© Wikimedia Commons

Gropius Evi (Gropius House), Bauhaus’un kurucusu Walter Gropius’un kendi ailesi için tasarladığı, Lincoln Massachusetts’de bulunan evi. Gropius’un Harvard Üniversitesi’nde çalıştığı dönem boyuncu ailesinin konaklaması için tasarladığı binanın inşaatı 1938 yılında tamamlandı. Gropius Evi, 2000 yılında New England eyaleti tarafından yüksek öneme sahip tarihi bir eser olarak kabul edildi ve günümüzde Bauhaus ile ilgili Almanya dışında bulunan materyallerin sergilendiği bir müze olarak kullanılıyor.

Walter Gropius ve Bauhaus akımı ile ilgilli daha detaylı bilgi edinmek için Bauhaus’un Kurucusu: Walter Gropius makalesini okuyabilirsiniz.

Gropius Evi, Gropius’un o zamanlar görev yaptığı Harvard Üniversitesi’ne 1 saatlik mesafede, Boston şehrinin dışındaki Lincoln kasabasında bulunuyor. Ormanlık bir yerleşim yerinde bulunan proje alanının çevresinde tarlalar ve çiftlik evleri var. Gropius, kendi evini tasarlarken, çevrenin doğal niteliğini, New England’ın vernaküler mimarisini ve Bauhaus’un seri-üretim ve prefabrike malzemeler gibi modern ilkelerini harmanlamış.

© Wikimedia Commons

1938 yılında, II. Dünya Savaşı’nın ortasında ve modernizm akımının Amerika’da yayılmaya başlandığı bir dönemde tasarlanması, Gropius Evi’nin mimari özelliklerini oldukça etkilemiş. Çevresindeki evlerin malzemelerine ve ölçeğine uygun olarak tasarlanmış ev oldukça gösterişsiz bir yapı. Evin cephesinde geleneksel tuğla, ahşap, şerit pencereler ve cam bloklar kullanılarak materyal bakımından eski ve yeni, geleneksel ve modern, New England ve Avrupa arasında bir denge kurulmak istenmiş. Gropius, geleneksel malzemeler ile bir bağ kurarken bile estetik değerlerden ödün vermemiş. Evi tamamen beyaza boyayarak ve cam ağırlıklı cephe elemanları üreterek eve modern ve Le Corbusier benzeri bir kimlik kazandırmış.

Plan / ©wikiarquitectura.com

Gropius, evin içini tasarlarken vernaküler New England mimarisini göz önünde bulundurmamış. Evin iç mimarisinde Bauhaus tarzından gelen fabrike parçalar ve Marcel Breuer’in tasarladığı mobilyalar tercih edilmiş. Avrupa’da aynı yıllarda yapılan eserlere benzer olarak, Gropius Evi’nde de açık bir mekan organizasyonu ve evin içine yeterli ışık girmesini sağlayacak geniş pencereler kullanılmış. Evin içinde de, cephesinde olduğu gibi minimalist bir renk paleti tercih edilmiş. Eve siyah, beyaz, gri, toprak tonları ve bazı yerlerde kırmızılar hakim.

Bauhaus ilkeleriyle bağlantılı olarak, Gropius Evi’ni ve çevresini oluşturan tüm etkenler maksimum işleve ve sadeliğe sahip olması amacıyla tasarlanmış. Gropius, evin peyzaj düzenlemesiyle de oldukça uğraşmış. Evin çevresinde, güney cephedeki verandaya kadar uzanan uzun ömürlü bitkilerden oluşan bir bahçe oluşturulmuş. Ev düz bir arazi üstünde bulunsa da, Gropius evi çevreleyen ormanlık alanları koruyarak evin güney, doğu ve batı cephelerinin doğa manzarasına sahip olmasını sağlamış.

© Flickr – geneva_wirth

Evin taşıyıcı sistemi, geleneksel New England evlerinde de kullanılan ahşap iskelet sistem. Evin içinde ve cephesinde de tercih edilen ahşap, dikey olarak kullanılarak yükseklik algısı yaratıyor. Gropius Evi, açık plan şemasına sahip bir oturma odası, yemek odası, mutfak, ofis, dikiş odası, üç yatak odası ve dört banyoya sahip. İşlevselliği arttırmak amacıyla evdeki tüm ıslak hacimler evin kuzey batı tarafına yerleştirilmiş ve hepsinde aynı tesisat sistemi kullanılmış.

