©William Beaucardet

Mimar: Ateliers Jean Nouvel

Yardımcı Ekip: Brigitte Métra (Métra+Associés)

Akustik Danışman: Harold Marshall (Marshall Day Acoustics)

Proje Ekibi: Mathieu Forest, Didier Brault, Bernard Avril, Cyril Desroche, Toshihiro Kubota, Éric Stephany, Gaston Tolila, Trevor Ablott, Birgit Breigbeder, Julien Broussart, Grégoire de France, Pedro Dinis, Damien Faraut, Laure Frachet, Mathilde Jauvin, Elisabeth Kather, Sophie Laormiguiére, Carole Magot, Kirsi Marjamaki-Mas, Samuel Nageotte, Carolina Oliviera, Stéphanie Perrin, Ute Rinnebach, Sophie Roggwiller, Yves Rouby, Alberto Rubin, Anna Ugolini, Qiang Zou, Caroline Binachon, Jean-François Bodson, Yuan Jiang, Narjis Lemrini, Samuel Mayanobe, Philippe Monteil, Matthias Raasch, Clara Veci, Nicolas Grosmond, Alain Gvodenovic, Choi Hae Jin, Didier Lobjois, Raphaël Renard, Reda Slaoui

Yer: Paris, Fransa

Yapım yılı: 2007-2016

Philharmonie de Paris, Jean Nouvel’in mimarisi, yapım ve açıldıktan sonra geçirdiği süreçlerle dünyada büyük yankı uyandıran tasarımı. 2016’da, planlanan tarihten 2 yıl sonra, tamamlanan filarmoni binası uluslararası bir yarışma sonucu Ateliers Jean Nouvel’in yenilikçi tasarımının birinci olmasıyla ortaya çıkmış. Paris için son yılların en önemli mimari gelişmelerden biri olan Philharmonie de Paris, kentin dışında modern mimarinin önemli eserlerinden biri olan Parc de la Villette’in içerisinde yer alan yapı, organik formuyla parkta bir tepe gibi yükseliyor.

©William Beaucardet

Yapı, Paris için çok eski bir hayali gerçekleştiriyor: Cité de la Musique. Büyük bir oditoryum, amfitiyatro ve çok sayıda müzik odasını içeren bu proje, kentin ihtiyacı olan büyük konser salonu ve diğer müzik hacimlerini kente kazandırma hedefiyle düşünülmüş bir proje. Philharmonie ise yalnızca Paris’in ihtiyacı duyduğu büyük konser salonu olmayı değil; zamanın sorunlarına cevap veren, orkestraların ihtiyacı olan optimal çalışma koşullarını sağlayacak ve müziğin kapılarını herkese açan eğitsel aktivitelerin gerçekleşebileceği birden çok hacim barındıracak bir yapı olmayı hedefliyor. “Filarmonik kelimesiyle kişi kolayca bir uyum sevgisi hayal eder. Ardışık, kentsel armoniler…Paris Filarmoni, Parc de la Villette, La Cité de la Musique ve Paris çevreyolu ile uyumlu bir ilişki sürdüren prestijli bir etkinlik binası.” Ateliers Jean Nouvel.

©Danice O. Kus

Ekibin projeyi tasarlarken odak noktası çevrede ve kentte farklı uyumlar oluşturmak. Ateliers Jean Nouvel ekibi bu uyumları farklı kademelerde işliyor:

“Primo: Paris’in ışığıyla ilişki, gri bulutların arasındaki güneş ışığı, yağmur…Alüminyum kaplama yerde Escher benzeri desenler oluşturan ölçülen ve oluşturulmuş yansımalar mimarisi.

Secundo: Parc de la Villette ile uyum, Tschumi temalarının devamı, binanın altındaki yatay korunaklı bir bahçe, delikli kaplamalarla pavyoncuklar (follies*), parlak mimari yüzeylerdeki gölge yansımaları, bir “la Villette tepesi” oluşturulması, Buttes-Chaumont örneğindeki gibi yürünebilir bir mineral kabartması ile kentsel peyzaj üzerinde bir gözlemevi oluşturur.

Tertio: Daha önce oluşturulmuş asfalt çizgilerini izleyen oblik planlar sayesinde Cité de la Musique ile uyum.

Quatro: Dinamik, uzak bir ölçekte bir işaretin yaratılmasıyla çevre yoluna ve banliyölere uyum, kaplamayı delen, konser programını gösteren ışıklı bir görüntü.”

*Follies: Süs olarak yapılmış yapıları verilen isim. Follies, Parc de la Vilette’in yapı katmanını oluşturuyor. Parktaki küçük kırmızı yapıcıklar, ‘follies’ olarak adlandırılıyor. Philharmonie de Paris de ‘folly’ olarak anılan bu küçük yapılardan yaratıyor.

©William Beaucardet

Müziğe hizmet eden bir mimari olarak Philharmonie de Paris, Parc de Vilette bir tepe gibi yükselen kaya benzeri forma sahip bir yapı. Yapının merkezindeki konser salonunu çevreleyen parlak spiral alüminyum formları, çeşitli gri tonlarında kuş benzeri şekillerde mozaikler ile kaplanmış. Bu form, hafif açılı mat yapı kabuğu ile kontrast oluşturuyor. Paris Filarmoni, 37 metre yüksekliğindeki çatısında halkın gezintisine imkan sağlayan bir yapı -bu bakımdan bir nevi parkın devamı gibi davranıyor. Bu bakımdan filarmoni binası, Parc de la Vilette için bir pusula noktası. Alana hakim olmaya çalışmak yerine, yapı, çevredeki diğer mimarilerle farklı bağlantılar kuruyor ve böylece bölgenin kentsel ve mimari bağlamının bir parçası haline geliyor.

©C. d’Heoruville

Philharmonie de Paris, bünyesinde konser salonları dışında birçok sosyalleşme mekanı da barındıran bir yapı. Yapının iç mekanlarını AJN ekibi şu şekilde işliyor:

“Primo: Salon ve fuayeler dünyevi zevkler sunuyor. Burada kullanıcılar arkadaşlarıyla buluşabilir, butiklerin etrafında dolanarak zaman geçirebilir, bahçe manzaralı bistrolarda yemek yiyip bir şeyler içebilir ve salonlarda kitap okuyabilir.

Secundo: Müzik ve ışığı vurgulayan salon, dinleyicileri olağanüstü rahatlıkta geniş, derin koltuklara sahip uzun balkonlarda ağırlar. Askıya alınmış bu izleyici alanı tasarımı sayesinde salondaki izleyici etrafı müzik ve ışıkla çevrili hisseder. “Hacimsel bir siklorama” olan salonun kabuğu, gerçekleştirilen repertuara göre aydınlatılıyor…

Tetrio: Philharmonie de Paris de ince nüansları ve yapının gri ve gümüş kıvrımlar içinde parıldayan gizemli varlığıyla, güçlü ‘monomateryal’ (tek materyal) estetiğinin yardımıyla; her konserin kendine has eşsiz deneyimini, görsel ve duyusal zevkle harekete geçiren en prestijli filarmoni binaları arasında yer alacak.”

Philharmonie de Paris bu şekilde halkla sanatçıların yollarının keşiseceği, yaşayan bir müzik mekanı olarak hayata geçiriliyor.

