Dünyayı etkisi altına almış Koronavirüs nedeniyle hepimiz kendi ve herkesin sağlığı için önlemlerimizi aldık. Tüm dünyada hiçbir ayrım gözetmeksizin tüm insanlığı etkileyen bu hastalıkla boğuşurken aslında en önemli nokta da bu önlemleri efektif hale getirebilecek bilince sahip olmak. Tüm dünyanın evden çıkmayarak yine tüm dünyanın sağlığına kavuşmasını hedeflediği bu süreçte dünya çapından farklı meslek kollarından birçok insan dünyanın tamamına bu hastalığı, önemini, işleyişini ve önlemlerini anlatmayı kendine görev edinmiş durumda. Sanatçılar ve tasarımcılar da, koronavirüsün yayılmasını yavaşlatma konusunda tavsiyelerin kitlelere ulaşmasına yardımcı olacak destek ve bilgilendirici resimler oluşturmak için kalemlerini virüs yayılmaya devam ettikçe, insanların Covid-19 virüsüne yakalanma veya virüsü yayma şansını en aza indirmek için gerekli yaşam değişikliklerini yapmaya teşvik etmek için kullandılar.

©Toby Morris

İnceleyeceğimiz ilk ilüstrasyonlar karikatürist Toby Morris ve mikrobiyolog Siouxsie Wiles tarafından hazırlanmış. İkilini işbirliğiyle hazırlanan animasyonlar; koronavirüs salgını zamanı sosyal izolasyonun önemini, salgın ile sağlık sistemi üzerine binen büyük baskıyı ve hatta insanlar için temas gerektirmeyen yeni selamlaşmaları teknikleri gösteriyor. Yapılan bu animasyon ve görseller, Morris tarafından Wiles’ın Yeni Zelanda internet sitesi The Spinoff için yazdığı makale serisi için hazırlanmış.

©Toby Morris

Bu makalelerde Wiles salgını ve Yeni Zelanda’dan hareketle salgına karşı tepkinin nasıl olması gerektiğini anlatıyor. Morris’in yardımıyla bu önemli konuları en iyi şekilde karşıya aktarmayı ve bu sayede daha kontrollü bir salgın sürecine yol açabilmeyi hedefliyor. “İlüstrasyonların ve görsel örneklerin kompleks fikirleri akatarabilme konusundaki güçlerine her zaman inandım. Kendimden örnek verecek olursam ben bu şekilde bazı şeyleri anlıyor ve özümsüyorum.” diyor Morris ve ekliyor “Siouxsie’nin fikirlerini insanlara kolaylıkla anlayabilecekleri bir şekilde tercüme etmek için yeteneklerimi kullanmış olmaktan çok memnunum, iyi bir takım olduğumuzu düşünüyorum.”

©Toby Morris

Gifler arasında “Eğriyi Düzleştirme” (Flatten the Curve) ihtiyacını açıklayan iki görüntü var. Bu, hastaneler üzerindeki baskıyı hafifletmek için yeni Covid-19 vakalarının sayısını daha uzun bir sürede yayılmasını sağlamanın önemini anlatıyor. Başka bir görsel de, insanların el sıkışmadan birbirlerini selamlamaları için yeni yollar önerirken, bir diğeri de hastalıkla ilişkili semptomlar hakkında farkındalık yaratmayı hedefliyor. “Şu anda her şey çok hızlı değişiyor ve etrafta çok fazla belirsizlik ve çok fazla bilgi var, bence herkes netliğe gerçekten aç. Bu konuda gerçekten yardımcı olabiliriz. Etkili tasarım işleri aynı zamanda gürültü kirliliğini azaltabilir ve gerekeni açıklayabilir. Bence hepimiz yaptığımız şeyin bir şekilde yardımcı olduğunu hissetmek istiyoruz ve her zaman kariyerimizde bunu yapma imkanına sahip olmuyoruz.” diyor Morris.

©Mona Chalabi

İngiliz veri gazetecisi Mona Chalabi, Instagram sayfasında sosyal uzaklaşma, kendi kendine izolasyon ve malzemeleri stoklamanın saçmalığı hakkında tavsiyelerin olduğu bir dizi kabataslak illüstrasyon yayınladı. Mona’nın grafiği, ateş ve kuru öksürüğün daha yaygın belirtilerinden, daha az sıradan kas ağrısı ve kusma belirtilerine kadar, koronavirüs semptomlarının bazılarını özetliyor.

©Juan Delcan ve Valentina Izaguirre

Yönetmen ve sanatçı Juan Delcan ve Valentina Izaguirre, ateş yakan kibrit çöpü animasyonu ile  sosyal iolasyonun olumlu etkisini görselleştirdiler. Yan yana duran ilk yanık kibrit çöpü bir sonrakini ateşe verir. İkili bu kibritlerden insan biçimine verdiklerinin zinciri kırmasıyla, virüslerin yayılmasını önlemek için evde kalmanın önemini temsil ediyor.