©wikiarquitectura.com

Gropius Evi Uluslarası Üslüp (International Style) adı verilen mimari akımın ilk temsilcilerinden biri olarak kabul ediliyor. Ayrıca Gropius Evi’ni çevredeki evlerden ayıran en temel özelliklerden biri teras çatıya sahip olması. Amerika’nın bazı bölgelerinde ve Avrupa’da teras çatılar yaygınlaşmaya başlasa da, 1930’lu yıllarda Lincoln’de hiçbir evde teras çatı görülmüyordu.

Fagus Fabrikası, Dessau Bauhaus gibi Bauhaus akımının önemli yapıları arasında yer alan Gropius Evi, mimarlık tarihi açısından oldukça büyük bir öneme sahip.

The post Gropius Evi appeared first on Arkitektuel.

Cam Ev (Glass House), en iyi şekilde etraftaki peyzajı seyretmek için bir pavyon olarak tanımlanabilir. Yoldan görünmeyen, önündeki gölete çıkma yapmış ve karşıdaki ormanlık alana eşsiz manzaraya sahip bir arazide bulunuyor ev. Evin en önemli özelliği dikdörtgen şeklini oluşturan dört dış duvarının tamamıyla cam olarak kurgulanması; etrafındaki peyzaja bütünüyle açılıyor. 20. yüzyıl modern mimari-rasyonalizm akımlarından Uluslararası Uslüp (International Style)‘u Amerikan konut mimarisine uyarlayan tarzıyla Cam Ev, materyallerin ve detayların yenilikçi kurgulanışı ve doğayla kusursuz birleşimiyle mimarlık tarihinde oldukça önemli bir yere sahip.

© Robin Hill

Yapı, 1949 yılında tamamlanmış ve 2005 yılına kadar mimarı Philip Johnson tarafından konut olarak kullanılmış. Yapımından bu yana içinde değişikliğe gidilmemiştir. Bunun sebebi mimari karakterinin oldukça önemli bir yere sahip olması. Cam Ev, Mies Van der Rohe tasarımı Farnsworth Evi’nin izinden gidiyor, modern anlamda tarzıyla farklılık yaratan ikonik bir konut yapısı olması başarıyor.

© Blaine Brownell

İçte duvarsız, bütün bir mekan sağlanmış olsa da Philip Johnson evi, geleneksel bir plan düzeni şeklinde düşünmüş. İçerideki dikdörtgensel, loft tarzı mekanları ‘oda’ olarak değerlendirmiş. Cam Ev’de bir mutfak, yemek odası, oturma odası, yatak odası, şömine alanı, tuvalet ve bir giriş alanı bulunuyor. Johnson, modern mekanı işleyen tarzına rağmen evin, planıyla kolaylıkla tipik taşıyıcı sisteme sahip bir ev planı olarak işlenebileceğini belirtiyor.

Plan / © Alessandro Bianchi and Giancarlo Camagni Politecnico di Milano

Cam Ev’in planına detaylı bir şekilde baktığımızda evdeki mobilyaların kesin bir düzende yerleştiğini görüyoruz. İçerideki değişmeyen mobilya düzeni de sürekli değişen çevre ve peyzajla bir kontrast sağlıyor. Evin çevresi, bahçe alanı, evin kendisi ve oturma odası iç içe geçmiş kutular olarak düşünülüyor. Halı, oturma odasının alanını tanımlarken alçak bir masa etrafında düzenlenmiş bu kısım da mekanın fonksiyonunu aktarıyor; oturma odası evin merkezine yerleştirilmiş.

En özel alanı tanımlayan yatak odası oturma odasından bir dolap ile ayrılıyor. Hiçbir sabit duvar bulunmuyor evde tuvaleti evden ayıran duvar dışında. İçeride hiçbir sabit ayırıcıyı kullanmama yaklaşımıyla sağlanan, evi büyük bir odaya dönüştüren total mekan ve evin açık plan düzeni anlayışı yapıldığı yıla göre -1949- oldukça alışılmadık.

