©Virgile Simon Bertrand

Zaha Hadid Architects (ZHA) ekibinin en güncel projelerinden biri olan Changsha Meixihu Uluslararası Kültür Sanat Merkezi (Changsha Meixihu International Culture & Arts Centre), Çin’in Changsha kentinde Meixi isimli bir gölün kenarına kurgulanmış 115,000 metrekarelik bir kültür kompleksi. Bünyesinde çağdaş sanat müzesi, bir tiyatro ve çok amaçlı salon barındıran tasarım oldukça büyük bir nüfus artışı ve dolayısıyla ani bir kentsel gelişim geçiren Hunan eyaletinde bu sebeple açılan yarışmada kazanan öneri olmuş.

©GSVisuals

Kıvrımlı hacimlerin kompozisyonu olarak ayırt edici bir mimariye sahip olan Changsha Meixihu Uluslararası Kültür Sanat Merkezi’nin bu organik mimari dili, komşu sokaklarla bağlantı kurmak için bu alan üzerinden tanımlanan yaya yollarıyla şekilleniyor. Yapının ortasında bulunan meydan, rastlantısal toplanma alanları ve heykel bahçesi ile geniş sergi alanı sayesinde kültürel bir merkez üreterek yayanın kentsel deneyimini vurguluyor. Bitişiğindeki Meixi gölüne manzaralar sunan ve göl üzerindeki adadaki parklara ve yürüyüş parkurlarına erişim sağlayan üç ayrı kültür kurumundan oluşan merkez, etkinliklere ve sergilere elverişli bir dış avlu ağı kurguluyor.

©Virgile Simon Bertrand

Changsha Meixihu Uluslararası Kültür Sanat Merkezi bünyesinde bulunan çağdaş sanat müzesi MICA olarak anılıyor. MICA, merkezdeki ikinci büyük ve 3 kollu forma sahip olan hacim. Çağdaş sanat müzesi, büyük ölçekli entalasyonlar veya etkinlikler için düşünülmüş geniş bir atrium etrafında çözümlenen 8 adet galeriden oluşuyor. Yapının dış dünya ile görsel iletişimi, galerilere gün ışığını sağlayan ve göl manzaralarını çerçeveleyen cam ve balkon şeritleri tarafından sağlanıyor. MICA hacmi aynı zamanda bünyesinde atölye alanları, bir amfi derslik, kafe ve müze dükkanı barındırıyor.

©GSVisuals

Changsha Meixihu Uluslararası Kültür Sanat Merkezi’nin odak noktası ise 180 kişilik oturma kapasitesi ile kentin en büyük performans mekanı olması planlanan büyük tiyatro hacmi. Yeni Zelandalı bir akustik mühendisliği firması Marshall Day işbirliği ile tasarlanan, kompleksin en büyük hacmi yapının en dikkat çeken, geniş yaprakları andıran 4 koldan oluşan kütlesi.

Çeşitli sahne sanatları için tasarlanan büyük tiyatro, heykel lobileri, barlar, yönetim ofisleri, prova stüdyoları, sahne arkası lojistiği, gardırop ve giyinme odalarını barındırıyor. Kompeksin diğer birimlerine kıvrımlı geçitlerle bağlanan bu hacim, diğer hacimlere benzer mimari dilin giderek büyüyüp en uç noktaya ulaştığı hali izlenimini veriyor.

©Seven7Panda

Kopmleksin üçüncü ve en küçük hacmi ise yine bir tiyatro. Bu tiyatro ise esnek tasarımyla farklılaştırılmış bir kurguya sahip. Çok amaçlı salon olarak da anılan bu hacmin kapasitesi 500 kişi. Kompleksin en küçük hacmi, küçük oyunlardan, defileler, müzik performansları, banketler ve ticari etkinliklere kadar çok çeşitli işlevlere ve performanslara uyum sağlamak için farklı yapılandırmalara elverişli bir tasarıma sahip. Aynı zamanda bu hacim, kompleksin farklı büyüklüklerdeki kütlelerinin görüldüğü kotun altında kurgulanmış batık avluda yer alan perakende alanlara ve restoranlara halkın erişiminin sağlandığı kısım.

©Virgile Simon Bertrand

“İşlevsellik, zarafet ve yenilikçilik değerleri ile şekillenen bir tasarım süreciyle Changsha Meixi Gölü Uluslararası Kültür Sanat Merkezi, Changsha şehri için yeni kültürel ve kamusal düğüm noktası; dünya çapında da küresel bir kültürel destinasyon olmayı hedefliyor.” diyor ekibin yöneticisi Patrick Schumacher ve ekliyor: “Her ne kadar bu kamusal kurumlar benzersiz bir şekilde fakat birbirlerinden ayrı olarak tanımlanmış olsa da; bu meydanlarla kurgulanmış, adeta bir halı gibi zengin dokunmuş düzenleri içerisinde bir dizi kentsel ambiyans dizisi sunarak birbirlerini besliyor ve alana kentsel bir önem yüklüyorlar.”

©GSVisuals

Kompleksteki üç ana program, ayrı binalar olsa da kıvrımlı geçitler ve kavisli beyaz düzlemler ile birbirine bağlantılı hale getirilmiş. Merkez aynı zamanda göl kenarında ve hacimlerinin ortasında yarattığı kamusal alanlarla da bölgede yeni bir yaya deneyimi tanımlıyor. Zaha Hadid Architects ekibinin imzası haline gelmiş kıvrımlı formlardan türetilmiş farklı büyüklükte ve benzer formlardaki hacimler, eyaletin en büyük ve dünya çapında da çok yönlülüğü ile dikkat çeken bir kültür kompleksi tasarımı. Kompleks özellikle en büyük hacmiyle MAD Architects tasarımı Harbin Opera Binası’nı andırıyor.

The post Changsha Meixihu Uluslararası Kültür Sanat Merkezi / Zaha Hadid Architects appeared first on Arkitektuel.

©Benoit Perrin

1793 yılında Fransız Devrimi ile beraber müzeye dönüştürülmeden önce saray olarak kullanılan Louvre’un tarihi, 13. yüzyıla dayanıyor. Müzeye çevrildikten sonra günümüze kadar M.Ö. 7. milenyumdan M.S. 1850’li yıllara uzanan sanat eserlerine ev sahipliği yapan, dünyanın en önemli müzelerinden bir tanesi haline gelmiştir. Louvre için binanın tarihi boyunca birden çok kez yenilemelere gidilmiş. Yapı son olarak 1932’de, I.M. Pei’nin 1983 yılında başlayacak olan müdahalesinden önceki son halini almıştır.

©Koji Horiuch

Louvre için I.M. Pei tarafından yapılan yenilemenin hikayesi ise 1981 yılına dayanıyor. 1981’de  Fransa’da dönemin yeni seçilmiş sosyalist başkanı Francios Mitterrand, kültür kurumlarının renovasyonu için ülke çapında bir talimat vermiş ve bunun için ayrılan bütçeyi 2 katına çıkarmış. Bu gelişme, ülkedeki birçok müze ile birlikte, Louvre’un renovasyonu ve yeniden düzenlenmesine de imkan sağlamış -Mittrend’ın ilk olarak Louvre’a odaklanmış. Renovasyon ve müzenin yeniden düzenlemesini içeren Louvre’un gündemdeki son yenilemesi için başkan Mitterrand, 1983 yılında Avrupa’yı ve Amerika’yı dolaştıktan sonra, Çinli-Amerikalı mimar I.M. Pei’yi görevlendirilmesine karar verir ve Paris’in sembollerinden biri haline gelecek olan yapının tasarım süreci böylece başlamış olur.

©Koji Horiuch

Louvre için gerekenler ise oldukça fazlaymış. Dünyanın en iyi sanat koleksiyonuna sahip bir yer olarak Louvre, renovasyon istenen zamanlarda oldukça bakımsızdır. Müze içindeki galeri mekanları ise birbirinden kopuk ve bu nedenle Louvre, ziyaretçilerin labirent gibi algıladığı kordiorlarda kaybolduğu bir müze. Müzede galeriler, iç mekanın büyük bölümünü oluşturuyordu ve küratörlere sanat eserlerini depolamak ve bakımını yapmak için hiçbir alan kalmıyordu. Bunların arasında dönemin Fransa Maliye Bakanı Richelieu Wing’in ofisleri için ayrılan kısımlar vardı. Bu ofisler, müzenin bir kısmını halka kapatıyordu ve ihtiyaç halinde dahi kullanılamıyordu. I.M. Pei bütün bu sorunlara çözüm olacak bir tasarım geliştirmeliydi.

