesinin açılacağı duyurulmuştu. 2015 yılında öngörülen açılış tarihi önce 2016 yılına daha sonra 2017’ye sarkmış. 11 Kasım 2017’de hizmete başlayan müze, Abu Dhabi ve Fransa hükümeti arasındaki 10 yıllık bir anlaşmayı noktalıyor. Louvre Abu Dhabi, yapay bir ada olan Saadiyat adasında bulunuyor ve geleneksel tasarım ve modern yapım tekniklerinin ortak bir ürünü. Sakin atmosferiyle müze, ziyaretçilerini güneş ile kubbe ve deniz, binlar ve kara arasındaki sürekli değişen ilişkiyi deneyimlemeye cesaretlendiriyor. Kompleks mühendisliği de Louvre Abu Dhabi’yi son zamanlarda yapılan en yenilikçi ve zorlayıcı müze projesi yapıyor. Müze, kültür merkezi olarak tasarlanacak adada Gehry imzalı yeni Guggenheim Müzesi ve Foster+Partners tarafından tasarlanacak Zayed Ulusal Müzesi ile burada kurgulanan kültür bölgesini şekillendirecek.

©Mohammed Somji

Geleneksel Arap Emirliği mimarisine referans veren Louvre Abu Dhabi, küçük beyaz yapılardan oluşuyor. Dev bir kubbeyle örtülmüş müze alanı, özel enstelasyonları, 55 küçük kübik blok ve 23 galeri alanından oluşturulmuş. Enstelasyonları ve koleksiyonlarla sergileri barındıran kübik bloklarıyla aslında bir ‘müze şehri’ oluşturması hedeflenmiş yapıda. Küçük beyaz bloklar, bölgede iklim nedeniyle yaygın olan denize yakın binaları taklit eden bir karaktere sahip.

©Mohammed Somji

”Louvre Abu Dhabi, kelimenin tam anlamıyla istisnai bir programı somutlaştırıyor. Eğilimi, çağlar boyunca neyin evrensel bir değer olduğunu anlatan bir tasarım olmak. Mimarisi ile müze, birleşme ve karşılıklı ilişkiyi uçsuz bucaksız gökyüzü, deniz ve çöl arasında güçlendiren bir mekan yaratıyor. Kubbesi (cupola) ile, zamanın ve anın bilincini kendi yarattığı ışığın hatırlatıcılığı ve spiritüelliğiyle vurguluyor.”

©TDIC

Tasarımın odak noktası Jean Nouvel’in 180 metre çaplı müze üstünde yüzen devasa kubbesi. Bu kubbe 7850 adet yılıdızın geometrisini barındırıyor formunda. Farklı büyüklük ve tarzda kubbenin geometrisine entegre edilmiş yıldızlar, 8 katmanlı kubbenin 8’ine de farklı şekillerde yerleştirilmiş. Kubbede müzeye gelen güneş ışığı bu kompleks yerleştirmeye rağmen engellenmemiş.

Güneş yapının tepesinden geçerken bu 8 katmandaki farklı yıldız deliklerden içeri akıyor ve projede ‘ışık yağmuru’ adı verilmiş etkiyi yaratıyor müzede. Kubbenin 4 dış katmanı paslanmaz çelik; içteki 4 katmanı ise alüminyum kaplama. Karmaşık geometrisi de oldukça detaylı çalışılmış geometrisinin ürünü. Nouvel’in yukarıda bahsettiğimiz yaratmak istediği etki nedeniyle kubbe, tasarımda en önemli aşamayı ve çalışmayı oluşturmuş.

