Doruk Kayalı / İstanbul Teknik Üniversitesi / Bitirme Projesi – Güz 2018

Proje kurgusu, kentlerde hayatta kalmanın zorluğunu konu alan bir senaryo etrafında gelişiyor. Artan fiyatlar ve düşen gelir seviyesiyle yaşamak günden güne imkansız hale geliyor. Sorun, en temelde, insanların içinde yaşadığı düzen ile başlıyor. Bu senaryo, daha önce yüzen kentler vb. şekillerde karşımıza çıkmış örneklerin yanında, yeni bir yaşama yolu denemesi. Senaryoyla hedeflenen üretimi, yaşam kalitesini arttıracak ve şehirleri nefes alınamaz, karşılanamaz beton ormanlar olmaktan kurtaracak yeni bir yaşam modülü ortaya koyabilmek. Senaryoda bir grup insan toplanır ve kolektiflerden beslenen bir yaşam hayal eder. Bu kolektif yaşamlar, kendi ulaşım ve üretim tesisleri olan küçük yerleşimlerle kurgulanıyor. Hedef, dünyanın birçok yerine yayılan ve bu fikirlerle ortaya çıkmış yerleşimler arasında global bir bağlantı kurmak ve bu şekillde her kolektifin birbirinden beslenebileceği bir ağ yaratmak.

The motivation of the scenario was the obvious difficulty of surviving in the cities. Increasing costs and decreasing income, slowly, making it impossible to afford living. The problem, under the skin, is about the order we live in. This scenario, besides the experimented floating city designs, is the an attempt of a new way of living. It seeks to enhance the production, quality of life and to rescue cities from being unbreathable and unaffordable concrete jungles. To solve this problem, a group of people envisioned a life fed by the collectivity. The basis notion was to create a network with the settlements they build having their own production and transportation facilities. Each collective of this network would share their outputs with the other. 

Bu yaşam modüllerinden biri olan Kadıköy yerleşimi, konumunu da dikkat alarak kendini büyük ağın bir parçası haline getirmesi için, ulaşım tesisi olarak bir liman yaratıyor -kıyıdaki arazisinde limanın kirli endüstriyel karakterini kendi üretim ve konut birimleriyle harmanlama hedefinde. Buna ek olarak Kadıköy’deki yerleşim, tarımsal üretim gerçekleştiriyor. Bunun sebebi ise bu yeni yaşam modülünün ilk örneklerinden biri olarak kendi kolektifine katılan insanların temel ihtiyaçlarını karşılayabilerek öncü yerleşimlerden biri olmak. Ana hatlarıyla Kadıköy Kolektifi, başka bir deyişle Co-Port, tarımsal üretim birimler, araştırma merkezi, liman tesisleri ve konut birimlerinden oluşuyor.

For the collective in Kadıköy, the transportation facility is a port. On a site on shore, the dirty industrial character of a port facility is integrated with production and housing functions. Chosen type of production of this collective is agriculture -because it is one of the first hubs, and aims to encourage other hubs to be a settlement able to provide basic needs for its participants. Mainly, Kadıköy Collective (a.k.a Co-Port) has agricultural production units, a research center, port facilities and housing modules.

Co-Port’un tarımsal üretimi, seralarda ve dikey bahçelerde. Liman için konut birimlerini, yiyecekleri saklayacak, metro bağlantısı olan geniş bir antrepo, gelen teknelerin bakımı için tersane birimleri ve yine depolama için geniş silolar bulunuyor. Co-Port’un konut kısmı içinse taşınabilir, esnek modüller düşünülmüş. Bu modüller, limana gelen Ro-Rolarla başka kolektiflere; başka kolektiflerden de Kadıköy’e taşınabilecek şekilde tasarlanmış. Konut birimleri, Ro-Rolardan vinçlerle alınarak Kadıköy’de yaşayan kolektif tarafından inşa edilmiş ‘konut rafı’na konuyor ve kullanıcılarıyla yaşamına devam ediyor. Bu şekilde farklı kolektiflerin üyeleri birimleriyle başka bir kolektife gidip başka bir üretimin parçası haline gelebiliyor. Bu senaryoda kolektifler, geçici veya kalıcı olarak, herkese açık yaşam modülleri.

Greenhouses and vertical gardens provide agricultural areas. For the port, there is a large warehouse storing housing units, production outputs and provides a subway connection, dockyard for maintenance services in a small scale and silos, again for storage. For the housing part, there are mobile, flexible, expandable modules. This units can be carried by a Ro-Ro to another collective or from other collective to Kadıköy. Units are collected with cranes and put on the ‘housing shelf’. Consequently, people can travel between different hubs with their homes and can be part of another production for a time period they desire. The collectives are open to everyone temporally or permanently.