Yeni Müze Hacimleri / ©Pei Cobb Freed & Partners

I.M. Pei’nin 1989’da tamamlanan Louvre’un son renovasyonu, Cour Napoleon (Louvre’un ana avlusuna verilen isim) kısmının yeniden tasarlanmasını içerir. Pei bütün bu gereklilikleri sağlayacak bir çözüm olarak çakılla kaplı geniş avluya müze için yeni bir altyapı barındıran yeni bir giriş düşündü.

Yeni giriş, koleksiyonlara ulaşım hacimlerini ve müzenin kamusal mekanlarını barındırıyor. I.M. Pei bu şekilde ziyaretçi yoğunluğunu hafifletmeyi amaçlamıştı. Bu yeni giriş mekanı müzeye, müzenin merkezinde galerilerden ayrı ve kullanışlı bir lobi mekanı sağlaması için düşünülmüştü. Aynı zamanda müzenin ziyaretçilerine Louvre’daki müze deneyimleri süresince bir odak noktası yaratmış oldu.

©Flickr: petunia2323

Galerilerin, depoların ve koruma laboratuvarlarının bulunduğu ve aynı zamanda müzenin kanatları arasında bağlantı sağlayan yeni bir yeraltı sistemi olan giriş için Pei, avlunun ortasında şeffaf bir heykeli bir etki hayal etti. Pei’nin Louvre’a eklediği hacmi aşağıdaki bölümleri aydınlatan, büyük çelik ve cam bir piramit olarak tasarlandı. Yüksekliği 20.6 metre olan cam piramit, 603 eşkenar dörtgen ve 70 üçgen şeklinde pencereden oluşuyor. Bu ana piramidin etrafı da Cour Napoleon isimli avlu kısmının aşağısındaki mekanlara ışık sağlayan 3 küçük üçgen tavan penceresi ile çevrelendi. Pei’ye göre bu radikal tasarıma sahip cam piramit müzeye, tarihsel ve biçimsel önemi olan sembolik bir mekan sağlıyor. Le Grand Louvre bünyesindeki eklemeler ve yer değişimleri ile, müze koleksiyonunun genişlemesine ve daha fazla işin sergilenmesini sağladı.

©Elizabeth Westendorf

“Şekil olarak, Louvre’un mimarisiyle en uyumlu olan bu…Aynı zamanda en yüksek strüktürel kararlılığa sahip şekillerden biri, bu sayede geçirgenliği sağlamış oluyor. Cam ve çelik kullanımı, geçmişin mimari geleneklerinin kırılışının bir işareti. Bizim zamanımızın eseri.” diyor I.M. Pei tasarımı için. Cour Napoleon’un merkezindeki anıtsal görünümlü cam piramit Louvre’un tasarımına ve ölçeğine saygın duyan ve katkıda bulunan merkezi bir odak noktası sağlıyor.

©Koji Horiuch

Louvre’un büyük cam piramidi, ünlü Giza Piramitleri ile aynı oranlar içerisinde tasarlanmış. I.M. Pei tasarımıyla müzenin tarihi dokusuna gölge düşürmekten ziyade Fransız Rönesans mimari stili ile modern strüktürü karşıtlık yaratmak amacı ile bir araya getirmiş. Piramidin eğimli cam duvarları müzenin mansard çatısına (diğer ismi Fransız çatısı, iki farklı eğimle uygulanmış çatılar) ve Louvre’un cephesinin opak, ağır karakterine abartılmış saydamlığıyla saygı duruşunda bulunuyor.

Pei’nin tasarımı Le Grand Louvre, tahmin edilebileceği gibi bir kısım Parisliler tarafından tam anlamıyla kabul görmüyor. Sonuçta Louvre müzesi, Paris insanının hatta dünya tarihinin ve kültürünün derin izlerini barındırmakta. Eleştirilerin çoğu müzeye yapılan eklentilerle ilgili olmaktan daha çok, tasarımın dili ili alakalı oluyor.

1985 Connaissance des Art’tan Louvre Üzerine Bir Yazı

Çoğu kimse sürecin başlangıcında Pei’nin Louvre’un yanında oldukça modern kalan tasarımının Louvre’un Rönesans dönemini yansıtan klasik mimarisini bozacağını ve bu modern eklentilerin yapının yanında uzaylı yapımı gibi gözükeceğini düşünüyordu. Tasarıma uluslararası tepki oldukça yerici olmuş. Piramit mimari bir şaka, göz zevkini bozan bir parça, “Paris’in Mısır ölüm sembolünün tarihi fazlaca geçmiş saldırısı” ve “Mitterand tarafından empoze edilmiş megolamanca bir akılsızlık örneği” olarak anılmış. Pei de tasarımıyla beraber 10 yıl süren projenin sürecinde dalga geçilen bir mimar oldu.

©Flickr: petunia2323

Neyse ki, yıllar geçtikten sonra da olsa Pei’nin Le Grand Louvre tasarımı Paris’in kültürü içerisinde yerini buldu. Eyfel kulesinin Parisliler için bir ikon haline gelmesine fazlasıyla benzeyen bir durum. Pei’nin tasarımı Louvre müzesinin ve Paris’in görselinin ayrılamaz bir parçası haline geldi. Le Grand Louvre, şimdilerde Eyfel Kulesi ile bile yarışan bir Paris sembolü.

Kaynaklar

1. Eduardo Souza. “AD Classics: Le Grand Louvre / I.M. Pei” 18 Kasım 2010. ArchDaily. <https://www.archdaily.com/88705/ad-classics-le-grande-louvre-i-m-pei/>
2. “Louvre Müzesi Paris Hakkında Bilgi ve Eserler” 22 Mart 2015. istanbulsanatevi. <https://www.istanbulsanatevi.com/dunya-muzeleri/louvre-muzesi/>
3. Elizabeth Evitts Dickinson. “Louvre Pyramid: The Folly that Became a Triumph” 19 Nisan 2017. Architect Magazine. <https://www.architectmagazine.com/awards/aia-honor-awards/louvre-pyramid-the-folly-that-became-a-triumph_o>
4. “IM Pei: celebrated architect behind Louvre pyramid dead at 102” 16 Mayıs 2019. The Guardian. <https://www.theguardian.com/artanddesign/2019/may/16/im-pei-architect-dead-at-102>

The post Le Grand Louvre appeared first on Arkitektuel.

©EAA

İstanbul Resim ve Heykel Müzesi (Istanbul Museum of Painting and Sculpture), 2011 yılında Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nin Emre Arolat Architecture (EAA) ekibini görevlendirmesiyle ortaya çıkmış. 16. İstanbul Bienali kapsamında sergi lokasyonlarından biri olan müze, aynı zamanda İstanbul’un en önemli konumlarından birinde bulunan ve 1960’ta inşa edildiğinden bu zamana kadar halka kapalı olan gümrük limanını kamusal kullanıma açma konusunda da büyük bir öneme sahip.

©EAA

İstanbul Resim ve Heykel Müzesi (İRHM), Sedad Hakkı Eldem tarafından tasarlanmış eski antrepo binasını, çağdaş bir sanat müzesine dönüştürüyor. İRHM, Eldem’in tasarımı olan 5 No’lu Antrepo binasının tamamen yıkılıp yerine bir müze koyuyor olsa da eski yapının kent hafızasındaki yerini dikkate alınarak tasarlanıyor. Emre Arolat ekibinin yaklaşımını anlatıyor: ”Bu bölgede bulunan ve geçtiğimiz aylarda tümü yıkılarak ortadan kaldırılan yapıların en önemli karakteristik özelliği olarak ortaya çıkan betonarme ızgaranın tekrar ve düzene dayalı imgesinin, kentsel bellek içinde çok güçlü bir yer tuttuğuna ve kentin bu bölgesi için bir tür işaret değeri taşıdığına inananlardanım…Meclis-i Mebusan Caddesi yönünde Antrepo yapısına bitişik olarak duran ve ciddi taşıyıcı zafiyetleri olan dar-uzun planlı ofis yapısı da özellikle özgün cepheleri bağlamında öne çıkan benzer bir bellek duygusuyla yeniden inşa edilecek”.

