Gerrit Rietveld, Amsterdam’da bulunan Vincent Van Gogh Müzesi’ni tasarlamak için 1963 yılında görevlendirildi. Rietveld, 25 Haziran 1964’te, projeye başladıktan 1 yıl sonra vefat edince, Rietveld’le birlikte projede çalışan mimar Joan van Dillen projenin başına geçti ve Rietveld’in orijinal eskizlerindeki tasarımına büyük ölçüde bağlı kalarak Vincent van Gogh Müzesi’nin tasarımını tamamladı. Ancak, Joan van Dillen’in de 1966 yılında hayatını kaybetmesi sonucunda, tasarımın detay kısımlarını mimar Jan van Tricht üstlendi.

Rietveld’in Tasarımı

Vincent van Gogh’un ölümünden sonra, ressamın geniş resim koleksiyonu ailesinde kaldı. Ressamın abisinin oğlu olan Vincent Willem van Gogh, amcasının tüm koleksiyonunu topladı ve Hollanda Hükümeti ile işbirliği kurarak, van Gogh’un ulusal değere sahip koleksiyonunun sergilenmesi için bir müze projesi geliştirdi. Vincent van Gogh’un resimleri, bu müze projesinden önce Stedelijk Müzesi’nde sergileniyordu.

Wikimedia Commons

van Gogh’un resimlerinin milli bir değeri olmasından ötürü, Hollanda’nın mimari açıdan en önemli değerlerinden olan Gerrit Rietveld’in yeni müze projesi için seçilmesi sürpriz olmadı. Tasarım aşamasında Rietveld’den istenen iki ana kriter vardı: müze binasının çevredeki binalara (özellikle Stedelijk Müzesi’ne) göre dikkat çekici bir büyüklükte olması ve müzenin avlusunun doğal güneş ışığı ile aydınlatılması.

© Minke Wagenaar

Rietveld’in tasarımında yukarı çıkan her bir kat daha az alana sahip. Böylece müzenin ziyaretçileri avludan aşağı katlara baktıklarında diğer katlarda sergilenen resimleri de görebiliyor. Rietveld, De Zonnengof Müzesi tasarımında uyguladığı bu ilkeyi, çok daha kompleks bir şekilde Vincent van Gogh Müzesi’ne taşımış. Müzenin en ikonik elemanlarından biri de konsol bir şekilde avlunun merkezine doğru çıkan merdiven. Ziyaretçiler bu merdivenden yukarı çıkarken müzenin tamamına hakim olabiliyor.

© Minke Wagenaar

1931 yılında Theo van Doesburg’un ölümünden sonra, Hollanda temelli De Stijl akımı başında bir lider olmadığı için dağıldı. Rietveld’in tasarladığı Schröder Evi, De Stijl akımının en önemli temsilcilerinden olsa da, Rietveld 1931 yılından sonra De Stijl standartlarına göre binalar tasarlamayı bıraktı. Bu nedenle, Rietveld’in son eseri olarak sayılan Vincent van Gogh Müzesi, mimarın ilk tasarımlarından oldukça farklı. Vincent van Gogh Müzesi, Schröder Evi ve Kırmızı Mavi Sandalye’sine göre çok daha geometrik ve işlev esaslı bir tasarım.

© Luuk Kramer

Yeni Giriş

1999 yılında, Kisho Kurokawa Architect and Associates, Vincent van Gogh Müzesi için geçici sergilerin yer alacağı ek bir bina tasarladı. Kurokawa, müze için yeni bir giriş taslağı da oluşturdu. Hans van Heeswijk Architects, Kurokawa’nın taslağı üzerinden giderek, Rietveld’in ana müze binasını ve Kurokawa’nın tasarladığı binayı bir bütün haline getiren yeni bir giriş önerisi sundu.

© Ronald Tilleman

Tamamı cam olarak tasarlanan giriş 18 ay içinde tamamlanan bir yüksek kalite mühendislik işi. Yeni tasarımın ürettiği ferah cam fuaye alanı sayesinde müzeye daha ferah mekanlar, erişirebilirlik ve daha iyi bir lojistik sistem kazandırılmış. Yeni giriş sayesinde müzeyi birleştiren iki binaya da müzenin üstünde bulunduğu kamusal meydandan giriliyor.

