©Shaun Bonneau

Goddard Kütüphanesi (Goddard Library), Worcester’deki Clark Üniversitesi’nin (Clark University) ana kütüphanesi. Yapı 1969 yılında tamamlandıktan sonra 2009 yılında yeniden düzenlemiş. Yeni Brütalizm akımının örneklerinden olan kütüphanenin orijinal halinin mimarı John M. Johansen. Johansen’in kütüphanesi, tıpkı Paul Rudolph’un tasarımı Rudolph Hall gibi, heykeli, insan ölçeğini ve doğrudan bağlamı reddeden bir akımın örneği.

*John M. Johansen projesini şöyle anlatmış: “Goddard Kütüphanesi, tecrübelerimin ve tasarım konseptlerimin onları hissettiğim halleriyle, doğal ve kaçınılmaz bir dışavurumu. Yerden bir kat yüksekliği kadar koparılmış yapı, kampüsün ana yollarının birleştiği noktada bulunuyor. Yapının merkezi lokasyonu kampüs için oldukça uygun, üniversitenin her bir departmanına hizmet edebilecek bir konuma sahip. Kütüphane, kampüsün akademik zenginliğinin bir göstergesi. Bu nedenle kütüphanenin orta kısmı kapalı ve korunan bir hazine, 3 katlı ‘kitap dolu bir kutu’. Bu kutunun etrafında sürekli bir dış strüktür olarak devam eden ve yapının taşıyıcısından ayrı betonarme ayaklarla desteklenen okuma alanları var. Bu dış strüktür, yapıya gevşek bir biçimde tutturulan, özel çalışma alanına ayrılmış kutular kümesi.

©Perry Dean Rogers Partners Architects

Tasarıma başladığında yapının programı bir büyüme, doğaçlama ve değişim sürecini barındırabilmek adına genişletildi. Aslında yapının tamamı bunları yansıtıyor. Yapıya ait nihai formla karşılaşıldığında, binanın çeşitli bölümlerine montaj veya ekleme sürecinde rastlandığına dair bir his mevcut. Yani yapının formu sürekli olarak evriliyor ve canlı, hiç ölü veya hareketsiz değil. Bu, Sistemler teoremi açısından, bir kurulum: sınır değeri, parçalarının özelliklerinin ve fonksiyonlarının toplamından daha büyük olan bir bütün.

©Perry Dean Rogers Partners Architects

Kütüphanenin kitaplarını barındıran merkezi kutusu, dış çeperdeki elemanların kutuplaşmasını belirleyen doğal bir mıknatıs gibi. Yapının güney tarafı yapının tamamından bağımsız bir açı yakalayarak bu sözde mıknatısın etki alanından çıkıyor ve yapının tamamından ayrılıyor. Yapının farklı şeyleri birleştiren kompleks kurgusundan bağımsız hareket ediyor gibi.

Bu nedenle aslında tüm yapı çözümlenmemiş, kararsız bir algı yaratıyor. Yapının programına sonradan eklenen, tek bir dev ayak üzerinde duran fakülte salonunun yapı için karar verilen mimari şemaya saygsızca dahil oluşu da yapının ziyaretçisinde bıraktığı bu hissini kuvvetlendirir nitelikte.

Goddard Kütüphanesi, benim ilk Johansen’in ilk modern binam. Yani bilim, felsefe ve sanat hakkındaki çağdaş düşüncelerle ilişkilendirilebilecek ilk yapım. Daha önce yaptığım çalışmaları bununla karşılaştırırken onları Rönesans binaları olarak görüyorum. Bu kütüphaneyi kasten ‘tasarlamadım’. Yapıyı gelişimine yardımcı oldum ve yön gösterdim. Bu yapıyı tasarladığım sıralarda arkadaşım Louis Kahn’la -meşhur Salk Enstitüsü’nün mimarı- “varoluş isteği” fikrimi paylaştım. Bina, güzel bir sanat eseri veya bir şey olma anlamında, mimari olmaya doğrudan çaba göstermez. Goddard Kütüphanesi, yapının ve kendimin kütüphanenin temel doğasını bulma girişimini temsil ediyor. Bitmiş bir bina olarak, sadece bir iş yapıyor; fonksiyonunu gerçekleştiriyor.”

©Chuck Kidd

Yapıyı yaşayan bir organizma olarak tasarlayan Johansen kütüphanesinin bir araya geliş şeklini, bir kayanın üstüne kendi isteğiyle yapışan kabuklu deniz hayvanlarının oluşturduğu kompozisyona benzetiyor. Burada kütüphaneyi oluşturan istek, Johansen’e göre egoist bir mimarın değil; kolektif bir organizmanın. Yapının rastgelelik hissi veren görünüşleri ve yalnızca programa cevap vermesi önemsenmiş olan karmaşık düzeni de bu düşüncenin bir sonucu. Mimar, Goddard Kütüphanesi’ni büyüme veya küçülmeye elverişli, hataya toleransı rastgeleliği nedeniyle oldukça yüksek bir canlı olarak değerlendiriyor.

©alchetron.com

Johansen, Goddard Kütüphesi’nden bir bina olarak bahsetmiyor. Yapı onun için daha çok bir elektronik cihazda olduğu gibi; bir armatüre takılan bileşenlerin montajı. Bu nedenle mimar yapısının geçen mekanik çağın değil; elektronik çağın bir binası olarak görüyor. “Bu kütüphane bir otomasyon cihazı değil -geleceğin kütüphanelerinin olabileceği gibi. Yine de görünüşü, bileşenleri yapısal bir şasiye asılmış ve açıkta bırakılmış olan bir Xerox fotokopi makinesinin arka yüzü gibi.” John M. Johansen.

©Perry Dean Rogers Partners Architects

Goddard Kütüphanesi daha eklemlenmiş bir tasarıma yöneliyor. Kütüphane masif taşıyıcı çerçevenin ve yapının diğer elemanlarının arasındaki farka odaklanan bir tasarıma sahip. Mimarın bu yaklaşımının sebebi yapıya daha sökülebilir veya değişebilir bir hava katmak. Johansen mimarlıkta böyle bir tutum üzerine çalışmalar yapmış ve buna ‘birleşim karşıtı mimarlık’ (anti-compositional architecture) adını vermiş. Bu mimari tutumun örneklerinden biri de Goddard Kütüphanesi.

The post Goddard Kütüphanesi appeared first on Arkitektuel.

©Iwan Baan

Katar Ulusal Kütüphanesi (Qatar National Library), Rem Koolhaas’ın önderliğinde OMA tarafından tasarlanmış. 2017 yılında tamamlanan yapı, Eğitim Şehri masterplanının bir parçası. Eğitim Şehri, Katar’ın bilgiye dayalı ekonomiye geçiş yapması için Shiekha Mozah ve Katar Vakfı tarafından kurulan bir proje. Kütüphane de bu masterplanın önemli bir parçası.