©EAA

Kısacası İRHM, eski yapının kentli üzerindeki algısını esas alarak tasarlanmış. Eski yapıda da olduğu gibi müze cephesinde gözlemlenebilen yapısal beton, kent belleği anlamında düşünüldüğünde, antrepo binalarının en önemli karakteristik özelliği. Eski binanın tasarımcısı Sedad Hakkı Eldem’e göre antrepolardaki bu betonarme ızgara sistemi, Türk mimarisinin temel yapı unsuru olan “karkas”a referans veriyor. Yapının bir müzeye dönüştürülmesi sürecinde de, müze birimlerini barındıracak  ve müzenin taşıyıcısını oluşturacak bu yapısal betonarme grid, eski yapının sahip olduğu betonarme taşıyıcı esas alınarak kurgulanmış: İRHM cephesi geometri, renk ve malzemesiyle, eskiyi aynen referans alıyor.

©EAA

Müzenin bu betonarme taşıyıcı gridi arasında sanat objelerini kategorize edilerek saklayabilecek ver sergi salonları olarak kullanılabilecek konteynırlar ekleniyor. Küratöryel bir yaklaşımla tasarlanan ve ızgara sistemin dışına hareketli bir şekilde farklı uzunluklarda çıkan bu konteynırr birimler, rampalar ve köprülerden oluşan bir ağ ile yapının içerisinde birbirine bağlanmış.

Ziyaretçiler, dört bir yanı şeffaf cepheye sahip yapı sayesinde, farklı birimler arasında geçtiği köprüler ve rampalarda İstanbul manzarasını deneyimliyor. Yapının koridorları köprülerden oluşuyor ve sergi mekanları arası geçişte yapının farklı birçok katındaki birçok katmanı bu sayede gözlemlene imkanı tanınmış ziyaretçiye.

©EAA

Yapının ilhamı olan antrepolar ilk olarak 1960’lı yıllarda yapılmış. Önce 1970’lerde önemini yitiren ve 1980’lerde tamamen işlevsizleşen depoları dönüştürme konusunda EAA ekibinin ilk fikri, antrepo binasını en azından yalnızca taşıyıcısıyla tamamen korumak ve limanların vazgeçilmez ögelerinden biri haline gelmiş taşıma konteynırları eklemleyerek değiştirmek. Farklı uzunluklarda konsollarla da hareket yakalanmak istenen tasarımda varolan taşıyıcı sistem bu konsol yükleri taşıyamayacağı için yapı yıkılıp tekrar inşa edilmiş. Antreponun önünde yola bakan, ofisleri barındıran kısım da bu bağlamda tekrar ele alınmış.

©EAA

Eski ofis kısmı, İstanbul Resim ve Heykel Müzesi’nde devasa bir galeri boşluğu olarak karşımıza çıkıyor. Meclis-i Mebusan Caddesi’ne bakan, Eldem’in tasarımını yansıtan cephe ile müzenin sergi mekanları bir galeri boşluğu ile birbirinden ayrılmış. Kısacası bu galeri boşluğu, cepheyi binadan tamamen kopararak aslında bir bakıma Sedad Hakkı Eldem’in tasarımı eski cepheyi bir yüzey olarak sergiliyor müzenin içerisinde. Bu galeri boşluğunda farklı katlarda ve farklı uzunluklarda gözlem balkonları oluşturulmuş. Bu balkonlar, mimarın cepheden farklı uzunluklara fırlayan konteynır birimlerini hatırlatan benzer bir yaklaşıma sahip diyebiliriz. Galeri boşluğunun bir kısmını ise yapının merdivenleri ve asansörleri meşgul ediyor. Hem balkonlar hem de galeri boşluğuna bakan sirkülasyon elemanlarıyla yapıda birçok izleme noktası oluşturulmuş.

©EAA

Ziyaretçiler müzeye ilk girdiğinde galeri boşluğuyla karşılaşıyor. Buradan ziyaretçiler normal bir merdivenden çok daha az rıht yüksekliğine sahip olan İRHM merdivenlerine yöneliyor. Merdivenlerin bu özelliği sayesinde çok katlı müzede dolaşım yorucu değil ve akıcı bir şemaya sahip. Yapının farklı katlarının da gözlemlenebileceği merdivenler ziyaretçileri ilk kata ve sergi mekanlarına yönlendiriyor.

İRHM’de ızgara içerisinde oldukça karmaşık mekânsal ilişkiler kurulmuş. Oldukça düzenli ve bu nedenle kısıtlayıcı ızgara, içeride müzenin farklı birimleriyle esnetilmiş. Fakat bu karmaşıklık her katta kendini saran dairesel bir sirkülasyon şeması ile kurgulanmış. Böylece ziyaretçi bu karmaşayı oldukça basit bir sirkülasyon şeması üzerinde okuyabiliyor. Her katın son sergi salonundan çıktığınızda başladığınız yere geri dönmüş oluyorsunuz.

©EAA

Yapının kısıtlayıcı bir ızgara arasında özgür bir yapı kurgulamayı hedefleyen tutumuyla iç mekanda etkileyici deneyimler yaratılmış ziyaretçiye: iki kat yükseliğinde yukarıdaki sergi salonuna bakan sergi mekanları, koteynırlar arasından kente bakış sağlayan cepheler, köprüler arasında müzeyi dolaşırken gözlemlenebilen farklı kotlar ve konteynırlar, farklı konsol uzunluklarına sahip büyük konteynırlar arasındaki özgür köprü dolaşımı, en üstte devasa bir rampa ile geçilen iki katın tepesinden aşağı süzülen güneş ışığı gibi. Yapının bütün bu kurgusal etkileyiciliğine düşünerek içeride, özellikler taşıyıcıda ve konteynır yüzeylerinde gözlemlenebilen, zayıf işçiliğe dikkat etmemek gerekiyor.

©EAA

İstanbul Resim ve Heykel Müzesi, AKM gibi, iç mekanın yaşantısını tamamen dönüştürürken cepheyi olduğu gibi koruyan bir yaklaşıma sahip. Bu konuda da tartışmalara açık bir tasarım olarak müze, Bienal’in bitimiyle resmi olarak açılacak ve Osmanlı’nın son dönemlerinden modern döneme kadar Türk sanatının en önemli örneklerini içeren 15.000 adet parçaya ev sahipliği yapacak.

Kaynaklar:

1. “Istanbul Museum of Painting and Sculpture” Emre Arolat Architecture. Erişim 11.11.19. <http://emrearolat.com/gallery/antrepo-5-msgsu-museum-of-painting-and-sculpture/>
2. Korhan Gümüş. “Kamu Estetiği, İktidar, Sermaye ve Mimarlar” 26 Ekim 2015. XXI. Erişim 11.11.19. <https://xxi.com.tr/i/kamu-estetigi-iktidar-sermaye-ve-mimarlar>
3. Burcu Bilgiç. “Resim Heykel Müzesi İlk İzlenim ve Ardından Gelen Tuhaf Bir Hafiflik” 3 Ekim 2019. Erişim 11.11.19. <https://www.arkitera.com/gorus/resim-heykel-muzesi-ilk-izlenim-ve-ardindan-gelen-tuhaf-bir-hafiflik/>
4. Heval Zeliha Yüksel. “İstanbul Resim ve Heykel Müzesi Üzerine Emre Arolat ile Söyleşi” 20 Ekim 2018. Erişim 11.11.19. <https://www.hevalzelihayuksel.com/istanbul-resim-ve-heykel-muzesi-uzerine-emre-arolat-ile-soylesi/>

The post İstanbul Resim ve Heykel Müzesi appeared first on Arkitektuel.

