Kentte bir tasarı örneği olarak karşımıza çıkan duvar sanatının estetik bir değerden daha fazlasını ifade edebileceğine dair karşılaştığım örnekler, duvar sanatının başka ne gibi açılardan kentliyi ve kenti etkileyebileceğine yönelik sorular sormama neden oldu. Neticede sokakta sanatını icra eden de kentliydi. Sanatçının kendi kentine anlatmak istediğiyle, sanatının kentli ya da dışarıdan gelenler üzerinde ve kentin dönüşümünde ne gibi etkiler oluşturduğu bu çalışmanın temel araştırma konusunu oluşturuyor. Bunun yanında araştırmada, bazı sokak sanatlarının tek bir sanatçıdan farklı olarak, bir grup kentli tarafından yapıldığı örneklere de yer verildi. Çalışmada, kentlilerin bir araya gelerek kenti güzelleştirme amacıyla açmış oldukları bu kolektif sanat atölyelerinin kentliye ve kente olan etkisi de, bir alt araştırma konusu olarak karşımıza çıkıyor.

Kopi-o Self-proclaimed coffee addict, Ernest Zacharevic. Ipoh, Malezya

MARA Teknoloji Üniversitesi’nde görev yapan Siti Syamimi Omar, Dr. Siti Rasidah Md Sakip ve Norizan Mt Akhir’in sokak sanatlarının kentsel yenilenme üzerindeki etkisini, Malezya’nın Ipoh şehri üzerinden açıkladıkları makalelerinde, terk edilmiş kentlerin dönüştürülmesi ve yenilenmesinde sokak sanatlarının alternatif bir yenilenme aracı olarak kullanılabileceğinden bahsediliyor. Omar S., Litvanyalı sokak sanatçısı Ernest Zacharevic’in Ipoh’da gerçekleştirdiği sokak sanatının Ipoh’un yenilenmesi ve dönüştürülmesi üzerindeki etkisini makalesinde şu şekilde açıklamış: ‘’…..Ernest Zacharevic (Georgetown veya Ipoh) tarafından tanıtılan kamusal sanatlar bir fenomen yaratmayı başarmıştır. Ernest, sanat eserlerine yönelik temasını genellikle toplumun günlük yaşamından alarak yerel kültürün eski cazibesini arttırıyor. Eserleri sadece turistlere hitap etmekle kalmadı, yerlilerin de kalbine dokundu ve onları gururlandırdı. Georgetown ve Ipoh’taki kamu sanatı kentsel yenilenmeyi tetikledi.’’

Trishaw. Ernest Zacharevic. Ipoh, Malezya

Omar S., sokak sanatını, fikirlerin, duyguların ve mesajların kamusal mekanda mekanın kullanıcısıyla buluştuğu bir çeşit fiziksel anlatım şekli olarak yorumluyor. Bununla bağlantılı olarak sokak sanatının politik ya da kültürel birtakım manifestolarının olabileceğini de dile getirmiş. Ama makalesinde daha çok sokak sanatının kentin yenilenmesi üzerindeki etkisini anlatmış; bu yenilenmenin yalnızca estetik getirilerinin değil, ekonomik ve toplumsal getirilerinin de var olabileceğinden söz etmiştir.

Evolution, Ernest Zacharevic. Ipoh, Malezya

Ipoh örneği için sokak sanatı, kentsel mekanın görsel kalitesini artıran bir etmen olarak karşımıza çıkıyor. Bu durum, zaman içerisinde hem yerliler hem de turistler için Ipoh’u ilgi çekici bir mekan haline getirmiş. Terk edilmiş, çürümek üzere olan binaların üzerine yapılan duvar sanatları binalara fiziksel birtakım fonksiyonlar yükleyerek binaların sürdürülebilirliğini artırmış. Bu da yanlarından geçen bir yerli ya da turist için binaların dikkat çekici bir unsur olmasına neden oluyor. Bu dikkat çekici unsur, yerlinin yaşadığı yerde bulunan ve herkes tarafından ilgi odağı olan bu sokak sanatlarını sahiplenmesine ve hatta bunlarla övünmesine sebep oluyor.

‘’…. Bir mahalleye kamu sanatının eklenmesi, yerel halkın, kamu sanatını evlerinin bir parçası olarak tanımlamasına yol açar ve halkı  gururlandırır.’’ – Omar, S., 2016.