© Stacy Bass

1991’te evin mimari Philip Johnson ile yapılan bir Cam Ev (Glass House) turundan;

Cam Ev’de biçimsel yaklaşım oldukça açık. Mies Van der Rohe ve ben, nasıl tamamı cam bir evin yapılabileceği konusunda tartıştık ve ikimiz de bir tasarım gerçekleştirdik. Tabiki Mies’inki öncüydü (Philip Johnson, burada Farnsworth Evi’nden bahsediyor.), benim de ustadan esinlenilmiş hali; fakat iki yapıda oldukça farklı yaklaşımlar mevcut. Benim yapımda birden fazla tarihi etki var. Cam Ev, biçimsel olarak Mies Van der Rohe, Malevich, Pantheon, İngiliz bahçeleri, Romantik akım ve 19. yüzyılın asimetrisi. Başka bir deyişle, bütün bu ögeler burada birbirine karıştırılmış fakat yapı tarihi bir dokunuşla modernin işlenişi, basit bir küp.

© Archdaily

Cam Ev projesinin başlamasının sebebi, o arazinin orada varoluşu aslında. Şu ana kadarki en zor işim. Tam olarak 3-4 yıl tasarım hakkında fikir geliştirmekle geçti. Her biri arazinin peyzajını bütünleyen fikirlerdi. Yani Glass House yapıdan çok bir manzara parkı. Ben ilk olarak buradaki tepeciğe ve meşe ağacına odaklandım. Bu tepedeki manzara bütün bu şeyin ortaya çıkışı oldu.

Bana sorarsanız etrafta dolanarak bütün mekanı görebilmeniz iyi bir şey. Glass House’da bu senaryo mümkün. Aynı yerde durarak hem güneşin doğuşunu hem de ayın ortaya çıkışını izleyebileceğiniz tek ev olduğunu iddia ediyorum. Çünkü bu diğer her türlü ev için bir imkansızlık, başka bir etkiyi deneyimlemek istiyorsanız başka bir odaya gidersiniz. Cam Ev’de bu etki hep ve evin her noktasında aynı şekilde var.

© Simon Garcia | arqfoto

Artistik olarak Glass House, tabiki, Mies Van der Rohe’nin soyundan geliyor. Mies bana 1940’larda bir gün bir cam ev yapabileceğimi söyledi, ben ise cam evi yapamayacağını çünkü camın bir duvardan destek aldığı veya bir duvarın içine girdiği durumda tüm cam evin ‘camlığını’ yok edeceğini söyledim. Bu nedenle evde hiçbir duvar bulunmamalıydı. Duvarlar, bütüncül evin içinde birbirinden ayrı pavyonlar yaratacaktı; tıpkı benim evimde tuvalet alanının yarattığı gibi. Bunun dışında evin içi ve evin planlaması basit, düzlem ve bloklarla yani Mies’e yönelen düzenlemelerle yapıldı. Bu demek oluyor ki, yatak odasındaki dolay bir düzlem, mutfak bir diğeri ve iki alan kapalı, dairesel bir banyo ile destekleniyor. Böyle bir düzen bize diğer elemanların bu üç merkez etrafında yayıldığı bir çapa formu veriyor. Bu, basit bir asimetri, basit bir 1920’ler mimari düşünce uygulaması. Daha sonra bütün bu yaptıklarımı simetrik bir kafes içine koydum, Mies’in diyebileceği üzere, çıkış noktasını tamamen reddederek.

© Micheal Biondo

Dışarıdaki simetri ise benim üzerinde dinlendirici etki yaratan, yapıya sakin ve düzenli bir hava katan karaktere sahip. Buradan içeri giriyorsunuz ve asimetrik düzlemlerin ve hacimlerin vahşi dünyasına dalıyorsunuz. Bu ideal mekanları birbirinin yanında tasarlama, birbiri içinde kurgulama, aynı zamanda birbirinden izole etme ve hepsini bir noktada birbirine bağlama fikri ilk olarak özellikle Mies’in ideali amaçlayan tasarımlarından daha sonra da Malevich ve diğer bir sürü kontrsüktivistten çıkıyor tabiki. Benim bu tasarımımda yaptığım bu.