©Laurian Ghinitoiu

BIG (Bjarke Ingels Group) ekibinin Norveç’teki ilk projesi olan Twist Müzesi, Randselva nehrinin üstünden geçen yaşanabilir bir köprü şeklinde tasarlanmış ve Norveç’in Kistefos Heykel Parkı’nda yer alacak bir sanat eseri olarak düşünülmüş.Uluslararası bir yarışmada seçilen ve ilk olarak 2015 yılında ilan edilen yeni bina, müze ve heykel parkının doğal çevresine cevap niteliğinde. 1.000 m2’lik çağdaş sanat kurumu, Kuzey Avrupa’nın en büyük heykel parkından geçen kültürel rotayı tamamlıyor ve orman kenarındaki iki nehir kıyısını birbirine bağlayacak bir altyapı oluşturuyor. Böylesine karmaşık bir proje büyük bir işbirliğini gerektirmiş ve Element Arkitekter, AKT II, Rambøll, Bladt Industries, Max Fordham ve Davis Langdon Twist’in yapımında BIG’e ortaklık yapmış.

©Laurian Ghinitoiu

Tarihi bir kağıt fabrikasının yakınında inşa edilmiş olan Twist, heykelsi bir form oluşturmak için ortasından döndürülerek bükülen bir kiriş şeklinde tasarlanmış. Anish Kapoor, Olafur Eliasson, Lynda Benglis Yayoi Kusama, Jeppe Hein ve Fernando Botero gibi uluslararası sanatçıların sahaya özgü çalışmalarını içeren heykel parkını gezen ziyaretçilerin, sanat turunu tamamlamak için The Twist’ten geçmesi planlanmış. Köprü, heykel parkının karmaşık sirkülasyon şemasını düzenleyici bir köprü, bir sanat eseri olma düşüncesiyle tasarlanıyor. İkinci bir köprü ve parka doğal bir eklenti olan müze, Kistefos’un kapalı sergi alanını ikiye katlarken ziyaretçi deneyimine farklı bir yön veriyor. Projelerini, “Twist, birkaç geleneksel kategoriyi kapsayan bir hibrit: bir müze, bir köprü, ayrıca yaşanabilir bir heykel” diye belirtiyor BIG’in kurucusu Bjarke Ingels.

©Laurian Ghinitoiu

Binanın hacmindeki basit bir bükülme, köprünün güneydeki alçakta kalan ormanlık nehir kıyısından, kuzeydeki yamaç alanına kadar yükselmesini sağlamış. Peyzajda sürekliliği olan binanın her iki tarafı da ana giriş yaratma işlevine sahip. Güney girişinden itibaren ziyaretçiler,kuzey ucunun görünebildiği iki kat yüksekliğindeki alana ulaşmak için 16 m’lik alüminyum panellerle kaplanmış çelik bir köprüyü geçiyor. Müzenin çift kavisli geometrisi, hafif bir fan hareketine benzer şekilde birbiri üzerinden kayan bir kitap yığını gibi düzenlenmek istenmiş. Bu geometri 40 cm genişliğinde düz forma sahip, alüminyum panellerden oluşturulmuş. Geçici yerel ve uluslararası sergiler için zemin, duvar ve tavanı tek parça gibi göstermesi için, 8 cm genişliğinde beyaz, boyalı, köknar latalar iç mekanda kullanılmış. Her iki yönden de ziyaretçiler, bükülmüş galeriyi bir kamera deklanşöründen geçiyormuş gibi deneyimliyor.

©Laurian Ghinitoiu

Tasarım açısından, BIG, müzenin iç ve dış mekanları arasında görsel bir homojenlik oluşturmayı seçmiş. Binanın kuzey ucunda, yukarı doğru kıvrılarak 25 cm genişliğinde bir ışıklık şeridi oluşturan zeminden tavana uzanan pencereler kullanılmış. Ayrıca bu camdan duvarın kağıt hamuru değirmenine ve nehre panoramik görüntü sunması amaçlanmış.

Cam pencerelerin kavisli formu nedeniyle, müzeye giren gün ışığının çeşitliliği üç farklı galeri yaratmış: kuzey tarafında panoramik manzaralı geniş, doğal aydınlatmalı bir galeri; güney tarafında yapay ışıklandırmalı uzun, koyu bir galeri; ve arasında, bükülmüş bir tavan ışık şeridine sahip heykelimsi bir mekan.

©Laurian Ghinitoiu

Galeri alanlarının tek bir yapıda bölümlenmesindeki ve birleştirilmesindeki beceri, Kistefos’un küratöryel programlamasına da esneklik sağlamış. Binanın alüminyum alt yüzeyi, bodrum kat ve tuvalet için bir tavana dönüşüyor. Twist’in kuzey nehir setindeki bu alt kata cam bir merdivenle geçiş sağlanmış. Zeminden tavana uzanan başka bir cam duvar, ziyaretçileri aşağıdaki nehre daha da yaklaştırırken, Oslo’nun etkileyici pastoral görüntüler veren ormanlık alanlarında olmanın verdiği eşsiz deneyimini de tekrar gözler önüne seriyor. Temelde iki ögeyi birbirine bağlama düşüncesiyle ortaya çıkan tasarım, Kistefos’ta görülmesi gereken kültürel bir odak yaratıyor.

©Laurian Ghinitoiu

“Bir köprü olarak The Twist heykel parkını, park içerisindeki yolculuğu sürekli bir döngüye dönüştürerek yeniden yapılandırıyor. Bir müze olarak, iki ayrı mekanı birbirine bağlıyor -içe dönük dikey bir galeri ve nehrin panoramik manzarasına sahip dışa dönük yatay bir galeri. Bükülmeyi oluşturan bu iki galeri arasında üçüncü bir alan yaratıldı. Ortaya çıkan form, parkın heykelleri arasında bir başka heykel haline geliyor. ”Bjarke Ingels.

The post The Twist appeared first on Arkitektuel.

©Simon Menges

David Chipperfield Architects’in Berlin ofisi tarafından tasarlanan James-Simon-Galerie son yüzyılda Berlin’in müzeler adasında yapılan ilk yeni bina. Friedrich August Stüler’in forum mimarisinin bir devamı olarak yerini alan James-Simon-Galerie müzeler adasına yeni giriş binası olarak hizmet ediyor. Aynı zamanda Kupfergraben Kanalı ve Neues Müzesi arasındaki bütünlüğü sağlıyor. Bina, Karl Friedrich Schinkel’in Neuer Packhof isimli idare binasının 1938 yılına kadar durduğu dar bir arazi şeridinde yer alıyor. Galeri, Bergama Müzesi ile yer üstünde fiziksel bir bağlantı kuruyor ve müzeyi bodrum katındaki arkeolojik gezinti alanıyla Neues Müzesi, Altes Müzesi ve Bode Müzesi ile birleştiriyor.

©Simon Menges

Neoklasik ve modern mimarinin melezi olarak oluşturulmuş görkemli tarzıyla James-Simon-Galerie, müze ziyaretçileri için hizmet alanları, geçici sergi alanı ve yaklaşık 300 kişilik bir oditoryuma sahip. Ayrıca müzenin ihtiyaç duyduğu tüm diğer ek tesisleri barındıran tasarım, taş kaidenin üzerinde ikonik bir sütun dizisi içeriyor ve klasik bir piano nobile* ifadesi yakalamayı amaçlıyor.

Piano nobile, genelde klasik rönesans mimarisinde kullanılmış olan, odalardan daha iyi bir görüşe sahip olmak, koku ve rutubetten uzaklaşmak amacıyla sokak seviyesinden yükseltilmiş ilk kat.