© Ronald Tilleman

Heeswijk’in yeni girişi Hollanda’nın en büyük cam yapısı. 12 metre genişliğindeki cam kanatların bir araya getirilmesiyle oluşturulan transparan kabuk çelik strüktüre bağlanmış ve iki malzeme bir bütün gibi hareket ediyor.

Kaynaklar :

“Van Gogh Museum’s New Entrance / Hans van Heeswijk Architects” 05 Eylül 2015. ArchDaily. <https://www.archdaily.com/772991/van-gogh-museum-hans-van-heeswijk-architects/>

Jules Gianakos. “AD Classics: AD Classics: Vincent van Gogh Museum / Gerrit Rietveld” 05 Ağustos 2011. ArchDaily.<https://www.archdaily.com/153568/ad-classics-rijksmuseum-vincent-van-gogh-gerrit-rietveld/> 

The post Vincent van Gogh Müzesi appeared first on Arkitektuel.

Mimar: Theo van Doesburg

Yer: Strasburg, Fransa

Yapım yılı: 1926

Café L’Aubette, 1920’lerin De Stijl akımının büyüleyici bir şekilde dışavurumu. Akımın öncülerinden Theo van Doesburg tarafından tasarlanmış olan kafe, minimalist, geometrik estetik duygusuyla Piet Mondrian gibi büyük modern sanat isimlerinden esinlenmiş. Van Doesburg tasarımıyla, kullanıcılarını modern sanat tablolarından birinin içine sürüklemeyi amaçlamış. Theo van Doesburg’un tasarımlarında odak noktası, rengi mekanı harekete geçirecek araç olarak kullanmak; Café L’Aubette de bunun en başarılı örneklerinden.

©Wikimedia: Claude Truong Ngoc

Café L’Aubette, Strasburg’da 1767’de yapılmış Aubette isimli yapının içinde bulunuyor. 1911’de Barok yapının tekrar tasarlanması için 46 mimarı biraraya getirmiş Fransız hükümeti. Theo van Doesburg de bu takıma 1926 yılında dahil olmuş ve yapının yeni fonksiyonların biri olan bu kafeyi tasarlamış. Café L’Aubette, De Stijl’in en çarpıcı örneklerinden. Bunun sebeplerinden bir tanesi Van Doesburg’un De Stij lprensiplerini daha ifadeli, dinamik mekanlar için yıkıyor olması. Kafede renklerin tatmin edici düzeyde bir yüzeyi hareketlendirmediği durumlarda Van Doesburg, dikdörtgenler şeklinde ekstrüzyonlar yapıyor.  İlkelerini anlatmak için uğraştığı De Stijl’e bambaşka yaklaşımlar ve kodlar getiriyor böylece. Sonucunda cesur geometrik yaklaşımlarla De Stijl çerçevesinde kurgulanmış Café L’Aubette iç mekanı, şu an grafik tasarım ve mimarinin birleşiminin bir nevi anıtı olarak kabul ediliyor.

*De Stijl: 1917’de Hollanda’da ortaya çıkmış; soyutlama, geometri, kesinlik, sanatsal sadeliği yakalama çabası gibi kavramları ve beyaz, sarı, kırmızı, yeşil, mavi, siyah, gri ana renklerinin -bu akımda gri ana renk olarak ele alınıyor- kullanımını esas almış olan akım. De Stijl, Kübizm (Cubism) akımının ortogonal minimalizm ilkelerinden esinleniyor. Theo van Doesburg, aynı isimdeki dergileri yayınlamasıyla başlamış akım.

The post Café L’Aubette / Theo van Doesburg appeared first on Arkitektuel.

Gerrit Rietveld tarafından 1920’lerde yapılan Rietveld Schröder Evi, modernizmin dönüm noktalarından biri olarak sayılır. 20. yüzyıl rasyonel mimari akımlarından De Stijl’e uygun olarak tasarlanmış Shröder Evi, döneminin tasarım sorularına yenilikçi çözümler getirmesiyle bugün bile mimar ve iç mimarları etkilemeye devam ediyor.

