©Iwan Baan

Tokyolu mimar Ryue Nishizawa (SANAA ekibinin kurucularından) ve Japon sanatçı Rei Naito tarafından tasarlanan Teshima Sanat Müzesi (The Teshima Art Museum), 2010 yılında Setouchi Uluslararası Sanat Festivali (Setouchi International Art Festival) için açılmış. Japonya’nın Takamatsu liman bölgesinde bulunun yapı,  büyük açık bir sergi mekanından oluşuyor.

©Noboru Morikawa Photos

Teshima adasında küçük tepelerin olduğu bir arazide bulunan müze, bölgede süzülerek akıp giden bir su damlasını sembolize ediyor. Yapının arazisi kuzeyde denize bakan yönelime sahip. Proje ikili tarafından etrafındaki ağaçlı peyzajla bir ilişki kurmak ve mimariyle doğa arasındaki soyut sınırı iteleme amacıyla tasarlanmış. Müzenin büyük oranda etrafa açık olmasının sebebi de bu. İkili, yarattığı büyük oranda boşluklu kütlenin dopdolu bir hacim ve kapalı bir kutu olarak kalmamasını, doğayla iç içe gelişebilecek sadelik ve boşlukta olmasını amaçlıyor.

©Iwan Baan

Teshima Sanat Müzesi, iki geniş eliptik açıklıkla kütlesini tanımlıyor ve iç mekanını etrafındaki elemanlara yönlendiriyor. Eliptik boşluklar, müzenin esinlendiği su damlasının birikebildiği ve arazideki rüzgarın yönüne göre özgürce akıp gidebileceği bir mekan yaratıyor. Aynı zamanda denizden ve etraftaki yeşil peyzajı oluşturan bitki yapraklarından gelen sesler bu açık mekanda yankılar yaratıyor. Teshima Sanat Müzesi, bu özellikleriyle ve boşluklu yapısıyla güneşin konumu ve günün farklı zamanlarına göre sürekli değişen bir ambiyansa sahip.

©Iwan Baan

Teshima Sanat Müzesi beton bir kabukla kurgulanmış. 25 cm kalınlığa sahip kabuk, beyaz beton kullanılarak oluşturulmuş. Bir çeşit koza gibi algılanabilen kabuk iç mekanda, bütünlüğü bölen, görünür desteklerden arındırılmış. Kabuk kendi kendini taşıyabiliyor; herhangi bir dikey ayakla desteklenen bir strüktüre sahip değil. Kabuk içerisinde bir sergi mekanını barındırıyor.

Bu sergi mekanı, kabuğun kuşatmasıyla oluşturulmuş bir hacim değil; ikili buranın yer ve hava arasında bir çeşit uzlaşma olarak tasarlıyor. Ziyaretçilerin, tasarladıkları 40×60 metrelik dikdörtgene oturabilen hacimde özgürce dolaşabilmesini ve bu dolaşım sırasında da çevreyi gözlemleyebilmesini hedeflemiş.

©Iwan Baan

“Bizim için Rie Naito’nun işleriyle beraber var olabilecek ve adanın çevresiyle uyum içinde bir mimari mekan yaratmak önemliydi. Bunun üzerine serbest kıvrımlardan oluşan, su damlası şekline referans veren bir tasarım önerdik. Fikrimiz, kıvrımlı damla şeklindeki formun onu saran dalgalı arazi şekilleriyle uyumlu güçlü bir mekan yaratmasıydı.” diyor Ryue Nishizawa ve ekliyor: “İnce beton kabuk geniş, organik bir iç mekan yaratıyor. Tavanı birçok kabuk strüktürden daha alçak yapıp yarattığımız mimariyi dıştaki peyzajın bir parçası olabilmesini kolaylaştırdık -bir tepe veya eğim gibi. Böylece içeride de alçak ve yatay uzanan bir mekan oluştu. Büyük boşluklar da burayı aydınlatmayı, içeri yağmurun ve temiz havanın sürekli girebilmesini sağladık.”

