© Jakub Certowicz

Fernando Menis tarafından 2015 yılında tasarlanan CKK Jordanki, Polonya’da bulunan bir kongre ve kültür merkezi yapısı. UNESCO tarafından korunma listesine alınan Torun kentinde yer alan yapı, tarihi şehir merkezinin etrafını saran yeşil bir arazi üzerine inşa edilmiş.  Yapı, proje alanının küçük bir kısmına yerleşiyor, böylece geri kalan yeşil alan park olarak kullanılabiliyor.

© Jakub Certowicz

Fernando Menis, tasarladığı kültür merkezinin yüksekliğini alçak tutmak istemiş. Bu sayede yapı çevresindeki yeşil doku ile uyum içerisinde, yerden çıkan doğal bir kaya parçası gibi yükseliyor. Ayrıca yapı alçaklığı sayesinde arkasında bulunan nehir manzarasına müdahale etmekten kaçınıyor.

© Jakub Certowicz

CKK Jordanki’yi eşsiz kılan en önemli mimari unsur mimarın malzeme tercihleri. Menis, malzeme tercihi ile geleneksel tuğla kullanımını yeniden yorumluyor. Yapının dışında çoğunlukla yalın beyaz beton kullanılmış. Merkezin doğal bir taşı andıran formu bazı noktalarda kesikler açılarak ve oyularak mekanlar ve açıklıklar oluşturuyor. Bu kısımlarda ise beyaz betonun içerisinden kırmızı bir doku ortaya çıkıyor.

Picado adı verilen bir teknik ile oluşturulan bu kırmızı malzeme beton ve yerel bir fabrikadan alınan geri dönüştürülmüş kırmızı tuğlaların karıştırılmasıyla elde edilmiş. Bu teknik hem etkileyici bir görsel etki yaratırken hem de yapının içindeki akustik performansı arttırıyor. Menis, picado tekniğini ilk olarak başka bir yapısında beton ile volkanik taşları karıştırarak kullanmış. CKK Jordanki’yi tasarlarken kırmızı tuğlayı karışımda kullanma nedeni ise Torun şehrindeki yapıların neredeyse tamamının kırmızı tuğla cepheleri olması. Böylece CKK Jordanki şehrin geleneksel dokusuna referans veren modern bir yapı haline geliyor.

Kesit

CKK Jordanki yalnızca bir konser salonu değil. Menis, yapının programını mekansal esneklik üzerinden kurgulamış. Bu sayede, yalnızca bir konser salonu için ayrılan bütçe ile çeşitli konserler ve etkinlikler düzenlenebilecek bir kompleks ortaya çıkmış. Tasarlanan tiyatro alanı, hareketli duvarlar ve oturma elemanları ile farklı kapasitedeki gösterimlere uygun olacak şekilde çözülmüş. Merkezin dinamik tavan tasarımı sayesinde yapı semfonik konserler, oda müziği performansları, tiyatro, opera, film gösterimleri gibi pek çok performansı ağırlayabilecek akustik donanıma sahip. Bunlara ek olarak salonun sahnesi dışarıya açılarak içerdeki sahneyi yapının dışındaki park ile bağlıyor ve açık hava performanslarına da olanak sağlıyor.

© Jakub Certowicz

Tasarım ekibi, yapıdan maksimum akustik performansı elde edebilmek için oditoryumun 1/50 ölçekteki maketi üzerinden çalışmalar yapmış. Maket üzerinden yapılan deneyler sekiz defa tekrarlanarak salona son şekli verilmiş. Malzeme olarak betonun tercih edilmesi de akustik performansı olumlu yönde etkileyen unsurlardan. Betonun kolay şekil verilebilir karakteri sayesinde salonun içindeki elemanların açıları sesin yankılanması ve dinleyicinin kulağına ulaşma açısı düşünülerek tasarlanmış.

© Jakub Certowicz

Oditoryumda alanları 80 ile 140 m2 arasında değişen hareketli parçalar var. Çelik bir iskelet sistemden oluşan bu parçalar 3 ile 5 metre arasında hareket edebiliyor ve oditoryumun içini hacmen büyütüp küçültebiliyor. Bu mekansal ve geometrik kurulumlar ise akustik performansı doğrudan etkiliyor. Örneğin, senfoni konserleri için 8200 m3 hacmindeki bir mekanda 1.2 saniyelik bir yankı süresi kullanılırken operalar için 1.6 saniye, tiyatro oyunlari için ise 1.2 saniye yankı süreleri tercih ediliyor.