© tinadhillon.com

Rietveld Schröder Evi, ana renk kullanımı ve saf düşüceyi esas alan De Stijl akımına tamamıyla uygun olarak tasarlanmış tek yapı. Schröder Evi’ne baktığımızda aklımıza Mondrian komposizyonlarının gelmesinin sebebi de iki sanatçının aynı akımı temsilen eserler vermiş olmasıdır.

De Stijl: 1917’de Hollanda’da ortaya çıkmış; soyutlama, geometri, kesinlik, sanatsal sadeliği yakalama çabası gibi kavramları ve beyaz, sarı, kırmızı, yeşil, mavi, siyah, gri ana renklerinin -bu akımda gri ana renk olarak ele alınıyor- kullanımını esas almış olan akım.

© Wikimedia Commons

Rietveld Schröder Evi’nin taşıyıcısını betonarme döşeme ve çelik profiller oluşturuyor. Bunun dışında duvarlar, tuğla ve sıva, kapılar, pencere doğramaları ve zemin döşemesi ahşap. Evin içine baktığımızda yalnızca yatak odalarının bulunduğu  üst katta, kalıcı bir iç duvar göremeyiz. İç mekanda esnekliği esas almış olan yapının farklı odaları, taşınabilir ayırıcılarla birbirinden ayrılır. Alt katta ise, yine şekli değiştirilebilir mutfak, oturma odası ve yemek odası bulunuyor. Bu esnekliğin bozulduğu tek alan ise merdiveni saran duvarlar. Bunun da komik bir sebebi var; yapının aslında yerleşime izin verilmeyen üst katta olan yaşamı biraz gizlemek.

İç Mekan / © Wikimedia Commons

Yukardaki odaların taşınabilir ayırıcıları, gün içinde ortadan kaldırılıp tek büyük bir mekan elde edilmesi ve akşamları da kapanıp özel alan olan yatak odalarını oluşturması düşünülerek tasarlanmış. De Stijl akımının bir parçası olan ana renk kullanımı Schröder Evi’nde aynı zamanda farklı fonksiyonları belirtmek için bir araç. Bunun en belirgin örneği siyah olan giriş kapısı.

© Wikimedia Commons

Schröder Evi’nde erken 20. yüzyıl mimarisinde az rastlanan bir özelliği de inceleyebiliyoruz. Bu da evin iç dekorasyonunu oluşturan mobilyaların da evin hangi mimari anlayışla yapıldığını yansıtması. Rietvelt’in tasarımı olan koltuk da bunun örneklerinden. Yapıldıktan sonra kullanışlı olmadığı anlaşılsa da Rietvelt’in temsilcisi olduğu De Stijl akımının prensiplerine uygun olarak tasarlanmış.

© Ana Lisa Alperovich for Inhabitat

İncelenebilecek detaylardan bir başkası ise resimde görebileceğiniz köşe penceresi. Rietveld, Rietveld Schröder Evi’nin konumundan dolayı sahip olduğu manzaraların çerçevelenmeye değer olduğunu düşünmüş. Bunun için özellikle köşelerde yalnıca bu eve özgü dokunuşları var Rietveld’in.

Bu pencerenin köşeyi oluşturan iki kolu da açılabiliyor, bu da köşeye bir doğrama denk gelmemesini gerektiriyor ve sağladığı şey ise görünen manzaranın doğramayla kesintiye uğramaması. Aynı zamanda pencelerin hepsi, De Stijl’in keşisen düzlemler ile ilgili katı prensibine dayanarak, duvara dik konuma gelecek şekilde menteşelenmiş.

Rietvelt Koltuğu

20. yüzyıl mimarisinde ilk kez görülen bir özellik olarak da binanın fonksiyonel kısmı binanın genel estetik öğelerinden biri haline gelmiş olan sarı putrel demiri. Yukarıdaki resimde gözlemleyebileceğiniz rengiyle ona çıkan bu eleman, binanın taşıyıcısının bir parçası olması için kullanılmış. Aynı zamanda rengiyle yapının komposizyonunu tamamlayan estetiksel bir öge olmuş.

The post Rietveld Schröder Evi appeared first on Arkitektuel.