©Iwan Baan

“Yarattığımız mimari, içerisinde barındıracağı işler için ve kapalı fakat aynı zamanda çevresine büyük oranda açık olan dinamik bir mekan. Amacımız etraftaki çevreyle, sanatın ve mimarinin arasında bir birleşim oluşturmak. Umarız Teshima Sanat Müzesi’nde bu üçlü birleşimin elemanları, tek bir varlık gibi beraber çalışabilir.” diyor Ryue Nishizawa.

The post Teshima Sanat Müzesi appeared first on Arkitektuel.

©arquitecturayempres

Kozmik Işın Pavyonu (Cosmic Ray Pavilion), betonarme kabukların ustası olarak bilinen Felix Candela tarafından tasarlanmış. 1951 yılında inşa edilen pavyon, orijinalliğiyle bulunduğu yerin simgelerinden biri olmuş ve mimarlık tarihine ikonik bir yapı kazandırmış. Mekiso’da bulunan yapı, 50-60’larda tasarımlarının büyük çoğunluğu Meksika’da olan Candela’nın en önemli miraslarından bir tanesi.

©ArchDaily

Felix Candela’nın yarattığı strüktürler matematiksel olarak oldukça kompleks. Bu komplekslik, Candela’nın yapılarıyla ortaya koyduğu basit ve etkileyici görünüme tezatlık oluşturur nitelikte: beton strüktürler hem formları hem yaratım sürecindeki ekonomik yaklaşımı hem hafifliği hem de betona zıt inceliğiyle dikkat çeken, etkileyici tasarımlar. Candela’nın beton kabuklardaki başarılı tasarım süreci mimarın kendini bir mimara ek olarak mühendis ve bir yapı ustası gibi eğitmesinin bir sonucu olarak düşünülebilir. Tasarımlarında bu farklı disiplinlere oldukça hakim olmasını gerektiren katmanlı strüktürler görüyoruz: kubbeli, silindirik, hiperbolik beton strüktürler.

©wikiarquitectura.com

Candela’nın tasarımları ölçek olarak küçük -Kozmik Işın Pavyonu’nda da olduğu gibi. Fakat bu strüktürler arkasında büyük bir strüktürel deneyi gerektiriyor. Felix Candela, pavyonda hiberbolik paraboloidin geometrisine dayanarak çift eğrilikli ve çok ince betonarme bir kabuk kurguluyor. Yarattığı konstrüksiyonun geometrisi, aynı zamanda yapının gerektirdiği sağlamlığını, dayanıklılığını ve sarsılmazlığını desteklekliyor. Candela ince beton kabuğun bu özellikleri bu formla sağlaması için yapıyı yaptığı matematiksel hesaplarla meşrulaştırıyor.

©ArchDaily

Kozmik Işın Pavyonu’nda ince beton kabuk oluşturmak için Candela, Ala isimli bir şirketle çalışmış. Çok ince silindirik beton aslında bir kemer yaratıyor. Kemerin altında kalan hacim 12 metre uzunluğunda ve 10.75 metre genişliğinde. Yapı, iki laboratuvarı barındırıyor. Bir dizi beton merdivenle ulaşılan laboratuvarlar, Universidad Nacional Autonoma de Ciudad Universitaria (UNAM) için kozmik ışınların ölçülmesi ve çekirdek parçalanması araştırmaları üzerine özelleşmiş.

En kalın noktasında 15 cm olan kabuk, genel olarak 1,5 veya 2 cm kalıklıkta. Kozmik Işın Pavyonu, yaratılmış en ince dökme beton. Kabuğun bu kadar ince olmasının sebebi içeride yapılan araştırmaların fonksiyonel gereklilikleri: İçeride kaydedilen kozmik ışınların dışarıya geçebilmesi için kabuk oldukça ince. Işınların geçebildiği maksimum kalınlık da 15 cm. Aslında pavyonun kurgusu, hem fonksiyonuna gönderme yapıyor hem de Candela’nın imzası haline gelecek olan tasarımların başlangıcını belirtiyor.