©William Beaucardet

Philharmonie de Paris konser salonu için yeni bir oditoryum tipi geliştiriyor. Yapı, şimdiye kadar kullanılmış konser tipolojileri olan ‘shoebox’ ya da ‘vineyard’ (Berlin Filarmonik’teki gibi) yerine; ‘enveloping’ (kaplama) adında bir tipoloji geliştiriyor. Kahle Acoustics tarafından geliştirilen akustik program ile konser salonu, yüksek yankılanma ile birlikte büyük bir ses netliği, seyirciye yanal yansımalar ve yakın, samimi bir hissiyatı amaçlıyor. Bu faktörlerin hepsi salon için mimarlar akustik danışmanlar ve mühendisler; ve tiyatro uzmanlarının ortak çalışmaları sonucu ortaya çıkmış yeni tipoloji içinde elde edilmiş. 2400 kişilik büyük bir salon olmasına rağmen yapıdaki en büyük konser alanında orkestra şefi ve en uzak seyirci arasındaki mesafe 32 metre. Samimiyeti yaratan bu özellikle, izleyiciyi saran yüzen balkonların ve yüksek yankılanmayı üreten dış haznenin birlikte kullanımı sayesinde salonda istenen bütün gereklilikler sağlanmış. Bu yeni model, sıcak bir atmosfer içinde mükemmel seste netlik ve şeffaflık elde etmek için yanal yansımaları, doğrudan sesi ve yankılanmayı birleştiriyor.

©William Beaucardet

Philharmonie de Paris’in özgün yönlerinden bir başkası da çok yönlü salonlar. Buradaki hedef oditoryumu farklı müzik türlerine entegre ederken her zaman en uygun izleme ve dinleme koşullarını sağlamak. Senfonik konfigürasyonda seyirci düzeni orkestrayı çevreler. Sahnenin arkasındaki katmanlar, sunulacak dinleti için bir koroyu barındırır, ancak salon ağırlıkla seyirciler tarafından doldurulur. Ancak konser formatlı operalar veya ‘sinema konserleri’ (canlı müzik ile film gösterimleri) olduğu zaman, bu arka katmanların ortadan kaldırılır ve sahnenin geri taşınmasına izin verilir. Bu şekilde bu düzenlerde ‘parterre’ (gösteri salonlarındaki zemin) arttırılmış olur. Philharmonie de Paris, bütün bu düzenlere uygun esnek sahne ve izleyici kısmı barındırıyor. Bunlar dışında yapı, dans gösterilerine elverişli ‘Stüdyo’ hacmi, geçici sergi mekanı, müziği konu alan eğitim hacimleri, konferans salonu, prova odaları ve çatıda şehir ve Parc de Vilette’e eşsiz manzalar sunan bir seyir terası bulunduruyor.

©Danice O. Kus

Yapı magazin anlamında da dünya çapında ünlenmiş bir sürece sahip. Yapının planlanandan 2 yıl sonra 3 katı bütçeyle açılmasının ardından işverenler AJN ekibini dava etmişler ve stüdyoyu iflasa sürükleyecek bir meblağ talep etmişlerdi. Yapım sürecinde de giderleri çok fazla olması nedeniyle Fransız devleti de projeyi de iptal etmek istemiş fakat çok ilerlediği için yapıma devam edilmişti. Yaşanan tatsızlıklar sonucu Jean Nouvel de projeyi sahiplenmemiş, yapım sürecinde yapının “orijinali yansıtmaması” sebebiyle projeyle ilişiğini kesmiş ve tamamlanınca da açılışına dahi gitmemişti. Davalarla ilgili son gelişme de Jean Nouvel’in miktarı “tamamıyla orantısız” ve “mimarlık dünyasında eşi benzeri görülmemiş” olarak değerlendirmesi sebebiyle işverenlere karşı bir dava açması olmuş. Philharmonie de Paris, 14 Ocak’ta kapılarını açıp hizmet vermeye başlamıştı.

---

Son Yazılar

Açık Çağrı: MARJİN 01

• by arkitektuel

Duvar Ev 2 / John Hejduk

• by arkitektuel

Tungestølen Hiking Kabini / Snøhetta

• by arkitektuel

Michael Hays – Mimarlığın Arzusu

• by Beyza Mert

Dolunay Villa / Foster + Partners

• by arkitektuel

Archigram #3: Plug-in City

• by arkitektuel

Q_fault / Aykut Dağ

• by arkitektuel

Casa Sublim / Xavier Corberó

• by arkitektuel

Matmut Atlantique Stadyumu / Herzog & de Meuron

• by Efe Sezen

House Of Architects / Thom Mayne, Tadao Ando, Kengo Kuma, Peter Zumthor

• by arkitektuel

---

Bizi Takip Edin!

---

Sitede Ara

Search for:

Arkitektuel'den Haberdar Olun!

The post Philharmonie de Paris / Ateliers Jean Nouvel appeared first on Arkitektuel.

©Benoit Perrin

1793 yılında Fransız Devrimi ile beraber müzeye dönüştürülmeden önce saray olarak kullanılan Louvre’un tarihi, 13. yüzyıla dayanıyor. Müzeye çevrildikten sonra günümüze kadar M.Ö. 7. milenyumdan M.S. 1850’li yıllara uzanan sanat eserlerine ev sahipliği yapan, dünyanın en önemli müzelerinden bir tanesi haline gelmiştir. Louvre için binanın tarihi boyunca birden çok kez yenilemelere gidilmiş. Yapı son olarak 1932’de, I.M. Pei’nin 1983 yılında başlayacak olan müdahalesinden önceki son halini almıştır.

©Koji Horiuch

Louvre için I.M. Pei tarafından yapılan yenilemenin hikayesi ise 1981 yılına dayanıyor. 1981’de  Fransa’da dönemin yeni seçilmiş sosyalist başkanı Francios Mitterrand, kültür kurumlarının renovasyonu için ülke çapında bir talimat vermiş ve bunun için ayrılan bütçeyi 2 katına çıkarmış. Bu gelişme, ülkedeki birçok müze ile birlikte, Louvre’un renovasyonu ve yeniden düzenlenmesine de imkan sağlamış -Mittrend’ın ilk olarak Louvre’a odaklanmış. Renovasyon ve müzenin yeniden düzenlemesini içeren Louvre’un gündemdeki son yenilemesi için başkan Mitterrand, 1983 yılında Avrupa’yı ve Amerika’yı dolaştıktan sonra, Çinli-Amerikalı mimar I.M. Pei’yi görevlendirilmesine karar verir ve Paris’in sembollerinden biri haline gelecek olan yapının tasarım süreci böylece başlamış olur.

©Koji Horiuch

Louvre için gerekenler ise oldukça fazlaymış. Dünyanın en iyi sanat koleksiyonuna sahip bir yer olarak Louvre, renovasyon istenen zamanlarda oldukça bakımsızdır. Müze içindeki galeri mekanları ise birbirinden kopuk ve bu nedenle Louvre, ziyaretçilerin labirent gibi algıladığı kordiorlarda kaybolduğu bir müze. Müzede galeriler, iç mekanın büyük bölümünü oluşturuyordu ve küratörlere sanat eserlerini depolamak ve bakımını yapmak için hiçbir alan kalmıyordu. Bunların arasında dönemin Fransa Maliye Bakanı Richelieu Wing’in ofisleri için ayrılan kısımlar vardı. Bu ofisler, müzenin bir kısmını halka kapatıyordu ve ihtiyaç halinde dahi kullanılamıyordu. I.M. Pei bütün bu sorunlara çözüm olacak bir tasarım geliştirmeliydi.

Yeni Müze Hacimleri / ©Pei Cobb Freed & Partners

I.M. Pei’nin 1989’da tamamlanan Louvre’un son renovasyonu, Cour Napoleon (Louvre’un ana avlusuna verilen isim) kısmının yeniden tasarlanmasını içerir. Pei bütün bu gereklilikleri sağlayacak bir çözüm olarak çakılla kaplı geniş avluya müze için yeni bir altyapı barındıran yeni bir giriş düşündü.