© Simon Garcia | arqfoto

Siz evin merkezinde, halının üstünde, ateşin önünde yani evin asıl odak noktasında, otururken bütün evi buradan gözlemleyebileceğinizi ve bütün eve burdan hakim olabileceğinizi fark edeceksiniz. Cam Ev’e girdiğinde kullanıcı, mecazi olarak konuşacak olursam, bir köpek gibi etrafı koklayacak -köpekler için koklama oturacakları yeri bulmada önemli bir araç- sonunda etrafında döne döne konforunun maksimum olduğu yeri seçecek ve oraya yerleşecek. Bunu eve girdiğinizde fark etmeden yapıyor olacaksınız. Nereye oturabilirim? Nerede sırtımın bir tehlikeyle karşı karşıya olmadığını hissedebilirim? Nerede her şeyin merkezindeymiş duygusunu hissedebilirim? Evde halıyla tanımlı bu alan cevap olacak.

© Eirik Johnson

Bu fikre göre evin oturma odası şöminenin karşısı. Halı oturma odasını tanımlıyor. Oturma odası, halının üstüne, halı Cam Ev’e, Cam Ev de bulunduğu alana oturuyor. Bu geniş çimenli alanla ev arasındaki basamak farkıyla da iki mekanın farkı göz önüne seriliyor birbiri içine geçmiş peyzaj ve ev arasında. Sonucunda evin üstünde olduğu platform,arazinin geniş çimenliğine oturtulmuş; Cam Ev’in kendisini alanına bağlayan bir öge.’’

Tek katlı yaklaşık 10×17 metrelik dikdörtgen plan şemalı Cam Ev, 5 metre uzunluğunda geniş cam cepheler, bunları taşıyan siyah direkler ve bu direklerin arasındaki I kesitli çelik kirişler ile kurgulanmış. Yine de evin strüktürü, aslen tasarımın fikir babası olan Mies van der Rohe’yi detayların arkasındaki düşünce eksikliği sebebiyle pek etkileyememiş.

© Archdaily

Buna rağmen evin basit güzelliğine katkıda bulunan birçok yaklaşım var yukarıda anlattıklarımıza ek Cam Ev’de. Geniş cam cepheler, canlı yansımalara yol açıyor arazide. Eve yaklaşırken bile insana etraftaki ağaçlar, evin içinde veya dışında yürüyen kullanıcılarla katmanlanmış sürekli değişen imajlar sunuyor, yapı arazide canlanıyor bir nevi. Yalnızca silindir tuğla kısım dışında bütün ev gözlemlenebilir kılınmış.

© Richard Barnes

Bunun dışında evin bulunduğu alanda Philip Johnson 13 tane daha yapı tasarlanmış. Bu yapı dizilerinin arasında bir konuk evi, sanat galerisi, bir heykel sergi salonu ve bir pavyon bulunuyor. Philip Johnson burada yaşadığı yaklaşık 50 yıl içinde farklı zamanlarda tasarlamış diğer 13 yapıyı da. Böylece bütün alan, Philip Johnson’ın mimari sergisine dönüşüyor aslında.

Kaynaklar: 

1. Eleanor Devens, Franz Schultz, Jeffrey Shaw, and Frank Sanchis. ”The Glass House”. National Trust for Historic Preservation and The Glass House. <http://theglasshouse.org/explore/the-glass-house/2/>
2. Adelyn Perez. “AD Classics: The Glass House / Philip Johnson” 17 May 2010. ArchDaily. Accessed 27 Dec 2017. <https://www.archdaily.com/60259/ad-classics-the-glass-house-philip-johnson/> ISSN 0719-8884

The post Cam Ev appeared first on Arkitektuel.

