©Wikimedia Commons

21. Yüzyıl Çağdaş Sanat Müzesi (The 21st Century Museum of Contemporary Art), SANAA (Sejima and Nishikawa Architects and Associates) ekibinin en önemli tasarımlarından bir tanesi. Japonya’nın Kanazawa kentine bulunan müze, 1999 yılında düzenlenen bir yarışma için tasarlanmış ve 2004 yılında yapılmış. Basit bir geometri ve minimalist bir dille kurgualanan müze, ekibin kamusal alanların geçirgenliğini araştıran çalışmalarından biri.

©Pter Smidek

Proje, kamusal alanın geçirgenliğini farklı şeffaflık seviyeleri üzerinden araştırıyor. Bu, Pritzker ödüllü Kazuyo Sejima ve Ryue Nishizawa (SANAA kurucularu) çiftinin yıllar boyunca işlerinde farklı yaklaşımlar yoluyla üzerinde durdukları bir konsept. İkili bu sefer bu konsepti, bir müze yapısıyla araştırıyor. Böyle bir arayışın sonucunda ortaya çıkan yapı, müze kurgusu anlamında mimariye yenilik katan bir tasarım. 112.5 metrelik çapa sahip daire formuyla 21. Yüzyıl Çağdaş Sanat Müzesi  bu nedenle SANAA ekibinin en dikkat çeken tasarımlarından bir tanesi olmuş.

©Martin Irwin Photography

Program itibariyle 21. Yüzyıl Çağdaş Sanat Müzesi, toplanma mekanları, bir kütüphane ve bir okuma odası, çocuklar için atölye alanları, bir restoran, servis hacimleri ve sergi mekanlarını barındırıyor. Aynı zamanda önündeki parkı da müzenin bir uzantısı olarak kullanıyor -sergilerin bazıları bu açık alanda düzenleniyor. Böyle bir program ağıyla müze, hem kamusal hem de özel hacimleri bünyesinde çakıştırıyor. Ekip müzeyi toplumun bir araya geleceği alanlar ve müzenin kendini ekonomik olarak döndürebilmesi için sınırlı erişim alanları ile düzenliyor. Projenin zor noktalarından bir tanesi de bu denli ‘şeffaf’ bir tasarımda iki durum arası dengeyi sağlamak.

©Pter Smidek

Kazuyo Sejima ve Ryue Nishizawa, bu zorluğa şöyle bir tasarım yaklaşımı getirmiş: kamusal ve özel olan arası sınırları bulanıklaştırmak. Bunun için dört avlu etrafında şekillenen karma kullanımlı bir düzen öneriyorlar. Bu kurguda kamusal alanla etkileşim, zaman zaman dolaşımın kendisinin sergi alanı gibi hareket etmesini sağlamış.

Şekil olarak tüm müze dairesel cam bir kabuğa oturan, alan, opaklık seviyesi ve yükseklik olarak farklılık gösteren bir dizi kutu hacimden oluşuyor. Müzenin merkezinde, müzenin dışı gibi silindir bir hacim mevcut. Bu hacim müzeyi çevreleyen şeffaf zarına atıfta bulunarak, dikdörtgen ızgara düzeninde, opak bir anormallik olarak düşünülmüş. Bu hacme zıt olarak silindir kabuk, oldukça ince, şeffaf ve müzeyi dışarıya bağlıyor.

©Pter Smidek

21. Yüzyıl Çağdaş Sanat Müzesi, aldıtıcı bir şekilde görünüş itibariyle basit; fakat oldukça provokatif bir tasarım. SANAA ekibinin tasarımı, müze kurgusu bağlamında geleneksel yaklaşımların tamamen dışında. Sanat müzesi yerleşiklik, mekanı benimseme, rota kurgulama ve bu rota üzerinde sanat, çevre ve yapıyla ilişkisini kalıplardan kurtararak ziyaretçilerine sınırsız bir özgürlük sunuyor. Ekip böylece müze tasarımlarında alışılagelmiş müze akışı fikrini sorgulayan, sorgulatan ve yeniden yorumlayan bir tasarım ortaya koymuş.

