©William Beaucardet

Mimar: Ateliers Jean Nouvel

Yardımcı Ekip: Brigitte Métra (Métra+Associés)

Akustik Danışman: Harold Marshall (Marshall Day Acoustics)

Proje Ekibi: Mathieu Forest, Didier Brault, Bernard Avril, Cyril Desroche, Toshihiro Kubota, Éric Stephany, Gaston Tolila, Trevor Ablott, Birgit Breigbeder, Julien Broussart, Grégoire de France, Pedro Dinis, Damien Faraut, Laure Frachet, Mathilde Jauvin, Elisabeth Kather, Sophie Laormiguiére, Carole Magot, Kirsi Marjamaki-Mas, Samuel Nageotte, Carolina Oliviera, Stéphanie Perrin, Ute Rinnebach, Sophie Roggwiller, Yves Rouby, Alberto Rubin, Anna Ugolini, Qiang Zou, Caroline Binachon, Jean-François Bodson, Yuan Jiang, Narjis Lemrini, Samuel Mayanobe, Philippe Monteil, Matthias Raasch, Clara Veci, Nicolas Grosmond, Alain Gvodenovic, Choi Hae Jin, Didier Lobjois, Raphaël Renard, Reda Slaoui

Yer: Paris, Fransa

Yapım yılı: 2007-2016

Philharmonie de Paris, Jean Nouvel’in mimarisi, yapım ve açıldıktan sonra geçirdiği süreçlerle dünyada büyük yankı uyandıran tasarımı. 2016’da, planlanan tarihten 2 yıl sonra, tamamlanan filarmoni binası uluslararası bir yarışma sonucu Ateliers Jean Nouvel’in yenilikçi tasarımının birinci olmasıyla ortaya çıkmış. Paris için son yılların en önemli mimari gelişmelerden biri olan Philharmonie de Paris, kentin dışında modern mimarinin önemli eserlerinden biri olan Parc de la Villette’in içerisinde yer alan yapı, organik formuyla parkta bir tepe gibi yükseliyor.

©William Beaucardet

Yapı, Paris için çok eski bir hayali gerçekleştiriyor: Cité de la Musique. Büyük bir oditoryum, amfitiyatro ve çok sayıda müzik odasını içeren bu proje, kentin ihtiyacı olan büyük konser salonu ve diğer müzik hacimlerini kente kazandırma hedefiyle düşünülmüş bir proje. Philharmonie ise yalnızca Paris’in ihtiyacı duyduğu büyük konser salonu olmayı değil; zamanın sorunlarına cevap veren, orkestraların ihtiyacı olan optimal çalışma koşullarını sağlayacak ve müziğin kapılarını herkese açan eğitsel aktivitelerin gerçekleşebileceği birden çok hacim barındıracak bir yapı olmayı hedefliyor. “Filarmonik kelimesiyle kişi kolayca bir uyum sevgisi hayal eder. Ardışık, kentsel armoniler…Paris Filarmoni, Parc de la Villette, La Cité de la Musique ve Paris çevreyolu ile uyumlu bir ilişki sürdüren prestijli bir etkinlik binası.” Ateliers Jean Nouvel.

©Danice O. Kus

Ekibin projeyi tasarlarken odak noktası çevrede ve kentte farklı uyumlar oluşturmak. Ateliers Jean Nouvel ekibi bu uyumları farklı kademelerde işliyor:

“Primo: Paris’in ışığıyla ilişki, gri bulutların arasındaki güneş ışığı, yağmur…Alüminyum kaplama yerde Escher benzeri desenler oluşturan ölçülen ve oluşturulmuş yansımalar mimarisi.

Secundo: Parc de la Villette ile uyum, Tschumi temalarının devamı, binanın altındaki yatay korunaklı bir bahçe, delikli kaplamalarla pavyoncuklar (follies*), parlak mimari yüzeylerdeki gölge yansımaları, bir “la Villette tepesi” oluşturulması, Buttes-Chaumont örneğindeki gibi yürünebilir bir mineral kabartması ile kentsel peyzaj üzerinde bir gözlemevi oluşturur.

Tertio: Daha önce oluşturulmuş asfalt çizgilerini izleyen oblik planlar sayesinde Cité de la Musique ile uyum.

Quatro: Dinamik, uzak bir ölçekte bir işaretin yaratılmasıyla çevre yoluna ve banliyölere uyum, kaplamayı delen, konser programını gösteren ışıklı bir görüntü.”

*Follies: Süs olarak yapılmış yapıları verilen isim. Follies, Parc de la Vilette’in yapı katmanını oluşturuyor. Parktaki küçük kırmızı yapıcıklar, ‘follies’ olarak adlandırılıyor. Philharmonie de Paris de ‘folly’ olarak anılan bu küçük yapılardan yaratıyor.

