©Laurian Ghinitoiu

İsveç, Stokholm’de Gardet isimli geniş park alanının yanında bulunan, BIG’in (Bjarke Ingels Group) geçtiğimiz gün hizmete açılan 79&Park projesi, bir tür toplu konut projesi. Ekibin dünya çapında tanınır hale gelmiş konut dokusu kurgusunu yansıtan en güncel örneklerden olan yapı, parkın yanında çevresine saygılı yapay, pikselli bir konut dağı.

©Laurian Ghinitoiu

79&Park, BIG ekibinin sıkça yönelidiği konut projeleri gibi, yakınındaki çevreye -bu yapı için geniş bir park- hassas bir yaklaşımla saygılı bir form yaratıyor. Ekibin yarattığı konut alanı, içinde bulundurduğu her bir konuta farklı ve eşsiz bir manzara sunarken konut mimarisinde kural dışı ve incelikli bir kurgu ortaya koyuyor. Proje, etrafındaki çevreye tasarımıyla cevap veriyor. Yapı, kuzeybatı ve güneydoğu noktalarında köşelerinde komşularının yüksekliklerine uymak için yüksek. Parktan uzak ve kötü manzaralara sahip bu köşelere böylece olağanüstü mazaralar kazandırılabilmiş.

©Laurian Ghinitoiu

Yapının güneybatı köşesi, Gardet isimli parka uzanıyor. BIG, yapının bu kısmında, yapıyı alçak tutarak, yapılı çevre ve doğa arasında insancıl bir sınır yaratıyor. Bu sınır, yapının en alçak noktasını oluştururken aynı zamanda burayı bir kamusal platform haline getirmiş. Platform, 270 derecelik açıyla parkın peyzajına bakıyor ve konutların büyük bir kısmı için park manzarasının oluşmasını sağlıyor. BIG ekibinin bu köşedeki yarattığı hareket aynı zamanda konut yapısının ortasındaki avlunun bolca güneş ışığı alabilmesin imkan sağlamış. Gardet parkının yemyeşil dokusuna saygılı bir yaklaşım olarak, 79&Park’ın kütle algısı konutların insan ölçeğinde yarattığı pikselli gibi görüntüyle hafifletiyor.

Diyagram

Kütlenin bu şekilde manipülasyonu, çevresine daha organik yerleşen bir yapının oluşmasını sağlayıp aynı zamanda etrafta bulunan peyzajı da vurguluyor. BIG bu nedenle yapının kendi yarattığı topoğrafyanın da daha kontrollü olmasını amaçlamış.

Prefabrik elemanların yapıda kullanımı, projede hem kütlenin daha kontrollü büyüyebilmesini hem de daha ekonomik bir yapım sürecini doğuruyor. Prefabrik elemanlar, standart ölçülerde geldiği için yapıya eklenen her elemanda kütlenin ne kadar büyüyeceği biliniyor ve istenen konut sayısıyla süreç buna göre kontrol ediliyor.

©Laurian Ghinitoiu

Bjarke Ingels Group, dünyanın çeşitli yerlerinde birçok konut projesine imza atmış bir ekip. Ekibin bu tür yapılarını kurgularken dikkat ettiği en önemli noktalardan biri yapının ekonomik bir sürece sahip olması. Bunu Bjarke Ingels’in ilk projelerinden biri olan VM Evleri’nin anlaşma sürecinde de açık şekilde görmek mümkün. Bir başka etken de konut alanlarının yalnızca insanları hapseden devasa kütleler olmaması için yeşil alanın yapıya dahil edilme isteği. 79&Park’ın ve yine aynı ekibin New York’taki rezidans projesi VIA 57 West’in sahip olduğu avlular gibi. Bu iki projenin benzer yanlarından bir başkası da maksimum sayıda konuta manzara yaratma isteğiyle şekillenen form.

