©Mari Luz Vidal

Labirent Ev (Labyrinth House) olarak da anılan Casa Sublim (Sublime House), Gaudí’den sonra en önemli Katalan sanatçılarından biri olarak anılan Xavier Corberó’nun kendi için tasarladığı ev. Barselona’da Esplugues de Llobregat kentinin banliyö bölgesine konumlandırılmış olan ev, 32 kilometrekare alana yayılmış 9 yapıdan oluşuyor. 1968’de araziyi aldıktan sonra Corberó’nun onlarca yıl yapım sürecinde kalan evi, bugün bu büyük alana yayılmış bir dizi bina ve avlunun yarattığı bir labirent.

©Salva Lopez

Aslen bir heykeltıraş olan Corberó’nun tasarımlarında hedefi sonuç ürünün daime şairane bir eser ortaya koyması. Sanatçının heykelleri ve enstalasyonlarında sürdürdüğü bu anlayış, Casa Sublim’e de yön veriyor. Sanatçı, evin onlarca yıl yapım ve tasarım aşamasının devam etmesini buna bağlıyor. Casa Sublim, Corberó için onun hayatının 40 yılını alan bir keşif niteliğinde. Sonuçta ortaya çıkan bu ‘Katalan labirenti’, dış strüktürdeki katmanlı kemerler ve Escher’ın çalışmasında görülebilenleri anımsatan merdivenlere, sanatçının sürrealist dostu Salvador Dali’nin etkisini akıllara getiren şaşırtıcı iç mekanlara sahip, ayrıntılı ve eğlenceli formlardan oluşturulmuş bir ev. 

©Jerome Galland

Casa Sublim’i oluşturmak için öncelikle alanda önceden varolan ve harabe halinde dokuz endüstriyel yapı evin birimlerine dönüştürülmüş. dönüştürülmüş. Bu eski yapıların dış duvarları ise etrafındaki vahşi çevreyi ve su ögelerini komuta edici heykeller olarak kurgulanmış. Heykeller, farklı yüksekliklerde istiflenen geometrik beton strüktürler. Asmayla kaplı binalarda ise bu strüktürler, yüzer basamaklar gibi detayları ortaya çıkaracak kontrastlı kavisli kemerler olarak karşımıza çıkıyor. Kemerlerle oluşturulan heykelsi dış görünümün iç mekanları oluşturulurken sanatçının düşüncesi ise insan eliyle yapılmış mağaralar dizisi yaratmak olmuş.

©Mari Luz Vidal

İç mekanları ağırlıklı olarak bembeyaz mağaralar gibi kurgulayan Corberó, 9 harabeyi evin stüdyolarına, yaşam alanlarına, sanatçı konutlarına -on yatak odası ve banyo- dönüştürüyor. Bu mekanların hepsi Corberó’nun kendi çalışmaları ve sanatçının koleksiyonu olan, çok sayıda hikaye anlatan nesnelerle dekore edilmiş. Sanatçı tüm evi kurgularken materyallerin doğasına saygı duyan bir tasarım hedefliyor. Evde kullanılan beton ve ahşap gibi materyallerin her biri kendi pürüzlü doğasını ortaya çıkaracak şekilde kullanılıyor. Eseleri gibi Casa Sublim’de de ‘şiirsellik’ yakalama hedefindeki Corberó tasarımda kullanılan materyallerde, materyalin kendi doğasına saygı olarak değerlendirdiği, dürüstlüğü en önemli ögelerden biri olarak görüyor.

©Mari Luz Vidal

Evin cepheleri de sürekli değişen ışık ve yine şiirsel yansımalar yaratan kemerli ve sekizgen pencerelerle kurgulanmış. Evden dışarı her bir bakış, yeşili ve içeri giren ışığı maksimize edecek şekilde düşünülmüş. Sanatçının başyapıtı olarak anılan evdeki açıklıklar, doğal ışığın mekanları güzelce aydınlatmak için evin iç mekanlarına nasıl doluştuğunu ustaca yorumlayan bir anlayışla ele alınmış. Casa Sublim’in merkezinde ise tavandan aydınlanmasıyla etkileyici bir atmosfere sahip 6 katlı cam bir atrium bulunuyor. Corberó’nun yaşadığı yer olan bu ‘kule’ de, sanatçının kariyeri boyunca topladığı eserlerle donatılmış.

©Salva Lopez

Evine bir çeşit günlük gibi davranan Corberó’nun eşyaları evin içinde hareketli ve ilgi çekici bir şekilde sergileniyor -bir çeşit galeri ev gibi. İçeride sanatçı, farklı dönemlerin mobilyalarını ve sanatlarını, farklı etnik kökenleri bitakım stil normlarını dikkate almadan coşkulu bir tutarsızlıkla karıştırıyor. Evin içine giren ışığı da bu oyunu dramatikleştirecek bir öge şeklinde kullanıyor. Günboyu değişen günışığı sayesinde ev, içeride büyüleyici yansımalar ve atmosferler yaratıyor. Bunun en etkili gözlemlendiği mekanlardan biri de ‘kule’ kısmı. Sanatçı aynı zamanda doğru ölçekte bir müzikle içeride etkileyici bir akustik de yakalandığını belirtmiş.