©Pter Smidek

21. Yüzyıl Çağdaş Sanat Müzesi, içindeki eserleri de bu özgürlüğe dayalı kurgusuna uygun seçme hedefinde olan bir yapı. Yarattıkları bu özgür müze alanı bağlamında, müzenin içinde sergilenen eserlerden bazılarıyla da izleyici, görüntülenen nesne ve doğa arasındaki fenomenolojik bağlantıyı vurgulamak için işbirliği yapıyor. Müze, eser ve yapının kullanıcısı arasında yalnızca pasif gözlemlemeye dayalı ilişki değil; saantla daha bireysel ve gerektiğinde grup halinde bir etkileşim hedefliyor. Yapının algıları değiştiren, ‘yeni müze tasarımı’ olmasının sebeplerinden biri de bu. Yapı, müze tipolojisine yeni soluk getiren kurgu olarak ekibin bir başka tasarımı olan New Museum’ı hatırlatıyor.

©Martin Irwin Photography

Yapı içindeki eserleri de bu ilkesine özgün seçmiş. Buna örneklerden bir tanesi müzedeki en meşhur çalışmalardan biri olan Yüzme Havuzu (Swimming Pool, Leandro Erlich). Havuz gibi gözüküp alt katın gözlemdiği bir cam. Alttakiler için de yukarı kat gözlemleniyor. Eser, bir müze yapısı içinde etkileyici bir hava yakalıyor ve hevesli halk katılımı sağlıyor.

Müze, depo kısmında da özel bir sergi mekanı barındırıyor. Asansörle erişilen bu hacim, bir pistonla yükseltilmiş. Hem şekil hem de mekanizmasıyle bu sergi hacmi toprak altında, tasarımda kullanılan birincil formları ve tasarıma yön veren hafiflik, geçirgenlik ve basitlik (minimalist yaklaşım) ilkesini hatırlatıyor.

©archiweb.cz

Ekibin VitraKampüs’teki fabrika tasarımını ve Grace Farms projelerini hatırlatan 21. Yüzyıl Çağdaş Sanat Müzesi, Kanazawa için önemli kentsel noktalardan bir tanesi. Müze, Kanazawa halkının da benimsediği bir mekan haline gelmiş yıllar boyunca. Çağdaş Sanat Müzesi kent ve insanları için görsel bir sembol. Etkileyici ve devasa hacmin gözler önünde olduğu gündüz saatlerinin dışında da yapı, gece de bu özelliğini belli eden bir tutumda -kentin ortasında tüm şeffaflığyla parlayan bir hacim. Yapı aynı zamanda iç tasarımıyla yine SANAA’nın Rolex Eğitim Merkezi‘ni ve müze kurgusuyla da Jean Nouvel’in Louvre Abu Dhabi tasarımını hatırlatıyor.

The post 21. Yüzyıl Çağdaş Sanat Müzesi appeared first on Arkitektuel.

Mimar: Theo van Doesburg

Yer: Strasburg, Fransa

Yapım yılı: 1926

Café L’Aubette, 1920’lerin De Stijl akımının büyüleyici bir şekilde dışavurumu. Akımın öncülerinden Theo van Doesburg tarafından tasarlanmış olan kafe, minimalist, geometrik estetik duygusuyla Piet Mondrian gibi büyük modern sanat isimlerinden esinlenmiş. Van Doesburg tasarımıyla, kullanıcılarını modern sanat tablolarından birinin içine sürüklemeyi amaçlamış. Theo van Doesburg’un tasarımlarında odak noktası, rengi mekanı harekete geçirecek araç olarak kullanmak; Café L’Aubette de bunun en başarılı örneklerinden.

©Wikimedia: Claude Truong Ngoc

Café L’Aubette, Strasburg’da 1767’de yapılmış Aubette isimli yapının içinde bulunuyor. 1911’de Barok yapının tekrar tasarlanması için 46 mimarı biraraya getirmiş Fransız hükümeti. Theo van Doesburg de bu takıma 1926 yılında dahil olmuş ve yapının yeni fonksiyonların biri olan bu kafeyi tasarlamış. Café L’Aubette, De Stijl’in en çarpıcı örneklerinden. Bunun sebeplerinden bir tanesi Van Doesburg’un De Stij lprensiplerini daha ifadeli, dinamik mekanlar için yıkıyor olması. Kafede renklerin tatmin edici düzeyde bir yüzeyi hareketlendirmediği durumlarda Van Doesburg, dikdörtgenler şeklinde ekstrüzyonlar yapıyor.  İlkelerini anlatmak için uğraştığı De Stijl’e bambaşka yaklaşımlar ve kodlar getiriyor böylece. Sonucunda cesur geometrik yaklaşımlarla De Stijl çerçevesinde kurgulanmış Café L’Aubette iç mekanı, şu an grafik tasarım ve mimarinin birleşiminin bir nevi anıtı olarak kabul ediliyor.

