© Hannu Rytky

JKKM tarafından Lasipalatsi Meydanı’nda tasarlanan yeni yer altı sanat müzesi Amos Rex kubbeli kabarcıklar şeklinde 2.200 m² lik bir alanı kapsıyor. Proje, 1930’lu yıllardan kalma Lasipalatsi’nin yenilenmesi ve meydanın altındaki alanın bir galeriye dönüştürülmesi fikrinden doğmuş. Geçmiş ve günümüz arasındaki bağlantı, yeni müzenin tasarımı için ilginç bir başlangıç noktası olmuş.

© Mika Huisman

‘’Bina yeni bir sanat müzesine dönüştürülebilir mi? Hayır. Bu mümkün olamaz.” Amos Rex fikri ortaya atıldığında müze direktörü Kai Kartio bu tepkiyi vermiş. Ancak JKMM, Helsinki plan yönetmelikleri mevcut binanın zeminde uzamasına izin vermeyeceğinden daha önce otobüs istasyonu olarak kullanılan avlunun altındaki binayı genişletme fikri ile ortaya çıkıyor. Sonuç olarak, yeraltında, bir dizi kubbeli mekandan oluşan 2,200 metrekarelik bir galeri alanı tasarlanmış. Açılı tavan pencereleri ile meydana doğru yükselen bu kubbeler benzersiz bir kamusal alan oluşturuyor.

© Tuomas Uusheimo

JKMM  kurucu ortağı  Asmo Jaaksi projeyi şu sözler ile tarif ediyor: “Planlama kısıtlamaları nedeniyle sanat müzesi için yeni alanlar, yerin altında inşa edilmek zorundaydı ancak binanın kentsel bağlamda mevcut olması gerekiyordu. Bu formların mimarisi meydana yeni bir kimlik kazandırıyor.” 

Bu projeksiyonlar yeni galeri mekanlarına kentte var olmasını sağlıyor ve bu da yeraltındaki galeri alanına ziyaretçi çekmeye yardımcı oluyor. Aynı zamanda  bu açıklıklar galeride bulunan ziyaretçilerin yukarıya baktıklarında dışarıyı izleyebildikleri pencereler oluşturuyor ve meydanda bütünsel bir ilişki ortaya çıkıyor. Meydanı çevreleyen binanın diğer kısımlarında ise galeriyi destekleyen mağazalar ve restoranlar var. 

© Tuomas Uusheimo

Kubbelerin en büyüğü büyük ölçekli sanat eserlerini barındırmak için kullanılıyor. Diğer iki kubbe ise ikincil birer galeri mekanı ve Amos Rex’in büyük sanat eğitim odası. Açık salonlar kolonsuz olarak tasarlanmış ve modern talepler için çeşitli sergiler oluşturmak amacıyla esnek bir şekilde kullanılabiliyor.

© Tuomas Uusheimo

Yer altındaki galeri mekanlarına Lasipalatsi’nin fuayesinden erişiliyor ve buradaki merdivenler yukarıdan iki açılı tavan penceresiyle aydınlatılmış beyaz bir giriş salonuna çıkıyor. Bu tavan pencerelerinden biri, binanın kenarına çıkan bir merdiven manzarasını çerçeveliyor. Bu alanın bir tarafı vestiyer olarak kullanılırken, galeri alanlarına ve eğitim odalarına yapının diğer kanadından erişiliyor. Bu katın altında müzede sergilenmeyen eserleri saklamak için kullanılacak bir bodrum müze arşivi bulunmakta.

© Tuomas Uusheimo

Amos Rex’e giriş 18 yaşın altındaki herkes için ücretsiz ve ana galeride gençlere adanmış bir sanat eğitimi atölyesi yer almakta. Yarattığı sıradışı kamusal meydan ile dikkat çeken Amos Rex, 2018’in en çok dikkat çeken kültürel yapıları arasında gösterilmiş. 2018 yılında yapılan en dikkat çeken diğer kültürel yapıları ise buradan okuyabilirsiniz. 

Kaynaklar

• https://www.dezeen.com/2018/08/27/amos-rex-gallery-art-museum-jkmm-architects-helsinki/
• https://www.archdaily.com/900928/amos-rex-jkmm-architects
• https://www.nytimes.com/2018/09/05/arts/design/amos-rex-museum-is-helsinkis-new-homegrown-star.html
• https://jkmm.fi/case/new-amos-anderson-museum/

Rümeysa Öğütçü

The post Amos Rex appeared first on Arkitektuel.

© MOCA

MOCA (Museum of Contemporary Art) Los Angeles, 2019 Pritzker ödüllü mimar Arata Isozaki tarafından tasarlandı. Los Angeles’ın en önemli müzelerinden biri olan MOCA, şehir merkezinde, Grand Avenue caddesi üzerinde bulunuyor ve Walt Disney Konser Salonu ve Broad Müzesi gibi şehrin diğer önemli müzelerinin komşusu.

© Arata Isozaki

Postmodern mimarinin önemli temsilcilerinden olan yapı 1987 yılında tamamlanmış. Los Angeles’ın çelik ve cam kompozisyonuna sahip yüksek yapılarıyla bilinen Bunker Hill bölgesinde bulunan yapı, yalın ve mütevazı ölçeği ile çevresindeki yüksek yapılarla tezat oluşturuyor. Isozaki, müzenin yedi katından yalnızca dördünü sokak kotunun üstünde tasarlamış. Böylece büyük bir kısmı yerin altında bulunan yapı üzerinde bulunduğu bölgenin kentsel niteliğini sorguluyor.

© MOCA

Isozaki’nin tasarımı, kırmızı kumtaşı kaplaması ile dikkat çekiyor. Müzenin girişi teraslı bir avluya çıkan kemerli yapıdan sağlanıyor. Galeri alanları bu avlunun etrafına yerleştirilmiş. Avlunun altında kalan galeriler, birbirini takip edecek şekilde tasarlanmış ve her bir galeri tavan pencereleri ile aydınlanıyor. Müzenin idari birimleri ve ofis alanları ise cadde kotunun üzerinde yer alan silindirik çatılı kütlenin içerisinde yer alıyor.

Isozaki, tasarımında soyut formlar tercih etmiş. Ancak tasarımın genelinde üstü kapalı bir geleneksel tutum da mevcut. Pozitif mekanlar ile (müze) negatif mekanlar (avlu) arasındaki geçişler Doğu Asya kültürüne referans veren mimari oyunlar. Isozaki’nin yarattığı geometrik kompozisyonun ying-yang felsefesi ile örtüştüğü söylenebilir.

© MOCA – Elon Schoenholz

MOCA, Arata Isozaki’nin Amerika’da gerçekleştirdiği ilk projesi. Isozaki’nin tasarımı pek çok mimar tarafından eleştirilmiş. Özellikle yapının Grand Street caddesine bakan cephesinin açıklıksız, düz ve sağır bir duvar olması büyük eleştiri almış. Ancak bu Isozaki’nin bilinçli olarak verdiği bir karar. Isozaki, yapının içeriye, California Plaza tarafına yönelmesini amaçlamış.

© MOCA – Brian Forrest

Amerika’nın en önemli çağdaş sanat müzelerinden biri olan müze oldukça geniş bir koleksiyona sahip. Müzede Jasper Johns, Jackson Pollock, Marc Rothko, Andy Warhol, Alberto Giacometti ve pek çok dünyaca ünlü sanatçının eserleri sergileniyor. Müzede ayrıca geçici sergiler, özel etkinlikler, dersler, söyleşiler ve atölye programları da gerçekleştiriliyor.

The post MOCA appeared first on Arkitektuel.