©Vincent Hecht

2017 yılında Japonya’da Toshima isimli bölgede bulunan bir konut projesi olan Tree-ness House, Japon mimar Akihisa Hirata ve ekibinin tasarımı. Akihisa Hirata, daha önceden Toyo Ito & Associates mimarlık ofisinde çalışmış bir mimar. Hirata, 2005 yılında kendi ofisi olan Akihisa Hirata Architecture Office’i kurmuş. Ekibin tasarımı, ofisin özgün tarzını yansıtan, fütüristik ve karmaşık bir mimari dile sahip konut projesi.

©Vincent Hecht

Tokyo’daki Tree-ness House, evlerden ve bu evlerin arasındaki galeri boşluklarından oluşan kompleks bir yapı. Evin tasarımı bir ağaçtan esinlenerek ortaya çıkmış. Tree-ness House temelde bir ağacın farklı karakteristik özelliklere sahip farklı kısımlarından parçalar yaratıp bunların organik bir şekilde birbirine entegre edilmesiyle oluşturulmuş. Tree-ness House ağacın gövdesi, dalları ve yaprakları olarak 3 farklı öge yaratıp bunları birbirine tıpkı bir ağaçtaki gibi ekliyor. Bu tasarımda bu 3 öge; bitkiler (plants), açıklıkları vurgulayan çok köşeli yüzeyler (projede “pleat” yani “pile” olarak anılan kısımlar) ve beton kutular (boxes).

©Vincent Hecht

Tree-ness House tasarımında öncelikle evin hacimlerini barındıracak beton kutular üst üste yığılmış. 3 boyutta düzensiz yığılmış bu kutular, bu yığılma sonucu oluşan yine karmaşık boşluklarla, evin ana hacmini oluşturmuş. Bu beton kutular, ağaçtan esinlenen tasarımda ağacın gövdesini oluşturuyor. Daha sonra bu ana hacimde, beton kutuların üzerinde evin açıklıkları işlenmiş. Her bir açıklık birbirinden farklı formlara sahip, 3 boyutlu katlanmış beton plakalardan oluşan projede “pile” (pleat) olarak adlandırılan ögelerle tasarlanmış. “Gövde ve yapraklar görünüşte değişse de benzer strüktürlere sahipler -birbirleriyle olan ilişkileri katmanlı bir organik strüktür yaratıyor…Buna benzer organik katmanlar ve karmakarışık bir mimari mantık yaratmak mümkün. Bu tasarım, bu yeni mimari prensibi geliştirmeyi ve bu kompleks ekosistemi kente bağlamayı hedefliyor.” Akihisa Hirata.

©Vincent Hecht

İçerideki kullanıcının mekan ile ilgili fiziksel algısına yönelik olarak kurgulanan açıklıklar ve açıklıkları saran “pile” kısımları, içeri ve dışarı yönelen kıvrımlara sahip. Hirata ve ekibi böylece kullanıcısının bu fiziksel algısını mimari bir çeşit formla anlatma hedefinde.

Bu açıklıkları saran ve ağacın dalları olan “pileler” de bitkilerle kaplı. Bitkiler, evi organik bir bütün haline getiren son dokunuşlar diyebiliriz; evin, kendi etrafını saran yoğun beton doku arasında tıpkı kaldırımdan fırlayan bir ağaç gibi nefes alabilmesini sağlayan kısımları.

©Vincent Hecht

Tree-ness House’da beton kutular, evin yatak odalarını barındırıyor. Bir galeri mekanı oluşturacak şekilde tasarlanmış olan bu kutular, dışarıda da teraslara ve yine yapının nefes almasına katkı sağlayacak olan bitkileri barındıracak bahçelere dönüşüyor. Yine bu kutuların arasında kalan hacimler, yer yer camlarla kaplanarak, evlerin oturma veya yemek odalarını barındıracak şekilde tasarlanmış. Evde birçok oda terasa açılıyor ve böylece yaşam alanları yapının dışına kesintisiz bir şekilde bağlanmış. Evin iç mekanlarının büyük bir çoğunluğunda brüt beton kullanımı iç ve dış mekanlar arasındaki geçişleri bulanıklaştırıyor.