Yeni giriş, koleksiyonlara ulaşım hacimlerini ve müzenin kamusal mekanlarını barındırıyor. I.M. Pei bu şekilde ziyaretçi yoğunluğunu hafifletmeyi amaçlamıştı. Bu yeni giriş mekanı müzeye, müzenin merkezinde galerilerden ayrı ve kullanışlı bir lobi mekanı sağlaması için düşünülmüştü. Aynı zamanda müzenin ziyaretçilerine Louvre’daki müze deneyimleri süresince bir odak noktası yaratmış oldu.

©Flickr: petunia2323

Galerilerin, depoların ve koruma laboratuvarlarının bulunduğu ve aynı zamanda müzenin kanatları arasında bağlantı sağlayan yeni bir yeraltı sistemi olan giriş için Pei, avlunun ortasında şeffaf bir heykeli bir etki hayal etti. Pei’nin Louvre’a eklediği hacmi aşağıdaki bölümleri aydınlatan, büyük çelik ve cam bir piramit olarak tasarlandı. Yüksekliği 20.6 metre olan cam piramit, 603 eşkenar dörtgen ve 70 üçgen şeklinde pencereden oluşuyor. Bu ana piramidin etrafı da Cour Napoleon isimli avlu kısmının aşağısındaki mekanlara ışık sağlayan 3 küçük üçgen tavan penceresi ile çevrelendi. Pei’ye göre bu radikal tasarıma sahip cam piramit müzeye, tarihsel ve biçimsel önemi olan sembolik bir mekan sağlıyor. Le Grand Louvre bünyesindeki eklemeler ve yer değişimleri ile, müze koleksiyonunun genişlemesine ve daha fazla işin sergilenmesini sağladı.

©Elizabeth Westendorf

“Şekil olarak, Louvre’un mimarisiyle en uyumlu olan bu…Aynı zamanda en yüksek strüktürel kararlılığa sahip şekillerden biri, bu sayede geçirgenliği sağlamış oluyor. Cam ve çelik kullanımı, geçmişin mimari geleneklerinin kırılışının bir işareti. Bizim zamanımızın eseri.” diyor I.M. Pei tasarımı için. Cour Napoleon’un merkezindeki anıtsal görünümlü cam piramit Louvre’un tasarımına ve ölçeğine saygın duyan ve katkıda bulunan merkezi bir odak noktası sağlıyor.

©Koji Horiuch

Louvre’un büyük cam piramidi, ünlü Giza Piramitleri ile aynı oranlar içerisinde tasarlanmış. I.M. Pei tasarımıyla müzenin tarihi dokusuna gölge düşürmekten ziyade Fransız Rönesans mimari stili ile modern strüktürü karşıtlık yaratmak amacı ile bir araya getirmiş. Piramidin eğimli cam duvarları müzenin mansard çatısına (diğer ismi Fransız çatısı, iki farklı eğimle uygulanmış çatılar) ve Louvre’un cephesinin opak, ağır karakterine abartılmış saydamlığıyla saygı duruşunda bulunuyor.

Pei’nin tasarımı Le Grand Louvre, tahmin edilebileceği gibi bir kısım Parisliler tarafından tam anlamıyla kabul görmüyor. Sonuçta Louvre müzesi, Paris insanının hatta dünya tarihinin ve kültürünün derin izlerini barındırmakta. Eleştirilerin çoğu müzeye yapılan eklentilerle ilgili olmaktan daha çok, tasarımın dili ili alakalı oluyor.

1985 Connaissance des Art’tan Louvre Üzerine Bir Yazı

Çoğu kimse sürecin başlangıcında Pei’nin Louvre’un yanında oldukça modern kalan tasarımının Louvre’un Rönesans dönemini yansıtan klasik mimarisini bozacağını ve bu modern eklentilerin yapının yanında uzaylı yapımı gibi gözükeceğini düşünüyordu. Tasarıma uluslararası tepki oldukça yerici olmuş. Piramit mimari bir şaka, göz zevkini bozan bir parça, “Paris’in Mısır ölüm sembolünün tarihi fazlaca geçmiş saldırısı” ve “Mitterand tarafından empoze edilmiş megolamanca bir akılsızlık örneği” olarak anılmış. Pei de tasarımıyla beraber 10 yıl süren projenin sürecinde dalga geçilen bir mimar oldu.

©Flickr: petunia2323

Neyse ki, yıllar geçtikten sonra da olsa Pei’nin Le Grand Louvre tasarımı Paris’in kültürü içerisinde yerini buldu. Eyfel kulesinin Parisliler için bir ikon haline gelmesine fazlasıyla benzeyen bir durum. Pei’nin tasarımı Louvre müzesinin ve Paris’in görselinin ayrılamaz bir parçası haline geldi. Le Grand Louvre, şimdilerde Eyfel Kulesi ile bile yarışan bir Paris sembolü.

Kaynaklar

1. Eduardo Souza. “AD Classics: Le Grand Louvre / I.M. Pei” 18 Kasım 2010. ArchDaily. <https://www.archdaily.com/88705/ad-classics-le-grande-louvre-i-m-pei/>
2. “Louvre Müzesi Paris Hakkında Bilgi ve Eserler” 22 Mart 2015. istanbulsanatevi. <https://www.istanbulsanatevi.com/dunya-muzeleri/louvre-muzesi/>
3. Elizabeth Evitts Dickinson. “Louvre Pyramid: The Folly that Became a Triumph” 19 Nisan 2017. Architect Magazine. <https://www.architectmagazine.com/awards/aia-honor-awards/louvre-pyramid-the-folly-that-became-a-triumph_o>
4. “IM Pei: celebrated architect behind Louvre pyramid dead at 102” 16 Mayıs 2019. The Guardian. <https://www.theguardian.com/artanddesign/2019/may/16/im-pei-architect-dead-at-102>

The post Le Grand Louvre appeared first on Arkitektuel.

© designboom

Sous Le Ciel (İngilizce adı ile Under the Sky) Arjantinli sanatçı Leandro Erlich tarafından 2018 yılında tasarlanan bir ensteleasyon. Bir mağazanın içindeki yürüyen merdivenlerin bir düğüm haline getirildiği enstelasyon Paris’in ünlü alışveriş merkezi Le Bon Marché’de bulunuyor. Le Bon Marché 2016 yılında Ai Weiwei, 2017 yılında ise Chiharu Shiota tarafından tasarlanan enstelesyonlara ev sahipliği yapmış.

Adını Edith Piaf’ın bir şarkısından alan ve ‘gökyüzünün altında’ anlamına gelen Sous Le Ciel gökyüzünün her gün ve mevsimde değişen karakterini öne çıkarıyor. Elrich’in tasarımı mağazanın farklı noktalarına yerleştirilen farklı parçalardan oluşuyor. Mağaza vitrinlerinde bulutu andıran hafif cisimler yer alırken mağazanın ortasındaki cam tavana mavi bir gökyüzü görseli yerleştirilmiş.

Projenin en dikkat çeken kısmı ise düğüm şeklindeki yürüyen merdivenler. Orijinal olarak 1990 yılında Andrée Putman tarafından tasarlanan merdivenler Elrich’in müdahaleleri ile görsel bir bulmacaya dönüşmüş. Ortaya çıkan yeni merdiven kompozisyonu ziyaretçiler için rüya ile gerçekliğin bir araya geldiği farklı bir mekan yaratıyor. Yürüyen merdivenlerin içine yerleştirilen aynalar merdivenden çıkarken optik bir ilüzyon oluşturuyor.

 

The post Sous Le Ciel / Leandro Elrich appeared first on Arkitektuel.

