Çanakkale ili sınırları içinde Gelibolu Yarımadası’nda bulunan Çanakkale Şehitleri Anıtı, 1915’te I. Dünya Savaşı sırasında Çanakkale Savaşları şehitleri anısına yaptırılan anıttır. Feridun Kip, İsmail Utkular ve Doğan Erginbaş’ın tasarımı olan Çanakkale Şehitleri Anıtı, Çanakkale Boğazı’na bakan, Morto Koyu önündeki Hisarlık Tepe’ye konumlandırılmış. 1954 yılında yapımına başlanan anıt, 1960 yılında ziyarete açılmış.

Anıt, I. Dünya Savaşı sırasında Gelibolu Yarımadası’nda tarihin gördüğü en kanlı savaşlardan biri için yaptırılıyor: savaşta yaklaşık 205.000 İngiliz, 47.000 Fransız ve 213.882 Türk askeri şehit oldu. Savaş sonrasında yoğun zaiyat nedeniyle ölen askerlerin defnedilmesi savaşın iki tarafı için de büyük bir sorun haline gelmiş ve Gelibolu’nun dar alanına biriken binlerce şehit, toplu mezarlara gömülmüş. Bunun üzerine Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan (30 Ekim 1918) sonra İngilizler tarafından farklı konumlarda farklı mezarlar ve anıtlar yaptırılmış. Ardından Lozan Antlaşması’ndan (24 Temmuz 1923) sonra da, Fransızlar ve Yeni Zelandalılar da şehitleri adına mezarlık ve abideler yaptırmış. Bu tarihe kadar (1930) Türk şehitler için ise harhngi bir anıt oluşturulmamış.

©Wikimedia Commons

Türk şehitleri adına ilk abide savaştan tam 19 yıl sonra, 1934’te dikilmiş: Mehmet Çavuş Abidesi. Bu tarihten sonra 1943 yılında Milli Savunma Bakanlığı tarafından Çanakkale şehitleri için bir anıt yarışması açılmış. 1944’te 37 projenin katıldığı yarışmada İstanbul Teknik Üniversitesi’inde öğrenci olan Feridun Kip, Doğan Erginbaş ve İsmail Utkular’ın önerisi yarışmayı kazanmış. Fakat üçlünün projesi, maddi imkansızlıklar nedeniyle uzun bir süre boyunca hayata geçirilmemiş. 1952 yılında anıtın yapımının tekrar gündeme gelmesiyle daha önceki yarışmanın kazananı olan ekibin önerisinin gerçekleştirilmesi kararlaştırılmış ve bugünkü Çanakkale Şehitleri Anıtı ortaya çıkmış.

Plan ve Vaziyet Planı

Feridun Kip, Doğan Erginbaş ve İsmail Utkular’ın tasarımı, üzerinde 25×25 metrelik kaide yer alan ve bu kaidenin 4 kalın beton ayak üzerine oturtulduğu bir anıt. Kare kaideyi taşıyan bu 4 kalın betonarme ayak 7,5 metre genişliğinde ve aralarında da 10 metre mesafe bulunuyor. Böylece toplamda 41,7 metrelik yüksekliğe ulaşan yapının ayak izi tümüyle 62,5 metrekarelik bir alanı kapsıyor.

Tasarımcıların amacı, cüssesiyle ziyaretçilerini ve uzaktan anıtı izleyenleri etkileyecek bir anıt oluşturmak. Ekibin mimarları bu tasarımı gerçekleştirirken Roma döneminden gelen zafer takı formundan esinlendiklerini belirtiyor. Feridun Kip, Doğan Erginbaş ve İsmail Utkular’dan oluşan ekibe göre Çanakkale Şehitleri Anıtı, klasik Roma’nın getirdiği zafer takının farklı bir yorumunu ortaya koyuyor.