©William Beaucardet

Müziğe hizmet eden bir mimari olarak Philharmonie de Paris, Parc de Vilette bir tepe gibi yükselen kaya benzeri forma sahip bir yapı. Yapının merkezindeki konser salonunu çevreleyen parlak spiral alüminyum formları, çeşitli gri tonlarında kuş benzeri şekillerde mozaikler ile kaplanmış. Bu form, hafif açılı mat yapı kabuğu ile kontrast oluşturuyor. Paris Filarmoni, 37 metre yüksekliğindeki çatısında halkın gezintisine imkan sağlayan bir yapı -bu bakımdan bir nevi parkın devamı gibi davranıyor. Bu bakımdan filarmoni binası, Parc de la Vilette için bir pusula noktası. Alana hakim olmaya çalışmak yerine, yapı, çevredeki diğer mimarilerle farklı bağlantılar kuruyor ve böylece bölgenin kentsel ve mimari bağlamının bir parçası haline geliyor.

©C. d’Heoruville

Philharmonie de Paris, bünyesinde konser salonları dışında birçok sosyalleşme mekanı da barındıran bir yapı. Yapının iç mekanlarını AJN ekibi şu şekilde işliyor:

“Primo: Salon ve fuayeler dünyevi zevkler sunuyor. Burada kullanıcılar arkadaşlarıyla buluşabilir, butiklerin etrafında dolanarak zaman geçirebilir, bahçe manzaralı bistrolarda yemek yiyip bir şeyler içebilir ve salonlarda kitap okuyabilir.

Secundo: Müzik ve ışığı vurgulayan salon, dinleyicileri olağanüstü rahatlıkta geniş, derin koltuklara sahip uzun balkonlarda ağırlar. Askıya alınmış bu izleyici alanı tasarımı sayesinde salondaki izleyici etrafı müzik ve ışıkla çevrili hisseder. “Hacimsel bir siklorama” olan salonun kabuğu, gerçekleştirilen repertuara göre aydınlatılıyor…

Tetrio: Philharmonie de Paris de ince nüansları ve yapının gri ve gümüş kıvrımlar içinde parıldayan gizemli varlığıyla, güçlü ‘monomateryal’ (tek materyal) estetiğinin yardımıyla; her konserin kendine has eşsiz deneyimini, görsel ve duyusal zevkle harekete geçiren en prestijli filarmoni binaları arasında yer alacak.”

Philharmonie de Paris bu şekilde halkla sanatçıların yollarının keşiseceği, yaşayan bir müzik mekanı olarak hayata geçiriliyor.

©William Beaucardet

Philharmonie de Paris konser salonu için yeni bir oditoryum tipi geliştiriyor. Yapı, şimdiye kadar kullanılmış konser tipolojileri olan ‘shoebox’ ya da ‘vineyard’ (Berlin Filarmonik’teki gibi) yerine; ‘enveloping’ (kaplama) adında bir tipoloji geliştiriyor. Kahle Acoustics tarafından geliştirilen akustik program ile konser salonu, yüksek yankılanma ile birlikte büyük bir ses netliği, seyirciye yanal yansımalar ve yakın, samimi bir hissiyatı amaçlıyor. Bu faktörlerin hepsi salon için mimarlar akustik danışmanlar ve mühendisler; ve tiyatro uzmanlarının ortak çalışmaları sonucu ortaya çıkmış yeni tipoloji içinde elde edilmiş. 2400 kişilik büyük bir salon olmasına rağmen yapıdaki en büyük konser alanında orkestra şefi ve en uzak seyirci arasındaki mesafe 32 metre. Samimiyeti yaratan bu özellikle, izleyiciyi saran yüzen balkonların ve yüksek yankılanmayı üreten dış haznenin birlikte kullanımı sayesinde salonda istenen bütün gereklilikler sağlanmış. Bu yeni model, sıcak bir atmosfer içinde mükemmel seste netlik ve şeffaflık elde etmek için yanal yansımaları, doğrudan sesi ve yankılanmayı birleştiriyor.