Bunun yanında, sokak sanatlarının çok fazla turist çekiyor oluşunun, bölgedeki polis denetiminin artmasına sebebiyet vereceğine ve bu yolla sokak sanatının asayişi kuvvetlendireceğine yönelik açıklamalar da yer alıyor. Öyle ki, bölgeye gelen turist sayısındaki artış gözlemi de artıracak, bu durum da daha güvenli bir bölgenin oluşmasına katkı sağlayacaktır. Sokak sanatının estetik ve sosyal etkilerinin yanında ekonomik etkilerinin de var olabileceği Public Art Agency tarafından şu şekilde dile getiriyor:

‘’…Daha önce de belirtildiği gibi, sanatla ilgili işletmeler (galeriler), kafeler, restoranlar, butikler ve oteller gibi yeni işletmeleri barındırmak için daha fazla bina yeniden kullanılacaktır. Daha fazla kalıcı kamu sanatının inşasıyla bu işletmelerin sürdürülebilirliği artacaktır. Miras binalarının otorite yönergelerinin bir parçası olarak uyarlanabilir yeniden kullanımının uygulanması, yeni binaların inşa edilmesi ihtiyacını (yeşil alan geliştirme) ortadan kaldırdığı için inşaat maliyetini düşürecektir. İşletmeler, turizm etkinliği konusunda daha fazla seçenek sunduğundan, kamusal sanat gezilerini desteklemek için dinamik bir ortam yaratır. Bu, şehre gelen turist sayısını artırarak turizm endüstrisini güçlendirecektir. Aynı zamanda turizm yatırımını ve mülk değerini artıracaktır. Kamusal sanat, kültür turizminde yer alan birçok şehir ve kasabanın ekonomik toparlanmasına hayati bir katkıda bulunabilir.’’

Paper Plane, Ernest Zacharevic. Ipoh, Malezya

Sokak sanatının turizm endüstrisini güçlendirmesi, pek çok binanın ticari faaliyet için tekrar kullanılmaya başlanacağı anlamına geliyor. Turistlerin ilgi odağı olan bu eserlerin etrafına açılacak olan kafe, restoran ve otel tipi ticari fonksiyonlar, bölgenin turizm endüstrisi açısından ekonomik olarak kalkınabilmesi için gerekli ortamı sağlıyor. Bu durum Ipoh üzerinden örneklendirilecek olursa, Ipoh’daki otel sayısı 2012 yılında 150 tanedir. Bu sayı, 2008’de Ipoh’daki otel sayısının üç katı kadardır.

Collapse, Aryz. 2016, Heerlen, Hollanda

Bunun yanında yerliler, turistler ve medya tarafından ilgi çeken bu sokak sanatlarının, ekonomik açıdan da katkı sağlıyor oluşu, sokak sanatının yerel market ve mağaza sahipleri tarafından da talep edilmesine yol açmıştır. Öyle ki, yerel market ve mağaza sahipleri,  marketlerine gelecek müşteri sayısını artıracağını bildiğinden, sokak sanatçılarıyla anlaşıp, onlardan kendi mağaza/marketlerinin önüne de çizmelerini istemektedir. Bu durum getirdiği ekonomik katkının yanında, yerel halkla sanatçı arasındaki ilişkinin kuvvetlenmesine ve yerel halkın sokak sanatlarını desteklemesine sebep oluyor. Ayrıca eski, terk edilmiş binaların sokak sanatıyla yeniden kullanılabilir hale gelmesi, yeni binalara olan ihtiyacı ortadan kaldırıyor ve bu durum yeşil alanları geliştirmek için daha fazla alan sunuyor.

The Hatching of Humanity, AEC. 2016, Heerlen, Hollanda

Sokak sanatı, bazen kentli tarafından oluşturulan kolektif bir platform tarafından da yapılabiliyor. Böylelikle, kentli toplu katılım göstererek kendi kentini güzelleştirmeye yönelik çalışmalar yapabiliyor. Bu durum ayrıca, kentin lokal bir kimlik kazanmasına ve yerliler arasındaki dayanışmanın artmasına sebep oluyor. Çünkü yerel halk, yaşadığı kenti değiştirmesi ve güzelleştirmesi yönünde kararlar alıp, bu kararları gerçekleştirebiliyor.