*De Stijl: 1917’de Hollanda’da ortaya çıkmış; soyutlama, geometri, kesinlik, sanatsal sadeliği yakalama çabası gibi kavramları ve beyaz, sarı, kırmızı, yeşil, mavi, siyah, gri ana renklerinin -bu akımda gri ana renk olarak ele alınıyor- kullanımını esas almış olan akım. De Stijl, Kübizm (Cubism) akımının ortogonal minimalizm ilkelerinden esinleniyor. Theo van Doesburg, aynı isimdeki dergileri yayınlamasıyla başlamış akım.

The post Café L’Aubette / Theo van Doesburg appeared first on Arkitektuel.

New Museum, SANAA (Pritzker 2010) imzalı 2007 yılında New York’ta tamamlanmış olan müze yapısı. Modern sanata himet eden New Museum, sanat eserlerinin sergileneceği oldukça radikal bir mekan yaratıyor. New York Bowery’deki yapının tasarımında ilk hedef, yapıyı çevresindeki sanat kurumlarından ayıracak bir karaktere sahip olmak. Görsel bir varoluş ve geniş bir kitleye ulaşma arzusundaki yapının tasarımı için 2003 ylında Japon mimarlık ekibi SANAA görevlendirilmiş.

© Laurian Ghinitoiu

SANAA ekibinin tasarımıyla New Museum karşımıza yığın halindeki dikdörtgen kutulardan oluşan bir Bowery kulesi olarak çıkıyor. Yapının önemli özelliklerinden biri New York’ta özellikle modern sanat için inşa edilmiş ilk bina oluşu. Ayrıca Sejima and Nishizawa and Associates (SANAA) ekibinin Amerika’daki ilk projesi ve en dikkat çekici çalışmalarından.

© Laurian Ghinitoiu

New Museum, yedi farklı büyüklükteki kutudan oluşuyor. Üst üste yığılmış bu dikdörtgen hacimler, yapının merkezini oluşturan bir çekirdek etrafında konumlandırılmış. Ekip, bulunduğu arazideki tüm alanı kullanmıyor, kalan boşluklarla kendilerine kutuları bu çekirdek merkez etrafında oynatabilecekleri alanlar yaratıyorlar. Burada amaç kutular arasındaki etkileşimleri dinamik bir hale getirebilmek. Bu şekilde ortaya oldukça özgün bir plan çıkarıyor ofis.

Görünüşler

Yapı, 10 kattan oluşuyor. Yapının programları da bu 10 kata yayılmış şekilde; kutular, galerileri, ofisleri, etkinlik alanlarını, kafeyi, tiyatro salonunu, eğitim merkezini ve iki mekanik katı barındırıyor. Ekibin tasarıma yaklaşımı da bu programlarla bir diyalog kuruyor. Bunu şöyle açıklıyor Nishizawa: ‘’Yapıyı yaratmak için fonksiyonlarını kullandık, fakat aynı zamanda yapı da fonksiyonlarını yarattı.’’. Tasarımındaki bu karşılıklı olma durumunu, yapıda ziyaretçiyi hissettiriyor New Museum.

© Laurian Ghinitoiu

SANAA’nın bir diğer yaklaşımı da ziyaretçilere davetkar, ve onları içine çeken bir yapı sağlamak. Bunu sağlamak için ekip kolay bir yola başvuruyor aslında; cadde seviyesindeki cepheyi yapının açıklığını ve transparanlığını vurgulamak için tamamen cam kurguluyor. Cam cephenin doğramaları tamamen gizlenmiş durumda; herhangi bir ayırıcı etkiden tamamen kaçınılmış. Cadde ve müze arasındaki sınır kaldırılıyor böylece. Beton kaldırımının etkisini içeride de beton döşemeleriyle takip eden müze, bu açıklık ve davetkarlığa katkıda bulunmuş.

© Laurian Ghinitoiu

New Museum yapısında galeriler pencerelerden tamamen yoksun. Tasarımlarında duvarlar, boşluklardan öncelikli bir halde. Burada ilk başta anlattığımız yaklaşıma dönmekte fayda var. Yapının dikdörtgen kütlelerinin çerkirdek etrafındaki kaymalarının sebeplerinden biri de bu alanlarda doğal aydınlanmayı tavan pencereleriyle sağlayabilmek. Akşamları ise aydınlatılan iç mekan ışıkları tavan pencerelerinden dışarı süzülüyor ve yapıya dikkat çekici bir aydınlatma sağlıyor. Galerilerin tavanları aynı zamanda sergi materyallerinin asılabileceği alanlar olarak tasarlanmış.