©ArchDaily

Betonarme kabuk, dayanıklılığını ve rijitlikliğini geometrisinden alıyor; eğilmeye neden olan yüzeysel gerilimler şekil nedeniyle gözardı edilebilecek kadar küçük kuvvetler bu formda. Form aynı zamanda tüm ağırlığın asıl taşıyıcıya kolayca akabilmesini sağlamış. Pavyonun taşıyıcısı zeminde de gözlemlenebilen beton ayaklar. Yapı zemin kotunda taşıyıcı 3 adet rijit çerçeveye oturuyor. Taşıyıcı çerçeve yapıyı açık bir şekilde ikiye bölmüş. Aynı zamanda altta da kemerler arasında kamusal gözler yaratıyor. Taşıyıcı aksine yapıyı saran beton, koruge (girintili çıkıntılı) bir karaktere sahip. Bu kaplama, dökme beton nedeniyle oluşmuş. Döküldükten sonra düzeleştirilmeyen beton yapıya cephe karakterini veriyor.

©wikiarquitectura.com

1951 yılında böyle bir yapının oluşturulması beton kabuk mimarisinin en büyük gelişimlerinden biri olarak kaydedilmiş. Pavyon, Candela’ya da saygınlığını kazandıran yapıların ilki olarak değerlendirilebilir. Bunun sebebi hem betonarme mimarisine olan katkısı hem de Kozmik Işın Pavyonu’nun basit bir kurguyla büyük bir teknik bilgiyi barındıran bir yapı oluşturması.

The post Kozmik Işın Pavyonu appeared first on Arkitektuel.

Phaeno Bilim Merkezi (The Phaeno Science Center), Zaha Hadid tarafından tasarlanmış bir müze yapısı. Bilim merkezinin yapımına 2000 yılında başlanmış. 2005 yılında tamamlanmış olan müze, Almaya Wolfsburg’da bulunuyor. Müzenin hedefi, çocukların ve gençlerin fizik, biyoloji, kimya bilimlerine ilgilerini çekecek bir merkez olabilmek.

© Niemcy Swiatlo

Wolfsburg, 1930’larda daha sonra Volkswagen adını alacak şirkete çalışan işçilerin yaşaması için oluşuturulmuş küçük bir şehir. 1950’lerde şehirde, birçok kültürel yapı inşa edilmiş. Yarım asırdır yalnızca Volkswagen şehri olarak kalan bölgeyi kurtarmak amacıyla yapılan binalardan biri Phaeno Bilim Merkezi. Wolfsburg şu an Volkswagen Müzesi, Autostadt Eğlence Parkı ve bunun yanında birçok turist atraksiyonuyla birçok ziyaretçiye ev sahipliği yapıyor. Dünyaca ünlü mimarlar Alvar Alto, Hans Scharoun, Peter Schweger ve son olarak Zaha Hadid imzalı yapıların katkısı ile.

© Werner Huthmacher

Phaeno Bilim Merkezi, Zaha Hadid ekibinin en ilgi çekici eserlerinden. Bunun sebeplerinden biri tasarım sürecinde yapılmış olan çizimlerin çarpıcılığı. Ekip, merkezin inşası sırasında -2004- dünya çapında kanıtladıkları yetkin mimari yaklaşımları ile Prtizker ödülüne layık görülmüş. Bilim merkezi, zamanındaki mühendislik ve mimarlık anlayışına büyük katkıları olan bir yapı olarak mimarlık tarihine geçmiş, ekibin layık görüldüğü Prtizker ödülüne büyük bir katkısı olduğu düşünülüyor.

© Baunetz Wissen

Bilim merkezi, Wolfsburg’un kalbinde ticari binalar ve ofis binaları arasında bulunuyor, şehrin bu iki alanını birbirine bağlıyor. Şehirle direkt olarak bir bağlantı kuruyor. Yaratılan yapının zemin kotunda yaya ve araç trafiğine izin verişiyle de bu ilişki güçlendirilmiş.

Phaeno Bilim Merkezi, yapının formu sayesinde oluşan yol ile şehirde kesintisiz bir rotanın oluşmasına katkı sağlıyor ve şehirde peyzajın bir parçası oluyor. Yapının altında ekip tarafından tasarlanmış yapay zemin, dalgalı tepeleri ve vadileriyle bir meydan oluşturuyor şehirde.

