© Alexandra Timpau

Tugendhat Evi (Villa Tugendhat) Brno’da yaşayan tekstilci Tugendhat ailesinin isteği üzerine Ludwig Mies van der Rohe tarafından tasarlandı. Grete ve Fritz Tugendhat, Mies van der Rohe ile 1927 yılında tanışıyor. Ferah, geniş ve basit formlara sahip bir ev isteyen çift, Mies’in mimari üslubundan ve Edwards Fuchs için tasarladığı Zehlendorf Evi’nden çok etkileniyor. Çift daha sonra Brno’nun önde gelen modern mimarlarından Arnost Wiesner ile görüşseler de sonuç olarak evlerini tasarlaması için Mies van der Rohe ile anlaşıyorlar.

© Alexandra Timpau

“Her zaman net ve basit hatları olan büyük ve modern bir ev istemişimdir. Bir de eşim tavana kadar figürler ve süsler olan evlerden hiç hoşlanmazdı.” Grete Tugendhat hayalindeki evi bu cümlelerle anlatıyor.

“Yılın sonuna doğru Mies taslağı tamamladığını haber verdi. 31 Aralık günü öğleden sonra buluştuk; yeni yıl kutlamalarını iptal etmiştik. Gece saat bire kadar planın başında oturup konuştuk, sadece bir yarım daire ile düz bir çizgiden ibaret olan tasarımı inceledik. Çizim üzerindeki küçük çarpı işaretleri dikkatimizi çekti. Bu işaretler ne anlama geliyor diye sorduk. Mies bu çok doğal bir şeymiş gibi, onlar evi taşıyan çelik kolonlar, diye cevap verdi.”

© Alexandra Timpau

Mies’in taşıyıcı çelik kolonlar kullanması, yapının içindeki duvarların yük taşıyıcı özellikte olması şartını ortadan kaldırıyor. Bu sayede Tugendhat Evi’nin içi çok daha rahat ışık alan, ferah ve açık bir mekana dönüşüyor. Yapı bodrum katı ile beraber üç kattan oluşuyor. Her biri farklı plan organizasyonuna sahip bu üç kat, üzerinde bulunduğu eğimli araziye göre şekilleniyor. Evin güneydoğu ve bahçeye bakan cepheleleri tavandan döşemeye kadar cam ile kaplanmış.

Tugendhat Evi, Mies’in diğer evleri ile kıyaslandığında görece büyük bir yapı. Ailenin tüm ihtiyaçlarının karşılanabilmesi amacıyla evin içinde iki çocuk odası ve bir bakıcı odası bulunuyor. Bu mekanlar evin ön kısmında bulunurken, arka kısımda ise ebeveyn odası ve banyosu terasa açılıyor. Mies, bu mekanlara ek olarak evde çalışan görevlilerin konaklaması için de ayrı bir bölüm tasarlamış.

© Alexandra Timpau

Grete Tugendhat’ın “sadece yarım bir daire ile düz bir çizgi” olarak betimlediği mekana yukarı kottan dar bir merdiven veya bahçeden gelen geniş bir merdiven ile ulaşılabiliyor. İki merdiven de 180 derece dönüyor ve bahçe merdiveninden içeriye doğru ilerlerken evin çarpıcı cam cephesinden içerisi görülebiliyor. Tamamen açık plan düzlemi üzerinde tasarlanmış iç mekanda ilk dikkat çeken parça, siyah ve açık kahverengi çizgili abanozdan yapılmış yarım daire şeklindeki duvar. Bu duvar mekanın içinde bir sınır oluştururken yemek masasını evin geri kalanından ayırıyor. Abanoz duvarın arkasında ise belki de evin en önemli parçası bulunuyor: iki krom kaplamalı çapraz kolonun arkasında kalan ve iç mekandan kopuk duran Onyx dore mermer duvar.

© Alexandra Timpau

Tugendhat Evi’nin yapılması inşa edildiği dönemin şartları göz önüne alındığında oldukça pahalıya patlamış. Evin bedelinin otuz müstakil evin bedeline denk geldiği söyleniyor. Mies, Tugendhat Evi ile son derece radikal ve kesin bir biçimde modernitenin dilini destekliyor ve dönemin reformcularının sosyal iddialarını yerle bir ediyor. Ancak Mies ve tasarımı, çoğu mimar tarafından ağır biçimde eleştirilmiş. En ağır eleştiri Çek avangard mimarlarından gelmiş. Kare Teige binayı modern mimarlığın hedef ıskalamasının bir örneği olarak değerlendiriyor ve “modern züppeliğin zirvesi” olarak nitelendiriyor.