‘’Yerel halkın katılımıyla yerel kimlik ve değer, kamusal sanata dahil edilebilir ve bu da onu bölgeye ve topluma çok daha spesifik ve anlamlı hale getirir. Kamusal sanatın, bir olayı ve yerel bir tarihi kutlayarak yok olan veya yok sayılan bir yerin kalitesini dönüştürme yeteneğine sahip olduğu tespit edilmiştir’’ – Himid, L., 1997.

Bunun en bariz örneklerinden birini Hollanda’da bulunan Heerlen Duvar Resimleri (Heerlen Murals) oluşturmakta. Heerlen Murals, Heerlen şehrindeki abandone edilmiş kentsel mekanların, yerli halk tarafından duvar boyama sanatıyla tekrar canlandırılması ve kullanıma açılmasını, bu yolla mekanlara sürdürülebilirlik kazandırılmasını hedefleyen ko-kreatif bir sanat platformu. Yerlilerin, okullar, aktivistler ve sanatçılarla ortak olarak hazırladıkları çalışmalar, finansmanlar tarafından da desteklenilmekte. Hatta bazı konut kooperatifi sahipleri, konutlarının cephelerini boyamaları için özellikle ‘Heerlen Duvarları’ ekibiyle anlaşıyor. Ekibin çıkardığı işler, bölgenin zaman içerisinde tanınmasına ve turist çekmesine neden olmasının yanında, Heerlen’i Hollanda’nın Mural (Duvar) başkenti de yapmış. 2016’ya kadar toplam 67 iş çıkaran ekip, çalışmalarıyla Heerlen’in tüm dikkatleri üzerine çekmesine neden olmuş, Heerlen’e gelen turist sayısını 2013’ten 2016’ya kadar birkaç bin artırmıştır. Artan turist sayısı ayrıca bölgedeki ticari fonksiyonların artmasına, dolayısıyla bölgenin ekonomik olarak kalkınmasına da neden olmuştur.

My God, Help Me to Survive This Deadly Love, Dmitri Vrubel. 1990, Berlin, Almanya

Sokak sanatı, katılımcı estetik bir iş olmanın yanında kent hakkını savunan, kentlinin düşüncelerini özgürce dile getirdiği katılımcı politik bir iş olarak da karşımıza çıkıyor.

‘’Kent hakkı talebini dillendiren kitlesel hareketlerin şiddetle bastırılmaya çalışıldığı otoriter bir politik iklimde, kentin sermayenin hâkimiyetinde ve sağlam gibi görünen kabuğunda çatlaklar oluşturan, mikro direniş mevzileri yaratan sokak sanatının önemini teslim etmemiz gerekir. Çünkü kentin yüzeyine yazılan sokak sanatı, önünden geçip giden insanların kulağına kentin sokaklarının her daim direnişe açık olduğunu, onlar tarafından yeniden keşfedilebileceğini fısıldar.’’ –Taş, O., & Taş, T., 2015.

‘’Grafiti sanatı bireysel anlatım biçimleri; çeşitlilikleri ve geçicilikleri ile birçok açıdan toplumsal eylemlerdir. Stencil gibi politik dilleri olan çalışmalar; popüler kültürün ötesinde yargılayıcı ve uyarıcıdırlar. Grafitistlerin mekanlarda kendilerinden iz bırakma ve mekanın kime ait olduğunun işaretlenmesi amacını taşımaktadır.’’ – Erdoğan, G., 2010.

Dolayısıyla sokak sanatı, estetik yargılardan çok daha fazlasını ifade edebiliyor. Ama bu politik girişimin, kente olan etkisi kolektif bir düşünce aktarımının yanında, daha fazla turist çekmeyle de sonuçlanabiliyor. Bu da dolaylı yoldan kentsel yenilenmeye yol açıyor.

Girl with Balloon, Banksy. 2002, İstanbul, Türkiye

Sokak sanatının, yarattığı estetik yargıların yanı sıra katılımcı politik bir pratik olarak da ele alınması, kentlinin kendini ifade etme sürecinde önemli bir rol oynarken, kentin yenilenmesi sürecinde de kenti etkilemektedir. Başta yalnızca bir protesto/direniş kaygısı güdülerek resmedilen çok fazla örnek, sonradan kentin turistik bir sembolü olmasına, dolayısıyla sosyal birtakım etki yaratmasından çok ekonomik etkiler yaratmasına sebep olmuştur. Bunun da kentsel yenilenme sürecine olan etkisi, kente daha fazla ticari fonksiyonlar tanımlanmasıyla sonuçlanmıştır. Bu örneklerden anlaşılacağı üzere, sokak sanatının kentsel yenilenmeye olan etkisi estetik veya sosyal olabilmektedir. Ama bu etkinin en bariz sonucu, sokak sanatlarının kentte rantsal dönüşüme sebebiyet veren ekonomik kararları üzerinde izlenmektedir.