The Exposition des Decorative Arts Paris Sergi Afişi

20.yy başlarında Fransa Art Nouveau üslubunun ortalarındayken, İngiltere’de hala Arts and Crafts akımı gündemdeydi. 1900’lerde Paris’te gerçekleştirilen The Exposition Universelle fuarında aslında ‘’new art’’ veya ‘’art nouveau’’ diye adlandırılan yeni akım dünyaya tanıtılmaya çalışılıyordu. Bu fuarda sergilenen ürünler fonksiyonlarından çok sahip oldukları formlar ve süslemeleriyle öne çıkıyordu. Bu dönemde The Exposition Universelle ve devamında gelen birçok fuar ve sergide, birçok mobilya üreticisi, sergilenen yeni üsluba karşı çıkmaktaydı. Çünkü bu fuarlarda sergilenen ürünler hem kompleks tasarımlara sahip, hem de, neredeyse hepsi el emeği ile yapılan, seri üretime ihtiyaç duyulmayan ürünlerdi. Özellikle bu tasarımların tasarımcıları öldüğünde veya mobilya tasarımından uzaklaştıkları dönemlerde, seri mobilya üreten birçok kişi ve firma tasarımları ele geçiriyor ve orjinalinden daha farklı şekilde üretip piyasaya sürüyorlardı (Arwas, 1992).

The Exposition Universelle fuarından hemen sonra açılması planlanan Exposition des Decorative Arts fuarı ise savaş ve savaşın yıkıntıları nedeni ile neredeyse 25 yıl sonra gerçekleştirilebildi. 1.Dünya Savaşı sonrası gerçekleştirilen 1925 Paris fuarının organizatörleri aslında bu fuarla çok farklı amaçları da ortaya çıkarıyordu. Birincisi; gelişmekte olan yeni modern akımı tüm dünyaya tanıtma eğilimindelerdi. İnkılapçı ve aynı zamanda yenilikçi bir anlayışla sergi yalnızca dekorasyona hitap eden ilk sergilerden biri niteliğindeydi. İkincisi ise biraz daha siyasi boyutu idi. Örneğin Almanya fuara davet edilmemişti. Çünkü Fransızlar 1. Dünya Savaşı sonrası almış oldukları kararla birlikte, artık Alman tasarımlarını kabul etmiyorlardı. Birinci Dünya Savaşı sonrası Fransa kendisine yakın dört ülke belirlemiş (Amerika, Belçika, Büyük Britanya ve İtalya) ve ilk olarak fuara bu ülkeleri davet etmiştir (Meehan, 2012). Sovyetler Birliği, Avusturya ve Budapeşte de fuara davetliler arasında yerini almıştır, fakat Budapeşte, Avusturya ve Amerika fuara katılım sağlamamıştır. The Exposition des Decorative Arts adlı sergide tasarım konusunda amaçlanan; aslında tarihi olanın veya geleneksel olanın öne çıkmasından çok, tasarımcıların ürünlerinin farklı biçimde tasarlanmış ve modern olana uyum sağlamış olması idi. 1925 fuarında Fransız tasarımcıların hedefleri, sergiye kabul edilmiş olan ürünlerden de aslında yeterince belli olmaktadır. 25 yıllık dönemde (1900 sergisinden itibaren), Fransız tasarımcılar kendilerini geliştiriyor, yeni yaratılacak olan üslubun belirlenmesi için emek harcıyor ve elde edilen sonuçla beraber, gerçekleştirilecek olan fuarla güçlerini tüm dünyaya göstermeyi amaçlıyorlardı.

The Exposition des Decorative Arts 1925 yılında Paris’in göbeğinde açılmış ve Nisan ayından Ekim ayına kadar devam etmiştir. Sergi; Grande Palais, The Pont Alexandre 3, The Explanade de Invalides ve The Course de la Raide bölgelerini kapsayan bir alanda kurulmuştur (Şekil 1.2).

The Exposition des Decorative Arts Fuar Planı, 1925

Charles Blumet ve Louis Bonnuer’in baş küratörleri olduğu bu sergi, Fransız tasarımcı ve üreticiler için bir vitrin niteliği taşıyordu. Sergide yer alan Art Deco üslubu her ne kadar klasiğe dönüş gibi gözükse de aslında içerisinde Kübist, Fauist ve Fütürist oluşumları da barındırıyordu. Sergide yer alan Art Deco tasarımlarda ayırt edici en önemli özellik stilize edilmiş olan objelerdir. Özellikle sergide yer alan iç mekanlar, Art Deco üslubunun geometrik ve stilize edilmiş ögelerden oluştuğunu, süslemenin Art Nouveau kadar önemli yer tutsa da, yine de daha rasyonel şekillerde gerçekleştirildiğini anlatıyordu. İç mekanlardaki ortak nokta geometrik stiller ve kullanılan lüks materyaller, fakat aynı zamanda tüm bu tasarımların sahip olduğu özellik, kullanılan materyallere rağmen ortak bir sadelik altında birleştirilmesi olarak öne çıkıyordu.

Art Deco; mobilya, takı, mimari, el yapımı obje, moda, grafik vb. birçok alanda kendine özgü eserler üretmiştir. Seri üretim her ne kadar Art Deco’nun ilgi alanı içerisinde olmasa da seri üretim malları da yine üslubun yansıtmaya çalıştığı nitelikler ile bağdaşlaştırılarak üretilmiştir. Estetiğin ön planda olduğu üslubun, ayırt edici özelliklerinden en önemlisi bezemedir. Üslubun stilize edilmiş çiçek buketleri, genç kız figürleri, zig zag da dahil olmak üzere geometrik motifler, ters veya düz V biçimli motifler, yıldırım okları ve hayvan figürleri gibi standart süslemelerinde Mısır ve Yunan sanatının, Amerika yerli sanatının, Afrika kabilelerinin, Doğu’nun izlerine rastlanır (Duncan,1988). Özellikle doğal motiflerin kullanıldığı bezeme, Art Deco sanatının her dalında kendini göstermiştir. 1925 yılında Robert Stacy’nin California’da tasarladığı otelin cephesinde, maya sembollerinden oluşan etkileyici bezemeler kullanılmıştır.

Aztec Oteli, Robert Stacy – Monrovia, Kaliforniya

Art Deco biçim dünyasında pek uygulanmamış, bunun yerine pahalı lento kullanımı oldukça rağbet görmüştür. Bu uygulama, geniş kapı ve pencere açıklıklarında betonarme strüktürün ilkelerine uygunluk da sağlamaktadır. Alışılagelmiş kare ve dikdörtgen pencerelerin yanında yuvarlak ve çokgen pencere kullanımı da Art Deco’ya yabancı olmayan uygulamalardandır. Gemi kamarası pencerelerine duyulan ilginin sonucu Art Deco biçim dünyasına giren dairesel pencereler, özellikle transatlantiklerden esinlenerek biçimlendirilmiş yapılarda kullanılmıştır (Bayer, 1992). Art Deco üslubunda aynı zamanda simetri sıklıkla kullanılmıştır. Girişlerde yer alan büyük heykeller, zigzag motifler, floral desenler ve simetri esas alınarak planlanmıştır.

Avrupa’da Art Deco üslubu kullanılarak tasarlanan birçok yapı ile karşılaşılmaktadır. Auguste Perret’nin 1902 yılında Paris’te tasarlamış olduğu apartman, Art Deco üslubu esas alınarak yapılmıştır. Kagir yapı ile tasarlanmış olan cephe, çiçek bezemeleri ile süslenmiştir. Geniş açıklıklı pencereleri çerçeveler ile kuvvetlendirilmiş olan bu yapıda, simetriye önem verilmiştir.

The Scheepvaarthuis, Johan van der May’in Piet Kramer ve Michel de Klerk ile birlikte, Amsterdam’da tasarlamış olduğu bir yapıdır. 1912-1916 yıllarında tasarlanmış olan bu yapıda tuğla kullanımı yaygındır. Motiflerin cephede büyük önem taşıdığı bu yapı, kendinden sonra yapılacak olan yapılara (özellikle Amerika Art Deco gökdelenleri) ilham kaynağı olmuştur. Tuğla, cam ve metal kullanılarak tasarlanmış bu yapının motifleri oyma yöntemi kullanılarak tasarlanmış ve cepheye sonradan eklenmiştir (Şekil 1.5).

