Londra Köprüsü Kulesi olarak da bilinen the Shard, Londra’nın en görkemli gökdelenlerinden bir tanesidir. Londra’yı iki yakaya ayıran Thames nehrinin güneyine inşa edilen Shard, Londra içerisindeki kentsel dönüşümün en önemli parçalarından biri olarak gösterilmektedir. 2000-2012 yılları arasında tasarımı ve inşaatı biten gökdelen Renzo Piano tarafından tasarlanmıştır.

© Michel Denancé

Toplam 72 katı bulunan Shard, çok amaçlı bir yapı olarak tasarlanmıştır. Gökdelenin piramit benzeri yapısı sebebiyle plan düzlemleri de her katta değişmekte ve yüzey alanları gittikçe azalmaktadır. Binanın içerisindeki kullanım özellikleri de bu değişime göre şekillenmiştir. Daha geniş olan ilk katlarda ofisler, restoranlar ve kamusal alanlar üretilmiştir. Yapının ortasında bir otel bulunmaktadır. En yüksek katlar ise özel konut olarak ayırılmıştır.

© Michael Shellim

8 eğimli cam cephe düzlemi, gökdelenin genel konseptini oluşturmaktadır. Bu cam cephelerdeki kırıklar ve boşluklar, kış bahçelerinin doğal olarak havalandırılmasını sağlarken, aynı zamanda ışık açısından da kaliteli ortamlar sunmaktadır.

© RPBW, Sam Roberts

Cephede kullanılan camın beyaz tercih edilmesi, Shard’ın Londra’nın havasını ve modunu yansıtmasını sağlamaktadır. Değişen hava, ışık koşullarına göre gökdelenin görüntüsü de değişmektedir. Bu da yapının şehrin dinamizmine ayak uydurmasını ve Londra’nın önemli bir parçası olmasını sağlamıştır. Aynı zamanda, cephede çift cidarlı camlar kullanılarak, gökdelenin içerisinde ısının kontrol edilebilmesi sağlanmıştır.

© Michel Denancé

Shard, Emporis Gökdelen Ödülü’nü kazanmıştır.

The post Shard appeared first on Arkitektuel.

Arts&Crafts akımı, yalnızca sanatsal bir akım olarak değerlendirilemez. Bu akım, hızla endüstriyelleşen 19. yüzyıl global dünyasına bir başkaldırıdır ve sanatsal önerilerinin yanı sıra ekonomik ve sosyal reformu da öngören bir akımdır. Bu nedenle, akım yalnızca ‘form’ değişikliğini değil, aynı zamanda sistem ve işlev değişikliğini de öngörmüştür. Sanayi devrimi ardından gelen makineleşme ve seri üretim kültürü sebebiyle yozlaşmış, dejenere olmuş kültürel değerleri eleştiren bu akım, sanayileşmenin karşısında sanatsal bir eylem olarak savaşmaya çalışmıştır. 1800’lerin sonunda ortaya çıkan fabrikalaşma furyasının sonucu olarak ortaya çıkan seri üretim akımının sonucunda üretilen ürünlerin kalitesinin düşük olması ve sanatsal bir özelliğinin olmaması, bu akımı destekleyen sanatçıların eleştirdiği temel noktalardan biridir. Ortaçağ zanaatlarından, romantik ve folklorik stillerden beslenen Arts&Crafts akımı, üretilen ürünlerin sanatsal niceliklerini de arttırmayı hedeflemiştir.

Trellis duvar kağıdı, 1862, William Morris

Bu sanat akımının en önemli öncülerinden biri, 1934 doğumlu ünlü tasarımcı, şair, yazar, çevirmen ve aktivist William Morris’tir. Morris, kendisinden önce gelen iki önemli Neogotik mimarın söylemlerinden oldukça etkilenmiştir: John Ruskin ve A.W.N Pugin. William Morris, John Ruskin’in ürettiği fikirleri hayata geçirerek Arts&Crafts akımının temellerini oluşturmuştur. Morris aynı zamanda “Pre-Raphaelite Brotherhood” akımının da temsilcilerinden biridir.

“Evlerinizde işe yaramayan veya güzel olmayan hiçbir şeyi bulundurmayın.”

-William Morris

Morris, birkaç arkadaşı ile beraber, Morris, Marshall ve Faulkner Şirketi’ni 1862’de kurmuştur. Her ne kadar bu şirket yola çıkarken hedeflediği işleri başaramamış olsa da, sanat tarihi açısından büyük bir öneme sahiptir. Bu şirket, Sanayi Devrimi ardından gelen makineleşme trendine bir alternatif getirilebileceğini kanıtlamıştır. Morris ve ortakları, atölyeler kurarak, el-işi eserler üreterek endüstriyel sisteme alternatif bir system önermiştir ve bu başarı dünya çapında bir çok sanatçıyı etkilemiştir.

“Makine ile üretim tamamen şeytanidir.”