Kaynaklar:

• Erdoğan, G. (2010). Kentsel Bir Tasarım Ürünü: Sokak Sanatı.
• Himid, L. (1994). A memorial to Zong. Artists Newsletter.
• Omar, S. S., Sakip, S. R. M., & Akhir, N. M. (2016). Bringing the New to the Old: Urban regeneration through public arts. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 234, 515-524.
• Public Art Agency. (2004). Art built-in policy and guidelines. Arts Queensland, Department of Education, Training and the Arts, Queensland
• Taş, O., & Taş, T. (2015). Ankara’da Sokak Sanatı: Kent Hakkı, Protesto ve Direniş. Mülkiye Dergisi, 39(2), 85-114.
• Urbact. ‘’Street Art Murals For Urban Renewal’’. Son Erişim: 17.02.2020. https://urbact.eu/street-art-murals-urban-renewal.

The post Kentsel Bir Yenile(n)me Aracı : Duvar Sanatı appeared first on Arkitektuel.

© Dave Southwood

LOT-EK tarafından tasarlanan Drivelines Stüdyoları, sürdürülebilir ve düşük bütçeli konut projelerine yeni bir bakış açısı kazandıran bir tasarım. Yapı, Güney Afrika’nın en büyük şehri olan Johannesburg’un Maboneng bölgesinde yer alıyor. Proje, Güney Afrika’da gerçekleşen ırk ayrımı (apartheid) sonrası yeni jenerasyonun şehir merkezini yeni kentsel yaşam modelleri üreterek yenileme sürecinin bir parçası.

© Dave Southwood

Drivelines Stüdyoları üçgen bir arazi üzerine yerleştirilmiş iki konut bloğundan oluşuyor. İki dikdörtgensel hacim, dar bir açıyla birbirlerine değiyor ve aralarında açık bir iç avlu oluşturuyor. Bu sayede yapı, sokak kotundan bakıldığında devasa bir billboard izlenimi veriyor. Bu etkiyi güçlendirmek için blokların sokağa bakan cepheleri tamamen düz ve keskin bırakılmış. Avluya bakan iç cephelere ise yapının sirkülasyonunu sağlayan merdivenler, asansörler ve farklı kotları birbirine bağlayan köprüler yerleştirilmiş.

© Dave Southwood

Modüler bir yapısı olan Drivelines Stüdyoları toplam 140 geri dönüştürülmüş konteynerin bir araya gelmesiyle oluşuyor. Yapıda kullanılacak yeşil ve mavi konteynerler renklerine göre seçilmiş ve bir daha boyanmamışlar. Konteynerlerin üzerindeki, yüzeyin köşesinden merkezine kadar uzanan geniş diyagonal açıklıklar her bir birimin içine ışık almasını sağlayan birer pencere işlevi görüyor. Bu açıklıkların cephede düzenli bir örüntü şeklinde tekrar ettirilmesi yapıya özgün bir karakter kazandırıyor.

© Dave Southwood

Yapının zemin katı farklı fonksiyonları bir arada bulunduruyor. Albertina Sisulu caddesine bakan cephede zemin katlar dükkan olarak kullanılırken, yapının arka kısmına doğru konut birimleri olarak kullanılıyor. Ayrıca zemin katta kompleksin sakinlerinin kullanımına ayrılmış özel bir avlu ve bir havuz da bulunuyor. 6 katlı yapının diğer katlarının tamamını farklı boyutlardaki konut birimleri oluşturuyor. Büyüklükleri 28 metre kare ile 58 metre kare arasında değişen birimlerin her biri açık plan şemasına sahip ve her bir birimin yapının iç avlusu ile bir bağlantısı var.

© Dave Southwood

Drivelines Stüdyoları, mimari olarak çok özgün ve yenilikçi bir tasarıma sahip olmayabilir. Ancak yapı, sosyal niteliği ve içinde bulunduğu coğrafi ve tarihi konjonktür göz önüne alındığında oldukça proaktif bir tasarım. Proje, bulunduğu bölgenin yeni bir kimlik kazanmasını sağlayacak öncül etkenlerden biri.