The Scheepvarthius, Amsterdam, May, Kramer, Klark, 1916

Çiçek motifleri, sarmal süsleri, kademeli formları, zig-zagları ve diğer geometrik ögeleri ile tasarlanmış cephelere sahip pavilyonlar Art Deco üslubunu yansıtan en başarılı örneklerden sayılmaktadır. Louis Boileau tarafından tasarlanmış The Pomone Atelier Pavilion of Le Bon Marche; Bouvard, Vincent ve Labrenille tarafından tasarlanmış The City Of Paris Building ve renkli vitrayları ile anıtsal bir giriş yaratan, Hiriart ve Tribout’un tasarladığı Galeries Lafayette’s La Maitrise Pavilion; motifleri, bezemeleri, cam ve demir kullanımları, anıtsal ve vurgulanmış girişleri ve ön cepheleri ile Art Deco üslubunun Fransa’da yer alan en önemli örneklerindendir.

Galeries Lafayette’s La Maitrise Pavilion, Paris

The Pomone Atelier Pavilion of Le Bon Marche, Louis Boileau

Kaynaklar

• Arwas, V. (1992). Art Deco, Abradale Press, New York
• Bayer, P. (1992). Art Deco Architecture: Desing, Decoration and Detail From Twenties and Thirties, Thames Hudson, New York
• Duncan, A. (1988). Art Deco, Londra
• Meehan,L.K ( 2012). From Ruhllman to Rohde: How To French Art Deco Became American, College of The Holy Cross,New York, NY,1-51
• Rishell, A. (2014). The Influence Of The Exposition des Arts Decoratifs et Industriels Moderne, Paris 1925 On Hollywood Films of The Late 1920 and 30s (Yüksek Lisans Tezi), Arizona State University, Arizona

Naz Gümüşeli – İç Mimar, MA

The post Art Deco appeared first on Arkitektuel.

Paris sokaklarının en karakteristik özelliklerinden biri olan Paris Metro Girişleri, 19. yüzyılın sonlarında ortaya çıkan Art Nouveau akımının en önemli temsilcilerinden biri. Fransız mimar Hector Guimard tarafından Paris’in 141 farklı noktası için tasarlanan metro girişleri şehrin en önemli mimari eserleri arasında gösteriliyor.

Guimard’ın tasarımları, Fransa’nın 1800’lü yılların sonunda yaşadığı Belle Époque devrinin bir parçası. Güzel Çağ olarak da adlandırılan Belle Époque, 1871 yılında Fransa-Prusya Savaşı’nın bitişinden 1914’te I. Dünya Savaşı’nın başlangıcına kadar süren bolluk ve refah dönemi olarak tanımlanabilir. Bu bağlamda bu devir, Osmanlı Devleti’nin Lale Devri ile benzerlik göstermektedir ve Fransa’daki pek çok sanatçı eserlerini özgürce üretebilmişlerdir.

Palais Royal istasyonu – 1903

Paris şehir yapısı 1850 yılından itibaren köklü değişiklikler yaşasa da, şehirde bir metro inşaatına başlanması 20. yüzyılın başına kadar ertelendi. 1900’de gerçekleşen Exposition Universelle fuarında şehrin modern bir metro hattına ihtiyaç duyduğuna kanaat getirildi. Dönemin mimarlar topluluğu Société Centrale des Architectes, inşa edilecek metronun girişlerinin tasarlanması için bir yarışma düzenledi. Yarışmayı Duray, Lamaresquier, and Paumier isimli bir mimarlık firması kazansa da, dönemin belediye yetkilisi Adrien Benard bu kararı yok saydı ve metro girişlerini tasarlaması için yarışmaya dahi katılmamış olan Hector Guimard’ı görevlendirdi.

Günümüzde yıkılmış olan Bastille istasyonu

Hector Guimard’ın kendine özel bir tarzı vardı. Özellikle Fransız mimar Eugene Viollet-le-duc’un strüktürel rasyonelliğinden, Gotik mimariden ve Arts and Crafts hareketinden oldukça etkilenen Guimard, Art Nouveau’yu esinlendiği bu mimar ve akımlardan parçalar ekleyerek yeniden yorumladı. Art Nouveau rasyonalizmi adını verdiği bu tarzı ile dönemindeki diğer mimarların arasından sıyrıldı ve Adrien Bernard’ın onayını aldı.

Yarışmanın kazananı olan mimarların önerdiği gibi yığma yapılar yerine Guimard dökme çelik ve camdan oluşan girişler tasarladı. Guimard’ın bu kararının beraberinde getirdiği pek çok kolaylık vardı: demir girişlerin taş yapılara göre çok daha az yer kaplaması, daha kolay inşa edilebilir olması ve demirin çok daha ucuz ve kolay taşınabilir bir malzeme olması.

Anvers

Tüm bu sebeplere ek olarak, demir Art Noueveau’nun kıvrımlı ve dinamik yapısını aktarabilmek için taşa göre çok daha uygun bir malzeme olarak görüldü. Guimard, belli modüler strüktürel elemanlar çerçevesinde değişen beş farklı giriş modeli tasarladı. Bu birimlerin bazıları çok basit bir tabela gibiyken bazıları bir pavyon niteliğindedir. Guimard’ın seçtiği yeşil rengi ve her bir girişte yazan Métropolitain yazısı ve fontu her bir girişte ortak olarak kullanılmış.

Etienne Marcel girişi

Her ne kadar Paris Metro Girişleri günümüzde Paris’in en önemli simgelerinden biri olarak gösterilse de, ilk inşa edildiği yıllarda Guimard’ın işleri oldukça ağır eleştirildi. Girişlerin Fransız olmadığı ve yeşil tercihi ile Alman kültürünü temsil ettiği söylendi.

Porte Dauphine girişi

Orijinal olarak 141 tane yapılan Paris Metro Girişleri’nden günümüze yalnızca 86 tanesi kalabildi. Kalan istasyonlar pek çok sanatçıyı etkileyerek Metro stili adı verilen tarzın öncüsü oldu ve çok kısa bir süre popüler olan Art Nouveau’nun en önemli örneklerinden biri haline geldi. Montreal, Şikago, Lizbon, Moskova gibi dünya şehirlerinde Guimard’ın tarzını örnek alan metro girişleri bulunmaktadır.

The post Paris Metro Girişleri appeared first on Arkitektuel.

1998 yılında tamamlanan Parc de la Vilette (Vilette Parkı), 1982’de açılan uluslarası bir yarışmanın sonucunda ortaya çıkmış. Fransa’nın başkenti Paris’te terkedilmiş bir mezbaha ve et halinin bulunduğu alanı yeniden canlandırma amacıyla açılan proje yarışmasına dünyaca ünlü mimarlardan Rem Koolhaas (OMA), Zaha Hadid, Jean Nouvel gibi isimler katılmış. 470 katılımcının arasından seçilen proje, Bernard Tschumi’nin önerisi olmuş.

© Bernard Tschumi Architects

Tschumi’nin tasarımının kazanmasının sebebi onu diğer katılımcılardan farklı kılan yaklaşımı. Bernard Tschumi, Parc de la Vilette’i alışılagelmiş, peyzaj ve doğayı baskın eleman olarak tasarım yaklaşımıyla kurgulamıyor. Bunun yerine parkı, doğal ve yapayın sürekli olarak yeniden yapılanma ve keşif durumunda olduğu bir tür kültür alanı olarak görüyor. Tschumi’ye göre park bu iki farklı durumu zorla bir araya getiren, kullanıcı için kültürel bir tür merkez.