© Alexandra Timpau

Tugendhat Ailesi, 1938 yılında Çekoslavakya’yı terk ediyor ve bir daha geri dönmüyorlar. Ev, bu tarihden sonra Nazi birlikleri tarafından kullanılıyor ve orijinal mobilyalarının tümü çalınıyor. Son olarak, 1 Temmuz 1994 tarihinde müze olarak açılıyor ve 2001 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınıyor. Yapı, 2010-2012 yılları arasında orijinal tasarımına sadık kalınarak restore ediliyor.

Kaynaklar:

• İzmir Mimarlık Merkezi Bauhaus Sergisi
• “AD Classics: Villa Tugendhat / Mies van der Rohe” 09 Ekim 2011. ArchDaily. Erişim 14 Şubat 2019. <https://www.archdaily.com/157555/ad-classics-villa-tugendhat-mies-van-der-rohe/>

The post Tugendhat Evi appeared first on Arkitektuel.

Şikago şehrinin en önemli yapılarından 860-880 Lake Shore Drive, Ludwig Mies van der Rohe tarafından tasarlanan bir ikiz gökdelen. 82 metre yüksekliğinde, 26 kattan oluşan bu iki gökdelen çelik ve cam ağırlıklı olarak 1949-1951 yılları arasında inşa edildi. Mimarlığın endüstriyel dünyaya açılmasının öncülerinden olan yapı, II. Dünya Savaşı sonrası yüksek konut yapıları anlayışını değiştiriyor.

Wikimedia Commons

860-880 Lake Shore Drive, Michigan Gölü’nün kıyısında, Lake Shore Drive caddesi üzerinde üçgen bir arazi üzerinde bulunuyor. Mies van der Rohe’nin mimari proje alanından bağımsız olması ilkesi üzerine yapı kendi mimari kurallarına göre proje alanını yeniden tanımlayan bir yapıya sahip. Üçgen arazi üzerine 90 derecelik açı ile birbirlerine çapraz şekilde konumlandırılan iki bina, bu sayede Michigan Gölü’nün ve Şikago şehri manzarasına hâkim. Aynı zamanda iki binanın dik olarak bir araya gelmesi, giriş katında kapalı bir meydan oluşmasını sağlıyor.

Vaziyet Planı

Mies’in bağımsız mimari konsepti yapının zemin katında hissedilebiliyor. Yapının zemin katı yükseltilerek gökdelenlere adeta havada duruyorlar izlenimi verilmiş. İki bina arasındaki zemin kot bağlantısı tek fonksiyonu ‘alanın maneviyatını işaretlemek’ olan yatay bir çatı ile sağlanmış.

© Hagen Stier

Yapının plan şeması 6,4 metre aralıklı bir kare grid sistem üzerine kurgulanmış. Gridin kesişim noktalarına çelik kolonlar yerleştirilmiş. Mies, yapının taşıyıcı iskeletinin iç mekanlarda kendini göstermesini istemiş. Her ne kadar bu karar dönemin yangın yönetmeliklerine aykırı olsa da Mies beton kabukları çelik plakalar ile kaplayarak kullandığı çelik kolonların bütünlüğünü sağlamış ve aynı zamanda tasarımını yangın yönetmeliğine uydurabilmiş.

860-880 Lake Shore Drive’ın önemli özelliklerinden biri de prefabrike parçalar ile inşa edilmiş olması. Cephe inşası sırasında, 4 pencereli birimler tasarlanmış ve bu birimler yukarıdan iki kolon arasında takılarak cepheye yerleştirilmiş. Bu sayede birbirine kontrast oluşturan siyah çelik ve cam elemanlar tekrar ederek cephede şık bir örüntü oluşturmuş.

Wikimedia Commons

Mies, yapının inşa edilebilirliğini tasarımın en önemli parametrelerinden biri haline getirmiş. Böylece yapının kusursuz grid tasarımı ortaya çıkmış. Taşıyıcı sistemden, cephe detaylarına; pencere kayıtlarından iç mekan organizasyonuna kadar 860-880 Lake Shore Drive tamamıyla kusursuz bir düzene sahip.