©Vincent Hecht

İki ev ve galeri mekanı barındıran proje, zemin katının üstünde birkaç kat boyunca bir evi barındırıyor. Ailenin büyüğüne ait olan bu evin üstünde ise Tree-ness House’un asıl konut kısmı, birden çok kota yayılmış şekilde. Ekibin birçok kutuyu farklı kota yayan ve aralarında boşluklar yaratan yaklaşımı sayesinde merkezi boşluklara bakan hacimler oluşuyor. Böyle bir düzen, hem evin her kısmının geniş pencerelerle yeteri kadar ışık alabilmesini hem de iç mekanda istenen gizlilik hissini yakalayabilmesini sağlıyor. Brüt beton yanında bazı iç mekanlar da ahşap ve deri kullanımı da eve ton ve sıcaklık hissi katıyor.

©Vincent Hecht

“Biz yalnızca iç mekana odaklanan bir yapı yerine, bahçe gibi kendi dış mekanlarını yaratan ve yapının bulunduğu sokağı da 3 boyutlu hale getiren bir yapı hedefledik. Ekibim ve ben, Tree-ness House ile insanın hayvani iç güdülerini ortaya çıkarabileceği, içerisi ve dışarının sürekli olarak yer değiştirdiği fütüristik ve bu anlamda da vahşi bir mimari yaratma eğilimdeydik.” diyor projenin mimari Akihisa Hirata.

The post Tree-ness House appeared first on Arkitektuel.

1969’da ilaç firması Burroughs Wellcome, Kuzey Carolina’nın Durham kentinde yeni şirket merkezini ve araştırma tesisini tasarlamak için Paul Rudolph’u görevlendirmiş. Yale’ın Mimarlık dekanı olarak 6 yıl görev yapmış ve yine Yale bünyesindeki, bu yapıya kadar mimarın en tanınan işi olan, Rudolph Hall (Yale Mimarlık Fakültesi Binası) gibi önemli yapılara imza atmış olan Paul Rudolph, brüt beton kullanımı ve kompleks plan tipleriyle ünlenmiş bir modernist mimar.

Yapı Giriş Kısmı

Modüler bir kompleks olan Burroughs Wellcome Genel Merkezi, Rudolph’un imzası haline gelmiş özgün tarzıyla, fütüristik geometriler ve formların birbiri içinde erimesiyle oluşmuş. 1982’de ise Burroughs Wellcome, ofis alanını genişletmek ve tesisin 500 çalışanına yemek odası sağlamak için 120.000 metrekarelik bir ek bina tasarlaması için Rudolph’u yeniden görevlendirdi. Binanın modüler büyüme yönündeki eğilimine göre, ek bina da 1986 yılında tamamlanmış. Burroughs Wellcome’in gelmesiyle, hem büyük işletme faaliyetlerinin merkezi olarak Araştırma Üçgen Parkı’nın büyümesinde hem de Durham İlçesi’nin bir zamanlar kırsal olan köşesinin gelişiminde bir dönüm noktası olmuş.

©Flickr: bobistraveling

Rudolph’un mimarlık konusundaki başlıca endişeleri, mekan psikolojisi ve binalardaki doğal ışık oyununu içeriyordu. Her ikisinde de Frank Lloyd Wright ve Le Corbusier’in çalışmalarından etkilendi. Bir mimar, Rudolph için, etkin hatta bazen güzel bir şekilde inşa etmekle ilgilenen birinin aksine; anlamlı bir şekilde inşa etmekle ilgilenen biriydi. Kariyeri boyunca Rudolph, binaların farklı alan türleri ile donatılması gerektiğinden bahsetti: sessiz, kapalı, yalıtılmış alan; canlı ve keskin, hareketli alan; asfaltlanmış, geniş, görkemli, hatta ilham veren alan; gizemli alan; zıt karakterin yan yana yerleştirilişini tanımlayan, ayıran ve birleştiren geçiş alanı. Burroughs Wellcome Genel Merkezi, bu felsefenin mükemmel bir düzenlemesi olarak karşımıza çıkıyor.