©Simon Menges

Galerinin cephesi boyunca yer alan ince sütunlar, Neues Museum’da sona eren Stüler’in kolonisini çağdaş bir biçimde devam ettirerek Neues Museum ve James-Simon-Galerie arasında sütunlu, yeni bir avlu oluşturuyor. Üç sahanlıklı geniş merdivenler ziyaretçileri müzeye davet eden önemli bir unsur. Merdivenlerle üst seviyeye gelen ziyaretçiler, fuayeye giriş yapıyor ve Pergamon Müzesi’nin sergi katına direkt olarak varabiliyorlar. Fuaye aynı zamanda kafeteryayı da içine alıyor ve Kupfergraben kanalı boyunca uzanan binanın büyük terasına açılıyor. Ana giriş fuayesinin altındaki asma kat, müze dükkanı, büyük bir vestiyer, tuvalet ve kilitli dolaplara ev sahipliği yaparken, geçici sergi alanları ve oditoryum bodrum katında bulunuyor. Galerinin temel işlevleri (oditoryum, vestiyer ve geçici sergi alanları) binanın alt seviyelerine itilerek, giriş seviyesinin çevreyle ilişki kurarak yayılması ve terasın halka açık hale gelmesi sağlanmış.

©David Chipperfield Architects

James-Simon-Galerie’nin mimari dili, müze adasının mevcut unsurlarını benimsemiş; temel olarak yapıların dış mimarisi, genel mimari topoğrafya, koloniler ve dış mekan merdivenleri. Ayrıca proje, müze adası oluşumunda yer alan diğer mimarlardan referanslar da içerir. Yapının doğal taş agregası ile yeniden yapılandırılmış taş malzeme seçimi, müzeler adasının zengin materyal paletinde yer alan kireçtaşı, kumtaşı, işlenmiş cepheleriyle iç içe geçen bir görünüm sergiler.

İç mekanlarda ise genelde pürüzsüz şekilde uygulanan in-situ (yerinde dökme) beton tercih edilmiş. Mermer bilet gişeleri, deri döşemeli banklar ve bakır kaplamalı tavanlar gibi parlak vurgular yine iç mekandaki diğer ayrıntılar. Fuayedeki zeminden tavana uzanan pencereler sayesinde gelen ışık, ziyaretçileri oyalanmaya teşvik ediyor -Chipperfield’e göre bu binanın “programsızlığının” önemli bir parçası.

©Simon Menges

Bodrum katında, üst katların gölge ve ışık oyunları, geçici serginin tünel gibi olan yapısı ve gri betonla kayboluyor. Oluşan bu loş ışık durumu, çoğu müzenin kalbi olarak kabul gören geçici sergiyi yeraltına almanın bir sonucu. Fakat bu yerleşimle proje içindeki kamusal alan, ışığın baskın olduğu bir alana yükseltiliyor. “Proje bu kadar büyük bir alanı esnek aktiviteler için ayırarak bizi müzenin ne olduğunu ve kimin için var olduğunu yeniden düşünmeye teşvik ediyor. Müzeler bir zamanlar dünyadan yalıtılmış kapalı kutulardı, ancak günümüz müzelerinin dinamik sosyal alanlar olması gerekiyor.” diye belirtiyor Chipperfield.

The post James-Simon-Galerie appeared first on Arkitektuel.

©Sarah Blee

MAS – Museum aan de Stroom (Museum on the River – Nehrin Üzerindeki Müze), Belçika’nın Antwerp kentinde son yüzyılın ilk müzelerinden bir tanesi. 17 Mayıs 2011’de hizmete açılan müze, eski bir liman ve kentin Eilandje isimli bir bölgesi arasındaki arazisinde, kentin bu kısmı için geliştirilmiş yenileme projesi dahilinde bir proje. Neutelings Riedjik isimli Hollandalı ekibin amacı, cam kuleleri ve kumtaşı cephe elemanlarıyla ziyeretçilerini etkileyecek bir tasarım yakalamak.

©Sarah Blee

1999 yılında açılan bir yarışma sonucu ortaya çıkan MAS binası, 60 metrelik bir kule. MAS kulesinin konsepti, atalarımızdan kalan tarihi varlığın ağırlığını hissettirmek. On dev doğal taş gövdeyle tasarlanan müze, içinde bulundurduğu geniş tarihi eser koleksiyonunu yansıtan doğal gövdelerle oluşturulmuş. Bir kule kurgusuyla müzeyi birleştiren MAS, ekibe göre eski limanda bir nevi tarih deposu. Dünyanın dört bir yanından özel ve kamusal koleksiyonları bünyesinde birleştiren kütle değişen tonlarda pas kırmızısı, kareli kulesiyle zamanla şehrin sembollerinden bir tanesi haline gelmiş.

©Filip Dujardin

Bu tarih deposunun her katı döndürülerek spiral bir sirkülasyon ağı oluşturuyor ve müze böylece cam cepheye sahip kısımlarında halka açık bir şehir galerisi yaratıyor. Bu spiral rota müzenin ziyaretçilerine liman ve bölgenin sakinleri ile ilgili bir hikaye anlatıyor. Devasa dalgalı cam perdelerle oluşturulan şehir galerisi kısımları ziyaretçilerin müzenin her katından sergiye dahil olabilmesini sağlıyor. Aynı zamanda artık ‘ölü şehir’ olarak adlandırılan bu kent parçasını ziyaretçilerine farklı açılardan sunabiliyor. Yukarılara doğru çıkıldıkça da eski liman bütün Antwerp’i gören manzara içinde deneyimlenebiliyor. Müzenin en üst katı bu amaca hizmet etmek için bir restoran ve panoramik terasla kurgulanmış.

©Sarah Blee

MAS, anıtsal bir heykel imajı yaratmak amacıyla cephe, döşeme, duvar ve tavanlar da kaplama olarak aynı malzemeyi kullanıyor: büyük paneller halinde elle kesilmiş kırmızı Hint kumtaşı. Paneller farklı renk varyasyonlarına sahip. Bu nedenle mimarlar bu panel kaplamaları bilgisayar tarafından oluşturulan örüntülere göre cephelere yerleştirmiş.

Müze, opak ağır taş heykel dokusunu oluklu cam cephe kısımların şeffaflığı ile dengeleyen bir tasarıma sahip. Böylece Neutelings Riedjik ekibi yapının içerisinde ziyaretçilerin spiral rotalarını da dışarıdan görünür kılan aydınlık alanlara zıt olarak opak heykeli kule ile; ışık ve gölge oyunları yaratıyor.

©Dirk Verwoerd

Cephede yapıyı dışarıdan gözlemlemeye olanak sağlayan ve ziyaretçilerin dolaşımını tanımlayan ‘aydınlık’ kısımlar, 5.5 metre yüksekliğe ve 1.8 metre genişliğe sahip dalgalı cam plakalarla kaplanıyor. Bu plakalar S şeklinde, 60 cm derinliğe sahip olacak şekilde kıvrılmış. Böylelikle açıklıkları dolduran dalgalı camlar, kıvrımlı formlarıyla daha dayanıklı hale geliyor ve ek bir taşıyıcı sisteme gerek duyulmuyor. Kırmızı kumtaşı kulelerin aralarına yerleştirilen geniş açıklıklar yapının cesur anıtsal tavrını hafifletiyor. Ekibin bu hafifletme hissi için getirdiği bir başka çözüm de cephe üzerine Antwerp kentinin sembolüne de referans veren 3.185 adet metal süsleme kalıbı yetleştirmek.

©Scagliola/Brakkee

10 kata ve 62 metre yüksekliğe sahip MAS, merkezi bir beton çekirdekle kurgulanmış. Yapı, sahada döküm beton çekirdekten çıkan çelik çerçevelerle desteklenmiş. Çekirdeğin her iki tarafında bir denge yapısı oluşturacak şekilde kurgulanan çelik çerçeveler sergi salonlarında kısmen görünür halde. Müzenin dış duvarları ise zemin bileşenlerini destekleyen çerçevelerin dış uçlarından yükseliyor. Yapının döşeme bileşenleri de prefabrik beton TT kirişlerle kurgulanmış. Binanın ana heykeli formu, bu şekilde konsollu bir salon yığını olarak tek bir sütun olmadan yaratılmış. Neutelings Riedjik ekibi MAS’ta strüktürel olarak da etkileyici bir kurgu ortaya koyuyor.