Yeni yeni İstanbul’un büyük limanları arasındaki yerini almış olan Co-Port, bünyesindeki araştırma merkezi, organik market ve sera atölyeleriyle Kadıköy halkı ve farklı kolektifleri birleştiren bir buluşma noktası halin geliyor. Co-Port tarımsal üretimi öğretmeyi, organik markette elde edilen ürünlerin satılmasını sağlamayı ve bu şekilde kendini döndürmeyi, deniz suyunun filtrelenip kullanılarak hidroponik tarım yapımına teşvik için araştırmalar yapmayı hedefliyor. Kent ölçeğinde zamanla farklı roller kazanmış limanlar arasında Co-Port, tarımla ilişkili faaliyetleriyle anılıyor.

Newly being one the big ports of Istanbul, Co-Port aims to be a meeting point with a research center, an organic market and a greenhouse atelier. The hub encourages people to come to learn more about the agricultural production, to sell their goods in the organic market and to make researches about hydroponics. Between other ports in Istanbul, Co-Port is mentioned with its activities related to agriculture. 

Kurgulan bu sürekli yaşama-üretme-depolama-hereket ettirme-etkileşime geçme zinciri bir program ağını keşistiriyor; bunu da demiryolu ulaşımı ve deniz ulaşımı arasında bir birleşim noktası olarak kentin geri kalanına ve parçası olduğu global ağa yayıyor. Co-Port ve diğer kolektiflerin katılımcıları beraber yaşamak, beraber üretmek ve birlikte büyük bir ağın parçası haline gelmek için orada.

The constant living-producing-storing-moving-interacting chain intersecting a large program network, diffuses itself by being a junction point in the middle of a railway and a port. Participants of Co-Port, and other collectives, is there to live, produce and be a part of a much bigger network together.

Alper Turan, Doruk Kayalı, İlayda Memiş, Nida Bilgen, Sena Başgül / Rönesans Sürdürülebilir Geleceği Tasarla 2018 – Yenilikçi Fikir ve Detay Çözüm Özel Ödülü

Proje Metni

İstanbul’da varolan hızlı dönüşüm ve gelişim senaryosunda sürdürülebilirlik kavramını fikrimizle olabildiğince bütünleştirmeyi hedefledik. Günümüz iklim değişikliği koşullarında, yapıların doğanın döngülerine katkı sağlamadan varolması ne kadar sürdürülebilir bir sonuç yaratır sorusuyla yola çıktık. Sürdürülebilirliği kent ölçeğinden başlayarak detayına kadar işleyen bir sisteme dönüştürdük. İstanbul’da hızla günümüzün işlek noktalarından birine dönüşmekte olan Kağıthane’ye odaklandık. Kağıthane’de artmakta olan konut sayısıyla nüfusun ihtiyaçlarına cevap verebilecek nitelikte bir kültür merkezi tasarladık. Kültür merkezinin konumuyla kent dokusunda tampon bir bölge oluşturan bir konum seçtik.

Bir yapı tasarlarken ve inşa ederken yapının araziyle kurduğu ilişkinin göz ardı edilmesi yapının tasarımını ve sürdürülebilir yönünü zayıflattığını düşündüğümüz için tasarım sürecimiz boyunca doğal dokuyu korumaya dikkat ettik. Hedefimiz değişen iklim koşulları ve tarım alanlarının giderek azalması gerçeklerini göz önüne alarak,  doğa düzenin sürdürülebilir bir şekilde yapı üzerinden devam edebileceği bir senaryo tasarlamaktı. Yağmur suyunun toprak tarafından emilmesine ve ekolojik dengeyi sağlamasına katkıda bulunan kültür merkezi, kullanıcılara tarım ve geri dönüşüm kültürünün tanıtıldığı ve bu deneyimin bizzat yaşatıldığı bir alan sağlar. Tükettiğinin daha fazlasını yenilenebilir enerji kaynaklarıyla elde edebilmesi ve kaynakları geri dönüştürmesiyle kendi kendine yeten bir 22. yüzyıl yapısı tasarlamayı hedefledik. Atölye XXII, kültür merkezini temel alarak etrafında kurguladığı kentsel tarım alanları ve geri dönüşüm merkeziyle Kağıthane’de sürdürülebilir bir gelecek senaryosu yaratır.