The post Drivelines Stüdyoları appeared first on Arkitektuel.

Mies van der Rohe tarafından tasarlanan ve Detroit şehir merkezinin doğu ucunda bulunan Lafayette Park, dünyanın en büyük ‘site’lerinden bir tanesi. Toplam 31 hektarlık bir alan üzerinde bulunan proje, bir çok farklı tipte konut binasını bir arada bulunduruyor. Lafayette Park, üç gökdelen tipi apartman binasının, 162 şehir evinden oluşan geniş bir yaşam alanı.

© James Haefner

Mies van der Rohe, Lafayette Park’ı 1959 yılında, Crown Hall ve Seagram Binası’nı tasarladıktan sonra tamamladı. Bu nedenle park, Mies van der Rohe’nin diğer ikonik yapıları kadar iyi bilinmese de çoğu eleştirmen ve mimar bu duruma karşı çıkarak, Lafayette Park’ın hak ettiği ilgiyi görmediğini düşünüyor. Proje, kentsel dönüşümün dünya üzerindeki ilk örneklerinden biri olarak kabul ediliyor.

Plan / © MiesDetroit.org

Proje, Detroit’in 1950’li yıllarda yaşadığı kentsel dönüşümün şehirdeki en önemli temsilcilerinden bir tanesi. Lafayette Park’ın oluşturduğu mahalle hayatı, projenin tamamlandığı 1959 yılından günümüze kadar varlığını korumayı başarmış ve şehrin merkezinde oldukça kaliteli yaşam alanları oluşturulmuş. Mies van der Rohe, bu projede önceki projelerinde de birlikte çalıştığı peyzaj mimarı Alfred Caldwell, şehirci Ludwig Hilberseimer ve Herb Greenwald gibi isimlerle birlikte çalışmış.

© Jörn Schiemann

Lafayette Park; ‘park içinde kuleler’ modernist şehirsel yaklaşımının bir örneği. Parkta üç tane 22 katlı kule bulunuyor ve bu kulelerin çevresi daha küçük konut birimleriyle ve The Plaisance adı verilen yaklaşık 50 dönümlük yeşil alan ile sarılmış durumda.

Proje, Detroit şehir merkezine oldukça yakın olsa da kendi içinde farklı bir mahalle yaşamı ve farklı bir komünite kurguluyor. Detroit gibi tehlikeli, suç oranının ve gayrimenkul fiyatlarının yüksek olduğu bir şehrin içinde bulunmasına rağmen park kendi içinde sakinlik ve güven duygusu veren bir mahalle yaşamı yaratmış. Projenin tasarımında mimari, şehircilik ve peyzaj tamamen kol kola, eş zamanlı ilerlediği için şehirsel ve mimari ölçekte bu başarı sağlanabilmiş.

© Jamie Schafer

Tasarlanan mahallenin kuzeybatı ucunda Pavyon adı verilen bir yapı bulunuyor. Bu yapı tek odalı, iki odalı ve üç odalı kiralık daireleri bulunduruyor. Proje alanının güneydoğu kısmında ise Doğu ve Batı Lafayette Kuleleri yükselmekte.

© Vasco Roma

Lafayette Park’taki yapılar, Mies’in mimari dilini fazlasıyla taşımakta. Belirgin, öne çıkan taşıyıcı elemanlar, cephelerde kullanılan dökme cam ve yapıların sadeliği bu unsurlardan sadece birkaçı. Mahalledeki her bir bina, birbirlerinden ayrı olmalarına rağmen ortak bir mimari dile sahip. Evlerde zeminden çatı kotuna kadar yükselen çelik kolonlar ve tirizler, yapıların dışından görülebilmekte. Pavyon ve küçük evlerde dökme cam cepheler, kesintisiz bir şekilde zeminden tavana kadar çıkarken, Doğu ve Batı Lafayette Kulelerinde ise cam cepheler zemin hizasının hemen üstünden başlamakta.

