©flufoto

Koç ailesinin kurduğu Koç Vakfı’na bağlı bir kurum olan Arter, İstiklal Caddesi’ndeki yerinden sonra Dolapdere’deki yeni binasına taşındı. Arter’in yeni evi, 2013 yılında açılan uluslararası bir proje yarışması sonucu birinci olan Grimshaw Architects tarafından tasarlandı. Grimshaw Architects ekibi, yapıyı ziyareçilerin sanatı keşfedebileceği bir yer haline getirmesi için tasarımlarını iki tema etrafında şekillendiriyor: açıklık ve akışkanlık. Ekibin hedefi Arter’in yeni binasının bulunduğu çevreyle güçlü ilişkiler kuran bir sanatsal bir buluşma noktası haline gelmesi olmuş.

©Cemal Emden

Grimshaw Architects ekibinin projedeki odak noktalarından bir tanesi, Arter’in ziyaretçilerinin şehirden kopmuş hissetmeden yeni binanın içinde farklı sanatsal ve hatta mekansal deneyimler elde edebilmesi olmuş. Bu yaklaşımla Arter, ekip tarafından bir çeşit dinamik mekanlar dizisi olarak kurgulanmış. Eski binasından sonra birçok programı ve imkanı bünyesinde barındırabilecek ve İstanbul’un kültürel yapıları arasında önemli bir yere oturan Arter için Grimshaw Architects’ten Kirsten Lees: “İzleyicinin bakış açısına göre sürekli değişkenlik gösterebilen, çok katmanlı, iç içe geçmiş, disiplinler arası bir kamusal yapı. Müzenin zengin programı ise çeşitli sanat dalları arasında yeni sinerjilerin geliştirilmesi ve yaşatılmasının yanı sıra çağdaş sanatla fiziksel ve entelektüel ilişkilendirmelerin yapılması için yeni bir odak noktası olacaktır.” 

©Cemal Emden

Dinamik mekanlar dizisi olarak Arter, görsel olarak birbirine bağlana ve fiziksel olarak birbirine açılan mekanlardan oluşuyor. Bu kurgu farklı disiplinleri bir araya geitrebilecek bir program ağı ve mekanların her biri ile yaratıcılığa ve etkileşime teşvik eden bir yapıya yol açıyor. Yapının 6 kata yayılmış 6 galeriden oluşan ana foksiyon alanlarının merkezi bir atrium etrafında kurgulanışı da bu hedefi destekler nitelikte. Arter bu özelliğiyle İstanbul’un en önemli kültürel odak noktalarından biri haline gelmeye başladı bile. Yapı, aynı zamanda herkesin ücretsiz olarak 300’ü aşkın sanatçıdan 1300 işi görebileceği, Türkiye’de çağdaş Türk sanat eserlerinden oluşan ilk kalıcı sergiyi oluşturmasıyla da İstanbul kültür hayatı için oldukça büyük bir öneme sahip diyebiliriz.

Karbon / ©Cemal Emden

Yapı, genel olarak merkezdeki iki performans salonu etrafında kurgulanmış. Bunlardan ilki 168 koltuklu ve teleskopik koltuk sistemiyle Sevgi Gönül Oditoryumu. Esnek bir oditoryum olarak tasarlanmış olan Sevgi Gönül Oditoryumu, esnek zemini ve aynaya dönüşen duvarlarıyla farklı birçok etkinliğe elverişli bir mekan yaratıyor. Bu oditoryumda sinema gösterimleri, konferanslar ve dans/konser performansları da yapmak mümkün.

Arter’deki diğer salon ise tam teşekküllü bir ‘Black Box’ olarak tasarlanmış Karbon. 332 kişilik esnek oturma alanına sahip Karbon, salonun ihtiyacı olan ekipmanların asılabileceği ve istendiği zaman istenen şekilde teknik değişiklerin yapılabilmesine imkan sağlayan çelik gergi halatlarıyla oluşturulmuş bir tavana sahip. İki salon da tamamen düzayak hale gelebilecek koltuk sistemiyle donatılmıi ve böylece büyük enstalasyonlar ve çok kanallı projeksiyon gerektiren işlere de hizmet edebilecek salonlar.