Atölye XXII temelde üç fonksiyondan oluşur; kültür merkezi, geri dönüşüm merkezi ve kentsel tarım alanları. Proje bünyesinde bu üç fonksiyona hizmet eden oditoryum, tarım atölyesi, geri dönüşüm atölyesi, çok amaçlı atölye, kafeterya, geri dönüşüm merkezi, geri dönüşüm merkezi bünyesinde sergi alanı ve teknik alanlar yer almaktadır. Yapının girişi, kullanıcıları yoğun trafik gürültüsünden uzaklaştırarak peyzaj ile programına dahil eder. 300 kişilik oditoryum, zeminden yükseltilmiş yapısıyla toprağa minumum müdahalede bulunur. Kültür merkezinin fuayesini oluşturan platform, aynı zamanda tarım alanlarına geniş bir perspektiften bakmaya imkan sağlamaktadır. Fuayeden kültür merkezinin devamına platformlarla  ulaşılmaktadır. Bu platformlar oditoryumdan geri dönüşüme kadar devam ederek mekanın bütün olarak deneyimlenmesinde önemli rol oynar. Kentsel tarım alanlarının üzeri tarımı yıl boyunca devam ettirebilmek için uygun koşulları sağlayan çatı örtüsüyle kaplanmıştır. Bu örtü aynı zamanda yarı saydam güneş panellerinden oluşmaktadır.

Strüktür güneş ışığının bir kısmıyla enerji üretirken bir kısmını iç mekana aktarır. Silolar bu örtünün içinde yer almaktadır. Bu alandaki teknik ve sosyal ihtiyaçlar, yenilikçi bir tasarımla siloların içinde çözülmüştür. Siloların birincil amacı çatı dokusunda biriktirilen yağmur suyunun depolanması ve gerektiğinde yapının diğer bölümlerine aktarılmasıdır. Yağmur suyu, toplanması ve geri kazanımı en kolay olan su kaynağıdır. Bu sistemle günümüzdeki ciddi su problemiyle başa çıkabilecek miktarda su geri dönüştürülmektedir ve gri şebeke suyundan %60’a kadar tasarruf sağlayabilmektedir. Su geri dönüştürüldükten sonra yapı içinde dağıtılır ve tarım alanlarında sulama amaçlı kullanılır.

Kentsel tarım alanlarının arasına hafif strüktüre sahip atölyeler yerleştirilmiştir. Yerleşimleri fonksiyonlarına göre belirlenmiştir. Atölye ve tarım alanları arasında kullanıcılar için serbest bir sirkülasyon kurgulanmıştır. Atölyelerin kentsel tarım alanlarıyla güçlü bir ilişki kurması için cepheleri tamamen saydamdır.

Geri dönüşüm merkezi su arıtma sistemleri ve atık kağıt dönüşüm sistemiyle kentin sürdürülebilirliğine katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Teknik hacimler ve ofisler bodrum katta, sistemler ve sirkülasyonlar ise üst katlarda  çözülmüştür. Geri dönüşümün bünyesinde yer alan sergi alanı ile sadece geri dönüşümü değil aynı zamanda kullanıcılara geri dönüşüm bilincini aktaran bir deneyim sağlamaktadır.

Oditoryum, kentsel tarım alanları ve geri dönüşüm merkezini bünyesinde barındıran Atölye XXII, sürdürülebilirliği temel alarak oluşturulmuştur. Su depolama ve arıtma teknolojileri, kent dokusuna yeşili dahil eden tarım alanları, pasif havalandırma ve güneş panelleri gibi çevreci çözümlerle geleceğin sürdürülebilirliğine teşvik eden bir yaklaşımdır.

English Text

Atolye XXII is the cultural center prototype of the 22nd century. The design promotes the importance of sustainability, not just by using eco-friendly details but rather creating a holistic concept of social sustainability. The project aims to create a sustainability culture in Istanbul’s most industrial area by coalescing urban agriculture and recycling with a public auditorium. The building acts as a factory to offer its users a unique experience in which they have the chance to explicitly observe concepts like recycling, reuse, water collection, and cultivation.

The project site, Kagithane, is a district directly affected by the urban regeneration process in Istanbul. Kagithane is a place with lots of idle and desolated factory buildings converted into high rise residential monstrosities. Money is the only real design criteria for this huge transformation in urban identity. Thus, it is the perfect place to place an architectural manifest. We ignited the sustainability fire in the heart of the problem.

The building consists of three main parts; the auditorium, recycling center & museum and the transparent, light-weight indoor farming space connecting these two volumes. The design strategy is based on visitor experiences. Visitors of the center are encouraged to observe and be a part of everything that is going on in the building to make the world a better place. Steel catwalks spanning the whole length of the building, silos containing restrooms and cafes, open workshop spaces and transparent surfaces are designed considering the involvement of people to the process.

The building works as a self-sufficient machine. The sloped roof structure collects water and the water is stored in silos for agricultural use. The semi-transparent solar panels on the roof provide energy for the auditorium and workshops. Paper and solid waste are recycled and greywater is depurated in the recycling center for re-use.