© Wikimedia Commons

Dünyanın en ikonik yapılarından biri olan Empire State Binası, 100’den daha fazla kata sahip ilk yapı, modern mimaride gökdelen konseptini tanımlayan bir eser diyebiliriz. HomeAdvisor tarafından yayınlanan resimlerin yer aldığı makalemizde, yapının oldukça kolay tanınabilen mimari akımlarla nasıl bir görünüm kazanacağına dair fikir sahibi oluyoruz. Hangi mimari akımın bu ikonik şehir imgesi üzerinde nasıl bir etkisi olurdu?

1. Antik Roma

©HomeAdvisor

Roma mimarisi Dorik, İyonik ve Korint (Doric, Ionic ve Corinthian) adındaki üç klasik düzenle işlenir. Bu düzenler, yapıda kullanılan taşıyıcı kolonların tarzlarını (kolonun temeli, gövdesi ve en üst kısmının şeklini, süsünü, görünümünü) belirleyen sistem diyebiliriz. Antik Yunan’da temelleri atılan bu düzenleri kullanan Roma mimarisi, aslında bir nevi Antik Yunan mirasına saygı duyan bir mimari. Buna ek olarak Romalı mimarlar, kendilerine ait yapım teknikleri icat eden mucitler, strüktür çözümlerinde kemerleri kullanan ilk mimarlardı. Romalılar taşıycı olarak kolona gerek duyulmayan durumlarda bile bu üç düzeni süsleme amacıyla yapılarına işlemeye devam ettiler. Antik Roma tarzına göre yeniden kurgulanan Empire States, en üst kısmına Pantheon’u andıran, kolon ve kolonların taşıdığı bir kubbeye sahip.

2. Rönesans

©HomeAdvisor

Rönesans mimarisi, 15. yüzyılın başlarında Floransa’da ortaya çıkan bir akım. İlk olarak aslında o dönem süregelen bir akım olan Gotik mimarinin karışıklığına karşı çıkma amacıyla doğan Rönesans mimarisi, Roman klasizminin sadeliğine ve dengeli oranlara sahip yapılarına dönmeyi hedefler. Yuvarlak kemerler ve kubbeler tekrar canlanır ve mimarları hem duygusal hem de mantıksal olarak insanı kendine çeken srüktürler yaratma peşindedir. Floransa Katedrali ve San Lorenzo Bazilikası aslında bu amaçlarda başarılı olunan örnekler arasında gösterilebilir. 

3. Gotik

©HomeAdvisor

Kuzey Fransa’da 1140’lara dayana tarih sahip Gotik mimari, Avrupa’nın en dikkat çekici, mühendislik olarak en etkileyici yapılarını ortaya koymuş bir akım. Gotik mimari, bu Empire States örneğinde de görülebileceği gibi, sivri kemerleri, kaburgalı tonozlar ve kemerli payandaları ile anılır. Gotiğe özgü bu karakterler yüce bir mekan olan yapının içine giren doğal ışık miktarını arttırmaya yönelik özellikler denebilir aslında.

4. Art Nouveau

©HomeAdvisor

1890’larda başlayan, Art Nouveau akımı mimarlık tarihinin en iyi işlenen yapılarını ortaya koymuş. Avrupa’dan Amerika’ya birçok yerde dünyayı etkisi altına alan akım, kıvrımlı çizgiler ve doğal formlardan esinlenen formlar yaratmak için cam ve işlenmiş demiri kullanır. Bu mimarinin en iyi örneklerini de Barselona’da görmek mümkün. Bunlar, Antoni Gaudi’nin yarattığı şehir simgesi haline gelmiş eseler: Casa Milà, Park Güell, La Sagrada Familia gibi.

5. Geleneksel Japon Mimarisi

©HomeAdvisor

Gelenksel ögelerle dolu ve doğayla uyumu vurgulayan Japon mimarisi, aslında oldukça uzun bir tarihe sahip. Geleneksel Japon mimarisinde strüktürler genellikle zeminden birazcık kaldırılır ve mekanı şekillendirme imkanı vermek için duvarlar yerine sürgülü kapılar kullanılır. Ülkenin bu tarzla inşa edilmiş olağanüstü tapınakları hala ayakta. Japon mimarisi o dönem coğrafyada ağaç bolluğu ve malzemenin depreme dayanıklılığından dolayı ahşabı kullanır. Bu mimariyle Empire States, Japonya’da geleneklere saygılı tasarım amaçlanmış bir gökdelen hissi yaratıyor.