©Cemal Emden

Bunların dışında Arter bünyesinde atölyeler, kütüphane, kafe, kitabevi ve bir bahçe bulunduruyor. Atölyeler de yapının bünyesindeki oditoryumlar gibi esnek mekanlar; kullanılan modüler sistemler sayesinde buluşma, konuşma, atölye çalışması gibi farklı programlara kullanım alanı sağlıyor. Yapının bünyesinde kurgulanmış olan bahçe de açık hava performanslarına ev sahipliği yapabilecek şekilde tasarlanmış. Ek olarak yapının terasları da heykel sergi olarak kullanılabilecek alanlar olarak düşünülmüş. Farklı pek çok programa cevap verebilecek nitelikte mekanlar yaratan Arter, çok yönlü ve multidisipliner bir kültürel nokta.

©kultur.limited

Arter’in en dikkat çekici noktalarından bir tanesi yapının cephesi. Arter’in cephesi, cam takviyeli betondan yapılmış düzemlerden oluşuyor. Bu düzlemler de üçboyutlu konkav ve konveks şekilde baklava formunda birçok panelin biraraya gelmesiyle oluşturulmuş. Cephenin bir kısmı bu düzemlerden oluşurken; bu harekete zıt bir dil olarak bir kısmı da el yapımı sırlı seramik yüzeylerle kurgulanmış. Cephe gün boyunca değişen ışıkla farklı ışık-gölge oyunları yaratıyor. Güneşin hareketiyle ışık ve gölge her bir düzlemin farklı yüzeylerinde toplanıyor. Sırlı seramik yüzeyler de güneşin hareketiyle şehrin dinamiğini ve gökyüzünü yansıtıyor. Böylece yapı dışarıdan gözlemlendiğinde, bir çeşit renk-doku-ışık-gölge paleti haline geliyor. Bir mozaik gibi dokunmuş cephe aynı zamanda Türk kültür tarihine de referans veriyor.

©Cemal Emden

İstanbul’un yeni çağdaş sanat mekanı Arter, şehrin en hareketli ve gürültülü noktalardan biri olan Dolapdere’de adeta başka bir dünyaya açılan kapı: göz alan cephesiyle, Joseph Beuys, Geta Bratescu, Mona Hatoum ve Sophie Calle gibi dünyaca ünlü aydınların eselerini barındıran oldukça geniş koleksiyona sahip bir kültür odağı. Grimshaw Architects liderliğinde Thornton Thomasetti, Max Fordham ve Neill Woodger Acoustics’in imzasını taşıyan Arter, 2015 yılında başlayan inşaatından sonra geçtiğimiz ay kapılarını açtı.

The post Arter appeared first on Arkitektuel.

© Bitter Bredt

Denver Sanat Müzesi (Denver Art Museum) Studio Libeskind’in Amerika’da tamamladığı ilk yapı. Diğer adı Frederic C. Hamilton Binası olan yapı, Denver’da 1971 yılında İtalyan mimar Gio Pionti tarafından tasarlanan mevcut sanat müzesine bir ek olarak tasarlanmış. 2006 yılında açılan bu ek bina çağdaş sanat koleksiyonları ve sergilerinin yanı sıra Okyanusya ve Afrika sanat eserlerini de bünyesinde bulunduruyor.

© Bitter Bredt

Amerika’nın Colorado eyaletinde bulunan Denver, Rocky Dağları’nın eteğinde, 1560 rakımda bulunan bir şehir. Amerika’nın batısı boyunca uzayan Rocky Dağları şehirdeki yaşamı etkileyen en büyük coğrafi etkenlerden. Daniel Libeskind de Denver Sanat Müzesi’ni tasarlarken bu dağların etkisini göz ardı etmemiş. Libeskind’in tasarımı Rocky Dağları’nın vadi ve tepelerinden esinlenilerek oluşturulmuş bir dizi geometrik hacimler olarak tanımlanabilir.

