İngiliz mimar Cedric Price ve tiyatro yönetmeni Joan Littlewood tarafından başlatılan Fun Palace (Eğlence Sarayı), mimari ve teknolojik bir deney. 1962 yılında Price ve Littlewood tarafından temelleri atılan proje; sibernetik, oyun teorisi (game theory) ve bilişim teknolojileri, tiyatro ve durumculuk gibi çağdaş söylem ve teorilerin bir sentezi. Fun Palace’ın amacı, yeni bir deneysel, doğaçlama mimari dil yaratarak mimarlığın ve teknolojinin II. Dünya Savaşı sonrası sürekli değişen kültürel ortama ayak uydurmasını sağlamak. Fun Palace, alışılagelmiş bir bina değil, kültürel ve sosyal koşullara uyum sağlayan bir makine.

 

© MoMA

© Cedric Price Archives, Canadian Centre for Architecture, Montreal.

Joan Littlewood, aklındaki ideal projeyi şu sözlerle anlatıyor: “Londra’da bir sokak üniversitesi tasarlayacağız. Burada, psikologların ve elektronik mühendislerinin sanayi ve savaş için tasarladığı oyunlar olacak. Bilgi müzik kutularından aktarılacak. Oyun alanı, herkesin tiyatro ihtiyacını karşılayacak. Fabrikalardan, dükkanlardan, ofislerden gelen günlük rutinlerinden sıkılmış kadın ve erkekler burada kendi deneyimlerinden skeçler canlandıracak. Mekanın özü ise zorunlu veya resmi olmaması. Burada kalıcı yapılar olmayacak. Hiçbir şey 10 yıldan fazla kalmayacak, bazılarının ömrü 10 gün bile olmayacak. Resmi olmama durumu beraberinde esnekliği getiriyor. Tamamı açık plana sahip yapıda listelenen mekanlar kapatılmayacak.”

© Cedric Price Archives, Canadian Centre for Architecture, Montreal.

Littlewood, rüya projesini gerçekleştirecek mimar bulmanın kolay olmayacağını biliyordu. Hiçbir geleneksel mimar böyle bir mekanı tasarlayamazdı. Ancak, henüz pek kayda değer yapısı bulunmayan, genç Cedric Price sıra dışı bir mimardı. Price, Littlewood’un fikrinin İngiltere’nin sürekli değişen kültürel ortamına ayak uydurabilecek yeni bir interaktif ve değişken mimari dil gerektirdiğini fark etti. Bu doğrultuda çalışmalarına başlayan Price bir bina değil, bir mimarlık manifestosu tasarladı.

© Cedric Price Archives, Canadian Centre for Architecture, Montreal.

Cedric Price, Fun Palace’ı tasarlarken inşaat mühendisi olan iş arkadaşı Frank Newby’den yardım alıyor. Newby ve Price, 14 paralel sıra servis kulelerinden oluşan, Newby’nin tartan grid olarak adlandırdığı iç içe geçen karelerden oluşan bir strüktürel sistem kurgulamış. Merdiven, asansör, elektrik kabloları ve mekanik tesisat kare şeklindeki kulelere yerleştirilmiş. Yapı yaklaşık 237 metre uzunluğunda ve 109 metre eninde. Bu eğlence fabrikasının içinde iki gezer vinç bulunuyor ve yapının içindeki modüller bu vinçler sayesinde taşınıyor. Yapının içindeki merdivenler ve yürüyüş yolları hareket edebilir şekilde tasarlanmış. Kullanıcılar yapının içindeki merdivenleri, duvarları, platformları değiştirerek yeni mekanlar üretebiliyor.

 

© Interactive Architecture Lab

 

© Interactive Architecture Lab

Fun Palace Sibernetik Komitesi, projeyi altı organizasyonel bölüme ayırdı. Birinci Bölüm Pask ve takımının geliştirdiği çeşitli öğretme makinelerine ayrılmıştı. İkinci Bölüm’de tiyatro, müzik ve dans gibi deneyimler sunuluyordu. Üçüncü Bölüm’de genç yönetmenlerin kendi filmlerini yapabileceği bir alan vardı. Dördüncü Bölüm, kullanıcıların kendi deneylerini gerçekleştirebileceği laboratuvarları bulunduruyordu. Beşinci ve Altıncı Bölümler ise resim ve heykelcilik için stüdyo alanları olarak kullanılacaktı.

© Cedric Price Archives, Canadian Centre for Architecture, Montreal.