Farnsworth Evi (Farnsworth House), 1951 yılında arasında Amerika’nın Plano kentinde tamamlanmış, Dr. Edith Farnsworth için bir haftasonu evi olarak kurgulanmış konut yapısı. Mies Van der Rohe tarafından tasarlanan ev, mimarlık tarihinde oldukça önemli bir yere sahip; 20. yüzyılın süsten uzak, kesin geometri ve simetriyi essas alan rasyonel mimari anlayışla (Uluslararası Üslup olarak da geçer) ortaya çıkmış. Geleneksel yapı dilinde, yarattığı şeffaflık, askıda durma hali ve yalın yapı elemanları ilkeleriyle köklü değişikliğe yol açan bir dile sahiptir Farnsworth Evi.

© National Trust for Historic Preservation

Mies Van der Rohe, kendi tüm mimarlık serüveninde üç konuyla uğraşıyor: serbest mekan, taşıyıcı iskeletin ifade en birleşme noktaları sorunları ve demir konstrüksiyon teknik çözümleri. Dünyaca ünlü yapısı Farnsworth Evi de bunları çözdüğü ve aktardığı en önemli eserlerinden. İlk olarak, Van der Rohe’nin Bauhaus için tasarladığı mobilyalar ve Barselona Pavyonu’ndan sonra ortaya attığı serbest mekan arayışının, total mimarinin sağlanabildiği yapı. Ev incelendiğinde iç mekanın taşıyıcılardan tamamen ayrıldığı, tüm cepheler yukarıdan aşağıya cam olup çevresine açılan bir evin oluşturulduğunu görmek mümkün. Yapı, dışarıdan 2 sıra kolonla destekleniyor; ne cephe ne de iç mekan hiçbir taşıyıcıyla kesintiye uğratılmamış.

Total Architecture – Total Mimari: Nötralize edilmiş serbest mekan arayışı. 20. yüzyıl mimarisinde tek başına bir dönem sayılabilecek Mies Van der Rohe’nin yapılarında yakalamaya çalıştığı mekan algısı. Total mimaride amaç, taşıyıcılar tarafından bölünen iç mekandan tamamen kurtulmak, özgür bir iç mekan yaratmak.

Plan

Farnsworth Evi’nin platformlar üstüne oturtulduğunu görüyoruz. Amaç her iki plağın da toprakla temasını keserek yüzme efektini vermek. Evi oluşturan yatay düzlemler (döşeme ve tavan) ve doğada salınan 8 adet taşıyıcı, buna katkı sağlayan yapısıyla arazide asılı duruyor. Mies bunu yatay ve dikey elemanları birbirine bağlamama, döşemeleri kendini taşıyan dikmelerle kaynaştırmama ile çözüyor; dikmeler yalnızca yüzeysel olarak temas ediyor döşemelere. Sonucunda binayı oluşturan her eleman tüm sadeliğiyle ayrı ayrı duruyorlar alanda; geleneksel inşaat tekniğindeki gibi tek bir eleman haline gelmeyerek. Yapı da sessizce yerinden kaldırılmış, uçan bir öge oluyor.

© Chicago Architecture Foundation – CAF

Evin yapıldığı yıllara, 1940’lara kadar mimaride strüktürel açıdan önemli bir gelişme gerçekleşmemişti. Düşey taşıyıcı elemanlar ile yatay taşıyıcı elemanların birbirinin üstüne binerek kenetlenmesi dışında taşıyıcının kurgulanabileceği başka bir teknik bilinmiyordu. 1940’larda ise ‘kaynak’ kullanımıyla tarihte ilk kez bu düşey ve yatay elemanlar yanyana bir birleşim detayı gösterebilecek hale geldi. İki elemanda kendi formunda, fakat tek bir öge olarak çalışmaya başladı bu teknikle. Mies Van der Rohe’nin istediği de buydu: ayrı gözüken, bünyeleri bir taşıyıcı elemanlar. Bu tekniğin kullanımına, Farnsworth Evi ile başlanmış oldu. Önceki sistemle farkı, Mies’in gözünde, binayı algısal olarak birliğe itmesiydi. Farnsworth Evi’nde iki önemli algı yıkıldı bu teknik konuda: algısal birlik ve yapının yere bağlılığı.