© Bitter Bredt

Libeskind’in binanın cephesini tamamen titanyum ile kaplama kararı yapıyı özgün kılan özelliklerden bir tanesi. Yaklaşık 13,500 metre karelik binanın tamamında 9,000’i aşkın titanyum panel kullanılmış. Bu paneller, Denver’lı titanyum üreticisi tarafından müzeye bağışlanmış. Müzenin dikkat çekici kısımlarından bir diğeri ise yanındaki cadde üzerine kadar konsol çıkan sivri ucu. Bu konsolun ucu Gio Pionti’nin tasarladığı mevcut müze yapısını gösteriyor. Yapının bu kısmından uzanan çelik ve cam bir köprü iki müze yapısını birbirine bağlıyor.

© Bitter Bredt

Bu dağ şehrinin kendine özgü ışık, renk, sıcaklık ve iklim değişiklikleri, tasarım aşamasında Studio Libeskind’i zorlayan etkenlerin başında gelmiş. Libeskind bu etkenlerin yalnızca işlevsel ve fiziksel olarak değil; kültürel ve denetsel bağlamda da projenin bir parçası olması konusunda ısrarcı olmuş.

Tasarlanan ek yapıyla birlikte müzenin ana girişi buradan sağlanıyor. Açılı duvarların tariflediği merdivenler, kullanıcıları 4 katlı müze binasının üst katlarındaki sergi salonlarına çıkarıyor. Sergi alanları tavan pencerelerinden ışık alıyor. Ayrıca ek bina ile müzeye yeni sergi alanları, 280 kişilik bir oditoryum, kafeterya ve müze mağazaları kazandırılmış.

© Bitter Bredt

Yapı toplam üç bölümden oluşuyor. Birinci katta geçici sergilerin bulunduğu Gallagher Aile Galerisi yer alıyor. İkinci katta ise modern sanat koleksiyonlarının bulunduğu Anschutz Galerisi ve çağdaş Amerikan eserlerinin sergilendiği Martin & McCormick Galerisi var.

© Bitter Bredt

Denver Sanat Müzesi, şehirdeki kamusal hayatı yeniden kurgulayan bir proje. Yapı, yarattığı kamusal alanlar, geçişler ve meydanlar ile şeir ölçeğinde kentin önemli noktalarını birbirine bağlıyor. Müzenin ön bahçesi olarak adlandırılan Acoma Plaza, kamusal sergi ve etkinliklerin gerçekleştiği bir meydan olarak kullanılıyor. Ayrıca yapı, Michael Graves tarafından tasarlanan Denver Halk Kütüphanesi’nin (Denver Civic Library) komşusu.

Kütle Oluşumu

Denver Sanat Müzesi’nin 2006 yılında açılmasından sonra bölgenin kültürel kimliği büyük bir değişim geçirmiş. Pek çok ünlü sanatçı, müzenin sunduğu esnek mekanlar sayesinde Denver Sanat Müzesi’ni tercih etmiş ve Denver zamanla Amerika’nın sanat merkezlerinden biri haline gelmiş. Buna ek olarak müzenin bulunduğu bölgede pek çok yeni müze ve galeri açılmış. Libeskind, tasarladığı yapıyı Denver’ın kimliğini değiştiren bir ikon olarak tanımlıyor.

Studio Libeskinde, Denver Sanat Müzesi’nin tasarım ve inşaa sürecince, Walt Disney Konser Salonu’nun yapımında da görev alan Davis Partnership Architects ve MA Mortenson Company gibi firmalarla işbirliği kurmuş.

The post Denver Sanat Müzesi appeared first on Arkitektuel.

© MOCA

MOCA (Museum of Contemporary Art) Los Angeles, 2019 Pritzker ödüllü mimar Arata Isozaki tarafından tasarlandı. Los Angeles’ın en önemli müzelerinden biri olan MOCA, şehir merkezinde, Grand Avenue caddesi üzerinde bulunuyor ve Walt Disney Konser Salonu ve Broad Müzesi gibi şehrin diğer önemli müzelerinin komşusu.