©Sarah Blee

MAS program olarak da küratörler, senaristler ve imtiyaz sahiplerinin değişen vizyonlarına ayak uydurabilecek, birçok şekilde kullanılabilen ve düzenlenebilen uyarlanabilir bir müze ortamı olarak tasarlanmış. Bu nedenle yapının dıştan gözlemlenen, dalgalı camlarla kırılan masif kurgusu gibi iç tasarımı da -özenli bir çalışma sonucu- etkileyici bir atmosfere sahip. Yapı, nehir kenarındaki yerinde daha önce bulunan ve bir yangınla yıkılan ikonik, tarihi tasarımlar gibi kalıcı olmaya aday.

The post MAS (Museum aan de Stroom) appeared first on Arkitektuel.

©Architectural Digest

Ateliers Jean Nouvel’in uzun süredir beklenen tasarımı Katar Ulusal Müzesi (National Musaum of Qatar – NMoQ) dün halka açıldı. ‘Jean nouvel’in yeni mimari şaheseri’ olarak değerlendirilen, ziyaretçilerine özgün bir deneyim yaşatmayı hedefleyen ve içerisinde müzikten şiir, arkeolojik obje, sanat eseri ve sanat filmlerine birçok materyeli barındıran müze, milyonlarca yıl önce Katar Yarımadası’nın oluşumundan Katar milletinin şimdiki zamanına kadar gelişimini anlatıyor. 10 yıldan fazla bir süredir yapımı süren 40 bin metrekarelik müzede; kalıcı-geçici sergi alanları, oditoryum (220 kişilik), bir forum, iki kafe, restoran, müze dükkanı, araştırma merkezi, koruma laboratuvarları, toplama depoları, ofisler ve halka açık park bulunuyor.

©Iwan Baan

“…Doha’nın 1950-1960’lı yıllara ait fotoğraflarına bakıp bugünle karşılaştırınca, dünyanın bu kısmının ne kadar fazla değiştiğini anlamak mümkün. Burası küçük bir köyden bir başkent haline gelmiş. Öyleyse bu ülkenin değişen kimliğine tanıklık etme, onu tanımlama ve hakkında konuşma arzusundan daha doğal ne olabilir? Ve bu tanımlama sürecine, ülkenin fiziksel, beşeri ve ekonomik coğrafyasını, tarihi ile birlikte ilişkilendirecek olan bir Katar Ulusal Müzesi’e somut bir ifade vermekten daha mantıklı ne olabilir? Bu rolü yerine getirmek için sembolik olarak bir yer belirlendi: Doha’daki Al Thani ailesinin beşiği; Bu yirminci yüzyıl macerasının başladığı mütevazı, asil ve sade bir saray…” Jean Nouvel.

©Iwan Baan

Bu heykelimsi fütüristik müzeyi tasarlarken Jean Nouvel, çöl gülü olarak bilinen doğal bir oluşumdan etkilenmiş. Bu çiçek benzeri forma bürünen oluşum, bu körfez bölgesinde doğal olarak ufalanan toprakta minerallerin sığ bir tuz havzası yüzeyinde bir dizi yassı plaka halinde kristalleşmesiyle meydana gelir. Nouvel’in tabiatın kendi başına inşa ettiği ilk mimari şekil olarak değerlendirdiği oluşum, çöl gülü, müzenin kompleks strüktürüne formunu veriyor. Katar Ulusal Müzesi, farklı çaplara ve kıvrımlara sahip disklerin kesiştirilmesiyle oluşturulmuş. Bu disklerin bazıları dikey ve taşıyıcıya destek sağlıyor; bazıları ise yatay ve kendisi gibi diğer disklerin üzerine yatırılarak destekleniyor. Tüm bu disk kompoziyonu, Jean Nouvel’in bahsettiği tarihi sarayı çevreleyecek şekilde alana yerleştirilmiş.

©Iwan Baan

Müzeyi oluşturan 11 galeri, merkezi bir avlu etrafında düzenlenmiş. Bu avlu, dışarıda düzenlenen etkinlikler için bir toplanma mekanı olanı düşünülmüş. Dışarıdan müzenin kum rengi kaplaması, çöl atmosferiyle uyumlu olması için kullanılmış. Yapının rengi aynı zamanda çöl gülü oluşumundan esinlenen müzeye topraktan büyüyormuş havası katıyor. Yapının içerisinde, birbirine kenetlenen disklerle oluşturulan strüktür, düzensiz hacimler tanımlıyor. Bu parçalanmış hacimler, sürükleyici bir küme oluşturur. Disklerin konsol kısımları da tüm müzenin içine yapının kendisiyle bir gölge elemanı oluşturuyor. Bu gölge alanlar yapının dışında da dolaşıma uygun gölgelikler yaratıyor.

©Iwan Baan

“…Başlangıçta programatik çalışmayla birleştirilen mimari çalışma, bu projenin temel paradoksunu aydınlattı: akıllarda kalıcı olamayan, sürekli değişen bir tarih için neyin saklı olduğunu göstermek, bir görüntü oluşturmak, geçici olanı kalıcı kılmak, zihinsel bir iz bırakmak. Katar Ulusal Müzesi, bu tarihinin ne kadar yoğun olduğunu gösteriyor…Tarihi bulgulara bir ev olmanın yanı sıra bu müze, normalde çölde geçen aylardan sonra oluşabilecek bir farkındalığı tetikleyecektir…Müzedeki her şey ziyaretçinin körfezi ve çölü hissedebilmesi için çabalıyor. Müzenin mimarisi ve strüktürü, çöl gülünün bıçak benzeri yapraklarını yaratarak çölün betonlaşma ve kristalleşme gizemlerini simgeliyor…

©Iwan Baan

…Göçebe insanlar başkentini kuruyor ve en çağdaş inşaat araçlarıyla (çelik, cam ve fiber beton) inşa edilen bu sembolik anıt aracılığıyla onun hakkında konuşmaya başlıyor. Ziyaretçilerin hareketlerini müze tipolojisine dahil ederek sinema aracılığıyla geçmişle iletişim kurar: müze, günümüzde kervansarayı canlandırır. Oradan çöl için ayrılırsınız ve oradan hazineleri getirerek geri dönersiniz: müze böylece sonsuza dek hafızanızda kazınmış kalan görüntüler yaratır.” Jean Nouvel.

©Iwan Baan

Jean Nouvel’in devasa müzesi, Şeyh Abdullah Bin Jassim Al Thani’nin tarihi sarayını çevreliyor. Modern Katar’ın kurucusunun torunu olan şeyhin evi, Katar için önemli bir miras teşkil ediyor. Bu nedenle Katar Ulusal Müzesi, bu tarihi alana saygılı ve onu yüceltecek bir tutumla tasarlanmaya çalışılmış. Köşk, avluyla birlikte müzenin başlangıç ve merkez noktası. Ateliers Jean Nouvel’in tasarım sürecinin en önemli girdilerinden biri bu kültürel mirası, yapının bir parçası haline getirebilmek. Tarihi köşk şimdi sergi mekanlarının bir parçası ve dıştaki merkezi avluyla, müzenin ayrılmaz bir parçası haline geliyor. Böylelikle müze avlu etrafında dönen 11 sergi mekanından oluşuyor.

©arquitecturaviva.com

Binanın planı, ziyaretçileri birbirine geçen geometrik düzlemler arasındaki düzensiz boşlukları işgal eden bir dizi galeri boyunca yönlendiren eliptik bir kurgu yaratıyor. Bu düzensiz boşluklar, disklerin kesişim noktalarında ortaya çıkıyor. Çıkıntılı diskler arasındaki boşluklar, avluya, müze bahçelerine ve yakındaki Doha Körfezi’ne bakan manzaralar sunan çerçevesiz cam açıklıklara sahip. Nouvel, radikal formun son yıllarda hızlı bir gelişime sahip Katar’ın ilerici kültürel bakış açısını ve teknolojik yeteneklerini ifade etmek istediğini belirtmiş. 

Çöl Gülü

“Bir çöl gülünü tasarımın temel noktası olarak hayal etmek, ileri derecede düşünce isteyen bir süreçti -hatta ütopik bir süreç. Oldukça kıvrımlı, kesişimli ve konsollu büyük disklerden –çöl gülünün şekilleri gibi– oluşan bir yapı inşa etmek için oldukça zor teknik gereklilikleri sağlamak zorundaydık. Bu yapı, Katar’ın kendisi gibi en gelişmiş teknolojileri kullanıyor. Sonuç olarak müze bütün bir obje: içerisinde başka yerde bulunmayan mekanlarıyla tek seferde mimari, mekansal ve duyusal deneyim.” Jean Nouvel.