© Archdaily

Tek kat yükselen ev, 8 tane I profil çelik kolonla desteklenmiş. Çatıyı ve döşemeyi taşıyan sistem, geniş açıklığı geçen yenilikçi strüktürel etkisinin yanında evin mimarisinde çıplak olarak gözlemlenebilen bir öge. Kolonların arasında da yapının en üstünden altına kadar cam cepheleri görüyoruz; evi çevresindeki ormana tamamen şeffaf hale getiriyor. Bu bağlamda Illinois eyaleti’ndeki Farnsworth Evi, Plano’nun doğal çevresine mükemmel bir düzen içinde yerleştirilmiş. Tamamının cam cephelerden oluşması da yapının çevresiyle olan bağlantısını güçlendirmeye yönelik. Ludwig Mies van der Rohe’nin mimari konspetlerinden biri olan doğa ve yapı arasındaki güçlü uyumu sağlıyor.

© Chicago Architecture Foundation – CAF

Camlar, sakin çevresiyle evi bağlarken akla gelen sorulardan biri bir konut mimarisinde aranan özellik olan gizlilik. Mies, bunu evin bulunduğu özel arazideki ağaçlarla sağlıyor. Kendisi bu yaklaşım için şunları dile getirmiş bir röportajında: ‘’Doğa da kendi hayatını yaşamalı. Onu, evlerimizin renkleri ve içerideki mekanizmalarla bozmamalıyız. Üstelik, doğayı, evleri ve insanları büyük bir birlik yaratacak şekilde biraraya getirmeye çalışmalıyız.’’

© Flickr user David Wilson

Platformlar üstünde yükseltmenin arkasında bir başka yaklaşımdan da bahsetmek mümkün. Mies, evin bulunduğu alanda olabildiğinde aydınlık olmasını amaçlamış ve yapıyı yerden yaklaşık 150 cm kaldırıyor. Yere kadar uzanan tek ögenin yalnızca çelik kolonların olması, alanın peyzajının da kesintiye uğramadan devam etmesini sağlamış.

Binanın suya yönelen tarafında binaya teğet ve biraz kaydırılmış yerden 75 cm yükseltilmiş ikinci bir döşeme mevcut. Farnsworth Evi’nin verandası olarak tahmin edilen bu alan, bir taraftan kendi boyu kadar çelik dikmeler bir taraftan ise evin dikmelerine bağlanmış.

© Chicago Architecture Foundation – CAF

Traverten kaplı döşemeleriyle sadeliğine vurgu yapılan evde, profillerden başka düşey eleman kullanılmıyor. Bunun sebebi yukarıda bahsettiğimiz serbest, total iç mekanı sağlayabilmek. Evdeki tek duvar, tuvaleti ayıran duvar. Bu duvar da mobilyaya dönüştürülerek kaydebilmiş iç mekanda. Düşey algı yaratmamaları için de platformalara ve dolayısıyla eve ulaşmak için kullanılmış merdivenler birbirine bağlanmadan, tek tek yatay elemanlar olarak kurgulanmış. Farnsworth Evi’nde düşey ve yatay büyük bir özveriyle birbirinden tamamen koparılıyor; birbirine bağlanarak büyük ve tek kütle etkisine yol açmamaları için.

© National Trust for Historic Preservation

Bulunduğu alanda belirli aralıklarla gerçekleşen sele dayanıklı olması amaçlı da yükseltilen yapı, günümüze kadar birkaç koruma sıkıntısıyla uğraşmış. Sel, iç mekanda zayıf havalandırma ve yüksek maliyet gerektiren ısıtma sorunlarıyla karşı karşıya kalmış Farnsworth Evi, bunlara rağmen şüphesiz sadeliğin kusursuz bir formda işlendiği önemli bir 20. yüzyıl mimarisi örneği. Tasarımındaki mükemmellik, plan düzeninde kurgulanan açıklık ve minimalist yaklaşımıyla gelecek birçok esere ilham kaynağı oluyor. İnsan eliyle yaratılmış kusursuz geometri ve tasarımına arka plan olan düşüncelerle Mies de kendinden sonraki 30 yıla yön veren mimari düşüncelerini aktarıyor bu başarısıyla.

The post Farnsworth Evi appeared first on Arkitektuel.