©William Beaucardet

Philharmonie de Paris’in özgün yönlerinden bir başkası da çok yönlü salonlar. Buradaki hedef oditoryumu farklı müzik türlerine entegre ederken her zaman en uygun izleme ve dinleme koşullarını sağlamak. Senfonik konfigürasyonda seyirci düzeni orkestrayı çevreler. Sahnenin arkasındaki katmanlar, sunulacak dinleti için bir koroyu barındırır, ancak salon ağırlıkla seyirciler tarafından doldurulur. Ancak konser formatlı operalar veya ‘sinema konserleri’ (canlı müzik ile film gösterimleri) olduğu zaman, bu arka katmanların ortadan kaldırılır ve sahnenin geri taşınmasına izin verilir. Bu şekilde bu düzenlerde ‘parterre’ (gösteri salonlarındaki zemin) arttırılmış olur. Philharmonie de Paris, bütün bu düzenlere uygun esnek sahne ve izleyici kısmı barındırıyor. Bunlar dışında yapı, dans gösterilerine elverişli ‘Stüdyo’ hacmi, geçici sergi mekanı, müziği konu alan eğitim hacimleri, konferans salonu, prova odaları ve çatıda şehir ve Parc de Vilette’e eşsiz manzalar sunan bir seyir terası bulunduruyor.

©Danice O. Kus

Yapı magazin anlamında da dünya çapında ünlenmiş bir sürece sahip. Yapının planlanandan 2 yıl sonra 3 katı bütçeyle açılmasının ardından işverenler AJN ekibini dava etmişler ve stüdyoyu iflasa sürükleyecek bir meblağ talep etmişlerdi. Yapım sürecinde de giderleri çok fazla olması nedeniyle Fransız devleti de projeyi de iptal etmek istemiş fakat çok ilerlediği için yapıma devam edilmişti. Yaşanan tatsızlıklar sonucu Jean Nouvel de projeyi sahiplenmemiş, yapım sürecinde yapının “orijinali yansıtmaması” sebebiyle projeyle ilişiğini kesmiş ve tamamlanınca da açılışına dahi gitmemişti. Davalarla ilgili son gelişme de Jean Nouvel’in miktarı “tamamıyla orantısız” ve “mimarlık dünyasında eşi benzeri görülmemiş” olarak değerlendirmesi sebebiyle işverenlere karşı bir dava açması olmuş. Philharmonie de Paris, 14 Ocak’ta kapılarını açıp hizmet vermeye başlamıştı.

---

Son Yazılar

Açık Çağrı: MARJİN 01

• by arkitektuel

Duvar Ev 2 / John Hejduk

• by arkitektuel

Tungestølen Hiking Kabini / Snøhetta

• by arkitektuel

Michael Hays – Mimarlığın Arzusu

• by Beyza Mert

Dolunay Villa / Foster + Partners

• by arkitektuel

Archigram #3: Plug-in City

• by arkitektuel

Q_fault / Aykut Dağ

• by arkitektuel

Casa Sublim / Xavier Corberó

• by arkitektuel

Matmut Atlantique Stadyumu / Herzog & de Meuron

• by Efe Sezen

House Of Architects / Thom Mayne, Tadao Ando, Kengo Kuma, Peter Zumthor

• by arkitektuel

---

Bizi Takip Edin!

---

Sitede Ara

Search for:

Arkitektuel'den Haberdar Olun!

The post Philharmonie de Paris / Ateliers Jean Nouvel appeared first on Arkitektuel.

©Ateliers Jean Nouvel

Serpentine Gallery için 2000 senesinden beri her yıl yapılan pavyon, 2010 yılında Jean Novel tarafından tasarlanmış. Kırmızı Güneş Pavyonu (The Red Sun Pavilion) olarak da anılan tasarım, Serpentine Gallery’nin 40. yılını kutluyor ve müze için inşa edilen pavyonların 10.su. Jean Nouvel’in tasarımı, alanda yapılan diğer pavyonlar gibi bir mimari deneme ortaya koyuyor: cesur renklerle işlenmiş geometrilerden oluşan kurgu.

©Ateliers Jean Nouvel

Jean Nouvel’in 2010 Serpentine Pavyonu tasarımı, hafif materyaller ve oldukça etkileyici büyüklükte konsollara sahip metal strüktürler arasındaki zıtlığı işliyor. Nouvel’in tasarımı canlı kırmızı renkle kaplı. Bunun sebebi hem tasarımın kurgusundaki zıtlığı göz ardı edilemez kılmak hem de bu zıtlığı, parkın yeşiline de zıtlık oluşturan bir komposizyonda aktarmak. Nouvel tasarımı için seçtiği renk konusunda İngiltere için ikonik olan telefon kulübelerinden ve otobüslerden esinlenmiş.