©Ateliers Jean Nouvel

2008 yılında Pritzker ödülüne layık görülmüş Fransız mimar Jean Nouvel, yakın zamanda Abu Dhabi’deki Louvre Abu Dhabi yapısını tasarlamıştı. Nouvel’in iki devasa müzesi, Arap Yarımadası’nın farklı uçlarından birbirinde apayrı özgün müze kurguları ortaya koyuyor. İki proje de Jean Nouvel’in uzun süredir beklenen tasarımları. Katar’daki müze doğadan aldığı formuyla ve karmaşık düzeninde çözdüğü galerileriyle bir söz ortaya koymaya çalışırken; Louvre ise oldukça teknolojik kubbesiyle dikkatleri üzerine çekmişti.

*İnceleme yazısına katkıları için Rümeysa Öğütcü’ye teşekkürler.

The post Katar Ulusal Müzesi appeared first on Arkitektuel.

©Wikimedia Commons

21. Yüzyıl Çağdaş Sanat Müzesi (The 21st Century Museum of Contemporary Art), SANAA (Sejima and Nishikawa Architects and Associates) ekibinin en önemli tasarımlarından bir tanesi. Japonya’nın Kanazawa kentine bulunan müze, 1999 yılında düzenlenen bir yarışma için tasarlanmış ve 2004 yılında yapılmış. Basit bir geometri ve minimalist bir dille kurgualanan müze, ekibin kamusal alanların geçirgenliğini araştıran çalışmalarından biri.

©Pter Smidek

Proje, kamusal alanın geçirgenliğini farklı şeffaflık seviyeleri üzerinden araştırıyor. Bu, Pritzker ödüllü Kazuyo Sejima ve Ryue Nishizawa (SANAA kurucularu) çiftinin yıllar boyunca işlerinde farklı yaklaşımlar yoluyla üzerinde durdukları bir konsept. İkili bu sefer bu konsepti, bir müze yapısıyla araştırıyor. Böyle bir arayışın sonucunda ortaya çıkan yapı, müze kurgusu anlamında mimariye yenilik katan bir tasarım. 112.5 metrelik çapa sahip daire formuyla 21. Yüzyıl Çağdaş Sanat Müzesi  bu nedenle SANAA ekibinin en dikkat çeken tasarımlarından bir tanesi olmuş.

©Martin Irwin Photography

Program itibariyle 21. Yüzyıl Çağdaş Sanat Müzesi, toplanma mekanları, bir kütüphane ve bir okuma odası, çocuklar için atölye alanları, bir restoran, servis hacimleri ve sergi mekanlarını barındırıyor. Aynı zamanda önündeki parkı da müzenin bir uzantısı olarak kullanıyor -sergilerin bazıları bu açık alanda düzenleniyor. Böyle bir program ağıyla müze, hem kamusal hem de özel hacimleri bünyesinde çakıştırıyor. Ekip müzeyi toplumun bir araya geleceği alanlar ve müzenin kendini ekonomik olarak döndürebilmesi için sınırlı erişim alanları ile düzenliyor. Projenin zor noktalarından bir tanesi de bu denli ‘şeffaf’ bir tasarımda iki durum arası dengeyi sağlamak.

©Pter Smidek

Kazuyo Sejima ve Ryue Nishizawa, bu zorluğa şöyle bir tasarım yaklaşımı getirmiş: kamusal ve özel olan arası sınırları bulanıklaştırmak. Bunun için dört avlu etrafında şekillenen karma kullanımlı bir düzen öneriyorlar. Bu kurguda kamusal alanla etkileşim, zaman zaman dolaşımın kendisinin sergi alanı gibi hareket etmesini sağlamış.

Şekil olarak tüm müze dairesel cam bir kabuğa oturan, alan, opaklık seviyesi ve yükseklik olarak farklılık gösteren bir dizi kutu hacimden oluşuyor. Müzenin merkezinde, müzenin dışı gibi silindir bir hacim mevcut. Bu hacim müzeyi çevreleyen şeffaf zarına atıfta bulunarak, dikdörtgen ızgara düzeninde, opak bir anormallik olarak düşünülmüş. Bu hacme zıt olarak silindir kabuk, oldukça ince, şeffaf ve müzeyi dışarıya bağlıyor.

©Pter Smidek

21. Yüzyıl Çağdaş Sanat Müzesi, aldıtıcı bir şekilde görünüş itibariyle basit; fakat oldukça provokatif bir tasarım. SANAA ekibinin tasarımı, müze kurgusu bağlamında geleneksel yaklaşımların tamamen dışında. Sanat müzesi yerleşiklik, mekanı benimseme, rota kurgulama ve bu rota üzerinde sanat, çevre ve yapıyla ilişkisini kalıplardan kurtararak ziyaretçilerine sınırsız bir özgürlük sunuyor. Ekip böylece müze tasarımlarında alışılagelmiş müze akışı fikrini sorgulayan, sorgulatan ve yeniden yorumlayan bir tasarım ortaya koymuş.

©Pter Smidek

21. Yüzyıl Çağdaş Sanat Müzesi, içindeki eserleri de bu özgürlüğe dayalı kurgusuna uygun seçme hedefinde olan bir yapı. Yarattıkları bu özgür müze alanı bağlamında, müzenin içinde sergilenen eserlerden bazılarıyla da izleyici, görüntülenen nesne ve doğa arasındaki fenomenolojik bağlantıyı vurgulamak için işbirliği yapıyor. Müze, eser ve yapının kullanıcısı arasında yalnızca pasif gözlemlemeye dayalı ilişki değil; saantla daha bireysel ve gerektiğinde grup halinde bir etkileşim hedefliyor. Yapının algıları değiştiren, ‘yeni müze tasarımı’ olmasının sebeplerinden biri de bu. Yapı, müze tipolojisine yeni soluk getiren kurgu olarak ekibin bir başka tasarımı olan New Museum’ı hatırlatıyor.

©Martin Irwin Photography

Yapı içindeki eserleri de bu ilkesine özgün seçmiş. Buna örneklerden bir tanesi müzedeki en meşhur çalışmalardan biri olan Yüzme Havuzu (Swimming Pool, Leandro Erlich). Havuz gibi gözüküp alt katın gözlemdiği bir cam. Alttakiler için de yukarı kat gözlemleniyor. Eser, bir müze yapısı içinde etkileyici bir hava yakalıyor ve hevesli halk katılımı sağlıyor.

Müze, depo kısmında da özel bir sergi mekanı barındırıyor. Asansörle erişilen bu hacim, bir pistonla yükseltilmiş. Hem şekil hem de mekanizmasıyle bu sergi hacmi toprak altında, tasarımda kullanılan birincil formları ve tasarıma yön veren hafiflik, geçirgenlik ve basitlik (minimalist yaklaşım) ilkesini hatırlatıyor.

©archiweb.cz

Ekibin VitraKampüs’teki fabrika tasarımını ve Grace Farms projelerini hatırlatan 21. Yüzyıl Çağdaş Sanat Müzesi, Kanazawa için önemli kentsel noktalardan bir tanesi. Müze, Kanazawa halkının da benimsediği bir mekan haline gelmiş yıllar boyunca. Çağdaş Sanat Müzesi kent ve insanları için görsel bir sembol. Etkileyici ve devasa hacmin gözler önünde olduğu gündüz saatlerinin dışında da yapı, gece de bu özelliğini belli eden bir tutumda -kentin ortasında tüm şeffaflığyla parlayan bir hacim. Yapı aynı zamanda iç tasarımıyla yine SANAA’nın Rolex Eğitim Merkezi‘ni ve müze kurgusuyla da Jean Nouvel’in Louvre Abu Dhabi tasarımını hatırlatıyor.

The post 21. Yüzyıl Çağdaş Sanat Müzesi appeared first on Arkitektuel.