6. Postmodernizm

©HomeAdvisor

1960’larda birçok mimarin modernist görünümü sorgulamasıyla başlayan ve mimarinin toplumun sorunlarına çare olabileceğini savunan akım. Postmodernizm, formaliteden uzaklaşıp modern mimarinin çeşitsizliğine karşı çıkar. Bu yeni bulunan özgürlük, aslında tanımlamaya imkansız bir tarz doğurur. Bunun sebebi Postmodernist mimarların kategorizasyonu reddetmesi. Akıma yönelik, tarihten birçok mimarlık tarzına gönderme yaptığı söylenebilir: Empire States’in klasik alınlıkları (pediment) gibi.

7. Brütalizm

©HomeAdvisor

Brütalizm var olduğu süreçte aslında hem çok fazla kötülenen hem de çok fazla övülen bir akım olmuş. Terim, İngiliz mimari eleştirmen Reyner Banham tarafından 1955 yılında Peter ve Alison Smithson’ın The Economist yapısını tanımlama çabasıyla mimariye kazandırıldı. 1970’lerden beri bu kule benzeri, beton monolitler populerliğini büyük ölçüde kaybetti. Son zamanlarda bazı eleştirmenlerin Preston Bus Station ve Park Hill, Sheffield gibi kent simgesi yapıları övmesiyle popülerliği tekrar arttı. Tabiki betonu ilk kullanan Brütalist yapılar değildi; yapının görünümünde çıplak betonu tercih eden yapılar ilk Brütalist yapılardı. Brütalist Empire States de kentin ortasında devasa bir beton blok.

8. Dekonstrüktivizm

©HomeAdvisor

Postmodernizm gibi, dekonstrüktivizim de tek bir uygun ideoloji etrafında şekillenmiyor. Dekonstrüktivizm daha çok geleneksel mimari kuralları yıkmakla ilgili. Dekonstrüktivist mimarlar, yapıların tutarlı ve düzenli görünmesi gerektiği düşüncesine oldukça karşılar. Hatta genel olarak, birbiriyle bağlantısı olmuyormuş gibi gözüken parçalara ayrılmış hissi veren strüktürleri hedefler. Guggenheim Bilboa Müzesi, bu akıl almaz tarzın en çok bilinen örneklerinden biri olarak anılabilir. Dekonstrüktivizm, 20. yüzyılım meşhur filozoflarından biri olan Derrida’nın, akıl ve mantığın yerleşmiş inançlarını yıkmaya çalışan düşüncelerinden doğmuş bir akım.

9. Sürdürülebilir Mimari

©HomeAdvisor

Şimdiki eko-bilinçli dünyada oldukça popüler olan bir akım. Sürdürülebilir mimari yenilenebilir, geri dönüştürülebilir materyallerin kullanımını teşvik eden hatta yapılarında yaşayan bitkilerin kullanımı da son dönemlerde oldukça yaygınlaşmış akım. Empire State Binası’nın sürdürebilir versiyonunda, yapının ortasına bir çerçeve konulmuş ve burada binlerce bitkiyle bir yeşil duvar yaratılmış. Tabi sürdürülebilir mimari yalnızca materyalle ilgili değil; tasarımcılar enerjinin de yapıda nasıl, ne kadar kullanılacağına da dikkat ediyorlar.

The post 9 Mimari Akımla Empire States appeared first on Arkitektuel.

Manhattan’da Fifth Avenue’de yer alan Empire State Binası (Empire State Building), New York’un en görkemli yapıları arasında yer alıyor. 1931 yılında inşa edilen Empire State Binası’nın yüksekliği 381 metre. Anteniyle birlikte binanın yüksekliği 443 metreye çıkıyor. Bina inşa edildiği yıl Chrysler Binası’nı geçerek dünyanın en yüksek binası olmuştur ve 1972 yılında Dünya Ticaret Merkezi’nin tamamlanmasına kadar bu ünvanı elinde tutmuştur.

© Wikimedia Commons

Empire State Binası, yalnızca bir gökdelen değil. Yapının New York şehri ve Amerika için önemi oldukça büyük. 1931 yılında Amerika tarihinin en önemli ekonomik krizlerinden Büyük Buhran’ın (The Great Depression) ilk yıllarında inşa edilen yapı binlerce işçinin çalıştığı büyük bir ticari merkez olmuştur. Bu nedenle Empire State, Amerika ulusu için bir cesaret anıtı olarak görülür.

20. yüzyılın başlarında New York büyük bir kentsel büyüme sorunuyla karşı karşıya kalmıştı. Equitable Life Building’in 1915 yılında inşa edilmesiyle Manhattan’ın kentsel gelişiminin ne yönde olması gerektiği ve bina yükseklikleri büyük bir tartışma konusu oldu. Equitable Life Building 40 kat yüksekliğinde, kaldırımla arasında neredeyse hiç çekme mesafesi olmayan bir yapıydı. New York sokaklarının yüksek, korkutucu gökdelenlerle kaplanacağı ve sokakların güneş ışığından mahrum kalacağı düşünülüyordu. Bu endişeler sonucunda 1916 yılında 1916 Zoning Regulation isimli yasa tasarısı çıkarıldı. Bu düzenlemeye göre şehrin belirli bölümlerindeki yüksek yapılara belli çekme mesafesi kuralları getirildi. Bu yeni düzenlemeyle Art Deco stilindeki gökdelenlerin dünya genelinde yaygınlaşmasının önü açılmış oldu.