©Salva Lopez

Bu devasa alana konumlanan Casa Sublim’i ileride bir butik otele dönüştürebileceğini belirten sanatçı, tasarımını ‘mimari olasılıkların anıtsal bir keşfi’ olarak nitelendiriyor -ayrıca sanatçının  kendi çalışma süreci üzerine yoğun meditasyonu. Corberó tasarımı için, “Bir şeyler inşa etmek için sebepler yaratıyorum, böylece binanın parçalara ayrılmamasını sağlıyorum. Fakat geri kalan her şeyin arkasındaki güdüler estetik, etik ve hatta ilahi.” diyor. Xavier Corberó’nun NOWNESS’ın In Residence serisinde evini anlattığı videoya buradan ulaşabilirsiniz.

House of Architects (Mimarlar Evi), Vals’te bulunan 7132 Hotel’e eklenen yeni bir bölüm. Projeye dünyaca ünlü 4 mimarın tasarımlarıyla katkı sağlaması istenmiş: Thom Mayne (Morphosis Architects), Tadao Ando, Kengo Kuma ve son olarak otelin bünyesinde olan Therme Vals’in tasarımcısı Peter Zumthor. Otelin ek kısmı olan House of Architects yine Morphosis tarafından tasarlanmış bir giriş, lobi alanı ve tek bir materyal üzerinden şekillenen tasarıma sahip 7 otel odasından oluşuyor.

Thom Mayne, Taş Otel Odası 2 / ©Global Image Creation

Bu 7 otel odasının 4’ü Morphosis ekibi tarafından tasarlanmış. Ekip bu 4 odadan ikisinin tasarımında ahşap üzerine; diğer ikisi için de taş üzerine odaklanıyor. Ahşap odalar baştan aşağı ahşap kaplanmış duvarlar, döşeme ve tavandan oluşuyor. Bu odalarda mobilyalarle araya sokulan renklerle ahşabın ön plana çıkması sağlanmış. Taş materyali üzerine yoğunlaşan odalar ise yerel madenlerden çıkarılmış kuvarsit taşıyla kaplanmış -kuvarsit, Zumthor’un alandaki ikonik tasarımı Therme Vals’te de kullanılan yerel bir taş. İki taş oda , taşın farklı kullanımlarını gözler önüne seriyor. Morphosis’in taş ve ahşap olan dört otel odası da odanın merkezinde farklı renklerde cam bir duşakabin ve Vals’in dağlı peyzajına bakan bir balkon barındırıyor. Cam duşakabinler, iki odada da merkezi niteleyecek dikkat çekicilikte öne çıkan tasarım ögeleri. Yine Morphosis’in tasarımı, yeniden tasarlanmış lobi ve giriş alanı da bir rampa, merdiven ve girişi kapayan üstü açık pavyondan oluşuyor. Üstünde amorf bir delik olan pavyon, gelenleri karşılıyor ve dağ manzarasını çerçeveliyor.

Kengo Kuma, Ahşap Otel Odası 2 / ©Global Image Creation

Diğer 3 mimar da yine belirli bir materyale odaklanan, Morphosis aksine tek bir oda tasarımı gerçekleştirmiş House of Architects’te. Tadao Ando’nun tasarımı olan otel odası, beklenen gibi yine ahşap üzerine odaklanmış. Ando’nun bu küçük ahşap otel odası tasarımıyla amaçladığı, Japonların çayevlerini hatırlatması. Kengo Kuma da Tadao Ando gibi ahşap üzerine odaklanıyor. Kuma’nın ‘meşe ağacı kozası’ olarak nitelendirilen otel odası, Japon marangozluğunun inceliğini vurguluyor. Bu odaların dışında son olarak Peter Zumthor’un tasarımı da İtalyan Rönesansına kadar uzanan bir sıva tekniği olan karanlık Stucco Lustro’ya yoğunlaşıyor. Zumthor’un tasarımında duvarlar ve tavanlar tamamıyla bu sıva tekniğiyle kaplanmış.

Eşi benzeri görülmemiş bu zamanda, ilk defa hep beraber benzer bir yeni gerçekliğe alışma deneyimi yaşıyoruz. Şu ana kadar yaşadığımız şehri keşfederek, içinde bulunan kolektif aktivitelere katılarak veya basitçe içindeki insanları tanıyarak yaşamaya hepimiz alışmıştık. Ancak bugünün koşulları, zevk ve ihtiyaçlarımızı evimizin duvarları içerisinde sürdürmemizi gerektiriyor. Evimizin sınırları içerisinde kısıtlı kalmak ve bu limiti sayısız fırsata çevirmek de bu deneyimin bir parçası oldu. Karantinada olmanın getirdiği en çarpıcı sonuçlardan biri ise kolektif karbon ayak izimizde yaşanan düşüş oldu. Bu süreçte, tüm dünyamızı lokal çevremize sığdırabilmeyi öğrendik. Ayrıca, günlük hayatımıza adapte ettiğimiz çeşitli alternatif çözümlerin çevreye pozitif etki yarattığını gözlemleme şansını da elde ettik. Şehirlerin tekrar açılacağı güne yaklaşırken, çevremize ait çabalarımızı sürdürmek ve geliştirmenin hepimizin geç kaldığı bir sorumluluğu olduğu daha kaçınılmaz bir şekilde göze çarpmaya başlıyor.