©John Offenbach

Pavyon ana hatlarıyla cesur geometriler, geniş toplanabilir güneşlikler ve çimenlik alanın 12 metre yukarısına ulaşan, eğimli haliyle adeta yerçekimini reddederek kendi kendini taşıyan bir duvardan oluşuyor. Açılan brandalarıyla etki alanını genişletebilen strüktür yine göz alıcı kırmızı renkte cam, polikarbonat ve kumaş strüktürleriyle de birden çok noktaya yönelebilen bir kurguyla tasarlanmış. Nouvel, pavyonun etrafında da vakit geçirilebilecek alanlar yaratmış. Nouvel’in tasarım bu yönüyle geleneksel Fransız parklarını hatırlatıyor.

Pavyonu Genişleme Diyagramı

2010 Serpentine Pavyonu, kurulu kaldığı yaz boyunca yarattığı dış mekanlarda masa tenisi, dama, satranç, frizbi ve uçurtma gibi oyunlara imkan sağlamış. Bunun dışında Nouvel, pavyonun içerisinde de esnek bir oditoryum tasarlamış. Canlı kırmızı strüktürün iç kısmı, Serpentine Gallery yapısının kafe kısmına ve yaz boyunca müzenin yapacağı akşam etkinliklerine (Gallery’s Park Nights) ev sahipliği yapabilmek üzere düşünülmüş.

Nouvel’in Serpentine Gallery Pavyonu tasarlayan isimler arasında olmasının sebebi küratörler için mimarın tasarımlarının inovasyon ve ürün yelpazesi açısından benzersiz olmasıymış. Bu bağlamda birçok materyali çakıştıran ve bunları kurgusal olarak da birleştirebilen 2010 Serpentine Pavyonu, mimarın genel estetikten ziyade kavramsal bir arkaplanla şekillenen tasarımlarına örneklerden biri.

©Ateliers Jean Nouvel

Jean Nouvel ise pavyonu şu şekilde anlatıyor: “…İngiliz parkları İngiliz kentleri için karakteristik. Herkesin eğlenmesi için geniş çimenlik alanlar…Biri bu kadar basit parkların, bu büyük boşlukların neden kentlerde bu kadar nadir görüldüğünü merak edebilir. Bu kadar büyük alanı herkes için boş bırakmak. Biri onu korumak için harcanan enerjiyi düşünebilir…Böylece herkes bu huzurlu alanda dolaşabilir ve evlerinde, şehirlerinde, parklarında, dünyadaki en doğal şey olduğunu hissedebilir. Böylece ruh halim ne olursa olsun, dışsallık arzum, yalnız olarak, bir çift olarak, ailemle veya arkadaşlarımla, yaşım ne olursa olsun, Hyde Park’ta birkaç dakika ya da birkaç saat geçirme fikri barışçıl bir cazibe olmaya devam ediyor…

©Ateliers Jean Nouvel

…Bir park bize seçme özgürlüğü veriyor. Koruduğumuz ev ile bizi koruyan şehir arasında kalan bu miras uyumunun tadını çıkarmayı seçiyoruz. Yürüyoruz, çimin veya bankın üzerine oturuyoruz, sohbet ediyoruz, düşünüyoruz, oynuyoruz, arkadaşlarımızla zaman geçiriyoruz. Hepimizin kendine ait rutinleri var. Günlük? Haftalık? Büyük bir ihtimalle mevsimlik. Benim idealim Serpentine Pavyonunun Hyde Park’ın Londralılarına uyması, rutinlerini rahatsız etmemesi gerektiği; ancak onları kendisine çekecek, kendisini tamamlayıcı bir deneyim olarak sunacak. Onların seçimi. Artan merak ve yaz duygularını keşfetme arzusu, günlük konuşmayla doğal olarak yayılması mükemmel olurdu…

©Philippe Ruault

Ne zamandayım? Yazın. Ağaçlar yeşil, yapraklarıyla ağır. Çalıların bir kısmı çiçekli. Çimin üzerinde insanlar dolaşıp uzanıyor, spor yapıyor, oyunlar oynuyor. Serpentine Gallery ve Wolfgang Tillmans sergisini her zamankinden daha fazla insan ziyaret ediyor. Yaz pavyonu açılmak üzere. Biçimi hala belirsiz, algılaması zor…

Renkler yazın daha cesur ve yoğun hale geliyor. Yeşiller daha yeşil; çiçekler daha parlak. Yaz pavyonu ise buların ortasında bir fener gibi, yazı kutluyor. Parka aşırı bir karşıtlık alıyor. Tamamlayıcı. Parka ve Serpentine Gallery’nin tuğlasına tamamlayıcı. Kırmızı. Mevsimsel.