©Iwan Baan

Rem Koolhaas kütüphanesi üzerine: ”Kitap yapmak ve mimari arasında bir benzerlik var: Her ikisi de oldukça uzun tarihe ve geleneklere sahip ama aynı zamanda hayatta kalabilmek için sürekli kendilerini güncellenmek zorundalar. Biz ekip olarak birçok kütüphane tasarladık ve birkaçını hayata geçirdik. Kütüphaneler, tipoloji olarak, radikal mimariyi üretmek için son derece uygun. Bu bir tür paradoks; bu kadar geleneksel bir form, üretken bir ürün çözümü doğuruyor. Katar Ulusal Kütüphanesi için de bu böyle oldu…”

©Iwan Baan

“…Kütüphane, 138 metre uzunluğunda. Bunu yalnızca yapının ölçeğinin büyüklüğünden bahsetmek için söylemiyorum. Çünkü tasarımın en başından beri fikrimiz okuma eylemini Katar’ın tüm nüfusu için ilham verici ve erişilebilir hale getirmekti. Bunu aslında neredeyse tek bir odadan oluşan bir yapıyla başarabileceğimizi düşündük. Küçük parçalara bölünmeyen ve hatta kesinlikle başka katlara bölünmeyen tek bir hacimle…” diyor. Böylece ekibiyle birlikte kütüphaneye gelen herkesi aynı hacimde birleştirecek, devasa bir kütle yaratıyor.

Konspet

“…Kütüphaneyi yaratmak için ilk olarak bir levha aldık ve bu levhanın kenarlarını kitaplar için teras oluşturmak üzere yukarı katladık. Terasların yanında odanın merkezine de erişim sağlayan bir tutum oldu. Böylece kullanıcı kendini kütüphaneye girince bir anda buradaki bütün kitaplar tarafından çevrelenmiş, hepsini gözlemleyebilen ve ulaşabilen bir durumda buluyor. Katar Ulusal Kütüphanesi, hem tüm nüfusu hem de tüm kitapları içinde barındırabilen bir yer.”

OMA’nın yapı için konsept düşüncesi olan herkesi ve her kitabı barındırma, Eğitim Şehri masterplanındaki dev arazisinde bu şekilde hayata geçirilmiş. Rem Koolhaas, kütüphane mimarisiyle ilgili düşünmeye ve üretmeye kendi kitabı olan Delirious New York ile başladığını ve bu uzun süreçte yenilikleri doğuran bu tipolojiyi incelediğini de belirtmiş.

©Iwan Baan

Katar Ulusal Kütüphanesi, Doha Ulusal Kütüphanesi, Halk Kütüphanesi ve Üniversite Kütüphanesi’ni içeriyor. Bunu yanında içerisinde Arap-İslam uygarlığı ile ilgili değerli metinler ve el yazmaları içeren Miras Koleksiyonu’nu da barındırıyor -ekibin de hedeflediği gibi tüm kitaplar. Tüm halka açık kütüphane, 42.000 metrekarelik bir arazide bir milyondan fazla kitaba ve binlerce okuyucuya ev sahipliği yapıyor. Kütüphane, yukarıda da bahsettiğimiz gibi dünyanın her yerinden üniversite ve kurumlara uydu kampüs olan, Eğitim Şehri isimli masterplanın kampüsünün büyük bir parçası. Buradaki her yapıya hizmet edebilecek fonksiyona sahip.

©Iwan Baan

Katar Ulusal Kütüphanesi, OMA’nın 1989’daki Fransa Ulusal Kütüphane Yarışması’ndan beri olan kütüphane tipolojisi ilgisinin en güncel yansıması. Tabi o zamanlar kütüphane tasarımı bambaşka soruları konu ediniyordu. Elektronik devrim, konsantrasyon ve fiziksel varlığa olan ihtiyacı ortadan kaldırabilmek tipolojinin ana temalarıydı -yine Koolhaas’ın kitabı olan S, M, L, XL isimli kitapta süreçleri görebilmek mümkün. O yıllarda kütüphanein tüm varolma nedeni sogulanmış: “Hala kütüphanelere ihtiyaç var mı?”, “Kütüphaneler dijital kültürde hayatta kalabilir mi?” gibi sorularla. Katar Ulusal Kütüphanesi’yle ekip, kitabın önemini çalışma, araştırma, birlikte çalışma ve etkileşimi bir araya getiren bir tasarımla vurgulamayı amaçlamış.

©Iwan Baan

Kütüphane, evler kitaplar için bir ev. Yapının köşeleri, kitap koleksiyonlarını ve merkezde üçgensel bir hacim yaratmak üzere, yerden yukarı kaldırılmış. Bu konfigürasyon, aynı zamanda kütüphaneye gelen ziyaretçilerin yapının merkezinden içeri alınmasını sağlıyor -yapının çevresinden içeri girmektense.

Yapının koridorları, rafları üzerinde bulunduran bir topoğrafya olarak tasarlanmış, aralarına da okuma, sosyalleşme ve kitapları taramak için olan mekanlar serpiştirilmiş. Kitap rafları, yerlerle aynı beyaz mermerle yapılmış ve kendi bünyelerinde yapay ışıklandırma, havalandırma ve kitap iade etme sistemi bulunduruyor. Kütüphanede materyallik ve altyapısal olarak bütüncül bir etki yaratılmak istenmiş.

©Iwan Baan

Kolonlardan arındırılmış ve girişten başlayan bir köprü, kütüphanenin yapı boyunca farklı rotalar oluşturan ana koridorlarına bağlanıyor. Köprü aynı zamanda bir buluşma mekanı, medya ve çalışma odaları, okuma masaları, sergi elemanları, konferans masaları ve geniş bir çok amaçlı salonu barındırıyor. Çok amaçlı salon Amsterdamlı stüdyo InsideOutside tarafından tasarlanmış bir açılıp kapanbilir perdeyle kapatılmış. Ekip aynı zamanda Katar Ulusal Kütüphanesi’nin peyzajından da sorumluymuş.

©Iwan Baan

Miras Koleksiyonu yapıda merkezden 6 metre aşağıda, kazılmış gibi görülen, bej travertenle kaplı bir hacimde bulunuyor. Koleksiyon, dışarıdan da direkt olarak erişilebilen şekilde çalışıyor. Yapının içine baktığımızda cephede kullanılan ondüle camla, parlak ışığı filtreleyen ve böylece okumaya uygun, sakin bir atmosfer yaratılmış. İçeride yayılan ışık ise alüminyum tavan sayesinde binanın merkezine yansıtılıyor. Dışarıda, gömülü bir veranda bodrum katında bulunan personel birimlerine ışık sağlıyor ve kitapların arasına doğrudan girmeden bir geçiş mekanı yaratıyor aslında.

©Iwan Baan

Katar Ulusal Kütüphanesi Arata Isozaki’nin 1995 yılında tasarladığı ve 2003 yılında uygulanmaya başlanan Eğitim Şehri için önemli bir yere sahip. Bilgiye dayalı ekonomiye geçişi sayısız kitaptaki bilgiyle destekleyen önemli bir merkez. Masterplan aynı zamanda OMA tarafından tasarlanan Katar Vakfı Merkezi’ni (2016) içeriyor.