HOME Eskizi

İçinde bulunduğumuz izolasyon durumu, yalnızca kendi içimize dönmek için değil aynı zamanda toplumsal davranışlarımızı da süzgeçten geçirmek için ideal bir zaman. Çevre kirliliği günümüzün en önemli problemlerinden biri. Sağlığın  değerini çok daha iyi anladığımız bu dönemde, uzun vadede daha sağlıklı bir hayat sürmek ve gelecek nesillere daha iyi koşullarda bir dünya bırakmak istiyorsak Dünya’mıza çok daha iyi bakmaya başlamak hepimiz için kaçınılmaz. Ellerimizi defalarca yıkadığımız, evlerimizi her an dezenfekte ettiğimiz günlerde “Tek sorumluluğumuz içinde yaşadığımız dört duvar arasındaki alanda mı?” sorusu bizim için tetikleyici oldu ve görsel için fikir konseptini oluşturmuş olduk.

HOME Ana Görseli

Yaratılan görsel, evlerimizin yaşamımızın çok daha büyük bir parçası haline geldiğini göz önüne alarak EV’in anlamını sorgulamakta. Geçtiğimiz aylarda, evlerimiz adeta kişisel evrenimiz haline geldi. Bir ev artık spor salonu, okul, ofis hatta arkadaşlarımıza bağlandığımız favori kafemiz olarak işlev görüyor. Şuan izolasyon içerisinde olsak ve evimizin duvarları ile birbirimizden ayrışmış olsak da, hepimiz tekrar bir araya geleceğimiz günü iple çekiyoruz. İllüstrasyondaki her şey birbirine karoların arasındaki derz ile bağlı, tıpkı bir insanın vücudundaki damarlar gibi bize gücümüzün kolektif bağlantımızda olduğunu vurguluyor. Görsel, bize uzun zamandır hepimizin ihmal ettiği ortak evimiz bir EV’imiz olduğunu, bu evin de Dünya olduğunu hatırlatıyor. Hijyenin bir öncelik haline geldiği günlerde, çevre kirliliğinin üstesinden gelmek her zamankinden daha önemli bir hal alıyor. Resimdeki insanlar bulundukları yere bakım yaparken, aynı zamanda bize de evimize bakmaya, çevresel temizliğe başlamak ve bu işçiliği gelecek nesillere aktarmak için bulunduğumuz andan daha iyi bir zaman olamayacağına işaret ediyorlar.

EV’inize Nasıl Bakıyorsunuz?

Sonuç olarak, her birimiz daha iyi bir gelecek için üzerimize düşen sorumluluğun farkına varmalı, bu konuda inisiyatif almalıyız. Aynı zamanda da etrafımızdakileri bu konuda bilinçlendirmeliyiz. Çevre kirliliği sorununu yalnızca beraber çalışırsak düzeltebiliriz. Tasarımcılar topluluğu olarak bizim üzerimize düşen ise bu hassasiyeti projelerimize yansıtmaktır. Çünkü küçük bir detay bütün bir projeyi şekillendirebilir. Aynı şekilde de bir proje, bir topluluğun davranışını değiştirebilecek etkiye sahip olabilir. Asıl zorlu olan iş, tasarım sürecini daha kalıcı çözümler yaratacak biçimde şekillendirmek olacaktır.

©Dror Baldinger

Ruby City (Yakut Şehir), Gana asıllı İngiliz mimar David Adjaye ve Alamo Architects tarafından tasarlanan bir çağdaş sanat merkezi. Amerika’nın San Antonio şehrinde bulunan merkezin kalıcı koleksiyonunu Amerikalı sanatçı ve koleksiyoner Linda Pace’in hayatı boyunca topladığı sanat eserleri oluşturuyor. San Antonio’da şehir merkezinin güneyinde eski bir endüstriyel alanda bulunan Ruby City, bulunduğu bölge ile kültürel bir ilişki kuran ve kentin yaratıcı toplumuna ilham kaynağı olma misyonu üstlenen bir proje. 

©Dror Baldinger

2019 yılının Ekim ayında açılan Ruby City’nin temelleri 2007 yılında, projenin tamamlanmasından tam 12 yıl önce atılmış. Linda Pace göğüs kanserinden hayatını kaybetmeden birkaç ay önce, 500 eserlik koleksiyonunu sergileyebileceği bir müze ve sanat merkezi projesi için David Adjaye ile görüşüyor. Kendisi de bir sanatçı olan Pace, hayalindeki ‘parlak kırmızı kule ve minarelerden oluşan yakut şehir’ eskizlerini ve eskizlerden ürettiği küçük heykelleri Adjaye ile paylaşıyor. 

©Dror Baldinger

Adjaye Associates, projenin tasarımını yerel bir mimarlık firması olan Alamo Architects ile birlikte  çalışarak tamamlamış. Yapı, şehirde 16.-19. yüzyıllar arası hüküm sürmüş İspanyol egemenliğinin eseri olan barınaklardan esinlenilerek tasarlanmış. 

Yapının cephesinde müzenin tamamına yakut karakterini veren renklendirilmiş prekast beton paneller kullanılmış. Yapının ziyaretçilerin erişebilecekleri birinci kat kısmında cephede kullanılan paneller cilalanarak daha düz bir yüzey elde edilmiş, üst kotlarda ise paneller olduğu gibi bırakılarak daha pürüzlü ve sert bir yüzey tercih edilmiş. Meksika’da üretilen bu paneller yalnızca yapının cephesinde değil, merkezin heykel bahçesinde ve bazı oturma elemanlarında da kullanılmış. Böylece kompleksin genelinde malzeme devamlılığı sağlanmış. 