© Arata Isozaki

Postmodern mimarinin önemli temsilcilerinden olan yapı 1987 yılında tamamlanmış. Los Angeles’ın çelik ve cam kompozisyonuna sahip yüksek yapılarıyla bilinen Bunker Hill bölgesinde bulunan yapı, yalın ve mütevazı ölçeği ile çevresindeki yüksek yapılarla tezat oluşturuyor. Isozaki, müzenin yedi katından yalnızca dördünü sokak kotunun üstünde tasarlamış. Böylece büyük bir kısmı yerin altında bulunan yapı üzerinde bulunduğu bölgenin kentsel niteliğini sorguluyor.

© MOCA

Isozaki’nin tasarımı, kırmızı kumtaşı kaplaması ile dikkat çekiyor. Müzenin girişi teraslı bir avluya çıkan kemerli yapıdan sağlanıyor. Galeri alanları bu avlunun etrafına yerleştirilmiş. Avlunun altında kalan galeriler, birbirini takip edecek şekilde tasarlanmış ve her bir galeri tavan pencereleri ile aydınlanıyor. Müzenin idari birimleri ve ofis alanları ise cadde kotunun üzerinde yer alan silindirik çatılı kütlenin içerisinde yer alıyor.

Isozaki, tasarımında soyut formlar tercih etmiş. Ancak tasarımın genelinde üstü kapalı bir geleneksel tutum da mevcut. Pozitif mekanlar ile (müze) negatif mekanlar (avlu) arasındaki geçişler Doğu Asya kültürüne referans veren mimari oyunlar. Isozaki’nin yarattığı geometrik kompozisyonun ying-yang felsefesi ile örtüştüğü söylenebilir.

© MOCA – Elon Schoenholz

MOCA, Arata Isozaki’nin Amerika’da gerçekleştirdiği ilk projesi. Isozaki’nin tasarımı pek çok mimar tarafından eleştirilmiş. Özellikle yapının Grand Street caddesine bakan cephesinin açıklıksız, düz ve sağır bir duvar olması büyük eleştiri almış. Ancak bu Isozaki’nin bilinçli olarak verdiği bir karar. Isozaki, yapının içeriye, California Plaza tarafına yönelmesini amaçlamış.

© MOCA – Brian Forrest

Amerika’nın en önemli çağdaş sanat müzelerinden biri olan müze oldukça geniş bir koleksiyona sahip. Müzede Jasper Johns, Jackson Pollock, Marc Rothko, Andy Warhol, Alberto Giacometti ve pek çok dünyaca ünlü sanatçının eserleri sergileniyor. Müzede ayrıca geçici sergiler, özel etkinlikler, dersler, söyleşiler ve atölye programları da gerçekleştiriliyor.

The post MOCA appeared first on Arkitektuel.

Paris’in mimari ikonlarından biri olan Centre Pompidou, 70’li yıllarda kariyerlerinin henüz başındaki Renzo Piano ve Richard Rogers’ın ortak tasarımıdır. Günümüzde Paris’in en önemli sanat merkezlerinden biri olan Centre Pompidou, dünyanın farklı noktalarından gelen çağdaş sanat eserlerini bulunduruyor. İlk olarak 1971 yılında, dönemin Fransa Başkanı Georges Pompidou’nun isteği üzerine düzenlenen uluslararası yarışmayı Piano ve Rogers’ın inşa edilen bu yapı, 1977’de tamamlanmış ve bu tarihten itibaren Paris’in -ve modern mimarinin- en önemli yapılarından biri olmuş.