Price, Littlewood, Pask ve tüm Fun Palace ekibi yıllarca projenin inşa edilebilmesi için bürokratik engeller ile uğraştı. Son olarak 1975 yılında Price 10 yaşındaki projenin artık modasının geçtiğini ve Fun Palace’ı inşa etmenin anlamsız olduğunu belirtti. Projenin zamanı geçmişti ve ilk sanal mimari fırsatı çoktan geçmişti. Bu nedenle Fun Palace hiçbir zaman inşa edilemedi.

 

The post Fun Palace / Cedric Price appeared first on Arkitektuel.

Ex of In House, Steven Holl’ün konut yapısında ekolojik bir deneyi. 2016 yılında tamamlanmış olan yapı, tasarımıyla deneysel hacimleri inceleyen, farklı geometriler ile üç boyutlu mekan algısı üzerine çalışmayı hedefleyen bir mekan.

© Iwan Baan

Ex of In House, mekanın dilini keşfeden, çevredeki ekolojiye güçlü bir şekilde bağlı mekansal enerjiye odaklanan, şimdiki mimari dilin ve ticari pratiğin klişelerini sorgulayan, eleştiren bir mekan deneyi. Ev, bir manifestasyonun vücut bulmuş hali. Steven Holl Architects’in 2014 yılından beri araştırmakta ve geliştirmekte olduğu Explorations of ‘IN’ (İçinde Olmanın Keşfi) projesinin doğurduğu manifestoların, kuramlarım, düşüncelerin inşası.

Eskiz

Explorations of ‘IN’ kapsamında manifestonun değindiği 7 nokta:

-Tamamen nesnesel olandan arındırılmış bir mimarlığı çalışmak.

-Mimarinin kökeninden ‘IN’i keşfetmek.

-‘IN’: Her mekan kutsaldır.

-‘IN’ mimarisi mekandan mekana hükmeder.

-Esas ‘IN’ duygusal güzelliğin ana elemanıdır.

-‘IN’ gereksizdir, fakat gelecekte kullanılacaktır. Amaç, ‘IN’i yaratır, bulur.

-Kapsayan şey, kapsanan değildir.

© Iwan Baan

Ex of In House, Hudson Valley’de ’T2 Reverse’ olarak adlandırılmış yaklaşık 11 hektarlık ağaçlık ve kayalık bir alanda bulunuyor. Alana ‘T2 Reverse’ adı ekip tarafından verilmiş. Bunun sebebi  ekibe göre deneysel topolojik peyzajı. Beş banliyö evinin parselasyonu olması planlanmış bir arazi aslında. Daha sonra proje için tüm bir arazi birleştirilmiş ve tek bir korunmuş peyzaja sahip arsa elde edilmiş.

Evin tasarım hedeflerinden biri mekanın yalnızca çevreye vereceği söyleme odaklanmak değil, çevresindeki ekolojinin mekana katacağı gücü ve bu çevreye iç mekanın nasıl dahil olacağını araştırmak. Bu yanıyla yapı, peyzaja genişçe yayılan modern banliyö konutlarının bir eleştirisi. Bu konutların tam aksine Ex of In House, sıkıştırılmış ve iç boşlukların hissedildiği deneysel mekan arayışında bir konut yapısı üretiyor.

© Paul Warchol

Evin geometrisi volümetrik iç mekanı yaratıcak trapezoidlerle kesişen küresel boşluklar ile şekillendirilmiş. İki normal hacmin anormal kesişimleriyle oluşan alışılmadık cepler ve bağlantılar oluşturuyor ilginç form kurgusuyla. Bu küre kesişimlerin oluşturduğu geometriler evin girişinden itibaren hissedilmeye başlanıyor. Gök küresi şeklinde oyulmuş ahşap panel karşılıyor eve gelen kullanıcıyı ve girişi oluşturmuş oluyor.

© Paul Warchol

Tabiki bu form dolayısıyla evin kesiti farklı noktalarda farklı şekillerde karşımıza çıkıyor. Kesidin değişimi iç mekanın dikey, dinamik mekansal çakışmalar ile değişimine yol açıyor. Tüm kurgu tek bir ana hacim etrafında şekilleniyor; evin ikinci bir kotuna açık merkezi mutfak. Bu hacmin etrafında alternatif kullanım modelleri yaratılmış. Hacimlerde dikkat çeken ise yatak odasına ayrılmış ayrı mekanların bulunmayışı; Ex of In House yine de 5 kişinin yatabileceği bir konut sunuyor.

