©Mari Luz Vidal

Labirent Ev (Labyrinth House) olarak da anılan Casa Sublim (Sublime House), Gaudí’den sonra en önemli Katalan sanatçılarından biri olarak anılan Xavier Corberó’nun kendi için tasarladığı ev. Barselona’da Esplugues de Llobregat kentinin banliyö bölgesine konumlandırılmış olan ev, 32 kilometrekare alana yayılmış 9 yapıdan oluşuyor. 1968’de araziyi aldıktan sonra Corberó’nun onlarca yıl yapım sürecinde kalan evi, bugün bu büyük alana yayılmış bir dizi bina ve avlunun yarattığı bir labirent.

©Salva Lopez

Aslen bir heykeltıraş olan Corberó’nun tasarımlarında hedefi sonuç ürünün daime şairane bir eser ortaya koyması. Sanatçının heykelleri ve enstalasyonlarında sürdürdüğü bu anlayış, Casa Sublim’e de yön veriyor. Sanatçı, evin onlarca yıl yapım ve tasarım aşamasının devam etmesini buna bağlıyor. Casa Sublim, Corberó için onun hayatının 40 yılını alan bir keşif niteliğinde. Sonuçta ortaya çıkan bu ‘Katalan labirenti’, dış strüktürdeki katmanlı kemerler ve Escher’ın çalışmasında görülebilenleri anımsatan merdivenlere, sanatçının sürrealist dostu Salvador Dali’nin etkisini akıllara getiren şaşırtıcı iç mekanlara sahip, ayrıntılı ve eğlenceli formlardan oluşturulmuş bir ev. 

©Jerome Galland

Casa Sublim’i oluşturmak için öncelikle alanda önceden varolan ve harabe halinde dokuz endüstriyel yapı evin birimlerine dönüştürülmüş. dönüştürülmüş. Bu eski yapıların dış duvarları ise etrafındaki vahşi çevreyi ve su ögelerini komuta edici heykeller olarak kurgulanmış. Heykeller, farklı yüksekliklerde istiflenen geometrik beton strüktürler. Asmayla kaplı binalarda ise bu strüktürler, yüzer basamaklar gibi detayları ortaya çıkaracak kontrastlı kavisli kemerler olarak karşımıza çıkıyor. Kemerlerle oluşturulan heykelsi dış görünümün iç mekanları oluşturulurken sanatçının düşüncesi ise insan eliyle yapılmış mağaralar dizisi yaratmak olmuş.

©Mari Luz Vidal

İç mekanları ağırlıklı olarak bembeyaz mağaralar gibi kurgulayan Corberó, 9 harabeyi evin stüdyolarına, yaşam alanlarına, sanatçı konutlarına -on yatak odası ve banyo- dönüştürüyor. Bu mekanların hepsi Corberó’nun kendi çalışmaları ve sanatçının koleksiyonu olan, çok sayıda hikaye anlatan nesnelerle dekore edilmiş. Sanatçı tüm evi kurgularken materyallerin doğasına saygı duyan bir tasarım hedefliyor. Evde kullanılan beton ve ahşap gibi materyallerin her biri kendi pürüzlü doğasını ortaya çıkaracak şekilde kullanılıyor. Eseleri gibi Casa Sublim’de de ‘şiirsellik’ yakalama hedefindeki Corberó tasarımda kullanılan materyallerde, materyalin kendi doğasına saygı olarak değerlendirdiği, dürüstlüğü en önemli ögelerden biri olarak görüyor.

©Mari Luz Vidal

Evin cepheleri de sürekli değişen ışık ve yine şiirsel yansımalar yaratan kemerli ve sekizgen pencerelerle kurgulanmış. Evden dışarı her bir bakış, yeşili ve içeri giren ışığı maksimize edecek şekilde düşünülmüş. Sanatçının başyapıtı olarak anılan evdeki açıklıklar, doğal ışığın mekanları güzelce aydınlatmak için evin iç mekanlarına nasıl doluştuğunu ustaca yorumlayan bir anlayışla ele alınmış. Casa Sublim’in merkezinde ise tavandan aydınlanmasıyla etkileyici bir atmosfere sahip 6 katlı cam bir atrium bulunuyor. Corberó’nun yaşadığı yer olan bu ‘kule’ de, sanatçının kariyeri boyunca topladığı eserlerle donatılmış.

©Salva Lopez

Evine bir çeşit günlük gibi davranan Corberó’nun eşyaları evin içinde hareketli ve ilgi çekici bir şekilde sergileniyor -bir çeşit galeri ev gibi. İçeride sanatçı, farklı dönemlerin mobilyalarını ve sanatlarını, farklı etnik kökenleri bitakım stil normlarını dikkate almadan coşkulu bir tutarsızlıkla karıştırıyor. Evin içine giren ışığı da bu oyunu dramatikleştirecek bir öge şeklinde kullanıyor. Günboyu değişen günışığı sayesinde ev, içeride büyüleyici yansımalar ve atmosferler yaratıyor. Bunun en etkili gözlemlendiği mekanlardan biri de ‘kule’ kısmı. Sanatçı aynı zamanda doğru ölçekte bir müzikle içeride etkileyici bir akustik de yakalandığını belirtmiş.

©Salva Lopez

Bu devasa alana konumlanan Casa Sublim’i ileride bir butik otele dönüştürebileceğini belirten sanatçı, tasarımını ‘mimari olasılıkların anıtsal bir keşfi’ olarak nitelendiriyor -ayrıca sanatçının  kendi çalışma süreci üzerine yoğun meditasyonu. Corberó tasarımı için, “Bir şeyler inşa etmek için sebepler yaratıyorum, böylece binanın parçalara ayrılmamasını sağlıyorum. Fakat geri kalan her şeyin arkasındaki güdüler estetik, etik ve hatta ilahi.” diyor. Xavier Corberó’nun NOWNESS’ın In Residence serisinde evini anlattığı videoya buradan ulaşabilirsiniz.