©Ateliers Jean Nouvel

Kırmızı, yaz sıcağını anlatıyor. Yeşili tamamlıyor. Kırmızı parlak, canlı, güçlü. Kırmızı, kışkırtıcı, yasak ve gürültülü. Kırmızı, kırmızı gül, Londra’nın yerleştiğimiz geçici yerleri olan ikonik objeleri; çift katlı otobüsleri ve telefon kulübeleri kadar İngiliz. Kırmızı sürekli değil. Sıcaklık yaz ile kayboluyor…Gül, yapraklarını kaybeder ve güneş, göründüğü ve kaybolduğu zaman; şafak ve alacakaranlıktaki kısacık ateşinde, kırmızıdır. Kırmızı, hiçbir zaman sonsuz olamayacak tutkunun, kırılgan sevginin rengidir. Bu nedenle onu işler, bir ateş gibi yakar, korur ve sürdürmeye çalışırız. 2010 Serpentine Pavyonu yaz ve göz kamaştırıcı sıcak güneşini kutlamak için kırmızıya dönüştü. Pavyon yaz ve güneşi ağırlamak, onlarla daha iyi oynamak için var.”

©Philippe Ruault

Kurgusunu bu sözlerle anlatan Nouvel, pavyonla parkın işlevlerini tamamlayacak ve yazı vurgulayacak bir obje yaratmayı amaçlamış. Bütün materyalleri de birbirleriyle uyum içinde bu amaca hizmet etmesi uğruna tek bir renkte birleştirmiş. Tasarımın, kurgusal olarak da güçlü bir karşılığı olan en dikkat çekici Serpentine Pavyonlarından biri olduğunu söylemek yanlış olmaz.

The post 2010 Serpentine Pavyonu appeared first on Arkitektuel.

©Architectural Digest

Ateliers Jean Nouvel’in uzun süredir beklenen tasarımı Katar Ulusal Müzesi (National Musaum of Qatar – NMoQ) dün halka açıldı. ‘Jean nouvel’in yeni mimari şaheseri’ olarak değerlendirilen, ziyaretçilerine özgün bir deneyim yaşatmayı hedefleyen ve içerisinde müzikten şiir, arkeolojik obje, sanat eseri ve sanat filmlerine birçok materyeli barındıran müze, milyonlarca yıl önce Katar Yarımadası’nın oluşumundan Katar milletinin şimdiki zamanına kadar gelişimini anlatıyor. 10 yıldan fazla bir süredir yapımı süren 40 bin metrekarelik müzede; kalıcı-geçici sergi alanları, oditoryum (220 kişilik), bir forum, iki kafe, restoran, müze dükkanı, araştırma merkezi, koruma laboratuvarları, toplama depoları, ofisler ve halka açık park bulunuyor.

©Iwan Baan

“…Doha’nın 1950-1960’lı yıllara ait fotoğraflarına bakıp bugünle karşılaştırınca, dünyanın bu kısmının ne kadar fazla değiştiğini anlamak mümkün. Burası küçük bir köyden bir başkent haline gelmiş. Öyleyse bu ülkenin değişen kimliğine tanıklık etme, onu tanımlama ve hakkında konuşma arzusundan daha doğal ne olabilir? Ve bu tanımlama sürecine, ülkenin fiziksel, beşeri ve ekonomik coğrafyasını, tarihi ile birlikte ilişkilendirecek olan bir Katar Ulusal Müzesi’e somut bir ifade vermekten daha mantıklı ne olabilir? Bu rolü yerine getirmek için sembolik olarak bir yer belirlendi: Doha’daki Al Thani ailesinin beşiği; Bu yirminci yüzyıl macerasının başladığı mütevazı, asil ve sade bir saray…” Jean Nouvel.

©Iwan Baan

Bu heykelimsi fütüristik müzeyi tasarlarken Jean Nouvel, çöl gülü olarak bilinen doğal bir oluşumdan etkilenmiş. Bu çiçek benzeri forma bürünen oluşum, bu körfez bölgesinde doğal olarak ufalanan toprakta minerallerin sığ bir tuz havzası yüzeyinde bir dizi yassı plaka halinde kristalleşmesiyle meydana gelir. Nouvel’in tabiatın kendi başına inşa ettiği ilk mimari şekil olarak değerlendirdiği oluşum, çöl gülü, müzenin kompleks strüktürüne formunu veriyor. Katar Ulusal Müzesi, farklı çaplara ve kıvrımlara sahip disklerin kesiştirilmesiyle oluşturulmuş. Bu disklerin bazıları dikey ve taşıyıcıya destek sağlıyor; bazıları ise yatay ve kendisi gibi diğer disklerin üzerine yatırılarak destekleniyor. Tüm bu disk kompoziyonu, Jean Nouvel’in bahsettiği tarihi sarayı çevreleyecek şekilde alana yerleştirilmiş.

