La Tourette Manastırı (Sainte Marie de La Tourette), Le Corbusier’nin Avrupa’da yaptığı son eser olarak biliniyor. Fransa’nın Lyon şehrinde bulunan manastır, sessizlik orucunda bulunan 100 keşişin konaklaması amacıyla tasarlanmış. Papaz Marie-Alan Couturier’e göre La Tourette’in görevi ‘yüz vücut ve kalp için sessiz bir yuva yaratmak’. Keşişlerin günlük yaşamlarına uygun olacak şekilde düşünülen yapının içinde 100 hücre, bir ortak kütüphane, revaklı bir çatı bahçesi, bir kilise ve derslikler bulunuyor.

© Samuel Ludwig

Yapıda, Le Corbusier’nin alışılagelmiş 5 mimari prensibinin tamamını görmek mümkün. Birinci katın kolonlar ile bir üst kata taşınması ilkesi olarak tanımlayabileceğimiz pilotis, yapıda bu beşliden en belirgin olanı.  Avlu duvarların iç kısmına yerleştirilmiş kolonlar sayesinde yapının iç cephesine uzun şerit pencereler yerleştirilebilmiş. Yürünebilir ve yeşil çatı, mimari bir promenat. La Tourette bu bağlamda işlevleri tamamen farklı olsa da Villa Savoye ile ortak özellikler taşıyor.

© Fernando Schapochnik

Proje alanı, Le Corbusier tarafından özel olarak seçilmiş. Eğimli bir etek üzerinde bulunan arazinin geniş bir manzaraya açılması, burayı özel kılıyor. Manastırdaki 100 hücrenin her biri manzaraya bakan bir balkona sahip ve ortak olanların üzerinde konumlanmış.  Dikdörtgensel forma sahip kütle betonarme taşıyıcı elemanlara sahip ve yapının dört cephesinin üçünde inişli çıkışlı cam yüzeyler mevcut.

La Tourette Manastırı – Le Corbusier plan

Manastır, merkezi bir avlunun etrafını saran U şeklindeki bir kütle. Avlunun dışarısı ile bağlantısı, ucuna yerleştirilen şapel ile kesilmiş. Le Corbusier’nin amacı, manastırın içinde yaşayacak keşişlere en çok ihtiyaçları olan iki şeyi vermesi: sessizlik ve huzur. Bu nedenle yapı mimari olarak gösterişli bir yapıya sahip değil. Manastır içerisinde kullanıcılarına sunduğu hayat ile yaşayan bir yapı.

Yapıya karakterini iç mekanlar veriyor. Yemekhane gibi ortak alanlarda döşemeden tavana uzanan cam kaplama, vadi manzarası ile herkesin kullandığı mekanları daha yaşanılır kılıyor. Pencerelerin dikey beton tirizleri ve yatay elemanlar Le Corbusier’nin Modulor ölçülerine göre düzenli olmayan aralıklarla yerleştirilmiş.

© Fernando Schapochnik

Manastırın içinde, güçlü ışık ve renk kullanımı ile ruhani bir hava kazandırılmış beton bir kutu bulunuyor. Yapının cephelerinde bulunan 5 farklı tipteki açıklıktan içeri giren güneş ışığı sayesinde manastır farklı bir karaktere bürünüyor. Ayrıca bu açıklıklarda kullanılan farklı renkler manastırın içine canlılık katıyor.

© Fernando Schapochnik

La Tourette, Le Corbusier’nin amacını genel olarak gerçekleştirdiği bir eser olsa da, yapı bazı noktalarda eleştiriye maruz kalmış. Bazı hücrelerin büyüklüğü, odaların ses geçirmezliği ve yapının genel akustiği kullanıcılar tarafından sorgulanan mimari unsurlar. Bu anıtsal yapının bakımı da pek kolay değil. Manastırda betonun yer yer çatlaması, tehlikeli bir şekilde yerleştirilmiş elektrik tesisatı ve kusurlu yalıtım sorunları var.