© Paul Warchol

Hacimsel şaşırtmada bir başka nokta ise evde dairesel ve düz çigilere sahip açıklıklar oluşması ve doğal bitki örtüsünün mekanı çeşitli açılar ve boyutlarda değiştirerek Ex of In’in peyzaja doğru genişlemesinin sağlanması olmuş. Evin, doğaya yönelik söyleminin başka bir parçası da jeotermal enerji ile ısınması, şebekeden değil de güneş enerjisi ile elektriğini sağlaması, cam ve ahşabın lokal üretimden elde edilmesi. Ev, enerji-bağımsız, tasarımındaki ekolojik kaygıları ve işlevselliğiyle peyzaja/doğaya yönelik.

Ex of In, ustalar tarafından işlenmiş ahşap strüktürler herhangi bir kaya katmanından bağımsız olarak uygulanmış alana. Maun ağacı pencere ve kapı doüramaları, maun merdiven ve huş ağacı kontrplak duvarlarla oluşturulmuş. Küresel kesişimlerin oluşturduğu mekanlar da bükülmüş, ince ahşap katmanların bir ürünü. İç mekanı oluşturan tüm plaklar ve ahşap levhalar tek materyalliği ve yerelliğiyle yapımdaki ekonomik süreci destekliyor.

© Paul Warchol

Ex of In House, incelenmeye değer bir deneysel proje olarak çıkıyor karşımıza. Yapının klasik yıkıcı hareketini konutun iç evrenine kaydıran, çevresiyle ve yarattığı ilginç formdaki hacimleriyle kendini besleyen bir deney olarak ifade ediyor kendini bulunduğu alanda. Ekibin kendi işini anlattığı videoya buradan ulaşabilirsiniz.

Kaynaklar: “Ex of In House / Steven Holl Architects” 31 Ekim 2016. ArchDaily. <https://www.archdaily.com/798326/ex-of-in-house-steven-holl-architects/>

The post Ex of In House appeared first on Arkitektuel.

N Evi (House N), iki kişilik bir aile ve bir köpek için tasarlanmış bir ev. Ev, iç içe geçmiş üç katman olarak tasarlanmıştır. En dıştaki kabuk, tüm yapıyı kaplayarak yarı kapalı bir bahçe tanımlamaktadır. İkinci kabuk, yarı-kapalı bahçe aslanı içinde kısıtlı bir iç mekanı tanımlamaktadır. Üçüncü kabuk ise daha küçük bir iç mekan oluşturmaktadır. Evin içindeki yaşam döngüsü bu kabukların oluşturduğu yarı-kapalı, kapalı ve açık alanlar arasında kurgulanmıştır.

Fujimoto, evlerin dış dünyadan tek bir duvar ile ayrılmasının her zaman kendisine garip geldiğini belirtmiş ve ev ortamı ile dış dünya arasında zengin bir geçiş mekanı olmasının mümkün olup olmadığını sorgulamıştır. Evin içinde, sokağa benzeyen, fakat tipik bir sokaktan biraz daha kapalı ve güvenli bir mekan yaratmak istemiştir. N Evi, mimarın bu mekansal arayışının bir ürünüdür. Bu nedenle deneysel bir tasarım olarak geçmektedir.

Konsept Diyagramı

N Evi’nde yaşamak, yarattığı geçiş alanı ile bulutlar arasında yaşamaya benzetilmiştir. Evin içindeki hiçbir mekan arasında kesin bir geçiş yoktur. Fujimoto, mekan veya form üzerine bir mimari yapı kurmak yerine yalnızca sokak ve ev arasındaki zenginliğe odaklanmış ve evi yalnızca bu prensip üzerinden tasarlamıştır. Sonuç olarak ortaya iç mekanların dışarıda hissi, dış mekanların ise içerde hissi yarattığı bir ev ortaya çıkmıştır.

Fujimoto’nun tasarladığı 3 kabuk, aslında dünyada sonsuz tane bulunan kabukların sadece 3 tanesini temsil etmektedir. Bir şehir ve bir ev arasında düzen olarak pek fark olmaması, dünyada farklı ölçeklerde pek çok farklı kabuğun bulunabileceğinin bir göstergesidir. Fujimoto, N Evi’nde, ev ölçeğine indirdiği 3 farklı katmanı somutlaştırmıştır.

The post N Evi appeared first on Arkitektuel.

Son Ahşap Ev (Final Wooden House) Sou Fujimoto’nun dünya üzerindeki en üst düzeydeki, son hale gelmiş ahşap evini yapma arayışı sonucunda üretilmiştir. Ahşapın çok yönlü, pek çok yerde kullanılabilen bir malzeme olması sayesinde, yalnızca basit kütükleri üst üste yığarak çok işlevli bir mekan ortaya çıkabilmesi fikrinden yola çıkılmıştır.