© James Griffioen

Projedeki 162 şehir evi de birbirinin aynısı. İki katlı olarak tasarlanmış bu yapılar arsaya birbirlerine dik ve paralel olacak şekilde yerleştirilmiş, bu nedenle bu evler plan düzleminde bakıldığında oldukça düzenli ve katı bir izlenim veriyor. Bu katı geometrik yapıların yarattığı kümeler, aralarına yerleştirilen yeşil alanlarla yumuşatılmaya çalışılmış. İki şehir evinin arasında bulunan alanlara ise oyun parkları ve herkesin kullanabileceği çimenlik alanlar yerleştirilmiş. Bu evlerin birbirlerine yakın olarak konumlanması, daha sıcak bir mahalle hayatı oluşmasına neden oluyor. Ayrıca, Lafayette Park’ın büyüklüğünü şehir evlerinden bakarak anlamak neredeyse imkansız. Buradan bakıldığında yalnızca yeşil alanlar, ağaçlar ve ağaçların arasından gözüken kulelerin bir kısmı görülebiliyor.

© James Griffioen

Şehir evlerinde mutfak ve oturma alanları her bir evin ilk katına yerleştirilmiş. Yatak odaları ise ikinci katlarda bulunuyor. Evlerin ön ve arka cephelerinin cam ile kaplı olması, yatak odalarının ve oturma alanlarının gün boyunca ışık almasını sağlıyor.

© Lauren Piippo

Lafayette Park, kesinlikle arabalar düşünülerek tasarlanmış. Tasarım ekibi park alanlarını evlerin aralarındaki boşluklara koymak istememiş. Bunun yerine park alanları yerin birkaç kat altında olacak şekilde tasarlanmış. Böylece arabalar peyzajı ve parkın mimarisini etkilemiyor.

Kaynaklar

1. http://www.miesdetroit.org/
2. Rennie Jones. “AD Classics: Lafayette Park / Mies van der Rohe” 11 Dec 2013. ArchDaily. Accessed 26 Dec 2017. <https://www.archdaily.com/455524/ad-classics-lafayette-park-mies-van-der-rohe/> ISSN 0719-8884

The post Lafayette Park appeared first on Arkitektuel.

Zaha Hadid’in Kartal Kentsel Dönüşüm projesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Metropoliten Planlama ve Kentsel Tasarım Merkezi (İMP) tarafından 2006 yılında açılan yarışmanın birincisi olmuştur. Kartal-Pendik aksını İstanbul’un yeni merkezlerinden biri olarak tasarlayan Zaha Hadid’in projesi, günümüzde oldukça değiştirilerek uygulanmaya çalışılmaktadır.

© Zaha Hadid Architects

Kartal Dönüşüm Projesi, şehir içinde şehir konseptinden yola çıkmaktadır. Proje, Kartal-Pendik hattına yeni bir ticaret merkezi, yüksek segment yaşam alanları, kültürel aktivitelerin gerçekleşeceği konser, tiyatro salonları ve bir marina gibi yeni mekanlar önermektedir. Kartal-Pendik hattının, Asya ile Avrupa’yı birbirine bağlayan çevreyollarını içinde bulundurması ve kıyı şeridine yakınlığı ile İstanbul için önemli bir yere sahip olması, yeni kentsel dönüşüm projesini daha önemli kılıyor.

© Zaha Hadid Architects

Zaha Hadid Architects, bu ulaşım ağlarını göz önünde bulundurarak şekillendirmiş. Proje, doğu-batı yönünde ilerleyen uzun yatay merkezi aks üzerine takılan belirli dikey bağlantıların birleşmesi ile şekilleniyor. Oluşturulan ana hatlar üzerine farklı işlevlere hizmet eden bina tipolojileri tasarlanmış. Projenin kimi bölgelerinde yüksek gökdelenler ve onları çevreleyen nispeten açık ve ferah bir plan düzeni tasarlanmış. Kimi bölgelerde ise bina yoğunluğu artarak, yapılar birbirinden yalnızca dar sokaklar tarafından ayrılıyor. Kimi bölgelerde ise yapılar tamamen yok olarak park ve açık mekanlar oluşturuluyor.

Zaha Hadid Architects tarafından yapılan tüm render ve çizimler: 

The post Kartal Kentsel Dönüşüm Projesi appeared first on Arkitektuel.

Çin’in Moğolistan sınırına yakın bir bölgesinde bulunan Ordos şehri için 2005 yılında yeni bir imar planı çıkarıldı. 1.5 milyon nüfuslu Ordos, 2012 yılında BBC tarafından ‘Çin’in en büyük hayalet şehri’ olarak tanımlanıyordu. Yerel yönetim, şehrin bu hayalet algısından kurtulması adına tasarladığı yeni imar planı çerçevesinde, şehre yeni bir müze yapılmasını istedi. MAD Architects’in tasarladığı Ordos Müzesi, şehrin yeni simgesi olarak kentin kimliğini değiştirmeyi amaçlamaktadır.

