© Iwan Baan

Heatherwick Studio tarafından tasarlanan Zeitz MOCAA (Zeitz Museum of Contemporary Art Africa), Thomas Heatherwick’in ilk müze projesi. 2017 yılının Eylül ayında Güney Afrika’nın en kalabalık ikinci şehri Cape Town’da açılan müze, aynı zamanda Afrika’nın aşağı Sahra bölgesinin en yüksek yapısı, dünyanın en büyük Afrika sanatları müzesi ve Heatherwick’in Afrika’daki ilk projesi. 

© Iwan Baan

Heatherwick, Zeitz MOCAA’yı ortaya çıkarmak için bir zamanlar Güney Afrika’nın en yüksek binası olan ancak 1990’dan beri atıl duran mevcut bir buğday silosunu yeniden işlevlendirmiş. Toplam 9,500 metrekareyi bulan ve 9 kata yayılan bir alan müze mekanları olarak yapıya kazandırılmış. 

Zemin Kat Planı

Müzenin ‘kalbini’ oluşturan ana atrium ve galeri alanları mevcut strüktür oyularak ortaya çıkarılmış. Birbirine teğet duran hücre şeklindeki 42 silo kulesi belli şekillerde kesilip oyularak yapının içinde devasa bir boşluk yaratılmış ve bu boşluk müze programına hizmet eden yeni mekanlar ile yeniden işlevlendirilmiş. Sonuç olarak yapı, içindeki 6,000 metre kareyi aşkın toplam 80 galeri odasından oluşan sergi alanlarına ek olarak bir çatı heykel bahçesine, sanat eserlerinin depolanmasının ve bakımının yapıldığı bir alana, kitabevi, restoran, bar ve okuma odalarına sahip bir sanat kompleksine dönüştürülmüş. 

Müzenin kuşkusuz en dikkat çekici mekanlarından bir tanesi ana atrium. Kimisi kısmi kesik, kimisi yarı açık, kimisi tamamen ortadan kaldırılmış silolar bu devasa atriumda bir katedral atmosferi yatıyor. Heatherwick, bu atriumdan bahsederken yanlışlıkla ortaya kusursuz bir akustiğin çıktığından bahsediyor. 

© Iwan Baan

Mevcut strüktürün oyulma işlemi rastgele yapılmamış. Heatherwick, Architecture Digest ile yaptığı röportajda oyma kalıplarının nasıl tasarlandığını bu sözlerle anlatıyor: “İnşaata başladığımızda siloların içinde hala mısırlar duruyordu. Bu mısırlardan bir tanesini aldık, dijital olarak taradık ve 10 kat yüksekliğine gelecek şekilde ölçeklendirdik ve elde ettiğimiz formu oyma kalıbı olarak kullandık.” Binanın oyulmuş yapısı aynı zamanda ziyaretçilere strüktürün detaylarını görme fırsatı da tanıyor. 

© Iwan Baan

Zeitz MOCAA yalnızca bir müze değil, V&A Waterfront projesi ile birlikte Cape Town’ın kent kimliği için bir yapı taşı ve Afrika kültür mirası için çok önemli bir adım. Müze misyonunun başında yıllar boyunca Avrupa ve Amerika enstitüleri tarafından sömürülmüş Afrika kültür mirasının kıta içerisinde keşfedilmesi ve Afrika’da kalarak sergilenmesi var. Zeitz MOCAA kültür ve sanat endeksli bir toplum kimliği yaratma alt metnine sahip bir oluşum.