Plan

Ludwig Mies van der Rohe’nin başka yapılarını incelemek için Barselona Pavyonu, Farnsworth Evi, Lafayette Park ve Seagram Binası yazılarına göz atabilirsiniz.

The post 860-880 Lake Shore Drive appeared first on Arkitektuel.

Farnsworth Evi (Farnsworth House), 1951 yılında arasında Amerika’nın Plano kentinde tamamlanmış, Dr. Edith Farnsworth için bir haftasonu evi olarak kurgulanmış konut yapısı. Mies Van der Rohe tarafından tasarlanan ev, mimarlık tarihinde oldukça önemli bir yere sahip; 20. yüzyılın süsten uzak, kesin geometri ve simetriyi essas alan rasyonel mimari anlayışla (Uluslararası Üslup olarak da geçer) ortaya çıkmış. Geleneksel yapı dilinde, yarattığı şeffaflık, askıda durma hali ve yalın yapı elemanları ilkeleriyle köklü değişikliğe yol açan bir dile sahiptir Farnsworth Evi.

© National Trust for Historic Preservation

Mies Van der Rohe, kendi tüm mimarlık serüveninde üç konuyla uğraşıyor: serbest mekan, taşıyıcı iskeletin ifade en birleşme noktaları sorunları ve demir konstrüksiyon teknik çözümleri. Dünyaca ünlü yapısı Farnsworth Evi de bunları çözdüğü ve aktardığı en önemli eserlerinden. İlk olarak, Van der Rohe’nin Bauhaus için tasarladığı mobilyalar ve Barselona Pavyonu’ndan sonra ortaya attığı serbest mekan arayışının, total mimarinin sağlanabildiği yapı. Ev incelendiğinde iç mekanın taşıyıcılardan tamamen ayrıldığı, tüm cepheler yukarıdan aşağıya cam olup çevresine açılan bir evin oluşturulduğunu görmek mümkün. Yapı, dışarıdan 2 sıra kolonla destekleniyor; ne cephe ne de iç mekan hiçbir taşıyıcıyla kesintiye uğratılmamış.

Total Architecture – Total Mimari: Nötralize edilmiş serbest mekan arayışı. 20. yüzyıl mimarisinde tek başına bir dönem sayılabilecek Mies Van der Rohe’nin yapılarında yakalamaya çalıştığı mekan algısı. Total mimaride amaç, taşıyıcılar tarafından bölünen iç mekandan tamamen kurtulmak, özgür bir iç mekan yaratmak.

Plan

Farnsworth Evi’nin platformlar üstüne oturtulduğunu görüyoruz. Amaç her iki plağın da toprakla temasını keserek yüzme efektini vermek. Evi oluşturan yatay düzlemler (döşeme ve tavan) ve doğada salınan 8 adet taşıyıcı, buna katkı sağlayan yapısıyla arazide asılı duruyor. Mies bunu yatay ve dikey elemanları birbirine bağlamama, döşemeleri kendini taşıyan dikmelerle kaynaştırmama ile çözüyor; dikmeler yalnızca yüzeysel olarak temas ediyor döşemelere. Sonucunda binayı oluşturan her eleman tüm sadeliğiyle ayrı ayrı duruyorlar alanda; geleneksel inşaat tekniğindeki gibi tek bir eleman haline gelmeyerek. Yapı da sessizce yerinden kaldırılmış, uçan bir öge oluyor.

© Chicago Architecture Foundation – CAF

Evin yapıldığı yıllara, 1940’lara kadar mimaride strüktürel açıdan önemli bir gelişme gerçekleşmemişti. Düşey taşıyıcı elemanlar ile yatay taşıyıcı elemanların birbirinin üstüne binerek kenetlenmesi dışında taşıyıcının kurgulanabileceği başka bir teknik bilinmiyordu. 1940’larda ise ‘kaynak’ kullanımıyla tarihte ilk kez bu düşey ve yatay elemanlar yanyana bir birleşim detayı gösterebilecek hale geldi. İki elemanda kendi formunda, fakat tek bir öge olarak çalışmaya başladı bu teknikle. Mies Van der Rohe’nin istediği de buydu: ayrı gözüken, bünyeleri bir taşıyıcı elemanlar. Bu tekniğin kullanımına, Farnsworth Evi ile başlanmış oldu. Önceki sistemle farkı, Mies’in gözünde, binayı algısal olarak birliğe itmesiydi. Farnsworth Evi’nde iki önemli algı yıkıldı bu teknik konuda: algısal birlik ve yapının yere bağlılığı.