©Canakkale Travel

Tasarımın ilginç noktalarından biri ekibin, anıtın uzaktan Mehmetçiğin “M” harfi şeklinde gözükmesi isteği olsa da mimar Doğan Erginbaş’ın ifadesiyle anıt “tüm coğrafyalardan gelen şehitlerimizin toplu bir şekilde göğe yükselişini” temsil eden bir yapı. Anıtın kalın dört ayağında toplam sekiz adet rölyef bulunuyor. Rölyeflerden denize bakan dördü deniz savaşlarını, karaya bakan dört tanesi ise kara savaşlarını anlatıyor. Bu rölyefler, 2002 yılında tamamlanmış ve 2004 yılında alana 45 metre uzunluğunda yeni bir rölyef daha eklenmiş. Ziyaretçiler alana geldiğinde bu noktadan geçip, anıtın başlangıcına ulaşıyor. Anıtın girişinde ise 1992’de yılında eklenen sembolik bir şehitlik karşılıyor ziyaretçileri.

Yapım Aşaması

Anıtın inşaatı için ilk olarak bir komite kurulmuş. Bu komitede çıkan karar sonucu anıtın betonarme olarak inşasına ve bu betonarmenin üzerinin granit kaplanmasına karar verilmiş. Bunun üzerine Çanakkale Şehitleri Anıtı’nın inşasına 17 Nisan 1954’te başlanmış. İlk yapım sürecinde malzemelerin bozuk ve kalitesiz olduğu tespiti edildikten sonra anıtın yapımı durdurulmuş. Daha sonra yardım paralarıyla tekrar başlayan anıt, 12 metre kadar yükseldiğinde maddi imkansızlıklar nedeniyle yapımı tekrar durmuş. Ardından 18 Ocak 1958’de ülke çapında yayın organlarıyla da desteklenen bir yardım kampanyasıyla yapım tekrar başlıyor ve 4 ayaktan oluşan gövdenin inşaatı 18 Eylül 1959’da tamamlanmış. Daha sonra anıt, 21 Ağustos 1960’de açılmış. Çanakkale Şehitleri Anıtı’nın son halini alması ise 2005 yılında girdiği restorasyondan sonra 2007 yılını bulmuş.

©Canakkale Travel

1971’de Çanakkale Şehitleri Anıtı’nın altına bir savaş müzesi açılmış. Burada destansı Çanakkale Savaşları’ndan kalma kalıntılar ve savaşa dair dokümanlar sergileniyormuş. İsmi Savaş Eserleri Müzesi olan bu müzenin içeriği daha sonra açılan bir yarışmayla Peb Mimarlık’ın tasarımı olan Gelibolu Kabatepe Simülasyon Merkezi‘ne taşınmış.

The post Çanakkale Şehitleri Anıtı appeared first on Arkitektuel.

Cesar Pelli tarafından tasarlanan ve inşaatı 1998 yılında tarafından tasarlanan Petronas İkiz Kuleleri, islam mimarisinden, modernizm akımından ve Malezya’nın geçmişinden izler taşıyan bir yapı. 2018 yılı itibariyle dünyanın en yüksek ikiz kuleleri ünvanını elinde bulunduran Petronas İkiz Kuleleri, inşa edildiği 1998 yılından 2004 yılına kadar dünyanın en yüksek gökdeleni olarak kaldı.

Wikimedia Commons

Petronas İkiz Kuleleri’nin dünyaca bilinmesinin sebebi yalnızca akıl almaz yüksekliği değil. 452 metre yüksekliğindeki devasa yapı, Malezya’daki dominant islam kültürünün mimari bir temsilcisi olarak görülüyor. Pelli’nin islam motif ve sembollerini tasarımın tamamına entegre etmesi, binaya sembolik bir değer kazandırıyor. Bu sayede Kuala Lumpur, Malezya ve dolayısıyla İslam kültürü pek çok mimar ve takipçinin radarına girmeyi başarmış.

Wikimedia Commons

Pelli, binanın plan şemasını, İslam kültüründe sıkça kullanılan, iki karenin üst üste gelerek oluşturduğu ve ortasında bir yuvarlak bulunan Rub El Hizb motifi üzerinden kurgulamış. İki kule de bu plan düzeni sayesinde 8 kenara sahip.

Kulelerin her birinde toplam 76 asansör bulunuyor. Kuleler topman 32,000 adet pencereye sahip ve bu pencerelerde kullanılan lamine camlar sayesinde binanın içine zararlı UV ışınları giremiyor. Cami minarelerini andıran kulelerin antenleri ise 73.5 metre yüksekliğinde.