© Samuel Ludwig

Manastırın en önemli mimari deneyimlerinden birini kilise girişe inen rampa sunuyor. Ritmik fakat düzensiz açıklıklar ile çevrelenmiş oldukça ciddi beton koridor, manastırın renkli iç mekanlarına doğru yönelen soğuk bir metal duvara çıkıyor. Bu yolculukta manastırın resmi ve ciddi karakteri ile iç mekanın sıcaklığı güzel bir tezat oluşturmakta.

© Samuel Ludwig

La Tourette, kırk yılı aşkın bir süredir kullanıcılarını, ziyaretçileri, mimarlar ve öğrencileri ağırlayan bir yapı. Günümüzde manastır, farklı disiplinlerden binlerce insanın buluşma noktası.

The post La Tourette Manastırı appeared first on Arkitektuel.

Richard Meier’in 1969 yılında tamamladığı Saltzman Evi (Saltzman House) ünlü mimarın ilk eserlerinden bir tanesi. Saltzman Evi’nin tasarımı, tamamen beyaz cephesi, geometrik kompozisyonu ve ışığa verilen önem ile tipik bir Meier stiline sahip. Yapı bu bağlamda mimarın diğer tasarımları olan Rachofsky Evi ve Atheneum ile de oldukça benzerlik gösteriyor. Buna ek olarak, Meier’in mimarlığının ilk dönemlerinde Modernizm akımından ve Le Corbusier’nin tasarım prensiplerinden oldukça etkilendiği söylenebilir.

© Scott Frances – richardmeier.com

Saltzman Evi, Doğu Hampton’da 12,000 metre karelik düz bir arazi üzerinde bulunuyor. Ev iki ayrı hacimden oluşuyor: üç katlı ana yapı ve ana kütleye bağlanan bir ziyaretçi evi. Yapıya uzaktan bakıldığında evin kübik şekli yer ve gökyüzüyle birleşen 2 boyutlu bir kare özelliği kazanıyor.

© Scott Frances – richardmeier.com

Meier, zemin kattan gözükmeyen Long Island’ın deniz manzarasının ev içinden izlenebilmesi için ortak kullanım amacıyla tasarlanan evin üst katları bir miktar yükseltilmiş.   Üst katların yükseltilmesi, evin genel formuna bir hafiflik kazandırıyor. Bu bağlamda Meier’in, Le Corbusier’nin pilotis kurgusunu daha şık ve zekice Saltzman Evi’ne uyarladığını görebiliyoruz. Böylece Saltzman Evi, iç mekanların ışık alması amacıyla stratejik olarak yerleştirilmiş boşlukların tanımladığı ve hafiflettiği anıtsal bir kütle özelliği kazanıyor.

© Scott Frances – richardmeier.com

Evin kıvrımlı dış cephesi beyaza boyanmış dikey ahşap siding ile kaplanmış ve cephede şerit pencereler tercih edilmiş. Saltzman Evi’ne, misafir evine bağlı olan merdiven ile giriliyor. Bu merdiven evin orta katındaki yükseltilmiş bir yürüyüş yoluna bağlanıyor. Giriş koridorunun yanında ferah ve fazlaca güneş ışığı alan iki kat yüksekliğindeki salon var. Bu geniş mekan yalnızca içinden yükselen yuvarlak çelik kolonlar ile bölünmüş durumda.

Kapalı bir terası, giyinme odası ve kendi tuvaleti bulunan ana yatak odası, bu geniş salonun hemen yanında. Evin merkezinde aşağı kata inen bir diyagonal merdiven var. Aşağı kat, üst kata kıyasla daha fazla bölümlere ayrılmış. Bu katta yer alan ahşap, yük yaşıyıcı duvarlar bu katı mutfak, çalışma odası, iki tuvalet, dört yatak odası ve yemek odası gibi mekanlara ayırıyor. Evin en üst katının büyük bir kısmını aşağıdaki salona bakan bir teras kaplıyor. Evin dışında bulunan spiral bir merdiven ise bu üç kata ulaşan bir barşa sirkülasyon aracı olarak görev görüyor.