The post Katar Ulusal Kütüphanesi appeared first on Arkitektuel.

©Medium

2006 yılında RIBA (Royal Institute of British Architects) tarafından Royal Gold Medal ödülüne layık görülmüş olan Sendai Mediatheque strüktürel yenilik, değişkenlik ve fonksiyonel önemi açısından oldukça etkileyici bir proje. Toyo Ito tasarımı yapı 2001 yılında tamamlanmış ve mimarlık tarihinde bir dönüm noktası olmuş. Bunun sebebi projenin mimaride akışkanlığı ve şu anı karakterize eden bilgisayar sanallığı tercüme eden bir karaktere sahip olması. 

©Washington Uni. St. Louis

Proje, Japonya’nın kenti Sendai’de bir kütüphane, internet odaları, DVD alanları, galeri ve kafe içeren bir yapı yapılması için açılan bir yarışmada ortaya çıkmış. Yarışmada ek olarak,  50×50 metrelik bir alanda kamuya tamamen açık bir erişimi olması istenmiş. Ito, bunu yapının şeffalığıyla sağlamayı tercih ediyor yapısında. Arazinin önünde ağaçlık alan oluşu ve şehre geniş karelerle bakmayı sağlama bunun sebeplerinden.

©Kevin McKitrick

Tasarımda ana fikirlerden biri sınırları önceden belirlenmemiş açık ve akışkan bir mekan. Yapı, bir akvaryum metaforunu kullanıyor: şeffaflığı ve yosunları hatırlatan taşıyıcıları bunun yansımaları. Bunun üzerine mimar yapıyla ilgili 5 isteğini şöyle sıralamış: 

-Birliktelik yaratmak istemiyorum. 

-Kiriş yaratmak istemiyorum.

-Duvar yaratmak istemiyorum.

-Oda yaratmak istemiyorum.

-Mimarlık yaratmak istemiyorum.

Son isteğin sebebi şartlanmış mimariye karşı çıkmak. Toyo Ito, bir fikrin yansıması yalnızca işin kendisiyle değil; şehre nasıl yerleştiğiyle ilgili olduğunu savunuyor. 

©Rasmus Hjortshoj

Yapının yalnızca maddesel olmaktan çıkmasını, iç ve dış ayrımı olmamasını, doğa ile mükemmel bir uyum içinde olması gerektiğini düşünüyor. Sendai Mediatheque’in tasarımda ana kritler olarak ele alınıyor.

Böylece yumuşak çizgileriyle içeriyi ve dışarıyı bileştiren, bir tür bitkiyi andıran, yapının ilk katından son katına doğru akan taşıyıcılarıyla doğaya referans verebilen bir yapı ortaya çıkıyor.

©Rasmus Hjortshoj

Sendai Mediatheque, içerisinde birçok mikro çevre barındıran çok fonksiyonlu bir yapı. Tanımladığı çevrelerdeki aktiviteler de mekanın içindeki mobilyalarla belirleniyor. Bu aktivitelerin yapı içindeki ve yapının şehir içindeki konumlanışlarındaki en önemli nokta kullanıcının akışını kesintiye uğratmamak. Yapı, katı bir cisim değil ve zemin katında duraklamadan geçmeye imkan tanıyor.

©Rasmus Hjortshoj

Yapının şekline baktığımızda aslında gerçekten bu kübün içerisiden geçilip gidilebilme durmu sorgulanıyor. Toyo Ito, yapının sınırlarını oldukça geniş bir alana yayarak, görünmez kılarak, dinamikleştirerek ve sürekli değişen şekilde kurgulayarak kullanıcıya birden çok daha fazla sayıda rota imkanı tanıyor. Sendai Mediatheque’in şeffaflığını ve geçirgenliğni de bu şekilde. “…beni çeken rüzgarı görmek değil fakat, hafif bir rüzgar gibi şekil almayan bir mimarinin olmasının ne kadar mükemmel olacağını düşünün.” Toyo Ito.

Yapı Ana Elemanları

Sendai Mediatheque, hem içerisinde hem de programları barındıran kutunun yapımında teknolojinin sınırlarını zorlayan bir yapı -özellikle taşıyıcı kurgusuyla. Projenin hem tarihte hem de şimdi oldukça önemli bir yere sahip olmasında taşıyıcı sisteminin yeri büyük.

Yapının platformları (döşemeleri), 80 cm kalınlığında, aslında metal kirişlerden oluşan bir grid. Bu döşemeler iki metal plağa kaynaklanmış -sandviç kiriş olarak bahsediliyor sistemden. Aynı sistemi çatıda da görmek mümkün. 

©Rasmus Hjortshoj

Dikey taşıyıcılar, borusal elemanlarla oluşturulmuş ve etrafı cam ile kaplanmış, deniz yosunlarını andırıyor. Şekil, boyut ve çapta farklılaşan tüpler (kolonlar), yapının içerisinde serbestçe dağıtılmış ve içerileri aydınlatılmış. Tüplerin çapları 2 ila 9 metre arasında değişiyor. En geniş tüp taşıyıcı da dikey sirkülasyon elemanlarını barındırıyor. bu tüp taşıyıcılar, hafif ve kırılgan bir görünüme sahip olsalar da, yüksek deprem ve tayfun tehlikesine sahip alanda yapıya yatay ve dikey sabitlik sağlıyor.

©Rasmus Hjortshoj

Yapıyı kaplayan kabuk, şeffaf bir cam örtü. Bu şekilde içerisi ve dışarısı arasında görsel ve akışkan bir iletişim sağlanıyor ve iki ortam arasındaki sınır ortadan kalkıyor. Toyo Ito, içerideki aktivitelere göre değişen cepheler önermiş. Örnek olarak güney (ana) cephe, caddey bakıyor ve iki katmanlı camla örtülü. Böylece içerinin güçlü rüzgardan ve soğuk havadan korunması sağlanmış. Batı cephesi bir başka yapıya bakıyor. Bu nedenle opak, metal bir cephe elemanıyla kaplı. 

Program Diyagramı

Yapının en alt kotu (meydan), resepsiyon, kafe ve bir kitapçıyı barındrıyor. Bir üst katta çocuk kütüphanesi, internet odası ve yönetim birimleri bulunuyor. Bu katlarda kamusal ve özel ayrımı yalnızca mobilayaları kullanıyor Ito.

Üç ve dördündü katlarda ise okuma odaları ve kitap ödünç alma / iade etme için gerekli hacimler yer alıyor. Yapının bundan üst katlarında; galeri alanları, film ve konferans odaları düşünülmüş. Yapının duvarlarla çevril tek kütlesi konferan salonu.

©Washington Uni. St. Louis

Sendai Mediatheque, hem içerisinde hem de programları barındıran kutunun yapımında teknolojinin sınırlarını zorlayan bir yapı. Toyo Ito’nun en ünlü yapılarından biri olan kütüphane, Sendai sakinleri için oldukça önemli bir kamusal mekan yaratıyor. Toyo Ito, Sendai Mediatheque ile şehrin de dünya çapında bir üne kavuşmasını sağlamış.