Yapı Giriş Fuayesi

Rudolph bu projede çoklu formlar ile de ilgilenmiş. Ritmik bir biçimde bir araya getirilmiş olan benzer formlar, temel birimin ve laboratuvarların boyutlara göre düzenlenmiş olan sıradanlığını ortadan kaldırmış. Bu formlarla yapının fuaye alanında üç boyutlu cepheler ve dramatik aydınlatma, kullanıcılar için dışarıya doğrudan bir görüntü sağlayan pencerelerin içe doğru meyilli bantları en etkili haliyle gözler önüne serilmiş.

Rudolph’un benzer birimlerin ve modüllerin çoğalmasıyla oluşturduğu bir başka yapısı olan Burroughs Wellcome, üçgen A tipi çerçevenin etrafına inşa edilen, 300 metrekarelik bir yapı. Yapı, üzerine inşa edildiği eğimli sırtın bir devamı olacak şekilde tasarlanmış. Ana kütleden çıkan modüler altıgen bölümler neredeyse organik görünen, simetri ve düzenden uzak bir karaktere sahip. Rudolph’un özgün tasarım anlayışının en görünür olduğu kısım, ofislerin de etrafında kurgulandığı, binanın odak noktası olan katedral benzeri üç katlı fuaye.

Yapı Giriş Fuayesi

Burroughs Wellcome kompleksi, Douglas Trumbull’un 1983’lü bilim kurgu filmi olan Beyin Fırtınası’nda, Christopher Walken’in binanın içinde bisikletini taşıdığı görüldüğü bir sahnede yer almış. Modernizm için önemli bir örnek ve Rudolp için simge yapılardan biri olarak anılabilecek Burroughs Wellcome Genel Merkezi, günümüzde kısmen kullanımda olmasına rağmen, modernist titizliğin ve organik çoğalmanın karışımı olmaya ve yapılı çevremizin ne kadar canlandırıcı olabileceğine dair düşünmeye ilham veren modernist güzellikte, ütopik bir alan yaratmaya devam ediyor.

©Flickr: tim bradley

“Bu kompleks, Kuzey Carolina’nın yeşil tepelerinde yukarı ve aşağı tırmanıyor ve mimari olarak alanın bir uzantısı gibi davranıyor. A tipi çerçeve en yüksek hacmin alt katlarda yer almasına ve yine de binanın en yüksek kısmındaki daha küçük mekanik sisteme bağlanmasına izin verir. İç mekanın köşegen hareketi, muhteşem fırsatlar yaratır. Büyüme ve değişim beklentisi, konseptte gizli.” Paul Rudolph.

1974’te Burroughs Wellcome Genel Merkezi

Burroughs-Wellcome, Glaxo ve biyoteknoloji şirketi United Therapeutics (UT) ile 2012 yılında birleştiğinde, bina el değiştirmiş. O zamandan beri, şirket tarafından, binanın bazı kısımları yıkılıp düzenlenirken bazı tarihi açıdan daha önemli bulunan kısımlar ise rehabilite edilmiş. Rudolph’un modern mimarinin mirası sayılabilecek olan yapısının bu şekilde değerlendirilmesi şirketin planlarından memnun olmayan mimari eleştirmenler ve savunucular tarafından oldukça eleştirilmiş.

The post Burroughs Wellcome Genel Merkezi appeared first on Arkitektuel.

©Architectural Digest

Ateliers Jean Nouvel’in uzun süredir beklenen tasarımı Katar Ulusal Müzesi (National Musaum of Qatar – NMoQ) dün halka açıldı. ‘Jean nouvel’in yeni mimari şaheseri’ olarak değerlendirilen, ziyaretçilerine özgün bir deneyim yaşatmayı hedefleyen ve içerisinde müzikten şiir, arkeolojik obje, sanat eseri ve sanat filmlerine birçok materyeli barındıran müze, milyonlarca yıl önce Katar Yarımadası’nın oluşumundan Katar milletinin şimdiki zamanına kadar gelişimini anlatıyor. 10 yıldan fazla bir süredir yapımı süren 40 bin metrekarelik müzede; kalıcı-geçici sergi alanları, oditoryum (220 kişilik), bir forum, iki kafe, restoran, müze dükkanı, araştırma merkezi, koruma laboratuvarları, toplama depoları, ofisler ve halka açık park bulunuyor.