© Shu He

Ordos Müzesi, Buckminster Fuller’ın jeodezik kubbelerinden yola çıkılarak tasarlanmıştır. Yapının Çin’in zorlu kış şartlarına ve kum fırtınalarına dayanabilmesi adına, MAD tarafından metalik bir kabuk önerilmiştir. Bu organik kabuk, yapının tamamını sararak binaya kompaktlık kazandırmaktadır.

Binanın iç mimarisi, yukarıdan ışık alan havadar bir mağaraya benzetilmiştir. Binanın girişi galeriler ve sergi alanı arasında bir boşluk tanımlamaktadır. Bu boşluk, yapının çatısındaki açıklıklar tarafından aydınlanmakta ve iki alan arasındaki ulaşım köprüler ile sağlanmaktadır. Yapının içine yerleştirilmiş, doğal ışık alan bahçe ise, binanın içindeki ofis ve araştırma alanları için güzel bir çalışma ortamı sağlamaktadır.

© Shu He

Toplam 27,760 metre karelik bir alan üzerine yerleşen müze binasının organik kabuk şekli, 40 metreye dek yükselmektedir. MAD Architects, yapının mimarisini ‘tanıdık ancak bağımsız’ olarak tanımlamaktadır. “Ordos Müzesi ya çölün üzerine başka bir gezegenden gelmiş ya da tarih boyunca zaten oradaymış gibi.”

© Shu He

Her ne kadar müze sıra dışı bir forma sahip olsa da, binanın iç mimari çözümleri sayesinde olabildiğince kullanışlı iç mekanlar üretilmiş. Organik, kavisli dış kabuğun içinde siyah ve beyaz bir iç mimari tercih edilmiş. Mekanları olabildiğince efektif kullanabilmek adına bazı iç mekanlar havada durmaktadır.

© Shu He

Müze, çok büyük açık iç mekanlar bulundurmaktadır. Plan düzleminin ortasına yerleştirilmiş büyük merkezi açıklıklar şekil değiştirerek galeri alanlarını oluşturmaktadır. Yapının organik tavrı iç mimarisine de yansımıştır. Müzenin cephesindeki açıklıklar bile sıra dışı ve beklenmediktir.

Kesit

Ordos şehrini geliştirmek adına önceden planlanan bazı dönüşüm projeleri ekonomik nedenler yüzünden başarılı olamamıştır. Ai Weiwei ve Herzog & de Meuron gibi bazı ünlü mimarlık ofislerinin de tasarımlarının aralarında bulunduğu projeler ya gecikmiş ya da tamamlanamamıştır. Ancak Ordos Müzesi, bu projelerin aksine planlanan zamanda, önemli bir sorun olmadan tamamlanabilmiştir.

© Shu He

The post Ordos Müzesi appeared first on Arkitektuel.

© David Franck Photographie

Metropol Parasol, İspanya’nın Sevilla şehrindeki Plaza de la Encarnacion meydanının yeniden yapılandırması sonucunda oluşmuş ve şehrin en önemli ikonlarından biri olmuştur.  Geçmiş yıllarda bir pazar yeri olarak kullanılan meydanın yıkılması sonucunda 30 yılı aşkın süredir şehrin göbeğinde bir boşluk olarak duran Plaza de la Encarnacion, Metropol Parasol ile yeniden kent hayatına kazandırılmıştır.

© David Franck Photographie

Dünyanın en büyük ahşap yapısı özelliğine de sahip olan Metropol Parasol, ahşap elemanların örülerek birbirine geçmesi ile oluşturulmuş bir kanopidir. ‘Şehir şemsiyesi’ anlamına gelen Metropol Parasol meydanın üzerine yerleştirilmiş bir örtü görevi görmektedir. Yapıyı oluşturan ahşap kafes sistem, betonarme temeller üzerinden yükselmektedir. Ahşap kanopinin üzerinde, bazı bölgelerde yükselip bazı bölgelerde kanopinin altına giren yürüme yolları bulunmaktadır.