Arts&Crafts akımının mimari yansımaları da dünya çapında yankı uyandırmıştır. Viktoryan mimarinin tekdüzeliğinden sıkılmış olan mimarlar, Arts&Crafts akımını geçmişe dönüş amaçlı kullanmışlardır.

Bu akımın en önemli mimari eserlerinden biri William Morris ve Phillip Webb tarafından tasarlanan ‘Kırmızı Ev’ olarak gösterilebilir. Bu yapı, Arts&Crafts akımının mimari üzerinde yansımalarını ve radikal değişimleri en belirgin şekilde gösterebilmektedir. Bu akımın en özgün özelliklerinden biri, her yapı elemanının özel olarak tasarlanmış olmasıdır. Her yapı elemanının belli bir amacı vardır ve bu amaç uğruna el-yapımı olarak tasarlanmıştır.

©Ethan Doyle White

Geçmişe dönüş sinyallerini Gotik ve Romanesk unsurlar ile sağlayan Webb, yapısında simetriyi, tekrarı ve hiyerarşiyi reddetmiştir. Bina üzerindeki her pencere, farklı yükseklikte ve farklı şekilde tasarlanmıştır. Pencere içeriye ışık almayı sağlayan bir araçtır ve yalnızca bu amaca hizmet etmek için binanın üzerinde bulunur. Bu nedenle her pencere birbirinden farklı olabilir. Aynı şekilde,  yapının plan düzleminde de simetrik unsurlar reddedilmiş ve tamamen fonksiyona yönelik bir plan şeması oluşturulmuştur. Estetik kaygılar fonksiyon uğruna reddedilmiştir. Buna ek olarak, yapıya ismini veren kırmızı tuğlalar da Arts&Crafts döneminin önemli strüktürel elemanlarından biridir.

The post Bir mimari başkaldırı: Arts&Crafts appeared first on Arkitektuel.

© Darren Bradley

Kaliforniya Üniversitesi’nin (University of California) ana kütüphane binası olarak tasarlanan Geisel Kütüphanesi Brutalist mimarinin özelliklerini dünya üzerinde en iyi temsil eden yapılardan birisidir. İsmini Fransızca “brüt” kelimesinden alan bu akım, masif kütlelerin ve yoğun hacimlerin birlikteliği ile var olur. Tekrar eden modüler elementler ve gruplaşmış mimari öğeler bu akımın en belirgin özelliklerinden biridir. Ayrıca, beton brutalizm akımında en çok kullanılan yapı malzemesidir.

©Flickr – kevinsm329

Geisel Kütüphanesi’nin mimarisi de tekrar eden aynı fonksiyona sahip öğelerin bir araya gelmesiyle oluşur. Masif beton ayaklar binanın yükünü taşırken aynı zamanda kütlesel bir yoğunluk ifade eder. Binanın taşıyıcı beton elemanları olduğu gibi bırakılarak betonun etkisi arttırılmaya çalışılmıştır.

William L. Pereira, bir kütüphane için en ideal formun küresel bir hacim olacağını ileri sürmüştür. Bu nedenle, Geisel Kütüphanesi’ni tasarlarken, her ne kadar küresel bir form kullanmasa da, dikdörtgen prizmalar halinde tasarladığı katları bir kürenin boşlukta kapladığı hacme göre yerleştirmiştir. Böylece en geniş kat kütüphanenin orta katı olup, diğer katları bu kata göre küçülterek yerleştirmiştir. Bu sayede, kütüphanenin aydınlanma ve ışık alma problemini çözmeye çalışmıştır.

© Darren Bradley

Geisel Kütüphanesi’nin ortasında bulunan çekirdek, sekiz katı da birleştiren sirkülasyon sistemini taşımaktadır. Her kata ulaşım plan düzleminin ortasından sağlanmaktadır. Sekiz katlı yapının ilk iki katı yalnızca bu çekirdekten oluşmaktadır.

45 derece açıyla yerleştirilmiş 16 büyük beton ayak, yapının ‘küresel dikdörtgen’ tasarımından ortaya çıkan konsolları taşımaktadır. Bu beton ayaklar, herhangi bir burulma deformasyonunu engellemek adına çelik halatlar ile bağlanmıştır.

©Flickr – dankit

Kütüphane ile ilgili ilginç bir özellik de 3. kat ile ilgilidir. Çekirdeği oluşturan katlar 1 ve 2, kütüphane katları ise 4,5,6,7,8 olarak numaralandırılmıştır. Üçüncü kata merdiven veya asansör yoluyla ulaşım yoktur. Bunun sebebinin Geisel Kütüphanesi  tasarlanırken kitapların ağırlığının hesaba katılmadığı ve bu nedenle üçüncü katın boş bırakılmak zorunda kalındığı söylense de, bunu kanıtlayan bir veri yoktur.

The post Geisel Kütüphanesi appeared first on Arkitektuel.