©Dror Baldinger

Ruby City’nin keskin geometrik kütlesi yapıya anıtsal bir özellik kazandırıyor. Ancak David Adjaye, bu anıtsal kütleyi olabildiğince ziyaretçileri davet eden bir şekle sokmak istemiş. Müzenin giriş kanopisi, müzenin önünde bulunan ufak meydana doğru konsol şeklinde çıkan bir açıklık ile oluşturulmuş. Müzenin girişi ve lobi alanları da yine Pace’in Yakut Şehir vizyonu doğrultusunda kırmızı renkler ile dekore edilmiş. 

©Dror Baldinger

Merkezin sergi alanları toplam 1000 metrekareyi buluyor. Pace Vakfı’nın sahip olduğu 900’ü aşkın resim, video ve multimedya sanat eserinin sergilendiği bu sergi alanlarının yanı sıra merkez bir heykel bahçesine de sahip. Oval bir yürüme yolu ile sınırlarının belirlendiği bu bahçe ve müzenin tamamı ziyaretçilere sene boyunca ücretsiz olarak hizmet veriyor. 

© Iwan Baan

Heatherwick Studio tarafından tasarlanan Zeitz MOCAA (Zeitz Museum of Contemporary Art Africa), Thomas Heatherwick’in ilk müze projesi. 2017 yılının Eylül ayında Güney Afrika’nın en kalabalık ikinci şehri Cape Town’da açılan müze, aynı zamanda Afrika’nın aşağı Sahra bölgesinin en yüksek yapısı, dünyanın en büyük Afrika sanatları müzesi ve Heatherwick’in Afrika’daki ilk projesi. 

© Iwan Baan

Heatherwick, Zeitz MOCAA’yı ortaya çıkarmak için bir zamanlar Güney Afrika’nın en yüksek binası olan ancak 1990’dan beri atıl duran mevcut bir buğday silosunu yeniden işlevlendirmiş. Toplam 9,500 metrekareyi bulan ve 9 kata yayılan bir alan müze mekanları olarak yapıya kazandırılmış. 

Zemin Kat Planı

Müzenin ‘kalbini’ oluşturan ana atrium ve galeri alanları mevcut strüktür oyularak ortaya çıkarılmış. Birbirine teğet duran hücre şeklindeki 42 silo kulesi belli şekillerde kesilip oyularak yapının içinde devasa bir boşluk yaratılmış ve bu boşluk müze programına hizmet eden yeni mekanlar ile yeniden işlevlendirilmiş. Sonuç olarak yapı, içindeki 6,000 metre kareyi aşkın toplam 80 galeri odasından oluşan sergi alanlarına ek olarak bir çatı heykel bahçesine, sanat eserlerinin depolanmasının ve bakımının yapıldığı bir alana, kitabevi, restoran, bar ve okuma odalarına sahip bir sanat kompleksine dönüştürülmüş. 

Müzenin kuşkusuz en dikkat çekici mekanlarından bir tanesi ana atrium. Kimisi kısmi kesik, kimisi yarı açık, kimisi tamamen ortadan kaldırılmış silolar bu devasa atriumda bir katedral atmosferi yatıyor. Heatherwick, bu atriumdan bahsederken yanlışlıkla ortaya kusursuz bir akustiğin çıktığından bahsediyor. 

© Iwan Baan

Mevcut strüktürün oyulma işlemi rastgele yapılmamış. Heatherwick, Architecture Digest ile yaptığı röportajda oyma kalıplarının nasıl tasarlandığını bu sözlerle anlatıyor: “İnşaata başladığımızda siloların içinde hala mısırlar duruyordu. Bu mısırlardan bir tanesini aldık, dijital olarak taradık ve 10 kat yüksekliğine gelecek şekilde ölçeklendirdik ve elde ettiğimiz formu oyma kalıbı olarak kullandık.” Binanın oyulmuş yapısı aynı zamanda ziyaretçilere strüktürün detaylarını görme fırsatı da tanıyor. 

© Iwan Baan

Zeitz MOCAA yalnızca bir müze değil, V&A Waterfront projesi ile birlikte Cape Town’ın kent kimliği için bir yapı taşı ve Afrika kültür mirası için çok önemli bir adım. Müze misyonunun başında yıllar boyunca Avrupa ve Amerika enstitüleri tarafından sömürülmüş Afrika kültür mirasının kıta içerisinde keşfedilmesi ve Afrika’da kalarak sergilenmesi var. Zeitz MOCAA kültür ve sanat endeksli bir toplum kimliği yaratma alt metnine sahip bir oluşum. 

©Onurcan Çakır

Onurcan Çakır tarafından tasarlanan bir konut projesi olan Barbaros Evi, İzmir’de bulunuyor. İzmir’in Urla ilçesindeki küçük bir köye konumlandırılmış Barbaros Evi, köy taşı ile betonu harmanlayan bir konut tasarımı. Ev, adını bulunduğu köy olan Barbaros Köyü’nden alıyor. Barbaros Köyü, İYTE (İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü) arazisine komşu ve İzmir’in çoğu yerleşkesinin aksine denize kıyısı bulunmayan bir köy. Deniz yerine arazide yaklaşık 16 adet gölet bulunuyor. Barbaros Evi de tasarımında bu göletleri sürecin bir parçası haline getiriyor. Barbaros Evi’nin esas hedefi, bu göletli arazi içinde, doğanın sessiz ve sakinliğini kullanıcısına hissettiren bir yaşam ortamı sunmak. Bu sessizliği evin içine rahatça sağlayabilmek için oldukça yoğun malzemeler olması nedeniyle ses geçirimsizliği yüksek olan beton ve taş kullanılmış. Taş, bir köy evi havası uyandırırken beton kullanımı da hem strüktür hem de konsept olarak mimarın isteklerini karşılayan bir materyal oluyor.