©Iwan Baan

“…Doha’nın 1950-1960’lı yıllara ait fotoğraflarına bakıp bugünle karşılaştırınca, dünyanın bu kısmının ne kadar fazla değiştiğini anlamak mümkün. Burası küçük bir köyden bir başkent haline gelmiş. Öyleyse bu ülkenin değişen kimliğine tanıklık etme, onu tanımlama ve hakkında konuşma arzusundan daha doğal ne olabilir? Ve bu tanımlama sürecine, ülkenin fiziksel, beşeri ve ekonomik coğrafyasını, tarihi ile birlikte ilişkilendirecek olan bir Katar Ulusal Müzesi’e somut bir ifade vermekten daha mantıklı ne olabilir? Bu rolü yerine getirmek için sembolik olarak bir yer belirlendi: Doha’daki Al Thani ailesinin beşiği; Bu yirminci yüzyıl macerasının başladığı mütevazı, asil ve sade bir saray…” Jean Nouvel.

©Iwan Baan

Bu heykelimsi fütüristik müzeyi tasarlarken Jean Nouvel, çöl gülü olarak bilinen doğal bir oluşumdan etkilenmiş. Bu çiçek benzeri forma bürünen oluşum, bu körfez bölgesinde doğal olarak ufalanan toprakta minerallerin sığ bir tuz havzası yüzeyinde bir dizi yassı plaka halinde kristalleşmesiyle meydana gelir. Nouvel’in tabiatın kendi başına inşa ettiği ilk mimari şekil olarak değerlendirdiği oluşum, çöl gülü, müzenin kompleks strüktürüne formunu veriyor. Katar Ulusal Müzesi, farklı çaplara ve kıvrımlara sahip disklerin kesiştirilmesiyle oluşturulmuş. Bu disklerin bazıları dikey ve taşıyıcıya destek sağlıyor; bazıları ise yatay ve kendisi gibi diğer disklerin üzerine yatırılarak destekleniyor. Tüm bu disk kompoziyonu, Jean Nouvel’in bahsettiği tarihi sarayı çevreleyecek şekilde alana yerleştirilmiş.

©Iwan Baan

Müzeyi oluşturan 11 galeri, merkezi bir avlu etrafında düzenlenmiş. Bu avlu, dışarıda düzenlenen etkinlikler için bir toplanma mekanı olanı düşünülmüş. Dışarıdan müzenin kum rengi kaplaması, çöl atmosferiyle uyumlu olması için kullanılmış. Yapının rengi aynı zamanda çöl gülü oluşumundan esinlenen müzeye topraktan büyüyormuş havası katıyor. Yapının içerisinde, birbirine kenetlenen disklerle oluşturulan strüktür, düzensiz hacimler tanımlıyor. Bu parçalanmış hacimler, sürükleyici bir küme oluşturur. Disklerin konsol kısımları da tüm müzenin içine yapının kendisiyle bir gölge elemanı oluşturuyor. Bu gölge alanlar yapının dışında da dolaşıma uygun gölgelikler yaratıyor.

©Iwan Baan

“…Başlangıçta programatik çalışmayla birleştirilen mimari çalışma, bu projenin temel paradoksunu aydınlattı: akıllarda kalıcı olamayan, sürekli değişen bir tarih için neyin saklı olduğunu göstermek, bir görüntü oluşturmak, geçici olanı kalıcı kılmak, zihinsel bir iz bırakmak. Katar Ulusal Müzesi, bu tarihinin ne kadar yoğun olduğunu gösteriyor…Tarihi bulgulara bir ev olmanın yanı sıra bu müze, normalde çölde geçen aylardan sonra oluşabilecek bir farkındalığı tetikleyecektir…Müzedeki her şey ziyaretçinin körfezi ve çölü hissedebilmesi için çabalıyor. Müzenin mimarisi ve strüktürü, çöl gülünün bıçak benzeri yapraklarını yaratarak çölün betonlaşma ve kristalleşme gizemlerini simgeliyor…