Kolon, kiriş, temel, duvarlar, döşemeler, sirkülasyon elemanları, pencereler, yalıtım, kaplama… Bir yapıyı oluşturan tüm strüktürel elemanlar ahşap malzemeler kullanılarak üretilebilir. Ahşapın mimari bakımdan bu denli çok yönlü oluşu, Fujimoto’nun aklına bir soru getirmiştir: “Tüm bu işlevleri sağlayan bir kural kullanılarak mimari mekan üretilebilir mi?” Fujimoto, bu sorudan yola çıkarak, ilkel fakat kendi içinde uyumlu bir mekan tasarlamıştır.

Fujimoto’nun tasarladığı 15 metre karelik ahşap hacimde tavan, duvar, döşeme ayrımı yoktur. Duvarın tavana, tavanın oturma yerine dönüştüğü bir hacim üretilmiştir. Hepsi birbirinin aynısı olan ahşap elemanların hiçbiri tek bir fonksiyona sahip değildir. Farklı yüksekliklerdeki döşeme kotlarının yarattığı mekansal algı, içindeki kullanıcının bulunduğu yüksekliğe göre değişmektedir.

Değişken ve dinamik bir iç mekana sahip olan ahşap Son Ahşap Ev, içindeki kullanıcıya amorf bir arazi üzerinde yaşama deneyimini yaşatmaktadır. Bu deneyim sayesinde, kullanıcılar hiçbir zaman farkına varamayacakları yeni mekansal keşifler yapmaya imkan bulmuşlardır. Aynı zamanda mekanın çok yönlü olması, mimar tarafından bile düşünülmemiş yeni fonksiyonların kullanıcılar tarafından geliştirilebilmesine olanak sağlayan bir tasarıma yol açıyor.

0-1-2-3. kot planlar

4-5-6-7. kot planlar

8-9-10-11. kot planlar

Fujimoto’nun ahşap evini diğer ahşap evlerden ayıran ve onu ‘son’ yapan unsur, ahşap mimariden ayrılmasıdır. Ahşap mimari, ahşap kullanılarak yapılan bir şey olarak tanımlanıyorsa, Son Ahşap Ev bu tanımın dışına çıkmaktadır. Çünkü Son Ahşap Ev, ahşabın mimari prosedürleri atlayarak, direkt insanların yaşadığı yeri oluşturduğu bir örnektir. Bu nedenle, bir mimari türe ait olmak yerine, yeni bir varoluş ve başlangıç olmuştur.

The post Son Ahşap Ev appeared first on Arkitektuel.

©Vitra, foto: Julien Lanoo

Diogene, Zaha Hadid, Nicholas Grimshaw, Frank Gehry, Herzog & de Meuron, Tadao Ando ve Alvaro Siza gibi ünlü mimarların da eserlerinin bulunduğu Vitra Kampüs’te yer alan ‘en küçük yapı, en büyük ürün’ olarak adlandırılmaktadır. Vitra’nın oldukça rağbet gören ürünleri ve Vitra Kampüs arasında bir bağ kurmak amacıyla tasarlanan Diogene, 2.5 metreye 3 metrelik bir alana yerleştirilen bir kutudur.

©Vitra, foto: Julien Lanoo

Renzo Piano tarafından tasarlanan Diogene, 7.5 metre karelik yüzey alanının içerisinde kendisine yeten, minimal bir yaşam alanı sunmaktadır. Minimalist mimarinin önemli yansımalarından biri olan yapı küçük bir alanda yaşam kurgulama önerileri sunmaktadır.

Diogene’in tasarımı, Renzo Piano’nun öğrencilik yıllarında üzerine kafa yorduğu bir soru üzerinden şekillenmiştir: Bir insanın yaşayabileceği en küçük alan ne kadardır?  Öğrenciliğinden 10 sene sonra, Piano, kafasında kurguladığı minimalist temaya dönerek bir yaşam prototipi oluşturmuştur.

©Vitra, foto: Julien Lanoo

Renzo Piano, bu prototipi herhangi bir müşteri için tasarlamamıştır. Kendi mimari keşif sürecinin bir parçası olarak tasarladığı prototipi “Renzo Piano Olmak” (Being Renzo Piano) adlı kendi eserlerini anlattığı bir yazıda yayınlamıştır. Daha sonra Vitra’nın başkanı Rolf Fehlbaum, Piano’nun bu çalışmasını görmüş ve Vitra Kampüs’e uyarlamasını istemiştir. Böylece Piano’nun ürettiği prototip Diogene’e evrilmiştir.