Kubbe Katmanları

”Bu proje, Arap mimarisinin en önemli sembollerinden doğdu: kubbe (cupola). Fakat burada kubbe geleneksel anlamından çok bariz bir şekilde modern bir uyarlama. 180 metre çaplı çift kubbe Louvre Abu Dhabi’de, yatay geometrisiyle ışık oyunları yaratan, deli bir şekilde örülmüş, bu sayede güneş ışınlarını nokta nokta içeri düşüren ve etkileyici bir ışık oyunu yaratan bir strüktür. Kubbe, Abu Dhabi gün ışığında parlıyor. Gece ise içerideki ışıkla yıldızlı bir kubbe korunmuş bir vaha olan müzeyi koruyor.” diyor Nouvel ve şöyle ekliyor: ”Louvre Abu Dhabi’de, muhteşem Arap mimarisinde sayısız zaman keşfedilebilecek olan ışık ve geometriyi kullanma ustalığından etkilenerek kullanıcı hislerine hitap eden bir mikroklima yaratıldı… Gölgelerden, hareketinden ve keşiften oluşan, doğan bir strüktür.”

©Roland Halbe

Geniş kubbe strüktürü, 4 geniş ayak (pier) ile desteklenmiş. Birbirlerine 110 metre mesafede bulunan bu ayaklar yapıda saklanmış durumda. Bu da kubbenin yüzen hissini kırmamak için seçilmiş bir yaklaşım. Louvre Abu Dhabi, içeride yerden tam 29 metre yükseliyor kubbesinin en alt noktasında. Kubbenin en üst noktası ise yerden tam 36 metre yüksekliğinde, denizden 40 metre. Kubbenin tüm özellikleri yanında aynı zamanda çevresel amaçlara da hizmet etmesi de yer alıyor. Louvre Abu Dhabi’nin kubbe örtüsü, müzenin meydan kısmını ve bünyesindeki yapıları güneş ışığı sıcaklığından koruyan, içerideki yapıların enerji tüketimini azaltan devasa bir gölge elemanı.

Kubbesiz Çatı Planı

Louvre Abu Dhabi, 55 bireysel bina, 23 galeri alanı, binaların aralarında oluşturduğu sokaklar ve geniş bir plaza alanı ile kurgulanmış. Yani müze, küçük yapılar ve aralarındaki dar sokaklarla bir şehir. Karadan ve denizden ulaşılabilen ziyaretçiler, bağımsız yapılar arasındaki sokaklarda yürüyerek müzeyi keşfedebiliyor. Kubbenin ışığı kesen yapısı sayesinde de ziyaretçiler müzenin galerileri, sergileri, çocuk müzesi, oditoryumu ve restoranı arasında dolanabiliyor rahatlıkla.

©Mohammed Somji

Ziyaretçileri bu sokaklarda karşılayan ögelerden biri de su. Su bu tasarımda önemli bir öge; yapay bir adada yer alan müze, suyu ziyaretçiyi yönlendiren, tasarımın ana ögelerinden biri olarak kullanıyor. Son olarak müze bünyesindeki bu bireysel binalar, Arap mimarisi özelliklerini de vurguluyor; deniz seviyesine yakın, alçak, küçük, dikdörtgen kutular.

”Denizin ortasında inşa edilmiş takım adalar bulmak alışılmadık bir şey.” diyor Jean Nouvel projenin özgün lokasyonunu kastederek ve ekliyor: ”Bunun güneş ışıklarıyla etkileyici oyunlar, ışık yağmuru, yaratan bir güneş şemsiyesiyle örtüldüğünü görmek ise daha da alışılmamış. Bunun dışında hem denizden hem de karadan ulaşılabiliyor müzeye. Ziyaretçiler için oldukça sıradışı. Müzenin eşsiz koleksiyonları, cezbedici kütüphanesi bu rotaların sonunda ziyaretçilerin kendilerini deneyimlemesi için bekliyor.”

©Roland Halbe

Konsept tasarımı 1 yıl (2006-2007) alan müze, 2013-2017 yılları arasında yapılmış. Şimdiden de 3 ödülün sahibi; 2015’te ‘Geleceğin Projesi’ kategorisinde Identity Design Award, 2017 Avrupa Çelik Tasarım Ödülü (European Steel Design Award) ve son olarak yine 2017’de ‘Arap Emirlikleri’nde En Çok Öne Çıkan Proje’ kategorisinde Identity Design Award ödülü almış.

The post Louvre Abu Dhabi appeared first on Arkitektuel.