©RPBW / Gianni Berengo Gardin

Bir tür “gelişen mekansal diyagram” olarak tasarlanmış olan yapı, dönemine bir dizi yeni teknik karakteristik özellik tanıtıyor. Bu çekilde de dünyada eşi benzeri olmayan bir eser olarak modern mimarlık tarihine geçmiş olan Centre Pompidou, yeni nesil kültürel mekanlar için bir ilham kaynağı ve geleceğin kültür yapıları için bir çeşit prototip. Yapıyı döneminde sıradışı kılan ilk yaklaşım, iç mekanı hiçbir katta kesintiye uğratmayan ve iç mekanın serbestliğini maksimize eden taşıyıcı sistem kurgusu. Bu yaklaşım sayesinde iç mekanda tamamen esnek ve isteğe göre bölmelendirilebilen yapı çelik ve cam birlikteliği, bütün servis ve sirkülasyon elemanlarının yapı dışında kurgulanmış olmasıyla da döneminin öncü yapılarından biri haline geliyor. Kurgusuyla döneminde fütüristik olarak da algılanan Centre Pompidou aynı zamanda 1960’larda Superstudio ve Archigram tarafından geliştirilmiş mimari ütopyalarının mirasçısı olarak anılıyor.

©RPBW / Gianni Berengo Gardin

Yenilikçi ve hatta mimaride çığır açan karakteriyle 20. yüzyılın simge binalarından biri haline gelen Centre Pompidou’da strüktürel yapı, yapıya mimari karakterini sağlayan en önemli parçalarından biri. Yedi katı yerin üstünde toplam 10 kattan oluşan yapının  tamamında çelik elemanlar kullanılmış. Yapının 48 metrelik devasa açıklığı, makas kirişler ile tek seferde geçiliyor. Bu makas kirişler, kolonlara kalıp döküm ‘gerberette’ler ile bağlı. Bu şekilde, yapının 48 metrelik açıklığının kolon kullanılmadan geçilmesi, binanın içerisinde kolonsuz serbest mekanlar yaratıyor: yapıda 50 x 170 metrelik serbest bir alan oluşturulmuştur.

Beaubourg Platosu adı verilen 2 hektarlık bir alan üzerine kurulan proje, bu alanı kullanış biçimiyle de fark yaratmaktadır. Centre Pompidou, 2 hektarlık proje alanının yalnızca yarısını kaplamakta. Eski Paris mahallelerinin de bulunduğu proje alanının yarısı için ise, küçük bir eğim ile yapının girişine doğru alçalan bir meydan tasarlanmış. Yapının önünde yaratılan bu kamusal alan, zamanla Paris’in en çok kullanılan meydanlarından biri haline gelmiştir.

©RPBW / Michel Denancé

Yapının içerisindeki mekansal serbestliği biraz daha arttırabilmek için, sirkülasyon ve servis elemanları da binanın dışına taşınmış. Yapıyı dolaşan asansör ve yürüyen merdivenler, taşıyıcı sistemin bulunduğu meydan cephesine yerleştirilmiş. Aynı zamanda, yürüyen merdivenler, bina cephesinde transparan cam tüplerin içinde zig-zag çizerek yükselmektedir. Bu sayede binada yukarı çıkıldıkça, farklı Paris manzaraları izlenebilmektedir. Centre Pompidou’nun Beaubourg caddesine bakan cephesinde ise mavi, yeşil, sarı ve kırmızı renkte borular bulunduruyor. Mavi, havalandırma borularını; yeşil, su borularını; sarı, elektrik tesisatını ve kırmızı da düşey sirkülasyonu temsil etmektedir. Yapıda tesisat elemanları, işlevlerinin ötesinde kullanılarak estetik algıyı oluşturan bütünün bir parçası oluyor.

©RPBW / Gianni Berengo Gardin

Birçok bağlamda dönemine oldukça radikal, fütüristik, yenilikçi ve öncü bir tasarım ortaya koyan Centre Pompidou, yapıldığı dönemde Parisliler tarafından oldukça eleştirilmiş. Bunun nedeni daha sonra modern mimarinin sembollerinden biri haline gelecek olan bu yapının, kentliler tarafından bulunduğu alanın hemen yanındaki Paris tarihi dokusuna uymadığının düşünülmesi. High-tech (yüksek teknoloji) ve brütalizmi harmanlayan Centre Pompidou’nun tasarım anlayışı, modern mimariye Richard Rogers ve Renzo Piano’nun kazandırdığını söyleyebileceğimiz döneminin ötesinde bir tasarım algısı.

The post Centre Pompidou appeared first on Arkitektuel.