The post Sendai Mediatheque appeared first on Arkitektuel.

James Stirling tarafından tasarlanan Seeley Tarih Kütüphanesi (Seeley Historical Library), Cambridge Üniversitesi Tarih Fakültesi’nde bulunan önemli bir mimari yapı. Cambridge Üniversitesi Tarih Kampüsü’nün tasarımı 1963 yılında bir yarışmaya açıldı ve yarışmayı Pritzker ödüllü İngiliz mimar James Stirling kazandı. Yarışmadaki proje alanının bir kısmının üniversite tarafından kullanılamayacağı ortaya çıkınca Stirling’in Seeley Tarih Kütüphanesi için tasarladığı proje 90 derece döndürülerek mevcut araziye uyacak şekle getirildi.

© Architectural Review

Yapımı 1968 yılında tamamlanan kütüphane binası, Stirling’in yarışma için teslim ettiği orijinal planları birebir yansıtacak şekilde inşa edildi. Cambridge Üniversitesi kampüsünün içinde bulunan Tarih Fakültesi’nin pek çok yönden öğrencileri ve kullanıcıları içine alan bir yapısı olmalıydı. Kampüs içindeki farklı dolaşım rotalarına izin verebilmek için bina ikisi zemin katta bulunan dört girişe sahip. Binanın önünde ise kütüphane görevlileri tarafından kullanılan personel girişine yönlenen bir rampa bulunuyor.

© Cambridge University

Kütüphanenin en dikkat çekici yapısı, yapının zemin alanının neredeyse yarısını kaplayan, 300 kişilik okuma odası. Bina bu okuma odasının yanı sıra personel odaları, seminer odaları ve ortak kullanım alanlarını da bulunduruyor. Büyük okuma odasının hemen arkasında kitap kataloglarının bulunduğu bir kontrol odası var. Okuma odasında iki tip oturma düzeni var; özel okuma koltukları ve odanın ortasında bulunan uzun masalar ve etraflarındaki sandalyeler.

Okuma odasının çelik taşıyıcı iskelete sahip çift cidarlı cam kaplı çatısı kullanıcılara eşsiz bir okuma ve ders çalışma ortamı sağlıyor. Çift cidarlı cam tabakanın alttaki camlar tamamen transparan seçilmiş. Böylece okuma odası tamamen doğal güneş ışığı alabiliyor. Odanın havalandırılması da bu çatı-duvar cam katman ile sağlanıyor. Baca şeklinde yükselen eğimli cam yüzey ısınan havanın yükselmesini ve çatının en üst noktasındaki havalandırma elemanları tarafından dışarı atılmasını kolaylaştırıyor.

© Wikimedia Commons

James Stirling, okuma odasının hemen etrafına yerleştirdiği koridorlar ve galerilerle merkezi okuma odası ile kütüphanedeki diğer mekanlar arasında sağlam ve akıcı bir ilişki kurmayı hedeflemiş. Koridor duvarlarına binanın yatay büyüyüşüne eşlik eden devamlı, yatay pencereler yerleştirilmiş. Bu pencereler sayesinde kütüphaneyi kullanan öğrenciler okuma odasını üst katlardan görebiliyor ancak duvarlar yüksek olduğu için okuma odasını kullanan öğrenciler dışarıda koridorlarda dolaşan öğrencileri göremiyor. Ayrıca okuma odasını çevreleyen duvarlarda ses yalıtım performansı yüksek malzemeler tercih edilmiş.

© Cambridge University

Seeley Tarih Kütüphanesi’nin cephesinde İngiltere’nin iklim koşullarına dayanabilecek tuğla, kiremit ve cam gibi sert, yansıtıcı ve emici olmayan malzemeler tercih edilmiş. Kütüphanenin iç mimarisindeki malzeme tercihleri ise tamamen ses talıtımı odaklı. Okuma odasının cam cephesinde çelik taşıyıcı elemanlar kullanılırken, binanın L şeklindeki kısmını betonarme taşıyıcılar ayakta tutuyor. Kütüphanenin döşemeleri de betonarme.

Seeley Tarih Üniversitesi Binası, 1970 yılında RIBA Altın Madalyası’na (Royal Institute of British Architects Gold Medal) layık görüldü. Stirling’in tasarımı pek çok insanın ilgisini çekmiş ve çekmeye devam ediyor. Dünyanın pek çok yerinden sadece bu yapıyı görmek için Cambridge Üniversitesi’ne gelen insanlar var. Hatta binanın ziyaretçileri o kadar artmış ki, üniversite yönetimi ziyaretçilerin kütüphanenin içine girebilecekleri zamanları kısıtlamak zorunda kalmış.

Kaynaklar

University of Cambridge https://www.hist.cam.ac.uk/directory/building

Reyner Banham on Stirling’s Cambridge History Faculty, The Architectural Review. https://www.architectural-review.com/buildings/reyner-banham-on-stirlings-cambridge-history-faculty/8604125.article

The post Seeley Tarih Kütüphanesi appeared first on Arkitektuel.

©Rasmus Hjortshoj

Tama Sanat Üniversitesi Kütüphanesi (Tama University of Art Library), Japonya Tokyo’nun Hachioji kentinde bulunuyor. Öğrencilerin kitaplar, teknoloji ve birbirleriyle etkileşim halinde olacakları bir yer tasarlamayı amaçlayan proje, 2007 yılında tamamlanmış. Toyo Ito (Pritzker 2013) tasarımı kütüphane, bu ortak, tanımlı alanları kemerler altında kurguladığı yapısıyla, Tama Sanat Üniversitesi kampüsünde yaratıcı mekanları tüm kampüse yayan bir odak noktası yaratıyor.

©Rasmus Hjortshoj

Kampüs, Tokyo’nun banliyö bölgesinde yer alıyor. Şehir dışındaki kampüsünde öğrencilere yeşil bir yaşam alanı sunan Tama Sanat Üniversitesi, öğrencilerine sanat ve tasarımın her yönünü öğretmeyi amaçlayan bir eğitim kurumu. Bunu çevreye duyarlı yaklaşımı içinde sürdürüyor. Üniversitenin bu gibi özellikleri de kütüphane tasarımını etkileyen ilkelerden olmuş. Tama Sanat Üniversitesi Kütüphanesi’nin kampüs içindeki konumu yeşil, eğimli bir alan.

© Iwan Baan

Toyo Ito tasarımı kütüphaneden önce okulda tüm kullanıcılara yönelik yalnızca tek bir mekan varmış, o da okulun kafesi. Bunun üzerine ekip tasarıma kütüphane olarak kullanılacak bir mekanın nasıl herkese açık ortak bir alan sunacağını düşünerek başlamış.

İlk fikir, lokasyonun okulun girişine yakınlığından dolayı, zemin katta tamamen açık, kemerlerle örtülmüş, kütüphaneye uğramayacak birinin de kullanabileceği bir galeri ile geçiş yolu yaratmak ve yerin altında da gömülü bir kütüphane kurgulamak imiş. Kazma ve kütüphaneyi buraya entegre etme maliyeti ve bütçe gibi problemler nedeniyle de Toyo Ito bu önerisinden vazgeçmiş. Kütüphaneyi zemin katına yerleştireceği bir tasarıma yönelmiş.