The post CKK Jordanki appeared first on Arkitektuel.

Colonia Güell, Katalan mimari Antoni Gaudi’nin Sagrada Familia gibi tamamlayamadığı bir başka eseri. Colonia Güell aslında Barselona’nın 20 kilometre dışında bulunan eski bir işçi kasabası. Yıllarca bir banliyö yerleşkesinden öteye gidemeyen kasaba, 20. yüzyılın başlarında büyük bir hızla gelişiyor. Bu gelişmenin bir sonucu olarak dönemin kraliyet ailesi üyesi Eusebi Güell, Antoni Gaudi’yi bu büyüyen kasabaya bir kilise inşa etmesi için görevlendiriyor.

© Samuel Ludwig

Colonia Güell’in tasarımına 1898 yılında başlanıyor. Yaşanan ekonomik sıkıntılar sonucunda kilisenin yapımına ayrılan para bitiyor ve 1915 yılında inşaat duruyor. Kilisenin yalnızca kript (crypt) adı verilen mahzen mezar kısmı tamamlanabiliyor. Buna rağmen Gaudi’nin bu eseri UNESCO tarafından Dünya Miras Listesi’ne alınıyor.

Kesit

Her ne kadar tamamlanamamış olsa da Colonia Güell’in Gaudi için değeri çok büyük. Çünkü Gaudi, 1898 yılında başladığı bu projede, daha sonra Sagrada Familia’da kullanacağı pek çok tekniği ve arkitektonik detayı denemiş.

Yapının mimari dilini domine eden tuğla ve mozaik, alışılmış tekniklerin dışında kullanılmış. Gaudi’nin kilise için öngördüğü form da geleneksel kilise mimarisinin çok uzağında. Malzemeler arasındaki geçişler, iç ve dış mekânsal özellikler en ince detayına kadar titizlikle işlenmiş. Mekanın içine giren ışık miktarı da Gaudi’nin göz önünde bulundurduğu bir başka etken.

© Samuel Ludwig

Yapıya uzaktan yaklaşıldığında tek bir düz yüzey göze çarpıyor: kriptin çatısı. Kriptin çatısının üzerine inşa edilmesi planlanan kilisenin kat planı çizilmiş. Çatının düz bir yüzey olması, altında sakladığı hacmin akışkan ve kıvrımlı özelliğini göz önüne çıkarıyor. Kriptin içerisindeki mekânsal hareketlilik ile Colonia Güell’in bulunduğu bölgenin topoğrafik özellikleri uyum içinde. Bu nedenle Colonia Güell, doğa ile oldukça çarpıcı bir ilişki içerisinde.

Plan

Kilise, 2002 yılında İspanyol mimar Antonio González Moreno tarafından restore edilmiş. Kilisenin restorasyonu birçok kişi tarafından sertçe eleştirilmiş ve Moreno Gaudi’nin işlerini anlamamakla suçlanmış.

Antoni Gaudi’nin Barselona’daki diğer eserleri Park Güell, La Sagrada Familia ve Casa Mila‘yı buradan okumanızı öneririz.

The post Colonia Güell appeared first on Arkitektuel.

Sydney Opera Binası (Sydney Opera Evi) dünyanın en önemli mimari simgelerinden bir tanesi. Danimarkalı mimar Jørn Utzon tarafından 1973 yılında tasarlanan yapı, 2007  yılında UNESCO tarafından Dünya Mirasları Listesi’ne eklenmiştir. Utzon, Sydney Opera Binası tasarımı ile 2003 yılında Pritzker Ödülü’nü kazanmıştır.

Dünyaca ünlü binanın tasarımı 1956 yılına dayanmaktadır. Avustralyadaki New South Wales (Yeni Güney Galler) Hükümeti, 1956 yılında Sydney’de opera ve senfoni orkestraları konserleri için tasarlanacak iki performans salonu dizaynı için bir yarışma açmıştır. Yarışmaya birkaç basit eskiz çizimi ile katılan Jørn Utzon’un çizimleri yarışma jürisi Eero Saarinen tarafından oldukça beğenilmiştir. Utzon’nun tasarımı dünyanın en büyük binalarından biri haline gelebilecek potansiyelde görülmüş ve opera binası konsepti kabul edilmiştir.