© Scott Frances – richardmeier.com

Saltzman Evi, Richard Meier’in mimari tarzıyla ilgili pek çok ipucu veren bir eser. Beyaz kullanımı, geometri, katmanlaşma ve Meier’in ışığa verdiği önem gibi Saltzman Evi’nde görülebilecek unsurlar Meier’in daha sonraki tasarımlarında da karşımıza çıkıyor. Bu unsurlardan belki de en önemlisi olan ışık, mekansal konseptlere ve yapılarının genel şekline yön vermekte.

Üst Kat Planı

Richard Meier, Saltzman Evi’ni tamamladıktan kısa bir zaman sonra New York Beşlisi olarak bilinen bir grubun parçası oldu. Meier, modern mimarinin özünü yakalama amacıyla yaptığı çalışmalarını sürdürdü ve 1984 yılında Pritzker Ödülü’ne layık görüldü. Meier,  mimarı akımların fikirsel olarak çokça tartışıldığı o dönemlerde modern mimarlığın en önemli seslerinden biri oldu ve Meier, yıllar boyunca kendi modernist ideallerinin peşinden gitti. Bu sayede Richard Meier, Amerika’nın çıkardığı en önemli mimarlar arasında anılmaktadır.

The post Saltzman Evi appeared first on Arkitektuel.

Rachofsky Evi, Richard Meier tarafından Howard Rachofsky’nin kullanımı için tasarlanmıştır. Günümüzde Rachofsky ailesinin sanat eserleri koleksiyonunun sergilendiği bir müze görevi görse de, Rachofsky Evi, aile evi özelliğini kaybetmemiş. Rachofsky ailesi çocuklarının doğumunun ardından daha geniş bir eve geçseler de Rachofsky Evi’ni kullanmaya devam etmişler.

© Scott Frances – richardmeier.com

Richard Meier, tasarımında birkaç önemli nokta üzerinde durmuş; iç ve dış mimarinin birbiri ile ilişkisi, insan yapımı olan ev ile dışarıdaki doğal peyzajın uyumu, güneş ışığının yaşanan yerler üzerindeki etkisi ve toplum ile özel yaşam alanının ilişkisi. Howard Rachofsky bekarken tasarlanan Rachofsky Evi, aile yaşam tarzına uymayan bazı özellikler gösteriyordu. Yalnızca bir kişinin yaşaması için tasarlanan ev, bu bağlamda mimarinin ödünler vermeden yaşam alanı oluşturma deneyi olarak da görülebilir.

© Scott Frances – richardmeier.com

Dallas’ta, şehirden uzak bir arazide bulunan Rachofsky Evi, toprak üzerine yerleştirilmiş siyah, granit bir podyum üzerinde duruyor. Bu siyah podyum üzerinde yükselen beyaz kütle, pilotis adı verilen kolonlar üzerinde, yer seviyesinden yüksekte duruyor. Evin genel kütlesi opak bir kutuyu andırıyor. Kütlenin bazı kısımlarında açılmış delikler içeriye güneş ışığı ve havanın girmesini sağlıyor.

Birbirini takip eden katmanlar şeklinde tasarlanmış hacimler, granit podyumdan çıkarak evin genel mekanlarını oluşturuyor. Evin ön kısmı yaşam alanlarını kapayan metal bir cepheye sahip. Kuzey ve batı cephelerde ise geçirgen cam perde duvarlar bulunuyor.  Evin arka kısmında, granit podyumun üstünde bir yansıma havuzu bir de yüzme havuzu var.

© Scott Frances – richardmeier.com

Üç katlı evin içinde sirkülasyon iki ayrı merdiven ile sağlanıyor. Evin güney kısmında bulunan merdiven tamamen kapalı, spiral bir merdiven. Kuzey bölümdeki merdiven ise açık bir dönel merdiven. Evin içinde iki farklı merdiven olması, yapının iki farklı fonksiyonuna hizmet ediyor. Merdivenlerden biri yapının ev kısmı için Rachofsky ailesinin kullanımı için tasarlanmış. İkinci merdiven ise müze kısmı için ziyaretçilerin kullanması amacıyla binanın içine yerleştirilmiş.