©Sara Andreasson

İsveçli ressam Sara Andreasson da insanları evde kalmaya teşvik etmek için yanan kibrit çöpü benzetmesini devam ettirmiş. “Hepimiz, toplumlarımızdaki daha savunmasız insanları korumak ve enfeksiyon zincirini kırmaya çalışmak için çaba göstermeliyiz. Tüm bunlar bittiğinde, bir topluluk olarak birlikte çalışmak konusunda değerli bir şey öğrenmiş olacağımızı ümit ediyorum.”

Fransız illüstratör Jean Jullien ise, karakteristik yaklaşımını, mevcut krize Instagram aracılığıyla biraz mizah getirmek için kullanmış. Çizimler salgınla değişen -ve değişmeyen- hayatlarımızı alaylı bir biçimde gözler önüne seriyor.

İsveçli sanatçı Petra Eriksson, “Silencio” resminde karantina ve kendi kendine izolasyonun insanın kendisine biraz daha zaman ayırmasını sağladığını söyleyerek olayın pozitif yönüne odaklanıyor. “Evde kendiniz için çok fazla zaman geçirmenin iyi bir yanı, yavaş ve daha basit bir yaşam tarzına girme şansına sahip olmanız, kafanıza biraz daha derine inebilmeniz için daha fazla huzur ve sessizlik vermenizdir. Yüz yüze daha fazla sosyal etkileşime sahip olmayı özlememe rağmen, normalde yapacağınız şeylerin çoğunu tamamen bırakmamız gerektiğinde ne olacağını görmek ilginç.”

Belki de bu görsellerin en virali, Sanatçı Sara Shakeel’in bu ışıltılı kolaj serisi. Shakeel’in ilüstrasyonları su ve sabunu kristallere dönüştürerek insanların ellerini daha fazla yıkamayı teşvik ederek hijyen alışkanlıklarımıza daha olumlu bir bakış getirmeyi amaçlıyor. ”Basit bir sanat eserinin, özellikle bu zor zamanlarda, insanların yaşamları üzerinde nasıl bu kadar olumlu bir etki yaratabildiğini görmek beni gerçekten mutlu etti. Bir sanatçı olarak amacımı ve sanat yaratmamın nedenini yerine getiriyor!”

©Oliver Jefferds

Brooklynli sanatçı ve yazar Oliver Jeffers, Covid-19 salgını sırasında birbirlerine yardım etmenin önemini vurguladı. “Şimdi ‘ben’ değil ‘biz’ olduğumuzu hiç olmadığı kadar çok düşün” yazan ilüstrayonuyla Jeffers, ”Bu virüs pasaportunuzu veya banka bakiyenizi umursamıyor. Bu, maalesef herhangi birimizi etkileyebilir -ama umarım onu yenmek için birlikte hareket edersek hepimizi değil.” diyor.

İngiliz ressam Gemma Correll, sosyal medya takipçilerini ellerini yıkamak, tuvalet kağıdını biriktirmemek, sevdikleriyle de olsa sosyal mesafeyi korumak gibi şeyler için dijital “coronavirus ödül çıkartmaları” yarattı. Sanatçının önceden yaratıığı “Couchella” (Cochella yerine geçecek olan festival) görseli de bu zamanlara oldukça uygun.

Devam eden koronavirüs pandemisi ilk olarak Aralık 2019’da Çin’in Wuhan şehrinde ortaya çıkmıştı. Daha sonra sıra sıra -ve aslında önlemsizlikle- dünyanın her yerine yayılan virüs için bu sanatçılar, yararlı tavsiyelerde bulunmaya yardımcı olmak için salgına yanıt olarak kalemlerini kullanıyorlar. Bu becerileri kullanmak için mükemmel bir zaman olduğunu ve gerçek bir fark yaratabileceklerini söyleyen sanatçılar, neredeyse yeni başlayan ve belki önümüzde daha agresif ve sert önlemleri gerektirebilme ihtimali olan bu virüsü insanlara anlatmayı tüm dünyanın iyiliği için görev edinmişler. Buradan hem bu sanatçılara teşekkür etmiş hem de salgınla ilgili bilgilendirmeleri okuyucularımıza aktarmış olalım. Sağlıkla kalın, evde kalın!

Linkler:

• Juan Delcan ve Valentina Izaguirre’in Videosu: https://twitter.com/juan_delcan/status/1239353536028139521
• Mona Chalabi: https://www.instagram.com/p/B9roIwrlA2V/?utm_source=ig_embed
• Sara Andreasson: https://www.instagram.com/saraandreasson/
• Jean Jullien: https://www.instagram.com/jean_jullien/
• Petra Eriksson: https://www.instagram.com/petraerikssonstudio/
• Sara Shakeel: https://www.instagram.com/p/B9T0V5gn2e4/?utm_source=ig_embed
• Oliver Jefferds: https://www.instagram.com/p/B9uKf50B1I9/?utm_source=ig_embed
• Gemma Correll: https://www.instagram.com/gemmacorrell/