©Laurian Ghinitoiu

79&Park’ta dış cephe kaplaması olarak ahşap tercih edilmiş. Yapı bütünüyle yalnızca ahşap ve camdan oluşuyor. Bu cam ve ahşabın yakaladığı uyuma teras bahçeleri ve avluyla yeşil ekleniyor. Yapının ahşap tercih edilmesinin sebebi malzemenin hem soğuk İsveç iklimine tipik bir yaklaşım olması hem de daha doğal ve sıcak bir görünüme sahip olması. Konutların balkonlarında kullanılan gölge elemanları da ahşap tercih edilmiş. Güneşten korunma buna ek olarak birimlerin berlirli yerlerde şaşırtma yapılarak yerleştirilmesiyle sağlanmış.

©Laurian Ghinitoiu

79&Park, yakınında bulunan park alanının projenin kütlesini tanımlama sürecinde önemli bir girdi oluşu ve yaratılacak avluyu ve yapıya dahil olacak tüm konutların buna göre olan kurgusunun, yine park esas alınarak şekillenmesiyle farklılaşıyor. Ekibin tamamlanmış en güncel yapılarından biri olan toplu konut, 8 Kasım 2018’de açıldı.

The post 79&Park appeared first on Arkitektuel.

Cinnah 19, Ankara’da Cinnah Caddesi üzerinde bulunan, 1957’de tamamlanmış bir yapı. Nejat Ersin tasarımı olan konut yapısı, dönemimin en başarılı modern mimari örneklerinden birisi ve bugün de hala Türkiye’deki olağanüstü yapılardan bir tanesi. Modern yaşam ve konut mimarisinin en önemli örneklerinden Le Corbusier’in Unit d’Habitation adlı yapısından esinlenildiği düşünülen tasarım, aynı zamanda Oscar Niemeyer, Lucio Costa ve Durrel Stone gibi önemli modernizm mimarlarının izlerini taşıyor. 

© House Beautiful

1954’te Meydanlar Müdürlüğü İşleri Kooperatif Binası olarak tasarlanmaya başlanan yapı, Türk mimarlık tarihinde oldukça önemli bir noktaya sahip. Bugün hala ‘deneysel’ olarak nitelendirilebilecek bir tasarım olan Cinnah 19, topoğrafyayı olduğu gibi bırakan, her  kullanıcı için dubleks apartman tasarlayan, burayı kullanacak toplumun günlük hayatını hesaba katan ve bunun için toplanma/sosyalleşme alanları yaratan bir proje olmayı hedefliyor. Tasarım sürecindeki bu prensipler, yukarıda ismi geçen modernizmin en önemli temsilcileriyle paralellik gösteren noktaları projenin.

© Ustamdan

Yapı dikdörtgen biçiminde bir plan şemasına sahip. 15 dubleks ve 2 normal apartman dairesi bulunduran yapı, 5 katlı bir bina. Bunun yanında ortaklaşa kullanılan bir bahçe alanı, dinlenme alanları, teras ve depo alanları mevcut. Bu bağlamda Cinnah 19, güneşlenme terası, çatıda yer alan yüzme havuzu gibi dönemine göre ütopik ortak kullanım alanlarına sahip modern bir yapı.

Sokağa dikey hareket getiren, kolonlar üstünde yükseltilmiş, kuzeye ve peyzaja döndürülmüş yapı, bu yaklaşımla alanın yerleşimini bozmamayı hedeflemiş. Yapının kuzey ve güney cepheleri yine bu yaklaşıma göre fonksiyonlarına ayrılıyor.

© Leyla Yıldız

Kuzey cephe, dairelerin hücresel geometrisini gözler önüne seren bir cephe. Buna karşılık apartman içindeki sirkülasyonu sağlayan koridorların hepsi güney cepheye yerleştirilmiş. Bu cephede de koridoru kapatacak oldukça özgün bir güneş kontrolü sağlanıyor. Yapıya karakterini veren, apartman koridoruna eşlik eden ve cepheyi oluşturan geometrik bir düzene sahip yarı açık duvar. Bu cephenin tasarımı aynı zamanda döşemede siyah-beyaz mozaik kullanımıyla zenginleştirilmiş. Burada dikkat çekilmesi gereken nokta modernist mimarinin endüstrileşmiş yapım materyalleri ve bu yoğun üretime bağlı bir yanının olması. Bu ortak tutum, mimaride özgürlüğü simgeleyen bir yaklaşım aslında.