©Rasmus Hjortshoj

İnsanların özgürce bu binaya nufüz edebilmelerini ve bu akışı kesintisiz bir şekilde sağlamaya çalışan yaklaşımla da ekip, rastgele yerleştirilmiş geniş kemerli strüktürü öneriyor. Tama Sanat Üniversitesi Kütüphanesi’nin bu yapısıyla da etrafındaki yeşilliği ve eğimli arazisini vurgulacağı düşünülmüş. Bu hissi öne çıkarmak için de basit bir strüktür, brüt beton, geniş camlar ve ince doğramalar kullanılmış. Yapının cephesi de iki kenarından kıvrılan bir şekle sokulmuş. Tama Sanat Üniversitesi Kütüphanesi’e etkileyici bir hava katan dokunuş, özel kıvrımlı camlar ve doğramalarla gerçekleştirilmiş.

© Iwan Baan

Yapının cephesi her ne kadar etkileyici olsa da, Tama Sanat Üniversitesi Kütüphanesi’nin en büyük başarısı iç mekan tasarımı. Yapı, doğal ışıkla dolan kemerli bir yol. Rastgele düzenlenmiş kemerli strüktür, içeride bir kaos oluşturuyor. Kemerlerin sarkıtları da yaratılan kaosta kullanıcıya birçok ve çeşitli perspektifler sunuyor. Kütüphanenin içinde yürürüken, kemerlerin değişen yayları ve görünüşleriyle, mekansal çeşitlilik ve zenginlik deneyimlenmiş oluyor kullanıcı tarafından.

©Rasmus Hjortshoj

Tama Sanat Üniversitesi Kütüphanesi, zemin altındaki katında bodrum ve depolama alanlarını barındırıyor. Zemin katta, öğrencileri içeri çekmesi amaçlanan, açık sergi alanları, kafe, öğrencilere yönelik mutfak, laboratuvar, geçici bir tiyatro ve ofisler bulunuyor. Buradan merdivenlerle bir üst kata yönleniyor kullanıcı. Bu katta ise okuma ve dinlenme alanları kurgulanmış yer alıyor. Geniş boşluklarla da içerisi ve dışarısı arasında bir iletişim kurulmuş. Yani, Toyo Ito’nun tanıdık yaklaşımlarından olan yenilikçi strüktür ve aktivitelerin dışarıya şeffaflığını görmek mümkün yapıda.

© Iwan Baan

Tama Sanat Üniversitesi Kütüphanesi betonarme taşıyıcı sisteme sahip. Cephedeki büyük boşluklar geniş camlar ve bunları saran alüminyum doğramalar ile geçilmiş.

Hacim ise kemerlerin kesişen eğrilerine uygun olarak kurgulanmış. Yapının karakteristik özelliklerinden biri bu kemerlerin 20 cm betonla kaplanmış çelik plaklardan oluşturulması. Kemerlerin rastgele lokasyonları da bu kesişimleri mekanda kullanmak isteyen strüktür kurgusuna uyum sağlıyor.

©Rasmus Hjortshoj

Kemerlerin sabit kalan 20 cm kalınlıkları yanında aradaki açıklıklar yapının farklı yerlerinde değişiyor. Açıklıklar 1.8 metreden 6 metreye değişiyor. Bu şekilde kemerlerin kesişimleri de artmış. Sonuçta ortaya büyük tek bir mekan çıkıyor; içeriyi kurgularken keşisimler ayrı mekanları oluşturmada yardımcı olmuş. Kesişimler aynı zamanda seçilen sistemin geometrisinin yönünü tanımsız kılmış; strüktürün depremsel dayanıklılığını arttıran bir etken haline geliyor bu da böyle bir taşıyıcı kurgusunda.

© Iwan Baan

Tama Sanat Üniversitesi Kütüphanesi iç tasarımında kullanılan raflar, kitaplıklar, cam seperasyon üniteleri, brüt beton görünümü yapıya bireysellik, bütünlük, görsellik ve devamlılık katıyor. Bu nedenle de oldukça dikkat çeken bir başka tasarımı oluyor Toyo Ito’nun. Dışarıya olan şeffaflığı da içinde bulunan yeşillikten kopmamasını sağlıyor ve Ito’nun imzası haline gelmiş ilkerinden birini yansıtıyor.

Kaynaklar:

1. ”Tama Art University Library” WikiArquitectura. <https://en.wikiarquitectura.com/building/tama-art-university-library/>
2. “Tama Art University Library / Toyo Ito & Associates” 21 May 2009. ArchDaily. Accessed 24 Jan 2018. <https://www.archdaily.com/22711/tama-art-university-library-toyo-ito-by-iwan-baan/>

The post Tama Sanat Üniversitesi Kütüphanesi appeared first on Arkitektuel.

©Ossip van Duivenbode

Çin’in Tianjin kentinde geçtiğimiz gün tamamlanmış olan kütüphane yapısı, MVRDV ve Tianjin Şehir Planlama ve Tasarım Enstitüsü (TUPDI) tarafından tasarlanmış. Tianjin Binhai Kütüphanesi, GMP Architects tarafından Tianjin için tasarlanan kültür masterplanının bir parçası. Eğitsel bir kaynak olan Tianjin Binhai Kütüphanesi, aynı zamanda şehirdeki yeni kültür merkezine bağlantı görevi görüyor.

©Ossip van Duivenbode

Yapı, çarpıcı bir şekilde ışık yayan bir küre etrafında şekilleniyor. Projede göz -the eye- olarak nitelendirilen bu kısım aslen bir oditoryumu barındırıyor. Göz, kütüphanenin merkezi, odak noktası. Bu odak noktasını saran teraslı kitap rafları gözün şeklini vurgular nitelikte tasarlanmış. Yapıyı delen göz, bu oyukta kitap raflarından oturma, dinlenme, kitap okuma, tırmanma, erişim alanı ve organik bir sosyal alan oluşturuyor.

©Ossip van Duivenbode

Korunaklı bir galeri içine oturtulan Tianjin Binhai Kütüphanesi’nde, binanın başlangıcından sirkülasyon ve oturma alanlarıyla en üst noktasına ilerleyen raflar, aydınlatılmış bir topoğrafya oluşturuyor dalgalı, yükselen, teraslı formuyla. Yapı, bu şekilde kendi bütüncül iç mekanını saran kendine özgü topoğrafyasını yaratıyor. Her kot, kitap raflarıyla sonlanıyor -raflar tam olarak 1,2 milyon kitabı barındıracak çoklukta. Aynı zamanda tasarımda dışarıdan gözlemlenmeye tamamen açık iç mekan. Yapı kendi topoğrafyasını dışarıdan da vurguluyor.