© Archdaily

Tek kat yükselen ev, 8 tane I profil çelik kolonla desteklenmiş. Çatıyı ve döşemeyi taşıyan sistem, geniş açıklığı geçen yenilikçi strüktürel etkisinin yanında evin mimarisinde çıplak olarak gözlemlenebilen bir öge. Kolonların arasında da yapının en üstünden altına kadar cam cepheleri görüyoruz; evi çevresindeki ormana tamamen şeffaf hale getiriyor. Bu bağlamda Illinois eyaleti’ndeki Farnsworth Evi, Plano’nun doğal çevresine mükemmel bir düzen içinde yerleştirilmiş. Tamamının cam cephelerden oluşması da yapının çevresiyle olan bağlantısını güçlendirmeye yönelik. Ludwig Mies van der Rohe’nin mimari konspetlerinden biri olan doğa ve yapı arasındaki güçlü uyumu sağlıyor.

© Chicago Architecture Foundation – CAF

Camlar, sakin çevresiyle evi bağlarken akla gelen sorulardan biri bir konut mimarisinde aranan özellik olan gizlilik. Mies, bunu evin bulunduğu özel arazideki ağaçlarla sağlıyor. Kendisi bu yaklaşım için şunları dile getirmiş bir röportajında: ‘’Doğa da kendi hayatını yaşamalı. Onu, evlerimizin renkleri ve içerideki mekanizmalarla bozmamalıyız. Üstelik, doğayı, evleri ve insanları büyük bir birlik yaratacak şekilde biraraya getirmeye çalışmalıyız.’’

© Flickr user David Wilson

Platformlar üstünde yükseltmenin arkasında bir başka yaklaşımdan da bahsetmek mümkün. Mies, evin bulunduğu alanda olabildiğinde aydınlık olmasını amaçlamış ve yapıyı yerden yaklaşık 150 cm kaldırıyor. Yere kadar uzanan tek ögenin yalnızca çelik kolonların olması, alanın peyzajının da kesintiye uğramadan devam etmesini sağlamış.

Binanın suya yönelen tarafında binaya teğet ve biraz kaydırılmış yerden 75 cm yükseltilmiş ikinci bir döşeme mevcut. Farnsworth Evi’nin verandası olarak tahmin edilen bu alan, bir taraftan kendi boyu kadar çelik dikmeler bir taraftan ise evin dikmelerine bağlanmış.

© Chicago Architecture Foundation – CAF

Traverten kaplı döşemeleriyle sadeliğine vurgu yapılan evde, profillerden başka düşey eleman kullanılmıyor. Bunun sebebi yukarıda bahsettiğimiz serbest, total iç mekanı sağlayabilmek. Evdeki tek duvar, tuvaleti ayıran duvar. Bu duvar da mobilyaya dönüştürülerek kaydebilmiş iç mekanda. Düşey algı yaratmamaları için de platformalara ve dolayısıyla eve ulaşmak için kullanılmış merdivenler birbirine bağlanmadan, tek tek yatay elemanlar olarak kurgulanmış. Farnsworth Evi’nde düşey ve yatay büyük bir özveriyle birbirinden tamamen koparılıyor; birbirine bağlanarak büyük ve tek kütle etkisine yol açmamaları için.

© National Trust for Historic Preservation

Bulunduğu alanda belirli aralıklarla gerçekleşen sele dayanıklı olması amaçlı da yükseltilen yapı, günümüze kadar birkaç koruma sıkıntısıyla uğraşmış. Sel, iç mekanda zayıf havalandırma ve yüksek maliyet gerektiren ısıtma sorunlarıyla karşı karşıya kalmış Farnsworth Evi, bunlara rağmen şüphesiz sadeliğin kusursuz bir formda işlendiği önemli bir 20. yüzyıl mimarisi örneği. Tasarımındaki mükemmellik, plan düzeninde kurgulanan açıklık ve minimalist yaklaşımıyla gelecek birçok esere ilham kaynağı oluyor. İnsan eliyle yaratılmış kusursuz geometri ve tasarımına arka plan olan düşüncelerle Mies de kendinden sonraki 30 yıla yön veren mimari düşüncelerini aktarıyor bu başarısıyla.

The post Farnsworth Evi appeared first on Arkitektuel.