© Klemens Ortmeyer

Yapı, hacimsel olarak 2 büyük elemanla kurgulanmış; zeminden 8 metre yükseltilmiş olan yatay bir gövde ve bunu taşıyan 10 adet beton konik. Oldukça ağır bir kütle olarak algılanan yapısı, keskin köşeleri ve yataylığıyla müze, havaya kaldırılmış etkisiyle çarpıyor kullanıcının gözüne. Formu, çelik, cam ve betondan yapılmış bir botu simgeliyormuş. Kıvrımlı yüzeyleriyle de hafif, pürüzsüz bir etki yakalanmış yapıda. Buna ek olarak duvarlarda, tavanda ve zeminde açılı çizgiler kullanılmış. Uzatılmış, yere değmeyen şekli, yuvarlanmış köşeye sahip açıklıkları ve yapıya hareket halinde etkisi veren duvarlarıyla Phaeno Bilim Merkezi, şehri saran peyzajın dinamik etkisini de yakalıyor.

© Werner Huthmacher

Taşıyıcı beton konilerin arasında meydan yaratan müze, aynı zamanda bu geniş taşıyıcıların içinde birçok programı da barındırıyor. Yapının ayakları olan, yapıya ağırlıksızlık etkisi katan beton strüktürlerde, kütüphane, konferans salonu ve 250 kişilik bir oditoryum bulunuyor. En geniş olanlarının içine de üstteki sergi alanlarına ulaştıracak sirkülasyon elemanları yerleştirilmiş. Sergi alanları da bu yuvarlak şekle uyum sağlacak biçimsiz tavan ve duvarlarla kurgulanmış. Buradaki amaç, yapının dışarıdan verdiği uzay aracı etkisini içeride de pekiştirebilmek.

© Zaha Hadid Architects

Müzenin zemininde geniş bir oyuk dikkat çekiyor. Farklı kotların gözlemlenmesi, gözenekli yapıyı yaratması ve şeffaflığı sağlaması için düşünülmüş. Phaeno Bilim Merkezi’nin sergi için oluşturulmuş açık mekanında bulunuyor bu boşluk.

Sergi alanından dışarının ve sergi alanının dışarıdan gözlemlenmesi için de iç mekanlarda açıklıklar ile tünelimsi koridorlar oluşturulmuş yapı boyunca. Zeminden yükseltilmiş gibi duran iç mekanın diğer hacimleri ise farklı fonksiyonlara ayrılmış.

© Helene Binet

Müzenin içi, resimlerden de anlaşılabileceği üzere, birbirine eklemlenen, düzensiz formlu mekanlardan oluşturulmuş. Kullanılan yüzeyler ve mekanlar arasında net bir ayrım var. Bunun yanında duvarlar ve diğer ayırıcı elemanlar arasında beklenmedik boşluklar kurgulanmış. Yapının içinde değişik bakış açılarından birçok farklı perspektif oluşmasına sebep oluyor. İç mekanı etkileyici kılıyor. Aynı zamanda içeride vakit geçirirken kullanıcının dışarıyı da panoramik olarak algılamasına olanak sağlıyor bu boşluklar.

© Maurizio Mucciola

Toplamda yaklaşık 12000 metrekarelik alana sahip Phaeno Bilim Merkezi, betonarme bir hacimle oluşturulmuş. Dışarıdan bunu gözlemlemek mümkün, özellikle büyük oranda duvarla kurgulanmış ön cephede. Geniş boşlukların bulunduğu cephelerde ise cam perde kullanılmış. Yapıda çelik strüktürü örtmek için yaklaşık 27000 metreküp beton bununla birlikte 3500 çelik kiriş gerekli olmuş.

© WikimediaCommons

Stürktür kurgusuyla oldukça özgün ve yenilikçi olan Phaeno Bilim Merkezi için UNStudio kurucusu Ben van Berkel: ‘’Zaha Hadid, onun ekibinde bulunduğum 1 sene boyunca  bana her zaman mimarların ne yaptığını değil mühendislerin neler yaptığını takip etmemi tavsiye etti. Phaeno Bilim Merkezi, bu yaklaşımın mükemmel bir örneği; boşluklu kolonlar ile taşıyıcı kurgusu özgün, şimdiye kadar kimse tarafından böyle bir şey denendiğini görmedim.’’