© Bernard Tschumi Architects

Paris’i güzelleştirme adı altında 1860’lara dayanan eski alanı yenileme projesi kapsamında toplam 55 hektarlık alan tasarıma açıldı. Yarışmada istenen 21. yüzyılın parkını yansıtacak kentsel bir alan yaratmaktı. Bunun üzerine Paris’in en büyük parkı olacak proje için kazanan öneri, ekibin koymuş olduğu 21. yüzyıl fikrine en çok yakın olan öneriydi. Parc de la Vilette, geçmişe örnek oluşturan durum olarak bakan, onu temel alan bir tasarım değil; gelecek gibi zamanına göre daha çağdaş konseptlere yönelen bir tasarımdı. Bu da Bernard Tschumi’yi 470 katılımcının önüne geçiren özgü yaklaşımı oldu.

© Interim East

Tschumi, parkı ziyaretçilerin keşfedeceği geniş bir açıklık olarak değerlendirdi. Parc de la Vilette bunun üzerine mimarı tarafından, ziyaretçisine referans verecek noktalarıyla kurulmuş bir düzen içinde özgürlük hissini uyandıran çeşitli aktiviteler ve etkileşim alanı olarak kurgulandı.

Bunu sağlamak için Bernard Tschumi, bu geniş alana -ziyaretçilerin rastgele bulması düşüncesiyle- 10 adet temalı bahçe serpiştirdi. Her bir bahçe de kullanıcılarına rahatlayacağı, derin düşüncelere dalabileceği, hatta oyunlar oynayabileceği alanlar sunuyordu.

Noktalar, Çizgiler ve Yüzeyler

Parc de la Vilette’in organizasyon prensibi 3 öge etrafında şekillendi; Tschumi bunları noktalar, çizgiler ve yüzeyler olarak sınıflandırdı. 55 hektarlık bu büyük alan, grid (ızgara) oluşturan 35 noktayla düzenlendi. Bu noktalara Tschumi ‘follies’ yani ‘süs olarak yapılmış bina’ adını verdi. Bu binalar parka hem düzenli hem de boyutsal bir anlam katıyor hem de ziyaretçilere bir çeşit referans noktası oluşturuyordu devasa alanda. Her biri özgün olan bu küçük yapıların, tekrarlanan bir karakterleriyle, parkta kullanıcı için bir tür mekan hissi oluşturması amaçlanmış.

© Bernard Tschumi Architects

Bunun yanında Parc de la Vilette’in çizgileri ise, parkın içinde kesin sınırlarla belirlenmiş yürüyüş rotalarını oluşturuyordu. Tschumi’nin noktalarının aksine bu çizgiler belirli bir mekansal organizasyonu takip etmeyen ögeler. Çizgiler, ziyaretçiyi farklı farklı yerlere, ilgi çekecek farklı noktalar ulaştırmayı amaçlandıran, yönlendiren, zaman zaman kesişen bu şekilde park hatta etraftaki kentsel alanı gezdiren elemanları olmuş Parc de la Vilette’in.

© Bernard Tschumi Architects

55 hektarın 34 hektarlık kısmı ise yeşil alanlara ayrılmış. Bu yeşil alanlar da yüzeyler. Bu tamamen açık yeşil alanlar Parislilere, sosyalleşebilecekleri, toplanabilecekleri, dinlenebilecekleri yerler sunuyor. Yüzeyler, ziyaretçinin isteğine uygun şekillenen alanlar.

Parc de la Villette’te, geleneksel parkların ziyaretçiyle fonksiyonu tanımlanacak fakat yine de belli bir aktivite için düzenlenmiş haline karşı olarak, tamamen yorumlamaya açık geniş bir alan tanımlanmış. Noktaları oluşturan dekonstrüktivist yapıların bile programları mimar tarafından net belirtilmemiş -yalnızca son zamanlarda bazıları şu anda restoran, kafe vb. olarak hizmet vermeye başlamış.

© Bernard Tschumi Architects

Dünyaca ünlü, özgün Parc de la Villette’in eleştirildiği birkaç nokta da var tabiki. Bunlar; insan ölçeğini hesaba katmayan kocaman bir alan olması ve süreçte alanın eski karakterini, tarihini ve çevre bağlamını dikkate almayan bir yaklaşımının olmasıymış. Fakat park, insanın büyük bir kentsel ortamda nasıl hissedeceğini araştıran analitik ve kavramsal bir yaklaşım aslında. Parc de la Villette, insanın kentsel yaşamı içerisindeki yorucu sosyal çevresinde diğer insanlara karşı kaybettiği insancıl duyarlılığını hatırlatan, insana bunun aksini aşılamayı amaçlayan bir proje. Bu nedenle oldukça özgün ve önemli bir yere sahip.

© Bernard Tschumi Architects

Parc de la Villette mekanları, etkinlikleri ve hareketi daha büyük bir sistemde birleştiren kentsel hayatı ve aktiviteleri yerici bir tür manifestasyon. Tschumi’nin kent hayatını eleştirisini dışavurumu. Park, bu nedenle kentsel ölçekte oluşturulmuş projeler için oldukça önemli ve eşsiz bir örnek teşkil ediyor.

Kaynaklar: 

1. Eduardo Souza. “AD Classics: Parc de la Villette / Bernard Tschumi Architects” 09 Ocak 2011. ArchDaily. <https://www.archdaily.com/92321/ad-classics-parc-de-la-villette-bernard-tschumi/>
2. ‘’Parc de la Vilette’’ Bernard Tschumi Architects. <http://www.tschumi.com/projects/3/>

The post Parc de la Vilette appeared first on Arkitektuel.

1889 yılında düzenlenen Exposition Universelle için geçici olarak inşa edilen Eyfel Kulesi, günümüzde dünyanın en çok bilinen yapılarından bir tanesi. Fransız bir inşaat mühendisi ve mimar olan Alexandre Gustave Eiffel tarafından tasarlanan ikonik yapı, Fransa’nın sembolü ve insanoğlunun en önemli eserlerinden bir tanesidir. Eyfel Kulesi, Paris’in Champ de Mars bölgesinde bulunmaktadır.

Exposition Universelle, Fransız İhtilali’nin (1789) 100. yıldönümünü kutlamak amacıyla düzenlenen bir uluslararası fuar. Eyfel Kulesi, bu fuarın giriş kapısı olarak inşa edilmiştir. İnşaatı 2 yıl süren kulenin yapımında toplam 300’e yakın işçi çalışmıştır. Eyfel Kulesi, günümüzde yılda yaklaşık 6 milyon kişi tarafından ziyaret edilmektedir.

Tarihi

Gustave Eiffel, demir işçiliği alanında uzmanlaşmış bir mühendisti. Eiffel’in kendi adını taşıyan firması, Özgürlük Anıtı’nın da iskelet sistemi dahil olmak üzere dünya çapında ve Fransa’da pek çok büyük çaplı iş yapmıştı. Eiffel, 1867 ve 1878 yıllarında gerçekleştirilen fuarlarda da görkemli pavyonlar inşa etmiş, bu alanda deneyimli bir mühendistir. Ayrıca Gustave Eiffel, dünyanın en uzun köprüsü olarak bilinen Garabit Viyadüğü’nü de tasarlamıştır. Eiffel’in dövme demir kullanarak tasarladığı bu mega yapılar, Eyfel Kulesi’nin tasarımı öncesinden önemli deneyimlerdir.