© Laurian Ghinitoiu

New Museum’ın cam olan bir diğer kısımları da eselerlerin yükleme bölümü ve iç mekan duvarlarının bir kısmı. Cam yükleme bölümüyle ziyaretçiyle temas halinde olmayan programlar  da görünür kılınıyor. Bu da, New Museum’ı yaratan enstitünün şeffaflığını yansıtıyor.  Yapının ilk katında lobi, kafe ve galeri kısmı arasındaki ayırıc duvarlar da cam olarak tasarlanmış. Caddeden geçen biri, içeri baktığında tüm mekanın programlarına tanık oluyor ve galeriye bakma şansı buluyor. SANAA müzeyi kendi yapı sınırlarının dışına taşırmış.

© Laurian Ghinitoiu

Kutuları taşıması için seçilen sistem çelik kafes kirişler. Bu cam kullanımı kolaylaştıran bir taşıyıcı seçimi. Aynı zamanda galerilerin kolonlardan tamamen arınmasını,  tamamen engellenmeyen ve farklı sergilere adapte edilebilir olmasını sağlıyor. Bazı yerlerde de dekoratif bir elaman oluyor strüktür. Camlarla görünür hale getirilmiş ve müzenin iç dekorasyonun bir ögesi olmuş.

Taşıyıcı sistem yapının bazı yerlerinde bulunan tavan pencerelerine izin verecek şekilde kurgulanmış. Bunun yanında SANAA’nın yapıda kullandığı ilginç bir detay var: galerilerin duvarlarını ve döşemeyi bütünüyle birleştirmiyor. New Museum’ın yüzen duvarları, yapının taşıyıcısıyla sağlanan ‘ağırlıksızlık’ etkisine katkı sağlıyor.

Diyagram © ReThinking-BIM

Önceki yerine göre bu yapıda New Museum’ın ana düşüncesi sergi alanlarını maksimize etmek. Bu nedenle yapıdaki sirkülasyon alanları daha büyük galeriler için küçültülmüş. Örnek olarak 3 ve 4. katlar arası merdiven yalnızca 1 metre genişliğinde kurgulanmış; bu da zaten yönetmeliklerin izin verdiği minimum değermiş. Fakat bu dar merdiven ve yüksek hacim, mekanda güçlü bir dramatik etki ve gerilim yaratıyor.

© Dean Kaufman

New Musuem’da SANAA aynı zamanda yapının çevresiyle olan ilişkisini de kurmak istemiş. Bundan daha önceki New Museum tasarımlarında yapı, daha geniş ve daha kısa idi. Ekip New York’ta geçiridileri zamandan sonra tüm yapının kompoziyonunu tekrar kurguladı ve yapıyı şehrin mimari peyzajına uyan, daha ince, uzun bir bina haline getirdi. Şehir manzarası da üst katlarda müzenin panoramik pencereleriyle içeri taşındı. Şehirle müzenin birlikte deneyimlenmesi sağlandı.

© Laurian Ghinitoiu

2007’de New Museum hizmete başladığında, çarpıcı minimalist tarzıyla bir hayli övülmüş. Bu nedenle New Museum’ın ziyaretçi çekmek isteyen profiline hizmet ediyor. Üstelik müzenin Bowery’de yer alması alışılmadık bir fikir iken. Bölgenin tarihi nedeniyle bu şekilde düşünülüyor tabiki. Son zamanlarda böyle projelerle  yenilenmeye başlamış bölge. New Museum da hem yapısı hem de barındığı enstitüsüyle mimarlığın ve sanatın yenilenme, dönüşüm üzerindeki etkisinin sembolü oluyor.

Kaynaklar:

1. Bart Bryant-Mole. “AD Classics: New Museum / SANAA” 22 Jul 2016. ArchDaily. Accessed 16 Dec 2017. <https://www.archdaily.com/787779/ad-classics-new-museum-new-york-city-sanaa-kazuyo-sejima-ryue-nishizawa/>
2. Marcus Fairs. ”New Museum of Contemporary Art in New York by Kazuyo Sejima + Ryue Nishizawa/SANAA” 22 Nov 2007. Dezeen. <https://www.dezeen.com/2007/11/22/new-museum-of-contemporary-art-in-new-york-by-kazuyo-sejima-ryue-nishizawasanaa/>

The post New Museum appeared first on Arkitektuel.