©Ossip van Duivenbode

‘’Göz kütüphanenin merkezi. Yapının kalbinde iç mekana 360 derecelik bir panorama sağlayan oditoryum bulunuyor; oldukça yansıtıcı karakteriyle.’’ diyor MVRDV kurucu ortağı Winy Maas. ‘’Tianjin Binhai Kütüphanesi’nin iç mekanı neredeyse bir mağara gibi, sürekli bir kitap rafı. Bir masterplan içinde tasarımı sürdürmemiz gerektiğinden binanın hacmine dokunamıyorduk biz de top şeklindeki oditoryumu binanın içine yuvarladık ve onu bilgi ve medya verileriyle kucaklayan bir mekan yarattık.’’

Diyagram

Maas şöyle devam ediyor: ’’Yapıyı, içeride bir kamusal alan yaratıp açtık; yapının merkezi kentsel bir oturma odası. Kitap rafları oturmak için harika alanlar; aynı zamanda üst kotlara ulaşımı da sağlıyorlar. Rafların formundaki açılar ve kırılmalar da mekanın farklı kullanımları için kışkırtıyor kullanıcıları; yürümek, okumak, tartışmak, sosyalleşmek, toplantı yapmak gibi.’’

Tianjin Binhai Kütüphanesi’nin 5 kotunda eğitim üzerine programlanmış alanlar bulunuyor. Yeraltında kalan kısımda servis alanları, kitap depoları ve geniş bir arşiv çözülmüş. Zemin katta ise çocuktan yaşlıya herkes için kolay erişim sağlanmış olan okuma alanları bulunuyor. İlk ve ikinci katlar öncelikli olarak okuma odalarına, yine kitaplara ve dinlenme mekanlarına ayrılmış. Kalan son iki katta ise toplantı odaları, ofisler, bilgisayar ve audio odaları bulunuyor.

©Ossip van Duivenbode

Tamamlanması 3 yıl alan Tianjin Binhai Kütüphanesi, daha önce bahsettiğimiz gibi yapılan masterplanın bir parçası. Kütüphane, bu masterplan dahilinde tasarlanmış olan 4 farklı yapıya, ‘kültürel koridorlar’ ile bağlanıyor. Aynalı yapıda küresel bir oditoryum etrafında şekillenen kütüphane yeni kültürel merkezle şehirdeki park arasında bir bağlantı oluşturuyor. Bu yüzden hem içeriden önündeki parkı izleyemeye hem de dışarıdan yapının etkileyici iç mekanını gözlemlenmeye müsait bir tasarım hedeflenmiş.

©Ossip van Duivenbode

GMP tarafından 120.000 metrekarelik masterplan dahilindeki tasarımda sıkı bir yapım programı varmış. Bu da MVRDV’nin yapıyla ilgili bir başka fikri olan üst kotlardaki odalardan kitap raflarına erişim sağlamanın elimine olmasına neden olmuş. Tasarım ekibi, ileride bunu gerçekleştirebileceklerini dile getiriyor. Fakat o zamana kadar üst kotlardaki kitapların yerini kitap resmi basılı perfore alüminyum levhalar alacak.

The post Tianjin Binhai Kütüphanesi appeared first on Arkitektuel.

©Emre Arolat Architects

1910’lar ile 1950’ler arasında oluşmuş bir modern sanayi yerleşmesi olan Silahtarağa Elektrik Santralı’nın yenilenme projesi, İstanbul Bilgi Üniversitesi tarafından gerçekleştirildi. Proje, Alibeyköy ve Kağıthane derelerinin arasında 107.000 metrekarelik bir araziyi kapsıyor. Müze, rekreasyon ve eğitim tesisleri içeren projenin santralistanbul 2007’de hizmet vermeye başlamış Emre Arolat, Nevzat Sayın ve Han Tümertekin imzalı bir proje.

©Emre Arolat Architects

santralistanbul proje tasarımında ilk aşama, bu geniş arazi için kapsamlı bir okuma yapılmasıydı. Haliç’te şu ana kadarki tüm yerleşme katmanlarının ayrıştırılmasının amaçlandığı süreçte hedeflenen, alanın koruma ve yenileme kararlarını en iyi şekilde verebilecek bir araç elde etmekmiş. Süreçte elde edilmiş olan veriler şöyleymiş: ilk olarak 1910’lu yıllarda hazırlanmış olan projeden izler, 40 yıl içerisinde oldukça yoğunlaşan sanayi tesisiyle birlikte gevşetilmiş olan proje kararları ve bu kararların dışına çıkan ihlaller, fonksiyonlarına göre oldukça net bir şekilde ayrılmış iki farklı tipte yapı  -bunlar makine ve kazan daireleri, lojmanlar- fakat bu yapıların ayırt edilemeyecek zamanın endüstri mimarisi özellikleri barındırması.

Bu veriler tasarımda en önemli odak noktalarını oluşturacak girdileri ortaya koymuş proje için. Proje genel anlamda bir yenileme ve koruma çalışması içerdiğinden, oldukça geniş bir alanda gerçekleştirilen tasarımda her türlü yapı için her türlü kararın ortak paydası bu veriler olmuş.

©Emre Arolat Architects

santralistanbul Çağdaş Sanat Müzesi, Santal İstanbul’da yıllar önce yıkılmış olan ve şu an yalnızca temel izlerinin seçilebildiği santrale hizmet eden iki kazan dairesinde, eski fonksiyon göz önünde bulundurulup yeniden işlevlendirilerek soyut bir tasarım yolu izlenmiş. Modern görünümüyle zamansızlaştırılmak istenen bu iki kopuk ama çok yakın kazan dairesini bir bütün ele alan Santral İstanbul Çağdaş Sanat Müzesi, ilk işlevlerine uygun kütleler ile kurgulanmış. Şimdiye kadar alışılagelmiş olan, bulunduğu tarihi çevreden ayrıştırma yönteminin askine tasarlanan haliyle herhangi bir döneme atfedilmemesi amaçlanmış yapının. Bahsedilen iki kütle cam köprülerle birbirine bağlanmış. Yine de çağdaş sanat müzesi yapısının günümüz modern mimarisiyle oldukça güçlü bir bağ kurduğu da söylenebilir gri, mesh ile oluşturulmuş cephesiyle.

©Emre Arolat Architects

Proje kapsamında yapılmış olan yapılar genel anlamda, alanın eski mimarisine atfen, bir iç çekirdek ve ona dokunmayan yarı geçirgen bir dış kabuk ile oluşturulmuş. Yalnızca zemin izleri ve bir duvarı ayakta olan eski kazan dairesi şu anki çağdaş sanat müzesi de bu yaklaşımla tasarlanmış, eski pencerelerin oluşturduğu delikli cephe yerine de metal tül ile kaplanmış ve betonarme ayaklar üstünde oturtulmuş. Seçilen cephe yapıya gündüz vakitlerinde bir görünmezlik; gece ise iç aydınlatmayla yarışamayan tül ile tümüyle görünür bir karakter katıyor. Bu da Santral İstanbul’u kapalı, etrafa dönük olmayan müze yapılarından bir hayli farklı kılmış.