Sydney Opera Binası’nın yapımına 1959 yılının Mart ayında başlanmıştır. Önceden proje yerinde bulunan Fort Macquarie Tramvay Deposu yıkılarak, yeni opera binası şehrin oldukça önemli bir noktasına yerleştirilmiştir. Proje üç temel bölüme ayrılarak inşa edilmiştir: Sydney Limanı’na bakan podyumun inşası, yapıyı kaplayan dış kabuğun inşası ve iç mimarinin tamamlanması.

Yapının ilk aşaması olan podyumun inşasına Jørn Utzon henüz Sydney Opera Evi’nin tasarımını tamamlamadan başlanmıştır. Bu nedenle, yapının belirli bölümlerinde strüktürel problem oluşmuştur. Bu problemleri çözmek adına podyumda 1963 yılında çeşitli değişikliklere gidilmiştir ve yapı bittikten sonra yeniden inşa edilmiştir.

1957-1963 yılları arasında, yapının mimarı John Utzon ve yapının inşaat mühendislik işlerini üstlenen Arup firması birlikte çalışarak, yapının küresel şeklini strüktürel olarak mümkün kılan bir kabuk sistemi geliştirmişlerdir. Tam 12 kez denedikten sonra, bir kürenin kesitlerinden oluşan nervürlü prekast beton kabuk sistemi oluşturulmuştur.

Utzon, her bir kabuğun mavi derin okyanustan çıkan beyaz yelkenler gibi gözükmesini amaçlamıştır. Bu estetik görüntüyü oluşturabilmek amacıyla  yapının çatısı İsveç’ten getirilmiş 1,056,000 adet beyaz seramik fayans ile bezenmiştir. Yapının ikonik çatısını inşa etmek tam 11 yıl sürmüştür.

Jørn Utzon, 1966 yılında yapının masrafları gittikçe arttığı için projeden istifa etmek zorunda kalmıştır. Utzon istifa ettikten sonra yerine Avustralyalı mimarlar Peter Hall, DS Littlmore ve Lionel Todd getirilmiştir. Proje, 2,194. prekast kabuk parçası takıldıktan sonra projenin ikinci aşaması tamamlanmıştır.

Projenin üçüncü aşaması, Utzon’ın istifası sonrası göreve gelen 3 mimar tarafından sürdürülmüş ve Utzon’ın orijinal tasarımında pek çok değişikliğe gidilmiştir. Avustralya Yayıncılık Komisyonu’nun isteği doğrultusunda, Utzon’ın tasarımında bir çok işlevli opera/konser salonu olarak tasarlanan ana salon yalnızca konserler için tasarlanmış bir salon haline getirilmiştir. Bu ana salon toplam 2,800 kişi kapasitelidir.

Orijinal projede sahne oyunları için tasarlanmış küçük ikinci salon, opera ve bale salonuna dönüştürülmüş ve bu ikinci salona Opera Tiyatrosu adı verilmiştir. Bu iki büyük salona giriş yapının dışına yerleştirilmiş görkemli merdivenler ile sağlanmaktadır. Orijinal tasarıma üç daha küçük tiyatro sahnesi, bir kütüphane, sinema, üç restoran, altı bar ve altmış adet soyunma odası eklenmiştir. Opera Binası, toplamda 1000 odaya sahiptir.

Konser Salonu

Yapının cephesini oluşturan büyük camlar, dikey tirizler ile desteklenerek kabuklara bağlanmıştır. Bu tirizler arasında bulunan bronz çubuklar 2000 adet cam levhanın ayakta durmasını sağlamaktadır. Yapıda kullanılan camlar çift cidarlı olup iki cam tabakasının arasına yerleştirilen plastik tabaka cama dayanıklılık vermekte ve ses yalıtımını arttırmaktadır.

Sydney Opera Binası 1973 yılında Kraliçe Elizabeth tarafından açılmıştır. Yapının toplam maliyeti 102 milyon doları bulmuştur. 1989 yılında gerçekleştirilen menfez ve seramik bakım ve tamiratı için 86 milyon dolar harcanmıştır.

The post Sydney Opera Binası appeared first on Arkitektuel.