Ludwig Mies van der Rohe’nin modernist mimari fikirleri doğrultusunda 1958 yılında New York’ta tasarlanan Seagram Binası aynı zamanda Mies van der Rohe’nin ilk gökdelenidir. Gökdelenleri ile meşhur Manhattan silüetine van der Rohe’nin bir dokunuşu olan Seagram Binası, 38 katlı bir ofis binasıdır.

© Flickr – Ben Penthrear

Ludwig Mies van der Rohe, gökdelen mimarisi ile ilgili düşüncelerini şu sözlerle açıklamaktadır:

“Gökdelenler kendilerini, inşaat süresince kaba strüktür dokuları ile ele verir. Dev çelik örgü etkileyici gözükür. Dış duvarlar yerine koyulmaya başladığında, tamamen sanatsal tasarıma dayanan strüktürel sistem, anlamsızlık kaosunun ve entipüften formların arkasına saklanır. Bu eski formların sorunlarını çözmekle uğraşmak yerine, çok yeni sorunların niteliğinden yeni formlar geliştirmeliyiz. Dış duvarlar yerine bina iskeletini hafiflettiği için bugün daha kullanışlı olan cam kullanıldığında, yeni strüktür prensiplerini net bir şekilde görebiliriz. Cam kullanımı yeni çözümler getirir.”

©375parkavenue.com

Bu fikirler doğrultusunda, van der Rohe’nin kafasında bir modern gökdelen kurgusu vardır. Bu kurgu Seagram Binası ile hayat bulmuştur. Mies van der Rohe, Pritzker ödüllü ünlü mimar Phillip Johnson ile bir araya gelerek Seagram Binası’nı tasarlamıştır. Yapının giydirme bronz ve siyah renkli camdan oluşan cephe tasarımı, gökdelenin en üst noktasına kadar devam etmektedir. Bu cephe tasarımı, yapının üzerine oturduğu alanın geniş granit zemini ile birbirlerini tamamlamaktadır. 

Gökdelenin yapımı toplam 36 milyon dolara malolmuştur ve bu bağlamda zamanının en pahalı yapılarından biridir. Binanın inşasında kullanılan malzemelerin kalitesinin yüksek tutulması ve gökdelene katılan modern detaylar, yapıyı özel kılmaktadır. Yapının iç dekorasyonunda bronz, mermer ve traverten taşı gibi önemli ve şık malzemeler tercih edilmiştir.

Seagram Binası’nın en önemli tasarım detaylarından biri cephesi. Mies van der Rohe, istediği dış görünüşü sağlayabilmek için yapının cephesini oldukça detaylı bir şekilde tasarlamış. Gökdelenin cephesinde dikey olarak devam eden bronz elemanlar aslında taşıyıcı özelliğe sahip değil. Ancak mimar, bu bronz cephenin taşıyıcvı bir iskeletmiş gibi görünmesini istemiş. Mies van der Rohe her ne kadar süsten uzak, yalın bir mimari dile sahip olsa da yapının bu kısmında, bronz cephe elemanlarını bir süs parçası olarak kullanmış.

Lobinin üstündeki ofis alanlarının dekorasyonu Phillip Johnson tarafından yapılmış. Esnek kat planlarına sahip olan bu ofis alanları kullanım şekline göre değişiklik gösterebiliyor. Cephede kullanılan gri topaz cam kaplama sayesinde, ofis alanları zeminden çatıya kadar uzanan pencerelere sahip. Bu geniş pencereler, çalışma mekanlarının içine olabildiğince gün ışığı alınmasını sağlıyor. Gri topaz aynı zamanda ısı ve güneş korunumu da sağlamakta. 

Lobi Planı

Mies van der Rohe, Seagram Binası’nı üzerinde bulunduğu caddenin yaklaşık 30 metre gerisine taşıyarak, gökdelenin altında kamusal bir meydan oluşturmuştur. Binanın Manhattan’ın en işlek caddelerinden biri üzerinde bulunması, bu kamusal meydanın önemini daha da arttırmakta. Meydana yerleştirilen iki çeşme ise bu alana daha da çekicilik katıyor.

Seagram Binası, Kanada’lı Seagram & Sons firması için tasarlanmış bir ofis binası. Ancak yapıyı pek çok önemli firma ve kuruluş aynı anda kullanmakta. Yapı, pek çok kurumsal şirkete ev sahipliği yapıyor. Yapı günümüzde hala New York’un en önemli mimari eserlerinden biri olarak anılıyor.

The post Seagram Binası appeared first on Arkitektuel.