© Wikimedia Commons

New York valisi Alfred E. Smith ve partneri Jakob Raskop, şehrin önde gelen finansçıları ve iş adamları ile bir toplantı düzenledi. Smith ve Raskop, Amerika’nın içinde bulunduğu sıkıntılı durumun benzersiz bir yüksekliğe sahip bir ofis binası ile çözülebileceğine inanıyordu. Bu büyük ve ihtişamlı yapı Amerkalılara ilham ve güven verecekti. Bu toplantının sonucunda eski Waldorf-Astoria Oteli arazisini satın almak için para toplandı ve Empire State Binası’nın inşaatının ilk somut adımı atılmış oldu.

© Wikimedia Commons

Empire State Binası akılalmaz bir hızla inşa edildi. Konsept tasarımına 1929 yılının Eylül ayında başlanan yapı tam 20 ayda tamamlandı ve Mayıs 1931’de halka açıldı. Devasa yapının inşaatında 3500’ü aşkın işçi çalışmaktaydı. Şantiyedeki aktivitenin en yoğun olduğu dönemde Empire State günde bir kat yükseliyordu. Bu üretim standartlarına günümüz şartlarında bile ulaşmak neredeyse imkansız.

Yapı, Manhattan’ın granit taş zeminine oturan temelden yükselen 210 kolon ile ayakta tutuluyor. 102 katlı gökdelenin 365,000 tonluk ağırlığı 210 kolona bağlanan 50,000 çelik kiriş ile taşınıyor. Yapının cephesinde ise cam, tuğla ve kireçtaşı (limestone) kullanılmış.

© Wikimedia Commons

Empire State, ekonomik krize karşı bir çözüm olarak görüldüğü için yapının tasarımını üstlenen Shreve, Lamb & Harmon projelerinde olabildiğince çalışma alanı üretmeliydi. Yapının üzerinde bulunduğu arazi New York’ta diğer gökdelenlerin bulunduğu yapı adalarına göre neredeyse iki kat büyüklüğünde olduğu için, yapının mimarlarından William Lamb bolca ofis ve asansör alanına sahip bir temel kule tasarlayabildi. Yapının benzeri olmayan büyüklüğü ve yüksekliğine rağmen, Empire State Binası 1916 Zoning Regulation düzenlemelerine uygun olarak tasarlandı. New York’ta o ana kadar inşa edilen hiçbir yüksek yapı bunu başaramamıştı.

© Wikimedia Commons

Empire State Binası’nın dünyanın en yüksek yapısı ünvanını Chrysler Binası’nın elinden alması, bu iki yapının yıllar boyunca kıyaslanmasına neden oldu. Empire States, sayısal verilere bakıldığında Chrysler Binası’ndan üstün. Yapı, Chrysler Binası’na göre 62 metre daha uzun ve 186,000 metre kare daha fazla ofis alanına sahip. Ancak iki binanın estetik karşılaştırması için kesin bir yargıya varmak imkansız ve bu karşılaştırma günümüzde bile devam ediyor.

Her ne kadar Art Deco etkisiyle tasarlanmış olsa da, Empire States Binası oldukça yalın ve süsten uzak bire mimariye sahip (özellikle çok daha gösterişli duran Chrysler Binası ile karşılaştırıldığında). Ancak yapı tamamen süsten uzak tasarlanmamış. Kulenin girişinde bir çift beton kartal heykeli ziyaretçileri karşılıyor. Ayrıca bina yükseldikçe cephesinde bulunan alüminyum cephe elemanları göze çarpıyor.

© Wikimedia Commons

Empire State Binası günümüzde New York’un en önemli ve en çok ziyaret edilen ikonlarından biri olsa da, inşa edildiği dönemde Büyük Buhran’dan nasibini aldı. Bina tamamlandıktan sonra, yapının sahipleri yalnızca birkaç kiracı bulabildi. Bu nedenle yapıya “Empty State Building” (Boş Eyalet Binası) lakabı takıldı. Ülkedeki ekonomik buhranın bitmesiyle birlikle Empire State Binası da hak ettiği ilgiyi görmeye başladı ve yapı günde 15,000 işçiye ev sahipliği yapan bir sembole dönüştü. Her gün, binanın 86. katında bulunan seyir terası binlerce ziyaretçiyi ağırlıyor.

The post Empire State Binası appeared first on Arkitektuel.