©Onurcan Çakır

Tamamı beton duvarla kaplı bir yatak odası ve taş duvarlarla kaplı 2 yatak odası, mutfak ve yaşam alanından oluşan Barbaros Evi, kompakt ev tasarımı sunuyor. Evin özellikle beton duvarla kaplı odası, akustik anlamda titizlikle çalışılmış bir alan. Beton oda, betonun arkasında taş yünü ve tuğla duvar katmanlaşması, çift pencere ve çift kapı ile kurgulanmış. Böylece odada istenildiğinde dışarıdaki seslerden ve hayattan tamamen izole kalmak mümkün hale getirilmiş. Bu odanın brüt betonu temelde çıplak bırakılan ve ev kotunda teras oluşturan beton yüzeyde de devam ettirilmiş. Binanın geri kalan tüm dış duvarları ise, köyün ustaları tarafından, köyün lokal taşı ile yapılmış. Yine bütün bu duvarların iç yüzeylerinde ısı yalıtım malzemesi ve ikinci bir kat duvar katmanlaşması sayesinde hem ses hem de ısı yalıtımı anlamında yüksek performans sağlanıyor. Böylece evin tasarımında istenen sakin, sessiz, yerine ait hissi yakalanmış.

©Ersen Çörekçi

Barbaros Evi’nde açıklıklar da köyün iklimine göre belirlenmiş. Kışın çok rüzgarlı ve soğuk olan köyde sert esen rüzgar olan poyrazın yönüne göre cephe açıklıkları yerleştirilmiş; evin kuzey cephesi ise tamamen sağır duvarlarla inşa edilmiş. Evin doğu cephesinde ise mümkün olduğunca dar açıklıklar, şerit şeklinde, evin aydınlaması düşünülerek gerekli görülen kısımlara yerleştirilmiş. Ev aydınlanma anlamında aynı zamanda içinde bulunduğu doğayı da kullanıyor. Bahçede ellinin üzerinde kalıcı bitki çeşidi barındıran Barbaros Evi, batıda binadan terasa geçişi sağlayan geniş cam kayar pencerenin önünde bir söğüt ağacına sahip. Söğüt ağacı sayesinde evin yaşam alanı, yaz aylarında gölgede kalıyor; kış aylarında ise söğüdün yapraklarını dökmesiyle güneşin daha çok içeri girmesi sağlanmış oluyor. Böylece söğüt ağacı aynı zamanda iç mekanda yaz-kış ısıl konfor açısından eve olumlu katkıda bulunmuş oluyor.

Genel Görünüm

İtalyan mimarlar Carlo Ratti ve Italo Rota koronavirüsle savaşan hastanelere eknebilecek yoğun bakım kapsülleri tasarladı. Ratti ve Rota konteynırlardan oluşturdukları kapsülleri, tüm dünyayı etkisi altına alan salgından etkilenen binlerce hastaya yetmeyen hastane kapasitelerine katkı sağlıyor. Conneted Units for Respiratory Ailments (Solunum Hastalıkları Birimleri), kısacası CURA (aynı zamanda “cure” yani “tedavi anlamına gelen sözcüğün de latincesi), salgını çok ağır geçiren ve sağlık sistemi çökerten sayıda çok hastaya sahip olan İtalya’nın yoğun bakım kapasitesini arttırmayı hedefliyor. 

Kapsül İçi

CURA’yı tasarlayan ekip: “Tasarımımızda amaç, bu modüllerin dünyanın dört bir yanındaki şehirlere hızlı bir şekilde ulaştırılabilmesi ve oradaki hastanelerin yoğun bakım ünitesi eksikliğine, ve dolayısıyla hastalığın yayılmasına, hızlı bir şekilde yanıt verebilmesi.” Ekibin tasarladığı ilk prototip, geçtiğimiz hafta Milano’da bir hastanede inşa edilmeye başlanmış -Milano, İtalya’da en çok koronavirüs vakasının görüldüğü şehirlerden biri. Carlo Ratti Associati stüdyosu, Italo Rota ve mühendislik ekibi Jacobs ile dijital tasarım ekibi Squint/Opera işbirliğiyle tasarlanan CURA, bu modül ile başlayıp tüm dünya çevresindeki hastanelere bu modüller ile destek verebilecek bir girişime haline gelmiş.

CURA Konteynırı

CURA, temelde hızlı bir şekilde yerleştirilebilecek geçici bir strüktür. Bu anlamda ekip mantık olarak CURA’yı geleneksel hastane çadırlarına benzetiyor. Bu bağlamda CURA’nın en büyük farkı, yüksek virüsün yayılmasını önlemek için yüksek seviyede biyo-muhafaza sağlayacak şekilde tasarlanmış olması. CURA ekibi modül taarımı için ”Üniteler bir hastane çadırı kadar hızlı monte edilebilir, ancak negatif basınçlı biyo-muhafaza sayesinde bir izolasyon koğuşu kadar güvenli olabilir.” diyor. Yeniden kullanılan 6.1 metre uzunluğundaki nakliye konteynırlarının içine inşa edilen ünitelerde, negatif basınç oluşturan bir havalandırma sistemi bulunuyor. Kontamine havanın kaçmasını önlemek için hastanelerde ve laboratuvarlarda kullanılan bu yaygın teknikle CURA, Airborne Infection Isolation Rooms (Havadaki Enfeksiyonu Yalıtan Odalar), kısacası AIIR’ın standartlarına uyacak şekilde tasarlanmış.