© House Beautiful

Yapıldığı yıllarda Cinnah 19, bulunduğu caddeden şehrin görüntüsüne hakim bir yapıymış. Bu nedenle ortak alanlar bu manzaraya yönelen kuzey kısımlarda toplanıyor. Geniş balkonlar da hem bu manzaraya bakıyor hem de yaşam birimlerini dış dünyaya bağlıyor.

Yapının dikey efektini arttıran iki öge: iki kat uzuğunluğundaki balkonlar ve aslen yapının topografyayı ellememesi için yapının kolonlar üzerinde yükseltilmesi. Proje, hem kendi içinde hem de bulunduğu çevrede toplumu düşünüyor.

Teras

Yapıya terastaki havuz, 1958 yılında eklenmiş ve 1967 yılına kadar kullanılmış. Zamanına göre ütopik ortak alan kurgulayan terasta bir bar, şömine, duşlar, kabinler ve tuvaletler bulunuyor. Terasın büyük bir kısmı da kamusal bir alan olarak düşünülmesinden dolayı geniş bir kanopi ile kapatılmış: havuz ve solaryum (güneşlenme alanı) kısmı hariç. Bu geniş ortak alanda Nejat Ersin’in hedeflediği, konut birimleriyle yakalanmış sakinlik ve bireyselliği dengelemek. Bugün maalesef teras toplumsal kimliğini kaybetmiş, kullanılmayan bir halde

© Vitra Çağdaş Mimarlık Dizisi

Cinnah 19’u ortaya çıkaran önemli noktalardan birisi, Türkiye’de 1935’lerde bazı projelerle başlayan kooperatifler. 1948’de ise bunun gittikçe artmasıyla toplu konutlarda oldukça başarılı sonuçlar elde edilmiş olması. Bazı ödeme durumlarını ve birtakım örgütlerle ortak çalışmalarla konut elde edimini kolaylaştıran bir yasa aslında. Yasa, toplu konut birimlerine belirli standartlar getiren ve bunu konut kooperatifi kuruluşlarıyla uygulayan bir süreç yaratıyor.

Cinnah 19 da bu sürecin örneklerinden bir tanesi. Yapı, bu standartları özel bir mimariye sahip olarak gösteriyor. Tasarımındaki geometriye esas alan kısımlar, kütlesi, lokasyonu ile yapı bu ortak kullanım ve standardizasyonun oldukça gelişmiş bir şekilde tasarlanabileceğinin göstergesi.

Aksonometrik

Yapı şu anda Mimarlar Derneği 1927 tarafından, iki dubleksin yenilenmesiyle, mimari bir mekan oluşturuyor Ankara’da. Mimarları ve özellikle genç mimarları çeken bir nokta haline getirilmiş yapı. Dernek, aynı zamanda orjinal kimliğini koruyan bu yapının yenilenmesine ve yeniden değerlendirilmesine dikkat çekiyor. Cinnah 19, Ankara’nın modern mimarisini yansıtan güçlü örneklerden bir tanesi ve mimarlıkla ilgilenenler için Türkiye’de kesinlikle görülmesi gereken bir yapı.

Kaynaklar: 

1. “Öğrenci İşi: Cinnah Apartmanı’nda Bir Gezinti: Cinnah 19”. 24 Ocak 2017. Kot Sıfır. <http://kot0.com/ogrenci-isi-cinnah-apartmaninda-bir-gezinti-cinnah-19/>
2. Aslan, Jeyan İdil. “Cinnah 19”. 14 Kasım 2016. Ustamdan. <http://ustamdan.com/en/Home/Post/51#>
3. Yıldız, Leyla. “Cinnah 19 : A Modern Apartment”. 16 Ocak 2014. 
4. Cengizkan, A., 2002. “Cinnah 19: Utopik mi Gerçek Modern mi?”. Mimarlık Dergisi.

The post Cinnah 19 appeared first on Arkitektuel.