©Laurian Ghinitoiu

Fransa’nın Bordeaux kentinde Garonne Nehri ile Saint-Jean tren istasyonu arasında bulunan 18.000 metrekarelik MÉCA (Maison de l’Économie Créative ve de Culture-House of Creative Economy and Culture) şehre, nehir kıyısından yarattığı yeni kent odasıyla, sanat dolu bir kamusal alan hediye ediyor. BIG ve FREAKS’in tasarladığı kültür merkezi UNESCO onaylı Bordeaux kentini aynı zamanda bir sanat merkez üssü yapmak amacıyla üç bölgesel sanat kuruluşunu bir araya getiriyor: çağdaş sanat için FRAC; sinema, edebiyat ve görsel-işitsel sanatlar için ALCA ve performans sanatları için OARA.

©Laurian Ghinitoiu

BIG ve FREAKS MÉCA’nın tasarımını ilk olarak 2012’de, Bordeaux nehrinin canlanmasının bir parçası olarak ortaya çıkarmış. Yapı eski bir mezbaha alanında, aynı zamanda kültürel kurumlara dönüştürülen bir dizi başka endüstriyel bina arasında konumlandırılmış. Şimdi halka açık olan MÉCA FRAC, OARA ve ALCA ile birlikte bir ev kuruyor. Her kuruluş, binanın üçte birini kaplıyor: iki dikey sütunda OARA ve ALCA ile asimetrik kemerde halka açık alanın üzerinde uzanan FRAC.

©Laurian Ghinitoiu

Büyük bir “kentsel oturma odası” olarak tanımlanabilecek bir alan, MÉCA kültür merkezinin kalbini oluşturuyor. Yapı, şehrin gezinti yolunun uzantısı olacak şekilde tasarlanmış. Yapılı çevre ve kamusal alan arasındaki sınırı bulanıklaştırıp insanların yürüyebilecekleri ve yapıyla etkileşime girebilecekleri bir yer oluşturulmuş. Gezi yolundan çıkan bir dizi basamak ve rampa kentliyi önce kentsel oturma odasına yönlendiriyor. Bu 1.100 metrekarelik kent odası sayesinde yapı, Quai de Paludate Caddesi ile nehir kıyısı arasında rahatlıkla gezinmeyi sağlayan, geçirgen bir enstitüye dönüşüyor. Rampanın devamında kentli OARA’nın sahne kulelerine ve ALCA’nın ofislerine anlık bakışlar sunan cepheye ve sonunda FRAC’ın galerilerinin üstünde bulunan terasa ulaşıyor. Kentsel oturma odası, kamusal meydanın üzerinde “modern bir avize” gibi asılı duran yedi metre yüksekliğindeki, beyaz LED ışıklı MÉCA yazısıyla aydınlanıyor. Özel etkinlikler sırasında MÉCA’nın bu yarı açık mekânı konserler ve tiyatro gösterileri için bir sahneye veya heykel ve diğer sanat yerleştirmeleri için bir galeriye dönüştürülebiliyor. Meydana bir de Fransız sanatçı Benoît Maire’nin eseri olan bronz bir yarım-başlı Hermes heykeli ziyaretçileri “bölgenin çağdaş kültürü üzerine düşünmeye” teşvik etmesi için kalıcı olarak yerleştirilmiş.

©Laurian Ghinitoiu

Binanın kurucu ortağı ve kreatif direktörü Bjarke Ingels, “Bina tamamlandıktan sonra OARA, ALCA ve FRAC çoktan gelmişti- ve şimdi MÉCA açıldı, dördüncü ve son unsur burada: Bordo kenti ve vatandaşları” dedi. Ingels, “Bu yeni kentsel oda içinde, ilk kaykaycının geldiğini, ilk romantik çiftin merdivenlerde bir şişe Bordeaux’yu paylaştığını ve eğimli promenat üzerindeki ilk gösteriyi gördük,” diye devam etti. “MÉCA’nın kentsel odasını Bordeauxluların fikirleriyle, yaratıcılıklarıyla, kültürleriyle doldurmaları ve kendileri yapmaları için boş bir tuval ya da daha doğrusu boş bir çerçeve olarak düşünün.”

©Laurian Ghinitoiu

Zemin kattan girince ziyaretçiler “spiral çukur”da rahatlayabilecekleri veya restoran Le CREM’de yemek yiyebilecekleri bir lobiye ulaşıyorlar. Restoran, dev bir pencere ve asansörlerle “kentsel oturma odasına” görsel olarak bağlantılı kurgulanmış. Ziyaretçilerin dışarıdaki aktiviteleri ve dışarıdakilerin içeriyi görmelerini sağlayarak bir iç-dış diyalogu kurulmuş. BIG tarafından restoran için tasarlanan kırmızı mobilyalar ve mantar sandalyeler kentin şarap konusundaki itibarına referans vermekte.

©Laurian Ghinitoiu

Restoranın yanında OARA’nın 250 koltuklu siyah tiyatrosu bulunmakta. Tiyatro esnek oturma konfigürasyonları ve beton, ahşap ve perfore metalden oluşan tamamen siyah bir dama tahtası ile optimize edilmiş akustik sistemlerle donatılmış. Üst katta, ALCA’ya ait 80 koltuklu kırmızı vurgulu bir sinema, iki adet prodüksiyon ofisi ve proje inkübasyon alanı yer alıyor. Bu mekanlar “saydamlık yaratmak” amacıyla, aynı zamanda geçip gidenlere içeriden görünüşler sunan, rastgele yerleştirilmiş pencereler ile deliniyor. FRAC, MÉCA’nın üst katlarında yer alıyor ve tavan pencereleri ile aydınlatılmış yedi metre yükseklikte sergi alanlarına, sanatçılar için prodüksiyon stüdyolarına, depolama tesislerine, 90 kişilik oditoryuma ve bir kafeye ev sahipliği yapıyor. 850 metrekarelik kamusal teras sergi alanlarının esnek bir uzantısı gibi işlerken, gelecekte yapılabilecek büyük ölçekli sanat enstalasyonlarına ve performanslara kent ve St. Michael Bazilikası’nın ortasında bir açık hava mekânı sağlıyor.

©Laurian Ghinitoiu

MÉCA’nın cephesinin neredeyse tamamı, içeri giren ışık miktarını kontrol etmek ve şeffaflık hissi yaratmak için çeşitli boyutlarda pencereler serpiştirilmiş 4.800 prefabrik beton panelden oluşuyor. 1,6 ton ağırlığa sahip beton paneller,Bordeaux’nun yerel kumtaşı binalarını yansıtan bir doku oluşturmak için kumlanmış. Kumlamanın parlaklık ve sıcaklık katan sarı granülleri sayesinde bina güneşte ışıldar ve MÉCA’yı şehre tanıdık ama yeni bir yerel görüş olarak entegre eder.