©ArchiTravel

Işık Kilisesi, Japonya Osaka’da İbaraki kentinde bulunuyor. Tadao Ando’nun modern mimarlığa imzalarından biri olarak değerlendirilen kilise, Ando’nun doğa ve mimarlık arasında felsefik çalışmalarını kucaklayan bir yaklaşımla tasarlanmış. Bunu ışıkla ve yeni mekansal algılarla tanımlıyor yapı. Işık Kilisesi, Ibaraki’deki eski bir hıristiyan kompleksinin yenilenmesiyle ortaya çıkmış. Alandaki yenilemenin ilk aşaması olan Tadao Ando imzalı kilise 1999’da tamamlanmış.

©Liao Yusheng

Tadao Ando için Işık Kilisesi, ikilikleri konu alan bir mimariye sahip -varoluşun ikili doğası; katı cisim/boşluk, ışık/karanlık, şiddetli/durgun. Birbirleriyle var olan bu farklı kavramlar kiliseyi süsten uzak, sade bir boşluğa dönüştürmüş. İçeride ışığın ve katı cisimlerin kesişimleri ziyaretçilerin kendi içlerindeki dünyevi ve ruhsal karakteri fark etmelerini sağlayacak bir atmosfer yaratma amacında kullanılmış tasarımda.

©ArchDaily

Kullanılan materyeller de bu ikilik ilkesine katkı sağlıyor.  Beton strüktür geleneksel Hıristiyan mimarisi motifleri ve estetiğinden ayrılan bir öge haline geliyor Işık Kilisesi’nde. Yapının doğu cephesinde bulunan haç kısmının yanında, bina bir beton kabukla oluşturulmuş. Bu kabuk, ibadet yerine sakin, huzurlu ve mütevazi bir görünüm sağlarken kiliseye karanlık bir hava katıyor. Kilisenin minimalist mimarisine ithafen de dini sembol olarak yalnızca haç şeklinde bir duvar boşluğu görüyoruz.

©Naoya Fuji

Ando’nun Işık Kilisesi, minimal ve indirgeyici tasarımıyla kilise dinsel ögelerinin yerini zaman zaman boş; hatta oluşturduğu boşlukla tanımsız sayılabilecek basit, haç şeklinde bir kütleye bırakmış. Fakat, yalnızca 6 duvar ve bir çatıdan oluşan kütle, tasarım anlayışıyla estetik açıdan yepyeni bir seviye. Tadao Ando’nun tam anlaşılamayan ve yanlış yargılanan bir eseri olmuş zamanında kullanıcıları tarafından.

Tasarıma olan minimalist yaklaşmın getirdiği bir başka özellik de kilisenin detaylarında saklı olan sadelik. Betonarme hem boşluk, hem strüktür hem de kilisedeki dini öge. Oldukça kesin ve temiz bir şekilde çalışılmış olması gerekmiş bunun için. Boşlukların eklem ve bağlantı yerleri Japon doğramacılar ve Ando tarafından tertemiz bir şekilde pürüzsüz bir yüzey ve düzgün hizalanmış eklem noktaları elde etmek için özenle işlenmiş. Sonucunda, kilisenin doğusundaki haçlarla mükemmel uyum gösteren bir görüntü elde edilmiş.

©Blue Lapis Road

Asıl olarak Tadao Ando’nun basitlik ve minimalist estetiğine yönelik kullanılmış olan beton, dökülüşü ve şekillendirilişi ile doğal ışıkla karşılaştığında ışık oyunlarına izin veren bir hale getirilmiş Işık Kilisesi için. Kiliseye ışık, doğu cephedeki boşluktan sabahın erken saatlerinden gün ortasına kadar ulaşabiliyor, beton iç mekanı maddesel olmaktan çıkarıp karanlık bir hacimden aydınlanmış bir kutu oluşturuyor. Ando’nun başka projelerinde de gözlemlenebilen ışık ve betona yaklaşımı, algısal olarak materyali maddi olmayana, karanlığı ışığa, ışığı da bir mekana dönüştürüyor. Bu da yapıları bambaşka bir estetikte karşımıza çıkarıyor.

©Antje Verena

‘’Her projemde, ışık denetleyici önemli bir faktör. Bunun yanında betonu en kalın haliyle, mekanı yaratırken kullanıyorum. Başlıca sebep kişisel bir mekan yaratmak, toplumun içinde olan kişinin kendie özel bir mekan. Eğer içinde bulunduğu şehrin dış faktörleri binaya boşluksuz bir duvar yaratmak için baskı yapıyorsa, iç mekan özellikle dolu ve tatmin edici bir atmosferde tasarlanmalıdır.’’ Tadao Ando.

The post Işık Kilisesi appeared first on Arkitektuel.