©Emre Arolat Architects

santralistanbul Kütüphane Binası, 6 kazanı bulunan iki kazan dairesinde yapılmış. Nevzat Sayın tarafından tasarlanmış bina, eski yapıdan neyin değişeceği ve neyin olduğu gibi kalacağı ikilemiyle ortaya çıkmış. Sonuç olarak yapıda, kazanların bir cam tüp içine alınarak sergi alanı oluşturulmasına karar verilmiş. Rahat görülebilmesi adına duvarların çeperlerine yerleştirilen kitaplıklar ile kurgulanmış olan kütüphane, iki kazan dairesini önceden var olan bağlantı yapısıyla birbirine bağlıyor.

Yapının içlerine doğru ise okuma salonları yerleştirilmiş. Betonarme duvar ve zeminle oluşturulan yapı, çelik kolonlarla tamamlanmış. Buna uyum sağlaması amaçlanan kitaplıklar da çelikten yapılmış. Yapının dışında yer alan baca ve silolar da yenilenerek orjinal halleriyle sergilenmiş. Yapının orjinaline oldukça saygılı bir yaklaşım olan tasarım, kazan dairesi korunurken kütüphane oluşturulmasının zorluğuyla oldukça dikkat çekici bir yapı.

©santralistanbul

santralistanbul’un Eğitim Binaları, Nevzat Sayın ve Emre Arolat işbirliğiyle ortaya çıkmış. Santralin depoları, lojmanı, lokantası ve atölye binalarından oluşturulmuş yapılar, iki veya üç katlı. Eski binaların izlerini de taşıyor. Diğer binaların önüne geçmeyen bir tasarıma sahip olması amaçlanan eğitim binalarında, basit bir yaklaşım tercih edilmiş. Dışarıdan gözlemleme imkanı veren, öğrencilere nerede olduğunu hatırlatacak cam cepheli eğitim binalarında, taşıyıcı olarak betonarme tercih edilmiş. Gerekli geniş açıklıklarda çelik kullanılmış.

©santralistanbul

Son olarak santralistanbul’daki Enerji Müzesi, Han Tümertekin imzalı. Kültürel bir kampüs haline dönüştürülen İstanbul’un enerji kaynağı Santral’in türbinlerinin bulunduğu binada oluşturuldu. Ekileyici yapılardan biri olan bu eski bina, mekanik ekipmanlarıyla yapay peyzajı olan bir müze. Yapıya yalnızca müzenin sirkülasyonunu sağlamak için iskele, basamak ve asansörler eklenmiş. Enerji üretim serisinin gözlemlenmesine olanak sağlayan yapı, tamamen eski binayı kullanmış.

©Cemal Emden

Sonuç olarak Santral İstanbul tümüyle eski tesisten kalan ve tasarlamak istenen arasında güçlü bir bağ kurmuş. Oldukça modern olarak kurgulanmış müze yapısı ve eski mimarinin strüktürünü kullanan yaklaşımıyla iki mimari dili harmanlanmış. Müze içerisinde tamamen beton kullanımıyla oluşturulan sadelik ile yenilikçi. Bununla birlikte diğer yapılarda ise eskiyi koruyan, fonksiyonu ve iç dokunuşları ile Haliç tarihine saygılı bir yaklaşım görmek mümkün. Böyle yenilikçi projelerle yeniden keşfedilen Haliç, 19. yüzyılın sonlarından itibaren şanını kaybetmiş olsa da tekrar şehrin merkezlerinden biri haline gelmeye başlıyor.

The post santralistanbul appeared first on Arkitektuel.

Teknolojinin ilerlemesi ile birlikte bilgi edinme araçları da şekil değiştirdi. Bilgi kaynağı materyallerin gittikçe teknolojik bir hal alıp küçüldüğü günümüzde, dünyanın en önemli ‘bilgi depo’larından kütüphanelerin bu değişime tepkisiz kalması beklenilemez. Seattle Merkez Kütüphanesi, bu bağlamda ‘kütüphane’ sözcüğünü yeniden tanımlıyor. 2004 yılında yapımı tamamlanan kütüphane özel olarak kitaplara ayrılmış bir mekan yerine her türden bilgi kaynağının bulunduğu bir informasyon merkezi özelliği kazanıyor.

© Philippe Ruault

21. yüzyıl bilgiye her yerden, her şekilde ulaşılabilen bir dönem. Dünya çapında üretilen modern kütüphane tasarımları, mimari çözümleri ile bilginin bu akıcılığını yansıtmak istiyor. Üretilen jenerik katlarda neredeyse her türlü aktivite yapılabiliyor. Kütüphanenin programları birbirinden ayrılmıyor, özel bir fonksiyonu olan odalar, bireysel mekanlar üretilmiyor. Çoğu 21. yüzyıl kütüphanesinde özel okuma alanları olarak kullanılan yerler aynı zamanda kamusal bir mekan işlevi de görebiliyor. Bu nedenle kütüphaneler, diğer bilgi merkezlerinden ayrılmakta zorlanıyor.

© Philippe Ruault

Günümüzde kabul edilen bu karışık yaklaşımın aksine, Seattle Merkez Kütüphanesi farklı işlevlere göre bölünmüş mekanlardan oluşan daha organize bir sistem üzerine kurulmuş. İşlevlerine göre ayrılan farklı kompartmanlar üretilmiş. Her kompartman kendi içinde belirli bir esnekliğe sahip olsa da bu esneklik diğer kompartmanların işlevlerini engellemiyor.

© Philippe Ruault

Kütüphanenin mimarı olan OMA grubu, bu bölümlendirmeyi sağlayabilmek için ilk olarak bir kütüphane içinde kontrolsüz bir şekilde üreyen program ve medya topluluğunu kontrol altına almaya çalışmış. Benzer programları birbirleri ile eşleştirerek daha küçük gruplar oluşturmaya çalışan OMA, sonuç olarak bu programları beşi durağan dördü ise değişken olan 9 gruba indirgemiş.

© Philippe Ruault

Her bir grup, mimari olarak her bir ihtiyacı karşılayacak şekilde tanımlanmış ve donatılmış birer program kümesi.  Her bir grup farklı bir kullanım amacı için tasarlandığından, bu grupların esneklikleri, sirkülasyonu, fiziksel yapısı, strüktürel özellikleri değişiklikler göstermekte.

Platformlar

Gruplar arasına yerleştirilen alanlar geçiş bölümleri olarak tanımlanmış. İş ve oyun alanları yaratılan bu bölümlerde insanların birbirleri ile iletişim kurması amaçlanmış. Bu ‘oyun’ mekanları her bir gruptan farklı çalışıyor.

© Philippe Ruault

Tipik Amerikan yüksek binalarının her bir katını süperpoze ederek ve jenerik Amerikan tasarımında değişikliklere giderek bir günün farklı zamanlarına duyarlı, şehir ile ilişkisi düşünülmüş ve ikonik bir yapı ortaya çıkarılmış.