©Iwan Baan

Müzeyi oluşturan 11 galeri, merkezi bir avlu etrafında düzenlenmiş. Bu avlu, dışarıda düzenlenen etkinlikler için bir toplanma mekanı olanı düşünülmüş. Dışarıdan müzenin kum rengi kaplaması, çöl atmosferiyle uyumlu olması için kullanılmış. Yapının rengi aynı zamanda çöl gülü oluşumundan esinlenen müzeye topraktan büyüyormuş havası katıyor. Yapının içerisinde, birbirine kenetlenen disklerle oluşturulan strüktür, düzensiz hacimler tanımlıyor. Bu parçalanmış hacimler, sürükleyici bir küme oluşturur. Disklerin konsol kısımları da tüm müzenin içine yapının kendisiyle bir gölge elemanı oluşturuyor. Bu gölge alanlar yapının dışında da dolaşıma uygun gölgelikler yaratıyor.

©Iwan Baan

“…Başlangıçta programatik çalışmayla birleştirilen mimari çalışma, bu projenin temel paradoksunu aydınlattı: akıllarda kalıcı olamayan, sürekli değişen bir tarih için neyin saklı olduğunu göstermek, bir görüntü oluşturmak, geçici olanı kalıcı kılmak, zihinsel bir iz bırakmak. Katar Ulusal Müzesi, bu tarihinin ne kadar yoğun olduğunu gösteriyor…Tarihi bulgulara bir ev olmanın yanı sıra bu müze, normalde çölde geçen aylardan sonra oluşabilecek bir farkındalığı tetikleyecektir…Müzedeki her şey ziyaretçinin körfezi ve çölü hissedebilmesi için çabalıyor. Müzenin mimarisi ve strüktürü, çöl gülünün bıçak benzeri yapraklarını yaratarak çölün betonlaşma ve kristalleşme gizemlerini simgeliyor…

©Iwan Baan

…Göçebe insanlar başkentini kuruyor ve en çağdaş inşaat araçlarıyla (çelik, cam ve fiber beton) inşa edilen bu sembolik anıt aracılığıyla onun hakkında konuşmaya başlıyor. Ziyaretçilerin hareketlerini müze tipolojisine dahil ederek sinema aracılığıyla geçmişle iletişim kurar: müze, günümüzde kervansarayı canlandırır. Oradan çöl için ayrılırsınız ve oradan hazineleri getirerek geri dönersiniz: müze böylece sonsuza dek hafızanızda kazınmış kalan görüntüler yaratır.” Jean Nouvel.

©Iwan Baan

Jean Nouvel’in devasa müzesi, Şeyh Abdullah Bin Jassim Al Thani’nin tarihi sarayını çevreliyor. Modern Katar’ın kurucusunun torunu olan şeyhin evi, Katar için önemli bir miras teşkil ediyor. Bu nedenle Katar Ulusal Müzesi, bu tarihi alana saygılı ve onu yüceltecek bir tutumla tasarlanmaya çalışılmış. Köşk, avluyla birlikte müzenin başlangıç ve merkez noktası. Ateliers Jean Nouvel’in tasarım sürecinin en önemli girdilerinden biri bu kültürel mirası, yapının bir parçası haline getirebilmek. Tarihi köşk şimdi sergi mekanlarının bir parçası ve dıştaki merkezi avluyla, müzenin ayrılmaz bir parçası haline geliyor. Böylelikle müze avlu etrafında dönen 11 sergi mekanından oluşuyor.

©arquitecturaviva.com

Binanın planı, ziyaretçileri birbirine geçen geometrik düzlemler arasındaki düzensiz boşlukları işgal eden bir dizi galeri boyunca yönlendiren eliptik bir kurgu yaratıyor. Bu düzensiz boşluklar, disklerin kesişim noktalarında ortaya çıkıyor. Çıkıntılı diskler arasındaki boşluklar, avluya, müze bahçelerine ve yakındaki Doha Körfezi’ne bakan manzaralar sunan çerçevesiz cam açıklıklara sahip. Nouvel, radikal formun son yıllarda hızlı bir gelişime sahip Katar’ın ilerici kültürel bakış açısını ve teknolojik yeteneklerini ifade etmek istediğini belirtmiş. 

Çöl Gülü

“Bir çöl gülünü tasarımın temel noktası olarak hayal etmek, ileri derecede düşünce isteyen bir süreçti -hatta ütopik bir süreç. Oldukça kıvrımlı, kesişimli ve konsollu büyük disklerden –çöl gülünün şekilleri gibi– oluşan bir yapı inşa etmek için oldukça zor teknik gereklilikleri sağlamak zorundaydık. Bu yapı, Katar’ın kendisi gibi en gelişmiş teknolojileri kullanıyor. Sonuç olarak müze bütün bir obje: içerisinde başka yerde bulunmayan mekanlarıyla tek seferde mimari, mekansal ve duyusal deneyim.” Jean Nouvel.

