© Alexandra Timpau

Tugendhat Evi (Villa Tugendhat) Brno’da yaşayan tekstilci Tugendhat ailesinin isteği üzerine Ludwig Mies van der Rohe tarafından tasarlandı. Grete ve Fritz Tugendhat, Mies van der Rohe ile 1927 yılında tanışıyor. Ferah, geniş ve basit formlara sahip bir ev isteyen çift, Mies’in mimari üslubundan ve Edwards Fuchs için tasarladığı Zehlendorf Evi’nden çok etkileniyor. Çift daha sonra Brno’nun önde gelen modern mimarlarından Arnost Wiesner ile görüşseler de sonuç olarak evlerini tasarlaması için Mies van der Rohe ile anlaşıyorlar.

© Alexandra Timpau

“Her zaman net ve basit hatları olan büyük ve modern bir ev istemişimdir. Bir de eşim tavana kadar figürler ve süsler olan evlerden hiç hoşlanmazdı.” Grete Tugendhat hayalindeki evi bu cümlelerle anlatıyor.

“Yılın sonuna doğru Mies taslağı tamamladığını haber verdi. 31 Aralık günü öğleden sonra buluştuk; yeni yıl kutlamalarını iptal etmiştik. Gece saat bire kadar planın başında oturup konuştuk, sadece bir yarım daire ile düz bir çizgiden ibaret olan tasarımı inceledik. Çizim üzerindeki küçük çarpı işaretleri dikkatimizi çekti. Bu işaretler ne anlama geliyor diye sorduk. Mies bu çok doğal bir şeymiş gibi, onlar evi taşıyan çelik kolonlar, diye cevap verdi.”

© Alexandra Timpau

Mies’in taşıyıcı çelik kolonlar kullanması, yapının içindeki duvarların yük taşıyıcı özellikte olması şartını ortadan kaldırıyor. Bu sayede Tugendhat Evi’nin içi çok daha rahat ışık alan, ferah ve açık bir mekana dönüşüyor. Yapı bodrum katı ile beraber üç kattan oluşuyor. Her biri farklı plan organizasyonuna sahip bu üç kat, üzerinde bulunduğu eğimli araziye göre şekilleniyor. Evin güneydoğu ve bahçeye bakan cepheleleri tavandan döşemeye kadar cam ile kaplanmış.

Tugendhat Evi, Mies’in diğer evleri ile kıyaslandığında görece büyük bir yapı. Ailenin tüm ihtiyaçlarının karşılanabilmesi amacıyla evin içinde iki çocuk odası ve bir bakıcı odası bulunuyor. Bu mekanlar evin ön kısmında bulunurken, arka kısımda ise ebeveyn odası ve banyosu terasa açılıyor. Mies, bu mekanlara ek olarak evde çalışan görevlilerin konaklaması için de ayrı bir bölüm tasarlamış.

© Alexandra Timpau

Grete Tugendhat’ın “sadece yarım bir daire ile düz bir çizgi” olarak betimlediği mekana yukarı kottan dar bir merdiven veya bahçeden gelen geniş bir merdiven ile ulaşılabiliyor. İki merdiven de 180 derece dönüyor ve bahçe merdiveninden içeriye doğru ilerlerken evin çarpıcı cam cephesinden içerisi görülebiliyor. Tamamen açık plan düzlemi üzerinde tasarlanmış iç mekanda ilk dikkat çeken parça, siyah ve açık kahverengi çizgili abanozdan yapılmış yarım daire şeklindeki duvar. Bu duvar mekanın içinde bir sınır oluştururken yemek masasını evin geri kalanından ayırıyor. Abanoz duvarın arkasında ise belki de evin en önemli parçası bulunuyor: iki krom kaplamalı çapraz kolonun arkasında kalan ve iç mekandan kopuk duran Onyx dore mermer duvar.

© Alexandra Timpau

Tugendhat Evi’nin yapılması inşa edildiği dönemin şartları göz önüne alındığında oldukça pahalıya patlamış. Evin bedelinin otuz müstakil evin bedeline denk geldiği söyleniyor. Mies, Tugendhat Evi ile son derece radikal ve kesin bir biçimde modernitenin dilini destekliyor ve dönemin reformcularının sosyal iddialarını yerle bir ediyor. Ancak Mies ve tasarımı, çoğu mimar tarafından ağır biçimde eleştirilmiş. En ağır eleştiri Çek avangard mimarlarından gelmiş. Kare Teige binayı modern mimarlığın hedef ıskalamasının bir örneği olarak değerlendiriyor ve “modern züppeliğin zirvesi” olarak nitelendiriyor.

© Alexandra Timpau

Tugendhat Ailesi, 1938 yılında Çekoslavakya’yı terk ediyor ve bir daha geri dönmüyorlar. Ev, bu tarihden sonra Nazi birlikleri tarafından kullanılıyor ve orijinal mobilyalarının tümü çalınıyor. Son olarak, 1 Temmuz 1994 tarihinde müze olarak açılıyor ve 2001 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınıyor. Yapı, 2010-2012 yılları arasında orijinal tasarımına sadık kalınarak restore ediliyor.

Kaynaklar:

• İzmir Mimarlık Merkezi Bauhaus Sergisi
• “AD Classics: Villa Tugendhat / Mies van der Rohe” 09 Ekim 2011. ArchDaily. Erişim 14 Şubat 2019. <https://www.archdaily.com/157555/ad-classics-villa-tugendhat-mies-van-der-rohe/>

The post Tugendhat Evi appeared first on Arkitektuel.