Kaynaklar:

1. ”Phaeno Science Center”. Zaha Hadid Architects. <http://www.zaha-hadid.com/architecture/phaeno-science-centre/>
2. ”Phaeno Science Center”. WikiArquitectura. <https://en.wikiarquitectura.com/building/phaeno-science-center/>
3. Metropolis Contributors. ”The 16 Best Architecture Projects of the 21st Century (So Far)” 11 Temmuz 2016. Metropolismag. <http://www.metropolismag.com/architecture/best-architecture-projects-21st-century/>

The post Phaeno Bilim Merkezi appeared first on Arkitektuel.

©Esteban Suarez

2005 yılında kurulmuş Meksika tabanlı bir şirket olan BNKR Arquitectura tarafından tasarlanan şapel, 2011 yılında tamamlanmış. Sunset Şapeli, adını mimarlarının bu kütleye ulaşırken geliştirdiği yaklaşımlar sonucu almış. Betonun etkileyici bir şekilde kullanımıyla dikkat çeken yapı, Meksika’nın Acapulco şehrinde bulunuyor.

©Esteban Suarez

Ekip tasarımını iki noktaya ayırmış: biri iki kişinin en mutlu günü yaşadığı bir evlilik şapeli olmak, diğer ise tam aksine ölenlerin uğurlandığı ve arkalarından yas tutulduğu bir şapel olmak. İki zıt dayanak tasarımlarını şekillendirmiş. Zıtlıklar ekip için mimaride cam/beton, şeffaflık/katılık, uçuk/ağır, klasik oranlar/gözle görülür kaos, hassas/yıkılmaz, gelip geçici/sürekli olarak yorumlanmış. Şapeli oluştururken de ekip bu mimari ögeleri yapılarına entegre ederken zıtlıklarından doğan etkileyici gerilimi olabildiğince yansıtmaya çalışmış.

©Esteban Suarez

Bunun yanında müşterinin isteği şapelin mihrabının güneşin tam önüne denk gelmesi (bu yalnızca yılda iki kere ekinokslarda mümkün olsa da), şapelin arazinin sağladığı olağanüstü vistalardan olabildiğince yararlanması ve bir mahzenmezar. BNKR bu son isteği yaratacakları mekanla tamamen zıtlık oluşturacak bir alan olarak ele almış. Kilisenin asıl kısmında güneş ile daimi bir yenilenme döngüsü, altında ise bu canlılığın son erdiği güneş görmeyen bir anıt mezar.

Sunset Şapeli, içeri güneş ışığı alınması bakımından sorunlarla karşılaşmış. Birincisi etrafında geniş ağaçlar ve gür bitki örtüsünün güneşi engellemesi, ikincisi ise alanda bulunan ve şapele gelecek güneşin önünü tamamen kapan iri bir kaya parçası. Sunset Şapeli yapılırken bu iki engelden kurtulmanın yolu olarak şapeli en az 5 metre yukarı kaldırmak düşünülmüş. Kaya parçaları, araziye kattıkları spiritüel ve çevresel etki nedeniyle kaldırılmamış. Peyzaja saygılı olmak adına da, üst kotta yaratılacak alanın yarısı kadar bir ayak izi olması istenmiş Sunset Şapeli’nde.

©Esteban Suarez

Sonuç olarak ortaya özgün, küçük bir kilise yapısı çıkıyor. İç mekanda beton yapıya yaklaşırken hissedilen ağır his, bant boşluklarla kırılıyor. Betonun işlenmemiş kullanımı aynı zamanda şapelin süssüz, sade bir karakterde olmasını sağlıyor. Sunset Şapeli, hem yarattığı alanın ruhsal etkisi hem eşsiz manzarası hem de masifliğiyle büyüleyici bir dini mekan yartıyor.

©Esteban Suarez

Beton kullanımının oldukça ilginç ve etkileyici bir örneği olarak Sunset Şapel, etrafındaki kayalara benzer bir karatere büründürülmeye çalışılmış; Acapulco tepelerinin üstündeki herhangi bir başka iri kaya parçası olarak.

Kaynak:

“Sunset Chapel / BNKR Arquitectura” 28 Feb 2011. ArchDaily. Accessed 15 Dec 2017. <https://www.archdaily.com/114761/sunset-chapel-bnkr-arquitectura/> ISSN 0719-8884

The post Sunset Şapeli appeared first on Arkitektuel.