©Ateliers Jean Nouvel

2008 yılında Pritzker ödülüne layık görülmüş Fransız mimar Jean Nouvel, yakın zamanda Abu Dhabi’deki Louvre Abu Dhabi yapısını tasarlamıştı. Nouvel’in iki devasa müzesi, Arap Yarımadası’nın farklı uçlarından birbirinde apayrı özgün müze kurguları ortaya koyuyor. İki proje de Jean Nouvel’in uzun süredir beklenen tasarımları. Katar’daki müze doğadan aldığı formuyla ve karmaşık düzeninde çözdüğü galerileriyle bir söz ortaya koymaya çalışırken; Louvre ise oldukça teknolojik kubbesiyle dikkatleri üzerine çekmişti.

*İnceleme yazısına katkıları için Rümeysa Öğütcü’ye teşekkürler.

The post Katar Ulusal Müzesi appeared first on Arkitektuel.

©Mohammed Somji

7 Mart 2007’de yeni bir Louvre müzesinin açılacağı duyurulmuştu. 2015 yılında öngörülen açılış tarihi önce 2016 yılına daha sonra 2017’ye sarkmış. 11 Kasım 2017’de hizmete başlayan müze, Abu Dhabi ve Fransa hükümeti arasındaki 10 yıllık bir anlaşmayı noktalıyor. Louvre Abu Dhabi, yapay bir ada olan Saadiyat adasında bulunuyor ve geleneksel tasarım ve modern yapım tekniklerinin ortak bir ürünü. Sakin atmosferiyle müze, ziyaretçilerini güneş ile kubbe ve deniz, binlar ve kara arasındaki sürekli değişen ilişkiyi deneyimlemeye cesaretlendiriyor. Kompleks mühendisliği de Louvre Abu Dhabi’yi son zamanlarda yapılan en yenilikçi ve zorlayıcı müze projesi yapıyor. Müze, kültür merkezi olarak tasarlanacak adada Gehry imzalı yeni Guggenheim Müzesi ve Foster+Partners tarafından tasarlanacak Zayed Ulusal Müzesi ile burada kurgulanan kültür bölgesini şekillendirecek.

©Mohammed Somji

Geleneksel Arap Emirliği mimarisine referans veren Louvre Abu Dhabi, küçük beyaz yapılardan oluşuyor. Dev bir kubbeyle örtülmüş müze alanı, özel enstelasyonları, 55 küçük kübik blok ve 23 galeri alanından oluşturulmuş. Enstelasyonları ve koleksiyonlarla sergileri barındıran kübik bloklarıyla aslında bir ‘müze şehri’ oluşturması hedeflenmiş yapıda. Küçük beyaz bloklar, bölgede iklim nedeniyle yaygın olan denize yakın binaları taklit eden bir karaktere sahip.

©Mohammed Somji

”Louvre Abu Dhabi, kelimenin tam anlamıyla istisnai bir programı somutlaştırıyor. Eğilimi, çağlar boyunca neyin evrensel bir değer olduğunu anlatan bir tasarım olmak. Mimarisi ile müze, birleşme ve karşılıklı ilişkiyi uçsuz bucaksız gökyüzü, deniz ve çöl arasında güçlendiren bir mekan yaratıyor. Kubbesi (cupola) ile, zamanın ve anın bilincini kendi yarattığı ışığın hatırlatıcılığı ve spiritüelliğiyle vurguluyor.”

©TDIC

Tasarımın odak noktası Jean Nouvel’in 180 metre çaplı müze üstünde yüzen devasa kubbesi. Bu kubbe 7850 adet yılıdızın geometrisini barındırıyor formunda. Farklı büyüklük ve tarzda kubbenin geometrisine entegre edilmiş yıldızlar, 8 katmanlı kubbenin 8’ine de farklı şekillerde yerleştirilmiş. Kubbede müzeye gelen güneş ışığı bu kompleks yerleştirmeye rağmen engellenmemiş.

Güneş yapının tepesinden geçerken bu 8 katmandaki farklı yıldız deliklerden içeri akıyor ve projede ‘ışık yağmuru’ adı verilmiş etkiyi yaratıyor müzede. Kubbenin 4 dış katmanı paslanmaz çelik; içteki 4 katmanı ise alüminyum kaplama. Karmaşık geometrisi de oldukça detaylı çalışılmış geometrisinin ürünü. Nouvel’in yukarıda bahsettiğimiz yaratmak istediği etki nedeniyle kubbe, tasarımda en önemli aşamayı ve çalışmayı oluşturmuş.