©Iwan Baan

…Göçebe insanlar başkentini kuruyor ve en çağdaş inşaat araçlarıyla (çelik, cam ve fiber beton) inşa edilen bu sembolik anıt aracılığıyla onun hakkında konuşmaya başlıyor. Ziyaretçilerin hareketlerini müze tipolojisine dahil ederek sinema aracılığıyla geçmişle iletişim kurar: müze, günümüzde kervansarayı canlandırır. Oradan çöl için ayrılırsınız ve oradan hazineleri getirerek geri dönersiniz: müze böylece sonsuza dek hafızanızda kazınmış kalan görüntüler yaratır.” Jean Nouvel.

©Iwan Baan

Jean Nouvel’in devasa müzesi, Şeyh Abdullah Bin Jassim Al Thani’nin tarihi sarayını çevreliyor. Modern Katar’ın kurucusunun torunu olan şeyhin evi, Katar için önemli bir miras teşkil ediyor. Bu nedenle Katar Ulusal Müzesi, bu tarihi alana saygılı ve onu yüceltecek bir tutumla tasarlanmaya çalışılmış. Köşk, avluyla birlikte müzenin başlangıç ve merkez noktası. Ateliers Jean Nouvel’in tasarım sürecinin en önemli girdilerinden biri bu kültürel mirası, yapının bir parçası haline getirebilmek. Tarihi köşk şimdi sergi mekanlarının bir parçası ve dıştaki merkezi avluyla, müzenin ayrılmaz bir parçası haline geliyor. Böylelikle müze avlu etrafında dönen 11 sergi mekanından oluşuyor.

©arquitecturaviva.com

Binanın planı, ziyaretçileri birbirine geçen geometrik düzlemler arasındaki düzensiz boşlukları işgal eden bir dizi galeri boyunca yönlendiren eliptik bir kurgu yaratıyor. Bu düzensiz boşluklar, disklerin kesişim noktalarında ortaya çıkıyor. Çıkıntılı diskler arasındaki boşluklar, avluya, müze bahçelerine ve yakındaki Doha Körfezi’ne bakan manzaralar sunan çerçevesiz cam açıklıklara sahip. Nouvel, radikal formun son yıllarda hızlı bir gelişime sahip Katar’ın ilerici kültürel bakış açısını ve teknolojik yeteneklerini ifade etmek istediğini belirtmiş. 

Çöl Gülü

“Bir çöl gülünü tasarımın temel noktası olarak hayal etmek, ileri derecede düşünce isteyen bir süreçti -hatta ütopik bir süreç. Oldukça kıvrımlı, kesişimli ve konsollu büyük disklerden –çöl gülünün şekilleri gibi– oluşan bir yapı inşa etmek için oldukça zor teknik gereklilikleri sağlamak zorundaydık. Bu yapı, Katar’ın kendisi gibi en gelişmiş teknolojileri kullanıyor. Sonuç olarak müze bütün bir obje: içerisinde başka yerde bulunmayan mekanlarıyla tek seferde mimari, mekansal ve duyusal deneyim.” Jean Nouvel.

©Ateliers Jean Nouvel

2008 yılında Pritzker ödülüne layık görülmüş Fransız mimar Jean Nouvel, yakın zamanda Abu Dhabi’deki Louvre Abu Dhabi yapısını tasarlamıştı. Nouvel’in iki devasa müzesi, Arap Yarımadası’nın farklı uçlarından birbirinde apayrı özgün müze kurguları ortaya koyuyor. İki proje de Jean Nouvel’in uzun süredir beklenen tasarımları. Katar’daki müze doğadan aldığı formuyla ve karmaşık düzeninde çözdüğü galerileriyle bir söz ortaya koymaya çalışırken; Louvre ise oldukça teknolojik kubbesiyle dikkatleri üzerine çekmişti.

*İnceleme yazısına katkıları için Rümeysa Öğütcü’ye teşekkürler.

The post Katar Ulusal Müzesi appeared first on Arkitektuel.