© Pepo Segura

Barselona Pavyonu, 1929 Uluslarası Fuarı’nın bir parçası olarak Mies van der Rohe tarafından tasarlanmıştır. İlk olarak Alman Pavyonu olarak adlandırılan yapı, Almanya’nın I. Dünya Savaşı sonrasındaki karakterini yansıtmaktadır. Mies van der Rohe tarafından dünya üzerindeki modern mimari hareketin bir temsilcisi olarak tasarlanan yapının aynı zamanda savaş sonrası Alman ulusunun modern ve yenilikçi yapısını da yansıtması amaçlanmıştır.

© Pepo Segura

Mies van der Rohe için Barselona Pavyonu bir binadan başka bir şey değildir. Bu bağlamda Barselona Pavyonu, fuardaki diğer pavyonlardan ayrılmaktadır. Pavyon, fuarın karmaşık sanatsal varlığı içinde bir kaçış noktası, sakin bir mekan olarak tasarlanmıştır. Bu sayede, pavyon yaşanabilir bir mekana dönüşmüştür.

© Pepo Segura

Pavyon, Barselona şehrinin kısmen sakin bir bölgesinde bulunmaktadır. Traverten bir taban üzerine oturan yapı, kendisini içinde bulunduğu şehrin kaotik yapısından izole etmektedir. Barselona şehrinin karakterine aykırı olan bu karar, pavyonun vermek istediği sakin ve ferah ortamın sağlanması için verilmiş.

Barselona Pavyonu, Mies van der Rohe tarafından üretilen bir ızgara sistem kullanılarak tasarlanmış. Bu sistem, yapının temelini oluşturan travertenin ve yapının içindeki duvar sistemini tanımlamaktadır. Yapı, üzerinde bulunduğu dar alan ile uyumlu olarak yatayda genişlemektedir. Pavyonun ufuk çizgisi ile yatayda kurduğu ilişki ve alçak bir tavana sahip olması, mekanın içeriden ve dışarıdan algılanma şeklini doğrudan etkilemektedir.

© Pepo Segura

Yapının ‘alçak’ tasarımı, ziyaretçileri mimarın tanımladığı mekansal kullanıma itmiştir. Pavyona doğru ilerlerken, ziyaretçiler yapının dışında da etkisini gösteren alçak tavanın da etkisiyle pavyonun içine girmeye ve pavyonda dolaşmaya teşvik ediliyor. Yapının içinde alçak tavan ile birlikte çalışabilen duvarlar mevcut. Pavyonda gezildikçe, Mies van der Rohe’nin ziyaretçilere sunduğu ‘çerçeveler’ ile karşılaşılıyor. Dar ve alçak pavyonun içinden bu çerçeveler aracılığıyla adaha geniş ve ferah dış dünyayı izlemek mümkün oluyor. Pavyonun mimarisi kullanıcıları yapının içinde dolaşmaya  ve farklı mekanları keşfetmeye teşvik ediyor.

© Pepo Segura

Barselona Pavyonu’nun en önemli mimari elemanlarından bir tanesi çatı ve tavan tasarımı. Alçak olarak tasarlanan tavan, pavyonun içinde asılı duran bir düzlem algısı yaratıyor. Bu havada asılı durma hissi yapıya ağırlıksız, serbest bir karakter kazandırıyor. Pavyonun çatısı, binanın içinde bulunan sekiz ince kolon tarafından taşınıyor.

© Pepo Segura

Pavyonun çatısını taşıyan sekiz kolon, aynı zamanda serbest plan düzeninin oluşmasını sağlıyor. Duvarların herhangi bir taşıyıcı görevi yok. Bu sayede, pavyonun iç düzenlemesi açık ve serbest bir kimlik kazanıyor. Serbest plan, yapının içi ile dışı arasındaki sınırı ortadan kaldırırken yapıya mekansal bir bütünlük kazandırmakta.

Kat Planı / © miesbcn.com

Barselona Pavyonu malzeme zenginliği açısından da önemli bir yere sahip. Pavyonun inşaasında cam, çelik, ve dört çeşit doğal taş kullanılmış (Roma traverteni, yeşil Alp mermeri, Yunanistan’dan gelen antik yeşil mermer ve Atlas Dağları’ndan gelen oniks taşı). Mies van der Rohe, yapının modern duruşunu güçlendirmek, geometrik algıyı arttırmak ve pürüzsüz, keskin mekanlar üretebilmek adına bu malzemeleri seçmiş.

© Pepo Segura

Mies van der Rohe, Barselona Pavyonu’na özel olarak Barselona Sandalyesi adını verdiği bir sandalye tasarlamıştır. Mies’in bu sandalyesi, tasarım dünyasında hala önemli bir ilham kaynağı olarak kullanılmaktadır ve Barselona Sandalyesi günümüzde üretilmeye devam etmektedir. Pavyon aynı zamanda Georg Kolbe’nin Dawn isimli heykelinin bronzdan yapılmış bir replikasına ev sahipliği yapmaktadır.

Barselona Sandalyesi /
© Pepo Segura

Barselona Pavyonu 1930 yılında Fuar bittiği zaman bulunduğu yerden kaldırılıyor ancak 1983 yılında, bir grup Katalan mimar bir araya gelerek pavyonu fotoğraflardan ve birtakım çizimlerden yola çıkarak yeniden inşa etmeye başlıyor. Günümüzde, Barselona Pavyonu’nun yeniden inşa edilmiş hali ziyarete açık.

The post Barselona Pavyonu appeared first on Arkitektuel.