© Flickr – einalem

Yapının en dikkat çeken özelliklerinden biri de 41 ve 42. katlar arasında bulunan ve iki kuleyi birbirine bağlayan 58 metre uzunluğundaki çelik köprü. Bu köprü acil durumlarda bir yangın çıkışı olarak kullanılması amacıyla tasarlanmış. Her iki kuleye de tam olarak bağlanmayan bu köprü bu sayede yoğun rüzgar ve deprem durumlarında iki kuleden de ayrı hareket edebiliyor. Aynı zamanda köprü, kuleleri ziyaret etmek isteyen kullanıcıların çıkabildiği en yüksek nokta.

Wikimedia Commons

Petronas İkiz Kuleleri, strüktürel açıdan derslik bir yapı. Kuleler, dünyanın en büyük temelinin üzerinde yükseliyor. Yerin yaklaşık 120 metre aşağısında bulunan binanın temeli, eşi görülmemiş bir derinlikte. Çoğunlukla böylesine yüksek yapılarda çelik taşıyıcı elemanlar tercih edilir ancak Petronas İkiz Kuleleri’nde üstlenici firma çelik ile çalışmak istememiş. Bu nedenle yapıda çok dayanıklı betonarme taşıyıcı elemanlar kullanılmış. Ayrıca yapının kıvrımlı şekli sayesinde kulelerin üzerine düşen rüzgar yükü bir miktar azalıyor.

Wikimedia Commons

Her ne kadar Petronas İkiz Kuleleri dünyanın en yüksek binası ünvanını yitirse de, kuleler hala Kuala Lumpur’un en önemli ikonları. Yapı 1998 yılında tasarlanmasına rağmen günümüzde de en etkileyici modern gökdelenler arasında yer alıyor. Kuleler, pek çok kişi tarafından Dünya Ticaret Merkezi – İkiz Kuleler’e benzetiliyor.

The post Petronas İkiz Kuleleri appeared first on Arkitektuel.

Toplam 6 farklı yapıdan oluşan Messner Corones Dağ Müzesi (Messner Mountain Museum) projesinin altıncı ve son yapısı olan Corones, Zaha Hadid ve Patrik Schumacher tarafından 2015 yılında tasarlandı. İtalya’nın Güney Tyrol bölgesinde bulunan Kronplatz platosunun zirvesinde bulunan yapı, mimari ve topoğrafya ilişkisinin en önemli örneklerinden birini sunmaktadır.

©inexhibit.com

Zaha Hadid tarafından tasarlanan dağ müzesi, sıradışı mimarisiyle ziyaretçilerine eşsiz bir deneyim sunmaktadır. Ziyaretçilerin dağların içindeki büyük mağaralarda dolaşması ve topoğrafyanın içini keşfetmesi konseptiyle yola çıkan Zaha Hadid, müzeyi Kronplatz platosunun en yüksek noktasına gömülmüş ve zirvenin iki ucundan konsol çıkacak şekilde tasarlamıştır.

©Werner Hurtmacher

Konsol platformlar, seyir terasları olarak tasarlanarak ziyaretçilerin Alpler’in eşsiz manzarasını deneyimlemesini sağlamıştır. Yapının içerisinde ise kot farklılıkları ve değişken kat yükseklikleri ile ziyaretçilerin mağara deneyimini yaşaması sağlanmıştır.

©inexhibit.com

Müze kompleksi toplam 3 büyük hacimden oluşmaktadır. Bu hacimler, Alpler’in taşlık, sert ve pürüzlü dokusuna karşı bir söz oluşturarak yumuşak ve organik bir yapıya sahiptir. Bu kavisli yapılarda cam elyaf takviyeli beton kullanılmıştır. Beton, yapının içinde bulunduğu peyzaj ile uyumu açısından da tercih edilmiştir.

Messner Corones Dağ Müzesi, haftanın 7 günü hizmet vermektedir.

The post Messner Corones Dağ Müzesi appeared first on Arkitektuel.