© Fernando Alda

Yapıyı oluşturan ahşap sistemin organik bir formu, Sevilla şehir merkezinin ortaçağ mimari dokusunun bir yansımasıdır. Şehir için yeni bir odak noktası sunan proje, organik ve modern mimarisi ile 21. yüzyıla ayak uydurmaktadır.

© Jurgen Mayer H.

Yerleştiği alan sebebiyle, Metropol Parasol, kamu ile iç içe bir yapıdır. Yapının kendi varlığı bile üzerinde bulunduğu meydan için bir hareketlilik sebebidir. Mimar, meydanda oluşan bu hareketliliği, yapının içerisine aktarmayı hedeflemiştir. Bu nedenle Metropol Parasol aynı zamanda bir sosyal etkinlik merkezidir. Meydanı kullanan yerlilerin, ziyaretçilerin ve turistlerin taç-benzeri bu örtü altında toplanması ve zaman geçirmesi amaçlanmıştır.

© David Franck Photographie

Çok fonksiyonlu bu yapının içerisinde bir arkeoloji müzesi, bir market, yükseltilmiş bir meydan, barlar ve restoranlar bulunmaktadır. Bu mekanların çoğu, yer seviyesinin altında bulunmaktadır. Böylece, kamusal alan algısı ve meydanı kullanan insanların izlediği rotalar olabildiğince korunmuştur.

Güneşli Sevilla günleri için bir gölgelik alan sağlayan yapı, aynı zamanda şehrin manzarasının izlenebildiği bir seyir terası görevi de görmektedir.

© Jurgen Mayer H. / Kesit

Meydanın akıcılığını engellememek adına, sadece belli noktalara kolonlar yerleştirilmiş ve geniş açıklıklar geçilmiştir. Mantar şeklinde yukarı doğru yükselen yapının gövdesi, içerisinde merdiven ve asansörleri bulundurarak hem ahşap örtüyü taşımakta, hem de yapı içerisinde sirkülasyonu sağlamaktadır. Örtüyü oluşturan ahşap örgü sistem ise poliüretan ile birbirine bağlanmaktadır. Yüksek performanslı poliüretan kullanıldığı için, yapı çok yüksek sıcaklıklara dayanıklıdır.

The post Metropol Parasol appeared first on Arkitektuel.

Londra Köprüsü Kulesi olarak da bilinen the Shard, Londra’nın en görkemli gökdelenlerinden bir tanesidir. Londra’yı iki yakaya ayıran Thames nehrinin güneyine inşa edilen Shard, Londra içerisindeki kentsel dönüşümün en önemli parçalarından biri olarak gösterilmektedir. 2000-2012 yılları arasında tasarımı ve inşaatı biten gökdelen Renzo Piano tarafından tasarlanmıştır.

© Michel Denancé

Toplam 72 katı bulunan Shard, çok amaçlı bir yapı olarak tasarlanmıştır. Gökdelenin piramit benzeri yapısı sebebiyle plan düzlemleri de her katta değişmekte ve yüzey alanları gittikçe azalmaktadır. Binanın içerisindeki kullanım özellikleri de bu değişime göre şekillenmiştir. Daha geniş olan ilk katlarda ofisler, restoranlar ve kamusal alanlar üretilmiştir. Yapının ortasında bir otel bulunmaktadır. En yüksek katlar ise özel konut olarak ayırılmıştır.

© Michael Shellim

8 eğimli cam cephe düzlemi, gökdelenin genel konseptini oluşturmaktadır. Bu cam cephelerdeki kırıklar ve boşluklar, kış bahçelerinin doğal olarak havalandırılmasını sağlarken, aynı zamanda ışık açısından da kaliteli ortamlar sunmaktadır.

© RPBW, Sam Roberts

Cephede kullanılan camın beyaz tercih edilmesi, Shard’ın Londra’nın havasını ve modunu yansıtmasını sağlamaktadır. Değişen hava, ışık koşullarına göre gökdelenin görüntüsü de değişmektedir. Bu da yapının şehrin dinamizmine ayak uydurmasını ve Londra’nın önemli bir parçası olmasını sağlamıştır. Aynı zamanda, cephede çift cidarlı camlar kullanılarak, gökdelenin içerisinde ısının kontrol edilebilmesi sağlanmıştır.

© Michel Denancé

Shard, Emporis Gökdelen Ödülü’nü kazanmıştır.

The post Shard appeared first on Arkitektuel.