Aksonometrik Kesit

Biyo-kontrollü her bir ünite, iki koronavirüs Covid-19 yoğun bakım hastasını desteklemek için gereken tüm tıbbi ekipmanı içerecek şekilde kurgulanmış. Bu birimlerinde her biri tek bir birim olarak çalışabilir veya daha büyük, daha çok yataklı kurulumlar oluşturmak için çeşitli yapılandırmalarla bir yapının, bir hastanenin parçası olacak şekilde yapıya bağlanabilir. Tasarımcılar CURA kapsüllerinin mevcut hastanelerin yanına, örneğin otopark gibi alanlara yerleştirilerek yoğun bakım kapasitesinin artırılmasını veya birden çok kapsülün birleşmesiyle saha hastaneleri olarak kullanılmasını öngörüyor.

Kesit

CURA ekibi tasarımlarının ana fikrini ”Son haftalarda, Çin’den İtalya, İspanya, İngiltere ve ABD’ye Covid-19’dan en fazla etkilenen ülkelerdeki hastaneler, yoğun solunum yolu hastalıkları olan hasta sayısının artması nedeniyle yoğun bakım kapasitelerini arttırmaya uğraşıyor…Bu salgının evrimi ne olursa olsun, önümüzdeki birkaç ay içinde uluslararası alanda daha fazla yoğun bakım ünitesine ihtiyaç duyulacağı kesin.” şeklinde açıklıyor. CURA da tam bu nokta için devreye girecek bir sağlık modülü kurguluyor.

CURA Hastane Eklentisi

Ekip, mevcut koronavirüs pandemisine ve bu pandeminin dünyadaki ülkelerde yoğun bakım ünitelerine getirdiği büyük yüke yanıt olarak CURA’yı yaratıyor. Dünya çapında günde 300.000’den fazla insana yayılan koronavirüse karşı CURA, saha hastanelerinin tasarımında mevcut çözümlerin verimliliğini artırmayı ve bu çözümleri mevcut pandemiye uyarlama hedefinde.

Dünyayı etkisi altına almış Koronavirüs nedeniyle hepimiz kendi ve herkesin sağlığı için önlemlerimizi aldık. Tüm dünyada hiçbir ayrım gözetmeksizin tüm insanlığı etkileyen bu hastalıkla boğuşurken aslında en önemli nokta da bu önlemleri efektif hale getirebilecek bilince sahip olmak. Tüm dünyanın evden çıkmayarak yine tüm dünyanın sağlığına kavuşmasını hedeflediği bu süreçte dünya çapından farklı meslek kollarından birçok insan dünyanın tamamına bu hastalığı, önemini, işleyişini ve önlemlerini anlatmayı kendine görev edinmiş durumda. Sanatçılar ve tasarımcılar da, koronavirüsün yayılmasını yavaşlatma konusunda tavsiyelerin kitlelere ulaşmasına yardımcı olacak destek ve bilgilendirici resimler oluşturmak için kalemlerini virüs yayılmaya devam ettikçe, insanların Covid-19 virüsüne yakalanma veya virüsü yayma şansını en aza indirmek için gerekli yaşam değişikliklerini yapmaya teşvik etmek için kullandılar.

©Toby Morris

İnceleyeceğimiz ilk ilüstrasyonlar karikatürist Toby Morris ve mikrobiyolog Siouxsie Wiles tarafından hazırlanmış. İkilini işbirliğiyle hazırlanan animasyonlar; koronavirüs salgını zamanı sosyal izolasyonun önemini, salgın ile sağlık sistemi üzerine binen büyük baskıyı ve hatta insanlar için temas gerektirmeyen yeni selamlaşmaları teknikleri gösteriyor. Yapılan bu animasyon ve görseller, Morris tarafından Wiles’ın Yeni Zelanda internet sitesi The Spinoff için yazdığı makale serisi için hazırlanmış.

©Toby Morris

Bu makalelerde Wiles salgını ve Yeni Zelanda’dan hareketle salgına karşı tepkinin nasıl olması gerektiğini anlatıyor. Morris’in yardımıyla bu önemli konuları en iyi şekilde karşıya aktarmayı ve bu sayede daha kontrollü bir salgın sürecine yol açabilmeyi hedefliyor. “İlüstrasyonların ve görsel örneklerin kompleks fikirleri akatarabilme konusundaki güçlerine her zaman inandım. Kendimden örnek verecek olursam ben bu şekilde bazı şeyleri anlıyor ve özümsüyorum.” diyor Morris ve ekliyor “Siouxsie’nin fikirlerini insanlara kolaylıkla anlayabilecekleri bir şekilde tercüme etmek için yeteneklerimi kullanmış olmaktan çok memnunum, iyi bir takım olduğumuzu düşünüyorum.”