© Scott Frances – richardmeier.com

Ziyaretçilerin kullanması için tasarlanan merdiven fuayeden birinci kattaki iki kat yüksekliğindeki oturma odasına çıkıyor. Silindir şeklindeki özel merdiven ise birinci kattan başlıyor ve ikinci kattaki kütüphaneye, üçüncü kattaki ebeveyn yatak odasına çıkıyor. Evin üçüncü katında bir yatak odası, ayrı bir çalışma odası ve bir spor odası bulunuyor. Her bir oda bahçeye ve evin içindeki yaşam alanlarına bakıyor.

The post Rachofsky Evi appeared first on Arkitektuel.

©Paul Kozlowski

Türkçesi ‘Barınma Ünitesi’ olan Unite d’habitation, dünya üzerindeki en meşhur ve önemli toplu konut projelerinden bir tanesidir. Özellikle II. Dünya Savaşı sonucunda ortaya çıkan toplu konut ve barınma ihtiyacına 20. yüzyılın ortalarında birçok mimar farklı çözümler getirmeye çalışmıştır. Unite d’habitation ise, ünlü Fransız-İsviçreli mimar Le Corbusier’nin dünya üzerindeki bu soruna karşı ürettiği mimari bir çözüm projesidir. Proje Marsilya’da II. Dünya Savaşı sonucunda evsiz kalan Fransız vatandaşlarını yeniden bir eve kavuşturma amacıyla yapılmıştır.

©Paul Kozlowski

Le Corbusier, projesinde toplu yaşama algısını değiştirmek istemiştir. İnsanlara yalnızca bir ‘sığınak’ vermek yerine, burada yaşayan insanların yaşayacakları, oynayacakları, bir araya gelecekleri bir dikey bahçe tasarlamaya çalışmıştır. Bu amaçla bu büyük yapının uzun ve geniş çatısı, burada yaşayanların kullanımına açılmıştır.

Çatı katında bulunan bahçeler, anaokulu, spor salonu ve havuz, çatıyı bir rekreasyon alanı haline getirmiştir. Aynı zamanda binanın içerisinde küçük dükkanlar, küçük bir revir ve bir otel de bulunmaktadır. Böyle bir tasarım felsefesi izleyerek Le Corbusier yarattığı devasa yapının içerisinde ayrı bir şehir yapısı ve ortak yaşam algısı kurmayı planlamıştır.

©Paul Kozlowski

Le Corbusier’nin aynı zamanda ‘the Radiant City’ (Göz Alıcı Şehir) ismini verdiği bu yapı, 337 daireden oluşmaktadır ve yaklaşık 1600 kişiye ev sahipliği yapabilmektedir. Bu bağlamda Le Corbusier’nin binalar için yaptığı “yaşam makinesi” tanımına uymaktadır.

©Paul Kozlowski

Unite d’habitation, Brütalist mimarinin en belirgin örneklerinden bir tanesidir. Bina, pilotis adı verilen sistem ile, yer düzleminden kolonlar ile ayrılmış bir şekilde ayakta durmaktadır. Yapıyı yaşıyan büyük masif kolonlar çıplak bırakılmıştır. Aynı şekilde Le Corbusier’nin yapılarında genel olarak kullandığı pürüzsüz beyaz cephe tercihi yerine cephe elemanları ve döşemeler brüt-betondan oluşturulmuş ve yine çıplak bırakılmıştır.

©Paul Kozlowski

Unite d’habitation Le Corbusier’nin Modulor’u en başarılı şekilde kullandığı yapılardan biridir. Mimarideki tüm ölçüleri insan ölçeğine getirme kaygısı ile ürettiği Modulor ölçü birimini tasarımının her aşamasında kullanmıştır. Binanın duvarlarında Modulor adamının işlemelerini görmek mümkündür.

©Paul Kozlowski

Unite d’habitation’u dünya üzerindeki diğer toplu konut projelerinden ayıran en temel özellik iç mekan kurgusudur. Bir koridorun iki yanında şekillenen yaşama birimleri yerine Le Corbusier, binanın iki ucundan ulaşılan daireler üretmiştir. Aynı zamanda daireleri kendi içerisinde iki katlı yaparak olağan çözümlerin dışına çıkmayı başarmıştır.

The post Unite d’Habitation appeared first on Arkitektuel.