Kubbe Katmanları

”Bu proje, Arap mimarisinin en önemli sembollerinden doğdu: kubbe (cupola). Fakat burada kubbe geleneksel anlamından çok bariz bir şekilde modern bir uyarlama. 180 metre çaplı çift kubbe Louvre Abu Dhabi’de, yatay geometrisiyle ışık oyunları yaratan, deli bir şekilde örülmüş, bu sayede güneş ışınlarını nokta nokta içeri düşüren ve etkileyici bir ışık oyunu yaratan bir strüktür. Kubbe, Abu Dhabi gün ışığında parlıyor. Gece ise içerideki ışıkla yıldızlı bir kubbe korunmuş bir vaha olan müzeyi koruyor.” diyor Nouvel ve şöyle ekliyor: ”Louvre Abu Dhabi’de, muhteşem Arap mimarisinde sayısız zaman keşfedilebilecek olan ışık ve geometriyi kullanma ustalığından etkilenerek kullanıcı hislerine hitap eden bir mikroklima yaratıldı… Gölgelerden, hareketinden ve keşiften oluşan, doğan bir strüktür.”

©Roland Halbe

Geniş kubbe strüktürü, 4 geniş ayak (pier) ile desteklenmiş. Birbirlerine 110 metre mesafede bulunan bu ayaklar yapıda saklanmış durumda. Bu da kubbenin yüzen hissini kırmamak için seçilmiş bir yaklaşım. Louvre Abu Dhabi, içeride yerden tam 29 metre yükseliyor kubbesinin en alt noktasında. Kubbenin en üst noktası ise yerden tam 36 metre yüksekliğinde, denizden 40 metre. Kubbenin tüm özellikleri yanında aynı zamanda çevresel amaçlara da hizmet etmesi de yer alıyor. Louvre Abu Dhabi’nin kubbe örtüsü, müzenin meydan kısmını ve bünyesindeki yapıları güneş ışığı sıcaklığından koruyan, içerideki yapıların enerji tüketimini azaltan devasa bir gölge elemanı.

Kubbesiz Çatı Planı

Louvre Abu Dhabi, 55 bireysel bina, 23 galeri alanı, binaların aralarında oluşturduğu sokaklar ve geniş bir plaza alanı ile kurgulanmış. Yani müze, küçük yapılar ve aralarındaki dar sokaklarla bir şehir. Karadan ve denizden ulaşılabilen ziyaretçiler, bağımsız yapılar arasındaki sokaklarda yürüyerek müzeyi keşfedebiliyor. Kubbenin ışığı kesen yapısı sayesinde de ziyaretçiler müzenin galerileri, sergileri, çocuk müzesi, oditoryumu ve restoranı arasında dolanabiliyor rahatlıkla.

©Mohammed Somji

Ziyaretçileri bu sokaklarda karşılayan ögelerden biri de su. Su bu tasarımda önemli bir öge; yapay bir adada yer alan müze, suyu ziyaretçiyi yönlendiren, tasarımın ana ögelerinden biri olarak kullanıyor. Son olarak müze bünyesindeki bu bireysel binalar, Arap mimarisi özelliklerini de vurguluyor; deniz seviyesine yakın, alçak, küçük, dikdörtgen kutular.

”Denizin ortasında inşa edilmiş takım adalar bulmak alışılmadık bir şey.” diyor Jean Nouvel projenin özgün lokasyonunu kastederek ve ekliyor: ”Bunun güneş ışıklarıyla etkileyici oyunlar, ışık yağmuru, yaratan bir güneş şemsiyesiyle örtüldüğünü görmek ise daha da alışılmamış. Bunun dışında hem denizden hem de karadan ulaşılabiliyor müzeye. Ziyaretçiler için oldukça sıradışı. Müzenin eşsiz koleksiyonları, cezbedici kütüphanesi bu rotaların sonunda ziyaretçilerin kendilerini deneyimlemesi için bekliyor.”

©Roland Halbe

Konsept tasarımı 1 yıl (2006-2007) alan müze, 2013-2017 yılları arasında yapılmış. Şimdiden de 3 ödülün sahibi; 2015’te ‘Geleceğin Projesi’ kategorisinde Identity Design Award, 2017 Avrupa Çelik Tasarım Ödülü (European Steel Design Award) ve son olarak yine 2017’de ‘Arap Emirlikleri’nde En Çok Öne Çıkan Proje’ kategorisinde Identity Design Award ödülü almış.

The post Louvre Abu Dhabi appeared first on Arkitektuel.