©Toby Morris

Gifler arasında “Eğriyi Düzleştirme” (Flatten the Curve) ihtiyacını açıklayan iki görüntü var. Bu, hastaneler üzerindeki baskıyı hafifletmek için yeni Covid-19 vakalarının sayısını daha uzun bir sürede yayılmasını sağlamanın önemini anlatıyor. Başka bir görsel de, insanların el sıkışmadan birbirlerini selamlamaları için yeni yollar önerirken, bir diğeri de hastalıkla ilişkili semptomlar hakkında farkındalık yaratmayı hedefliyor. “Şu anda her şey çok hızlı değişiyor ve etrafta çok fazla belirsizlik ve çok fazla bilgi var, bence herkes netliğe gerçekten aç. Bu konuda gerçekten yardımcı olabiliriz. Etkili tasarım işleri aynı zamanda gürültü kirliliğini azaltabilir ve gerekeni açıklayabilir. Bence hepimiz yaptığımız şeyin bir şekilde yardımcı olduğunu hissetmek istiyoruz ve her zaman kariyerimizde bunu yapma imkanına sahip olmuyoruz.” diyor Morris.

©Mona Chalabi

İngiliz veri gazetecisi Mona Chalabi, Instagram sayfasında sosyal uzaklaşma, kendi kendine izolasyon ve malzemeleri stoklamanın saçmalığı hakkında tavsiyelerin olduğu bir dizi kabataslak illüstrasyon yayınladı. Mona’nın grafiği, ateş ve kuru öksürüğün daha yaygın belirtilerinden, daha az sıradan kas ağrısı ve kusma belirtilerine kadar, koronavirüs semptomlarının bazılarını özetliyor.

©Juan Delcan ve Valentina Izaguirre

Yönetmen ve sanatçı Juan Delcan ve Valentina Izaguirre, ateş yakan kibrit çöpü animasyonu ile  sosyal iolasyonun olumlu etkisini görselleştirdiler. Yan yana duran ilk yanık kibrit çöpü bir sonrakini ateşe verir. İkili bu kibritlerden insan biçimine verdiklerinin zinciri kırmasıyla, virüslerin yayılmasını önlemek için evde kalmanın önemini temsil ediyor.

©Sara Andreasson

İsveçli ressam Sara Andreasson da insanları evde kalmaya teşvik etmek için yanan kibrit çöpü benzetmesini devam ettirmiş. “Hepimiz, toplumlarımızdaki daha savunmasız insanları korumak ve enfeksiyon zincirini kırmaya çalışmak için çaba göstermeliyiz. Tüm bunlar bittiğinde, bir topluluk olarak birlikte çalışmak konusunda değerli bir şey öğrenmiş olacağımızı ümit ediyorum.”

Fransız illüstratör Jean Jullien ise, karakteristik yaklaşımını, mevcut krize Instagram aracılığıyla biraz mizah getirmek için kullanmış. Çizimler salgınla değişen -ve değişmeyen- hayatlarımızı alaylı bir biçimde gözler önüne seriyor.

İsveçli sanatçı Petra Eriksson, “Silencio” resminde karantina ve kendi kendine izolasyonun insanın kendisine biraz daha zaman ayırmasını sağladığını söyleyerek olayın pozitif yönüne odaklanıyor. “Evde kendiniz için çok fazla zaman geçirmenin iyi bir yanı, yavaş ve daha basit bir yaşam tarzına girme şansına sahip olmanız, kafanıza biraz daha derine inebilmeniz için daha fazla huzur ve sessizlik vermenizdir. Yüz yüze daha fazla sosyal etkileşime sahip olmayı özlememe rağmen, normalde yapacağınız şeylerin çoğunu tamamen bırakmamız gerektiğinde ne olacağını görmek ilginç.”

Belki de bu görsellerin en virali, Sanatçı Sara Shakeel’in bu ışıltılı kolaj serisi. Shakeel’in ilüstrasyonları su ve sabunu kristallere dönüştürerek insanların ellerini daha fazla yıkamayı teşvik ederek hijyen alışkanlıklarımıza daha olumlu bir bakış getirmeyi amaçlıyor. ”Basit bir sanat eserinin, özellikle bu zor zamanlarda, insanların yaşamları üzerinde nasıl bu kadar olumlu bir etki yaratabildiğini görmek beni gerçekten mutlu etti. Bir sanatçı olarak amacımı ve sanat yaratmamın nedenini yerine getiriyor!”

©Oliver Jefferds

Brooklynli sanatçı ve yazar Oliver Jeffers, Covid-19 salgını sırasında birbirlerine yardım etmenin önemini vurguladı. “Şimdi ‘ben’ değil ‘biz’ olduğumuzu hiç olmadığı kadar çok düşün” yazan ilüstrayonuyla Jeffers, ”Bu virüs pasaportunuzu veya banka bakiyenizi umursamıyor. Bu, maalesef herhangi birimizi etkileyebilir -ama umarım onu yenmek için birlikte hareket edersek hepimizi değil.” diyor.

İngiliz ressam Gemma Correll, sosyal medya takipçilerini ellerini yıkamak, tuvalet kağıdını biriktirmemek, sevdikleriyle de olsa sosyal mesafeyi korumak gibi şeyler için dijital “coronavirus ödül çıkartmaları” yarattı. Sanatçının önceden yaratıığı “Couchella” (Cochella yerine geçecek olan festival) görseli de bu zamanlara oldukça uygun.