Her ne kadar Eyfel Kulesi Gustave Eiffel’in adını taşısa da, yapının tasarımı ilk olarak Eiffel’in üç çalışanı tarafından gerçekleştirilmiştir. Ofis müdürü Emile Nouguier, inşaat mühendisi Maurice Koechlin ve mimar Stephen Sauvestre kulenin ilk çizimlerini ve statik hesaplamalarını yapmışlardır. Özellikle Stephen Sauvestre, mimari fikirleri ile yapının şekilsiz bir çelik direk olmaktan çıkıp estetik olarak benzersiz bir yapıya dönüşmesini sağlamıştır.

1884 yılında, Nouguier, Koechlin ve Sauvestre tarafından Eiffel’e sunulan ilk tasarım Eiffel’i tatmin etmemiştir. Bunun üzerine Eiffel, Noguier ve Koechlin’i projeden uzaklaştırarak Sauvestre ile çalışarak projeye son halini vermişlerdir. Eiffel ve Sauvestre’nin tasarımı 107 proje içinde ilk üçe girmiştir. Seçilen diğer projelerin tasarımcıları, fuar için inşa edilecek diğer büyük yapıların inşaatları için görevlendirilirken, Eiffel ve Sauvestre kulenin yapımı için seçilmişlerdir.

Mimarisi

Eyfel Kulesi, kare bir alan üzerine basan dört demir kafes ayak üzerinde yükselmektedir. 54 derecelik bir açıya sahip olan bu ayaklar, kulenin bir noktasında birleşmekte ve kule, bu noktadan sonra tek bir demir kafes olarak yükselmektedir. Kulenin şeklini belirleyen en önemli faktör, yukarılara çıkıldıkça artan rüzgar kuvveti. Demir elemanları birbirine bağlamak için kullanılan kenet millerinin yerleri ve büyüklükleri bile rüzgar göz önünde bulundurularak belirlenmiş.

Eyfel Kulesi, 57, 115 ve 276 metre yükseklikte bulunan üç adet kamuya açık platforma sahip. Üzerindeki radyo anteninin de yüksekliği ile toplam 324,8 metre yüksekliğindeki kule, bir kenarı 124,9 metre uzunluğundaki kare bir alana oturmaktadır. Yapının konstrüksiyonunda toplam 7,300 ton ağırlığa sahip 18,038 adet demir parça kullanılmıştır. Bu demir parçalar Eiffel’in Levallois-Perret’de bulunan fabrikasından getirilmiş ve buharlı vinçler kullanılarak kuleye çıkarılmıştır.

324 metrelik Eyfel Kulesi, pek çok eleştiriyi de beraberinde getirmiştir. Gustave Eiffel, kulenin dövme demir iskeletini saklama ihtiyacı duymamıştır, çünkü böylesine bir yapının ayakta tutan sistemin gözükmesi çok önemlidir. Böylece Eiffel, mühendisliği mimarinin önünde tutmuştur, kulenin yapımında estetik kaygılar arka plana atılmıştır. Bu nedenle Eyfel Kulesi Paris’in sanatçı kesimi tarafından “iğrenç ve gereksiz” olarak tanımlanmıştır. Çoğu sanatçı yapıyı dev bir fabrika bacasına benzetmiştir. Kulenin mimarisini eleştirenler arasında Charles Garnier, Alexandre Dumas ve Guy de Maupassant gibi dönemin önemli isimleri bulunmaktadır.

Eyfel Kulesi, eleştirilere rağmen 1889 yılının Mart ayında tamamlandı. Kule, tamamlandıktan iki ay sonra kullanıma açıldı. Kulenin doğu, batı ve kuzey kanatlarında saatte 5,000 kişiyi taşıyabilecek kapasitede asansör ve merdivenler bulunur. Yapının birinci ve ikinci platformlarına çıkan asansörler, üçüncü platforma kadar devam etmez. Bu platforma geçebilmek için farklı bir asansör vardır. Kulenin birinci ve ikinci platformlarında farklı uluslararası temalara sahip dört restoran bulunur.

Kule, inşa edildiğinde dönemin en yüksek binası olan Washington Anıtı’nı geçerek dünyanın en yüksek binası olmuştur ve New York’ta bulunan Chrysler Binası inşa edilene kadar, 40 yıl boyunca bu ünvanını korumuştur. Eyfel Kulesi, her ne kadar yapıldıktan 20 yıl sonra yıkılmak üzere inşa edilmiş olsa da, yapının Paris’e, fizik ve meteoroloji bilimlerine kattığı değer ve radyo sinyallerinin dağıtımında oynadığı rol sebebiyle günümüze kadar ayakta durmayı başarmıştır.

The post Eyfel Kulesi appeared first on Arkitektuel.

Le Corbusier ve Pierre Jeanneret’nin tasarladığı La Roche Evi 1923-1925 yılları arasında Paris’in 16. bölgesinde inşaa ediliyor. Betonarme gibi 20. yüzyılın yeni yapı malzemelerinin kullanımı, Le Corbusier’nin daha sonra “mimarlığın beş ilkesi” olarak adlandıracağı prensiplerini (serbest cephe, serbest plan, yatay bant pencere, teras çatı ve piloti) bu ev özelinde gerçekleştirebilmesini sağlıyor. 1996 yılında diğer Le Corbusier yapıları gibi dünya mirası listesine alınan La Roche Evi, ardılı Villa Savoye gibi modern mimarlığın önemli simgeleri arasında yer alıyor.

© Steve Cadman

Proje ve Şantiye

Le Corbusier ve Pierre Jeanneret Docteur-Blanche çıkmazında yapılcak mimari düzenleme kapsamında farklı programlara sahip iki komşu villa projesi geliştiriyor. Villalardan biri çocuklu bir aile-Le Corbusier’nin kardeşi Albert Jeanneret,eşi ve iki kızı-  tarafından kullanılacak ve bir ailenin ihtiyaç duyabilceği tüm mekansal gereksinimleri karşılayacak, diğer villa ise bekar bir ev sahibi-Raoul La Roche- tarafından hem yaşam alanı hem de resim koleksiyonu için sergi alanı olarak kullanılacak.

Bir Program İki Fonksiyon

Raoul La Roche’un ev ve galeriyi bir arada içeren bir proje istemesi üzerine, Le Corbusier ve Pierre Jeanneret bu iki fonksiyonu birbirinden mekansal olarak ayıracak bir planlama yapıyor. Binanın bir tarafında tablo galerisi ve kütüphane, diğer tarafında ise yaşam mekanı bulunuyor. Raoul la Roche’un evi Jeanneret Evi’ne hizalanmış şekilde konumlanırken, galeri Docteur-Blanche sokağına dik olarak konumlanarak sokağın girişinden itibaren görünürlük kazanıyor.

© Steve Cadman

Pilotiler

Galerinin altında bulunan pilotilerle, zeminde serbestlik ve boşluk oluşturuluyor. Bu mimari düzenleme kullanıcılara binanın altında serbestçe dolaşma imkanı sağlıyor. Zeminin boş bırakılması, neredeyse binanın kapladığı alan büyüklüğünde bir bahçe oluşturulmasını da mümkün kılıyor.

Yatay bant pencereler

Taşıyıcı duvarların ortadan kalkması, cephede geniş cam yüzeyler yapılabilmesine imkan sağlıyor. La Roche ve Jeanneret Evleri yatay pencerelerle birbirine bağlanırken, galeri hacminin kendine ait iki sıra bant penceresi bulunuyor. Böylece evin içine daha fazla güneş ışığı girebiliyor ve iç mekan ile dış mekanın bütünleşmesi etkisi yaratılıyor.