Maket

Geleneksel kütüphane tasarımının en büyük problemlerinden biri tasarımın düzlüğü. Kütüphanelerin genel tasarımı ve departmanların konumu, plan üzerinden çözülmekte. Her bir katın belli sınırları var ve kesitler teorik olarak tek bir kat üzerinden işliyor. Seattle Merkez Kütüphanesi buna aykırı tasarım yaklaşımıyla dikkat çekiyor.

Kitap Spirali Diyagramı

Seattle Merkez Kütüphanesi’nde kullanılan Kitap Spirali sistemi Dewey Ondalık Sistemi’nin farklı bir modeli. Kütüphanenin içerisindeki koleksiyonlar 000’dan 999’a gidecek şekilde, bir kurdele sisteminde ilerliyor. Bu sayede kitaplar arasında daha organic geçişler sağlanabilirken, aynı zamanda birbirleri ile ilişkili koleksiyonlar arasındaki geçişin pürüzsüz olması amaçlanmış.

The post Seattle Merkez Kütüphanesi appeared first on Arkitektuel.

Tabanlıoğlu Mimarlık, İstanbul’un en eski kütüphanesi olan İstanbul Beyazıt Devlet Kütüphanesi restorasyonunu 2015 yılında tamamlamıştır. İstanbul’un en önemli tarihi eserlerinden biri olan, eski adıyla Kütüphane-i Umumi-i Osmani olarak bilinen Beyazıt Kütüphanesi, şehrin dokusu ve yapının tarihi önemi göz önünde bulundurularak, özenle yenilenmiştir.

©Emre Dörter

Tarihi kütüphanenin çatısını oluşturan büyük kubbeleri ve strüktürel dokusu hassas bir biçimde restore edilirken, aynı zamanda kütüphanenin iç mekan kurguları da önemli bir biçimde zenginleştirilmiştir. Kütüphanede var olan eski beton çatı, daha hafif ve cam ile kaplı transparan bir yüzey ile kaplanmıştır. Böylece kütüphanenin içerisine gelen ışık miktarı ciddi oranda artarken, yapının avlusundan kütüphanenin içerisinin görünmesi sağlanmıştır.

©Emre Dörter

İç mekan kurgusuna eklenen en önemli özelliklerden bir tanesi ise Tabanlıoğlu Mimarlık tarafından tasarlanan siyah cam kutulardır. Kütüphanenin belirli bölümlerine yerleştirilen bu özel hacimler, eski el yazması kitapların saklanması için tasarlanmıştır. Her kutunun içerisindeki hava ve sıcaklık kontrol edilerek, önemli el yazması kitapların daha iyi korunması sağlanmıştır. Aynı zamanda bu anıtsal şeffaf  kutular, kütüphanenin tarihi yapısının içerisine modern bir dokunuş olmayı başarmıştır.

©Emre Dörter

Kütüphanenin ışıklandırması konusunda da önemli çalışmalar yapılmış ve içerideki yapay ışıklandırmanın kalitesinin arttırılması amaçlanmıştır. Siyah şeffaf cam kutuların içerisinde de özel bir ışıklandırma kullanılmış ve bu yapıların daha da dikkat çekmesi sağlanmıştır.

©Emre Dörter

Tabanlıoğlu Mimarlık, Beyazıt Devlet Kütüphanesi restorasyonunda minimum müdahale ilkesi ile hareket etmiştir. Yapılan her düzenleme, kütüphanenin tarihi yapısına saygılı bir biçimde gerçekleşmiş ve aşırı müdahalelerden kaçınılmıştır. Buna ek olarak, kütüphanenin kuzeydoğu cephesine küçük bir eklenti tasarlanmıştır.

AA kesiti

BB kesiti

Beyazıt Devlet Kütüphanesi’nin içerisindeki sirkülasyonun daha iyi işleyebilmesi için, giriş binanın avlusuna alınmıştır. Kütüphanedeki mekanlar da kitapların özelliklerine göre bölünmüştür. Çağdaş dönem Türk yayınları ikinci katta sergilenirken, periyodik yayınlar birinci katta, el yazması nadir eserler ise siyah şeffaf kutularda bulunmaktadır.

The post Beyazıt Devlet Kütüphanesi appeared first on Arkitektuel.

© Darren Bradley

Kaliforniya Üniversitesi’nin (University of California) ana kütüphane binası olarak tasarlanan Geisel Kütüphanesi Brutalist mimarinin özelliklerini dünya üzerinde en iyi temsil eden yapılardan birisidir. İsmini Fransızca “brüt” kelimesinden alan bu akım, masif kütlelerin ve yoğun hacimlerin birlikteliği ile var olur. Tekrar eden modüler elementler ve gruplaşmış mimari öğeler bu akımın en belirgin özelliklerinden biridir. Ayrıca, beton brutalizm akımında en çok kullanılan yapı malzemesidir.

©Flickr – kevinsm329

Geisel Kütüphanesi’nin mimarisi de tekrar eden aynı fonksiyona sahip öğelerin bir araya gelmesiyle oluşur. Masif beton ayaklar binanın yükünü taşırken aynı zamanda kütlesel bir yoğunluk ifade eder. Binanın taşıyıcı beton elemanları olduğu gibi bırakılarak betonun etkisi arttırılmaya çalışılmıştır.

William L. Pereira, bir kütüphane için en ideal formun küresel bir hacim olacağını ileri sürmüştür. Bu nedenle, Geisel Kütüphanesi’ni tasarlarken, her ne kadar küresel bir form kullanmasa da, dikdörtgen prizmalar halinde tasarladığı katları bir kürenin boşlukta kapladığı hacme göre yerleştirmiştir. Böylece en geniş kat kütüphanenin orta katı olup, diğer katları bu kata göre küçülterek yerleştirmiştir. Bu sayede, kütüphanenin aydınlanma ve ışık alma problemini çözmeye çalışmıştır.

© Darren Bradley

Geisel Kütüphanesi’nin ortasında bulunan çekirdek, sekiz katı da birleştiren sirkülasyon sistemini taşımaktadır. Her kata ulaşım plan düzleminin ortasından sağlanmaktadır. Sekiz katlı yapının ilk iki katı yalnızca bu çekirdekten oluşmaktadır.

45 derece açıyla yerleştirilmiş 16 büyük beton ayak, yapının ‘küresel dikdörtgen’ tasarımından ortaya çıkan konsolları taşımaktadır. Bu beton ayaklar, herhangi bir burulma deformasyonunu engellemek adına çelik halatlar ile bağlanmıştır.

©Flickr – dankit

Kütüphane ile ilgili ilginç bir özellik de 3. kat ile ilgilidir. Çekirdeği oluşturan katlar 1 ve 2, kütüphane katları ise 4,5,6,7,8 olarak numaralandırılmıştır. Üçüncü kata merdiven veya asansör yoluyla ulaşım yoktur. Bunun sebebinin Geisel Kütüphanesi  tasarlanırken kitapların ağırlığının hesaba katılmadığı ve bu nedenle üçüncü katın boş bırakılmak zorunda kalındığı söylense de, bunu kanıtlayan bir veri yoktur.

The post Geisel Kütüphanesi appeared first on Arkitektuel.