Devam eden koronavirüs pandemisi ilk olarak Aralık 2019’da Çin’in Wuhan şehrinde ortaya çıkmıştı. Daha sonra sıra sıra -ve aslında önlemsizlikle- dünyanın her yerine yayılan virüs için bu sanatçılar, yararlı tavsiyelerde bulunmaya yardımcı olmak için salgına yanıt olarak kalemlerini kullanıyorlar. Bu becerileri kullanmak için mükemmel bir zaman olduğunu ve gerçek bir fark yaratabileceklerini söyleyen sanatçılar, neredeyse yeni başlayan ve belki önümüzde daha agresif ve sert önlemleri gerektirebilme ihtimali olan bu virüsü insanlara anlatmayı tüm dünyanın iyiliği için görev edinmişler. Buradan hem bu sanatçılara teşekkür etmiş hem de salgınla ilgili bilgilendirmeleri okuyucularımıza aktarmış olalım. Sağlıkla kalın, evde kalın!

Linkler:

• Juan Delcan ve Valentina Izaguirre’in Videosu: https://twitter.com/juan_delcan/status/1239353536028139521
• Mona Chalabi: https://www.instagram.com/p/B9roIwrlA2V/?utm_source=ig_embed
• Sara Andreasson: https://www.instagram.com/saraandreasson/
• Jean Jullien: https://www.instagram.com/jean_jullien/
• Petra Eriksson: https://www.instagram.com/petraerikssonstudio/
• Sara Shakeel: https://www.instagram.com/p/B9T0V5gn2e4/?utm_source=ig_embed
• Oliver Jefferds: https://www.instagram.com/p/B9uKf50B1I9/?utm_source=ig_embed
• Gemma Correll: https://www.instagram.com/gemmacorrell/

© Hong Sung Jun, OMA

OMA’nın Chris van Dujin’in liderliğini yaptığı tasarım kolu tarafından tasarlanan Galleria Gwanggyo, 2020’nin Mart ayında açıldı. 1970’lerde kurulan Galleria, Kore’nin en önde gelen alışveriş merkezi zincirlerinden bir tanesi. OMA tarafından tasarlanan Gwanggyo mağazası ise şirketin ülkedeki altıncı mağazası. Güney Kore’nin kısmen yeni gelişen ve genç bir şehri olan Gwanggyo’da, yüksek gökdelen ve rezidansların arasında yer alan yapı, çarpıcı mimarisi ile şehrin kamusal yaşamının odak noktası olarak karakter kazanıyor. 

© Hong Sung Jun, OMA

Mağazanın konumu alınan tasarım kararlarının büyük bir kısmını dikte etmiş. Proje alanı, yeşil ve grinin birleştiği bir noktada, Suwon Gwanggyo Göl Parkı ile kent dokusunu oluşturan binaların arasında yer alıyor. OMA’nın mağazanın cephesinde tercih ettiği dokulu doğal mozaik kaplama binanın bu parkı andırması isteğinin bir sonucu. Bej, kahverengi ve toprak tonlarındaki üçgen taşların bir araya gelmesiyle oluşan cephe bir toprak kesitini de andırmakta. Heykelsi bir anıt gibi yerden yükselen mozaik kütle yapıyı şehrin bir görsel ikonu haline getiriyor. 

Konsept Modeli

Yapının tartışmasız en dikkat çekici noktası ise ‘taşı kazarak oluşturulan’ kamusal rota. Zemin katını mağazanın çatı bahçesine bağlayan bu rota ticari ve kültürel aktivitelerin de gerçekleştiği bir etkileşim ağı. OMA, bu yolun varlığı ile geleneksel alışveriş merkezi tipolojisine yenilikçi bir element kazandırmış. 540 metre boyunca dolanarak binanın 10 katını çıkan bu kamusal yolu kullanan ziyaretçiler, mağaza içinde sadece alışveriş imkanları ile değil pek çok değişik aktivite ile karşılaşma fırsatı yakalıyor. 

Tasarlanan bu kamusal rota bınanın opak ve taş dokusuna tezat olarak cephede çok yüzlü bir cam yüzey ile kaplanmış. Bu sayede bu yol aynı zamanda mağazanın içinde gerçekleşen ticari ve kültürel aktiviteleri şehre sunan bir pencere özelliği de kazanıyor. Cam kabuğun içinde birbirini takip eden teraslar ile yükselen bu rota sergi alanları ve kültürel performansların gerçekleşebileceği mekanlar oluşturuyor. Alışveriş olgusu ile kültürel aktiviteleri bir araya getiren tasarım, böylece alışverişin tahmin edilebilirliğini de ortadan kaldırıyor. 

© Hong Sung Jun, OMA

Toplam 10 kattan oluşan binanın bodrum katında bir yiyecek içecek satılan market bulunurken sekizinci katta ise barlar ve restoranlar yer alıyor. Dokuzuncu ve onuncu katlarda çok ekranlı sinema salonları, on birinci katta ise loca ve akademi olarak adlandırılan bir alan var. Alışverişe ayrılan sekiz kat botunca tüm katları dolaşan rotanın yanı sıra binanın sirkülasyonunu sağlayan merdiven ve asansörler de mevcut. 

© Hong Sung Jun, OMA

Galleria Gwanggyo’nun tasarımını OMA’nın partnerlerinden Chris van Dujin üstlenmiş. Dujin projeyi bu sözler ile anlatıyor: “Gwanggyo’ya ilk geldiğimizde şehrin tamamı bizde geçici olarak buradaymış izlenimi uyandırdı, şehrin kalıcılığa ihtiyacı vardı. Bu nedenle projeyi şehrin kütlesek çekim noktası olarak düşündük. Taş bir küp şeklinde şehrin başlangıç noktası…”