©Renzo Piano

Yapı adını Antik Yunan mitolojisindeki Sinoplu Diyojen’den almıştır. Sinoplu Diyojen’in bir fıçı içinde yaşadığı söylenmektedir. Renzo Piano Antik Yunan’daki bu efsaneden yola çıkarak mimari olarak yaşanabilecek minimal alanı tasarlamaya çalışmıştır. Bir kamyonet ile taşınabilecek kadar küçük olan yapı, içinde yaşam sürdürebilmek için gerekli olan tüm sistemleri barındırmaktadır. Su toplama sistemi ve enerji üretimi için gerekli tesisatın içinde bulunduğu yapı sürdürülebilir bir teknik ile tasarlanmıştır. Ahşap yapı elemanları kullanılarak tasarlanan ‘yaşam birimi’nin cephesinde alüminyum kaplama kullanılmıştır.

©Vitra, foto: Julien Lanoo

Diogene’in içindeki 7.5 metrekarelik yaşam alanı bir duvar ile ikiye ayrılmaktadır. Duvarın bir tarafında katlanabilir bir masa ve koltuk bulunmaktadır. Duvarın diğer tarafında ise küçük bir mutfak, tuvalet ve duş var.

©Vitra, foto: Julien Lanoo

The post Diogene appeared first on Arkitektuel.

©Iwan Baan

Sou Fujimoto, Tokyo’da yaptığı deneysel bir ev projesi olan NA Evi ile minimalist mimariyi yeniden tanımlamaya çalışmıştır. NA Evi’nde Fujimoto, bir ağacın üzerinde yaşama düşüncesinden yola çıkarak, minimalist bir ev tasarımının içerisine 21 farklı döşeme plağı koymuştur. Bu 21 farklı kot, bir ağacın farklı yükseklikteki dalları gibi davranarak ev içerisinde yaşamayı farklı bir boyuta taşımıştır.

©Iwan Baan

Fujimoto, ağaç izlemini yapının dış görünüşü ile vermeyi amaçlamamıştır. Beyaz çelik iskelet ve cam ile kaplı transparan ön cephe, evin içerisindeki yaşamın sokak seviyesi ile iletişim kurmasını sağlamaktadır. Aynı zamanda cephelerin transparanlığı sayesinde ev içerisinde bulunan farklı kottaki düzlemler dışarıdan da gözlenebilmektedir.

NA Evi’nin deneyselliği, aynı zamanda fonksiyonel oluşunun önüne geçmektedir. Bu denli küçük bir Alana konumlandırılmış 21 farklı kot,  işlev açısından bir evin aksamasına neden olabilir. Fujimoto, bunun önüne geçebilmek için akışkan bir iç mimari düzen kurgulayarak, tasarımı işlev açısından olabildiğince optimize etmeye çalışmıştır. Kotlar arasındaki ulaşımı hareketli ve hareketsiz merdivenler kullanarak çözen Fujimoto, aynı zamanda döşeme plaklarının işlevlerini, plakların büyüklüklerine göre ayırmıştır. Böylece her kot belli bir aktivite için özelleşerek, ev içindeki hareketi kolaylaştırmıştır.

©Iwan Baan

Buna ek olarak, her düzlem, kendisi ile alakalı aktivitelerin yapıldığı düzlemler ile yan yana tasarlanmıştır. Böylece ev içerisinde günlük yaşamın doğal sirkülasyonunda, evin deneysel tasarımının negative etkileri ortadan kaldırılmaya çalışılmıştır. Bu sayede, her düzlem aynı zamanda komşu düzlemleri ile bir araya gelerek, çok odalı bir başka düzlemi de oluşturabilmektedir.

Tasarımdaki bu akışkanlık, Fujimoto’nun en önem verdiği noktalardan bir tanesi. Bu düzlemlerin nn küçük olanı 21 metrekare olarak tasarlanırken, en büyüğü de 81 metrekaredir. 21 ayrı düzlemin toplam yüzey alanı ise 592 metrekareyi bulmaktadır.

©Iwan Baan

Minimalist mimarinin önemli unsurlarından biri de, bir mimari elemanın birden çok amaçla kullanılabilmesidir. Na Evi’nde sirkülasyon için tasarlanmış merdivenler ve düzlemler arasındaki kot farkından kaynaklanan ufak boşluklar, aynı zamanda birer mobilya görevi görerek kullanıcıların oturabileceği, yatabileceği alanları oluşturmaktadır.

The post NA Evi appeared first on Arkitektuel.