© Steve Cadman

Teras Çatı

Le Corbusier, 1915 yılından beri yağmur suyunun uzaklaştırılması için gerekli görülen geleneksel eğimli çatıya alternatif yeni bir çatı formu arayışındaydı. Betonarmenin sağladığı yeni teknikler yağmur suyunun evin içerisinden atılabildiği düz çatılar yapılmasına imkan sağlıyor. Düz çatıda nem oranını sabit tutabilmek ve betonarmenin çatlamasını önlemek için Le Corbusier çatıya bitki yerleştirmeye karar veriyor. Geleneksel çatının yerini alan bu yeni teras çatı, evin sokağın gürültüsünden en uzak olan, güneş ışından ve temiz havadan faydalanabilinen mekanı haline geliyor. Çatının yağmurlu havalarda da kullanılabilmesi için burada bir kiosk da bulunuyor.

İç Düzenleme: Özel Alan -Genel Alan dağılımı

La Roche evinin iç organizasyonu özel ve genel kullanıma ayırımış, holün iki tarafından çıkılan iki mekan çevresinde şekilleniyor. Ev sahibinin isteğine orijinal bir çözüm sunan bu düzenlemeyle bir tarafta genel kullanıma açık olan, karşılama mekanı işlevi de taşıyan galeri, diğer tarafta ise barınma mekanı oluşturuluyor. Girişe göre sol tarafında konumlanan genel kullanım bölümü zemin katta misafir odasını, birinci katta tablo galerisini, ikinci katta ise kütüphaneyi içeriyor. Sağ tarafta bulunun özel kısım ise zemin katta görevli dairesini ve mutfağı, birinci katta yemek ve çalışma odalarını, ikinci katta ise Raoul La Roche’un banyosunu içeren ve çatı terasa geçişi sağlayan yatak odasını barındırıyor.

© Amaury Henderick

Hol

Doğal ışıkla aydınlamış bu mekanda, binaya girer girmez boşlukta asılı hissi uyandıran küçük balkon dikkat çekiyor. Balkona ulaşan merdiven ise Le Corbusier’nin merkez mekanı merdivenle bölmek istememesi sebebiyle holde geri çekilmiş şekilde konumlanıyor. Girişten, evin farklı mekanlarına doğru yaratılan vistalar mimari promenada davet ediyor.

© Rory Hyde

Rampa

Mimari promenad prensibi burada tablo galerisi ve kütüphaneyi bağlayan bir rampayla sembolize ediliyor. Rampa, Le Corbusier’ye göre mekanın devamını görmeye imkan sağladığı için iki kot arasındaki en iyi bağlantı aracı. Bu mimari eleman sayesinde kullanıcı farklı perspektiflerle mekanı deneyimliyor. “Merdiven iki katı bölerken, rampa birleştiriyor.”

© Harold Hollingsworth

Tablo Galerisi

Holde yaratılan atmosfer ve galerinin atmosferi radikal şekilde farklılaşıyor. Galerinin sağ duvarındaki tablolar ve sol taraftaki rampa mekana dinamizm katıyor. Geniş bant pencereler sayesinde galerinin ışığı günün farklı saatlerinde değişkenlik gösteriyor. Holün monokromluğuyla tezat oluşturacak şekilde burada kullanılan farklı renkler, farklı yapı elemanlarını ve hacimleri vurguluyor.

Kütüphane

Evin en üst katındaki asma katta bulunan bu izole mekan, hem zenit açısıyla hem de yatay açıyla doğal ışık alarak okuma ortamını güçlendiriyor.

Yemek Odası

Birinci katta özel kısımda bulunan büyük pencereli yemek odası, tavandan sarkan çıplak ampüllerle Le Corbusier’nin tüm süslemelerin ortadan kaldırılması ilkesini yansıtıyor.

© Steve Cadman

Yatak Odası

Raoul La Roche’un pürist olarak tanımladığı, evin diğer odalarına göre daha küçük boyuttaki mütevazı yatak odasının içerisinde sadece bir yatak, metal bir masa, kısa bir dolap ve halı bulunuyor.

Mobilya

Yoğun olarak ankastre mobilyaların kullanıldığı evde, hareketli mobilyalar( Thonet sandalye, La Roche’un masası  Fas Berberi halısı…) da Le Corbusier tarafından tasarlanıyor veya seçiliyor.

Le Corbusier, La Roche Eviyle ilk kez polikrom denemesi yapıyor. Evdeki her ton bir mekanı gizlemek ya da öne çıkarmak için kullanılıyor. Örneğin; holün monokrom rengi, dış mekandan içeriye geçişi aşamalı olarak hissettirmek için cephenin devamı niteliğinde kullanılırken, galerideki renkler arası geçiş hareket ve dinamizm etkisi yaratarak mimari promenadı destekliyor.

© Steve Cadman

The post La Roche Evi appeared first on Arkitektuel.

© Iwan Baan

Dünyada dijital dizayn ve inşaat süreçleri için yeniliklerin öncüsü olan ve bu alanlarda ileri teknolojilerle yeni standartlar getirmiş olan Louis Vuitton Vakfı, Frank Gehry’nin şirketi Gehry Partners tarafından Louis Vuitton Vakfı için tasarlanmış ve 2014 yılında tamamlanmıştır.

© L’observatoire International

Yanında bulunan Jardin d’Acclimatation peyzaj düzenine uygun bir şekilde tasarlanmış olan yapı, tasarım anlayışı olarak 3 hedefe sahip: 19. yüzyıl cam bahçe yapılarını ve bahçelerin kültürel mirastaki yerini anımsatmak, bu bahçeye sık sık uğrayan çocuklar ve ailelerinin ilgisini çekecek bir modern sanat müzesi yaratmak.

© Push Foundation

Proje için özel olarak tasarlanmış havuzun hemen yanında konumlanan yapı, beyaz blokların birbirne bağlanmasıyla oluşuyor. Buzdağı olarak geçen bu beyaz bloklar, fiber-betonarme paneller ile kaplı. Beyaz blokları ise 12 adet geniş camlar sarıyor. Ahşap kirişlerle desteklenen bu camlar ise yapının yelken kısımları. Yelkenler, yapıya transparanlık kazandırırken aynı zamanda yapıya hareket ediyormuş izlenimi de veriyor. Bunun yanında yapının cephesinin yanında bulunan suyu ve bahçeyi  yansıtması, ışık ile devamlı olarak değişmesi özelliklerini de yine bu yelkenler sağlıyor.

© Todd Eberle

Yapının girişi hem müze hem de Jardin d’Acclimatation için bir giriş alanı. Burası her iki yer için gelen ziyaretçileri de karşılayan ilk alan olduğu için büyük bir sosyal alan olarak düşünülmüş. İçinde restaurant ve kitabevi barındıran bu kısımda, aktif bir sosyal yaşam kurgusu tasarlanmış.

Projenin bir başka etkileyici yanı ise galeriler arası dolaşan ziyaretçilere sergi içinde aynı zamanda geniş yelkenler sayesinde etkili bahçe manzarasını ziyaretçilerin gözü önüne sererek sergi ve bahçe deneyimini birleştirmesi. Ayrıca, yapının dışında bulunan ve yelkenlerin altından ilerleyen merdivenlerden de binanın çatısındaki bahçelere ve sergilere ulaşmak mümkün.

© Hufton+Crow

Daha önce de belirttiğimiz gibi dijital ortamda tasarım yapma konusunda dünya genelinde öncü haline gelmiş bu projede, 400’ü aşkın kişi tasarım modeline, teknik düzenlemelere ve montaj aşamlarına ortak web temelli bir 3D model üzerinden katkıda bulundu. Projenin teknolojik açıda yeniliklerinden biri de budur.

© Hufton+Crow

Son olarak, tasaralanan çatı yağmur suyunun toplanmasına ve tekrar kullanılmasına olanak sağlıyor. Bu özellik, yapının jeotermal gücünü arttırıyor ve yapının HQE (Haute Qualité Environmentale) sertifikasına kazanma amacına hizmet ediyor.

The post Louis Vuitton Vakfı appeared first on Arkitektuel.