©Emre Dörter

Troya Müzesi (Troy Museum) müze için 2011’de Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından açılan ulusal yarışma sonucu 1. olan Yalın Mimarlık tarafından tasarlandı. 2013 yılında yapımına başlanan proje, 2018’in Ekim ayında hizmete açıldı. Troya kentinin tarihini konu alan arkeolojik müze, paslanmış çelik kaplamayla (corten) elde edilen görünümüyle antik kentin yanındaki arazisinde ‘kazı alanından çıkarılmış bir eser’ hissi yaratmayı hedefliyor.

©Murat Germen

İlk olarak 1870 yılında keşfedilen ve daha sonra UNESCO Dünya Mirası listesindeki yerini bulan Troya antik kenti, Homeros’un İlyada destanına da konu olan Truva atıyla gerçekleşmiş efsanevi kuşatma ile ünlü bir kent. Yapılan kazılar sonucunda Troya’da üst üste kurulmuş, yedi ayrı kültürü temsil eden 4 mimari katın oluşturduğu 9 yerleşme saptanmış. Asya ve Akdeniz medeniyetlerinin tarihte bilinen en erken karşılaşmalarına ev sahipliği yapmış kent. Yalın Mimarlık ekibi de projelerinde antik kentin zengin tarihini yüceltecek bir tasarım hedefliyor. “Troya Müzesi, kentin mirasını onurlandırıyor. Müze, Troya kentinin doğal, kültürel, artistik ve arkeolojik bağlamda zengin tarihini anlatacak bir araç.” diyor ekip.

©Murat Germen

Yalın Mimarlık’a göre tasarım şu anki dünyadan farklı bir dünyayı tarihi kökleri ve hikayeleriyle ziyaretçiye aktarmak üzerinden kurgulanmış. Projenin başında ekip iki adet tasarım problemine odaklanmış. Bunlardan ilki müze yapısı ve onun çevresiyle kuracağı ilişkileri düzenlemek. Diğeri ve ekibe göre daha da önemlisi ise yangınlar, savaşlar yıkımlar geçirmiş, üst üste defalarca inşa edilmiş, yağmalanmış, buluntuları çalınmış, neredeyse yok olmuş, efsanelerde, destanlarda yaşayan bir uygarlığa ve bir döneme pencere açan bir yapı yaratmak. Troya Müzesi, mimarlara göre şu anki fiziki bağlamından daha çok yapının ötesinde bir his oluşturmalı. Bu yüzden mimarlar müzeyi, eşikler yaratmak ve ziyaretçileri buralarda soyutlamak üzerinden bir tasarım kurgusu geliştiriyor. 

©Emre Dörter

Müze zaman zaman ziyaretçisini fiziki bağlamdan tamamen koparan ve Troya dünyasına daldıran; zaman zaman da kentin yanındaki alanda bulunduğu çevresine tekrar bağlayan mekanları yaratmayı hedefliyor kısacası. Böylece müzeye gelen ziyaretçlerde yaratılan Troya antik kent hissini kontollü bir şekilde şu anki fiziki çevreye ve bazen de sadece eserlerle anlatılan hikayelere bağlıyor.

Troya Müzesi bu kurgusu doğrultusunda yapıya hizmet eden hacimleri yerin altındaki kütlesinde, toplam 2000 metrekarelik sergi alanlarını dışarıya yer yer açılan 4 katlı büyük küp hacminde barındırıyor. Korten kaplamasıyla yıpranmış, eski görünüme sahip bu küp, ekibin ‘kazı alanında çıkarılmış eser’ dediği kısım.

©Murat Germen

Troya Müzesi, tüm servis işlevlerini yer altıntaki tek bir katta topluyor. Burası müzenin dışından algılanmayan, üzeri peyzajla örtülmüş kısım. Müzenin sergi alanlarını barındıran kütlesi ise bu katın içerisinden yeryüzüne yükselen kare plan şemalı kısım. 32×32 metre ayak izine sahip sergi alanlarını barındıran küp hacmin etrafı ise atölyeler, depolar, giriş, işlikler, konferans salonları ve teknik hacimler ile çevrilmiş. Sergi yapısının dört tarafında destek hacimlerini ayıran ve bağlayan bir sirkülasyon bandı da bulunuyor. Bu sayede ziyaretçiler başka aktiviteler sırasında da sergi içeriğini algılayabiliyor.

©Murat Germen

Topraktaki bir yarıktan yükselen dev bir arkeolojik bulgu olarak algılanan Troya Müzesi, ziyaretçilerini yapıya 12 metre genişliğindeki bir rampadan aşağıya indirerek içeri davet ediyor. Ziyaretçiler inerken karşılarında gördükleri yapıya doğru yaklaşıyorlar. Yaklaştıkça ve yapıya ulaşmak için rampanın daha derinlerine indikçe etraflarındaki peyzaj ve yeryüzü yavaşça kayboluyor. Burada ziyaretçi yalnızca bu ‘arkeolojik bulgu’yu ve gökyüzünü görüyor yapıya girmeden hemen önce. Rampa bitip ziyaretçiler içeri girdiğinde ise hemen yeni bir sirkülasyon bandına dahil oluyor ve sergi hacmine ilerliyor.

©Emre Dörter

Troya Müzesi pas kırmızısı, toprak rengi sergi hacmiyle alttaki hacmin şeffaf çatısından yeryüzüne doğru yükselir. Paslanmış metal (corten) kaplı yapı, bu haliyle topraktan çıkarılmış kırılmış testiler ve çömlekler gibi eski, çizilmiş, yıpranmış, kendine özgü dokusuyla ardında bir yaşanmışlık olduğunu hissettirir.

Yalın Mimarlık ekibi bu bağlamda “Bir geçmişi vardır.” diyor ve ekliyor “O döneme ait olmasa da malzemenin ve mimarinin geçmişi, günümüz ve gelecek arasındaki bağa dair bir şeyler söylediğini hissettirir.” tasarladıkları arkeolojik bulgu Troya Müzesi için.

©Murat Germen

Müzeye gelenlerin yapıya girdiği rampadan sonra ikinci bir sirkülasyon bandı tarafından karşılandığından bahsetmiştik. Bu bant, yapının içinde dönen ver serginin geri kalanına ziyaretçileri ulaştıran ve yapıyı üç tarafından saran rampa sistemi. Yapı kabuğu da üç tarafından dönen rampayı sarıyor. Yapıya giren ziyaretçiler yar altındaki hacimde üstteki sergi kübünün izi olan, zeminden 2,5 m yukarıda asılı duran corten kaplamalarla rampaya ve sergiye davet ediliyor. Böylece girişten sonra kesintiye uğramayan ve tüm yapıyı dolaştıran rampa yolculuğu başlamış oluyor.

©Emre Dörter

Zeminde konferans salonu, satış birimleri, işlikler, atölyeler, yönetim hacimleriyle sarılan sirkülasyon bandından tüm işlevlere ve sergi yapısına ulaşmak mümkün. Ayrıca atölyeler yine sirkülasyon bandı üzerinde şeffaf cepheleri ile belirli zamanlarda ve periyodlarda ziyaretçilerin restorasyon ve bakım çalışmalarını izleyebilmelerine olanak sağlayacak şekilde düzenlenmiş. Rampalar ile yavaşça yukarı çıkılmaya başlandığında da cephedeki yarıklardan alanın çevre, tarlalar ve Troya kalıntıları gözlenebiliyor. Çatıya ulaşıldığında ise dev bir seyir terasıyla karşılaşıyor ziyaretçiler.

©Emre Dörter

Yapının ve rotanın bitiş kısmında ise ekip, kendi kurguladıkları yolculukla yapılarının içinde antik kentin tarihine dalmış ziyaretçilerini, terasta bütün bu alanı izleyerek Troya’nın geçmişini, antik kentteki yaşanmışlıkları hayal etmeye bırakmış. Tarihte oldukça büyük öneme sahip bu antik kentin Troya Müzesi yapısıyla onurlandırdıkları tarihine yapılan yolculuğun son bulduğu nokta bu seyir terası.

The post Troya Müzesi appeared first on Arkitektuel.

©Nil Karacaoğlu

Yeşilova Höyüğü Ziyaretçi Merkezi, SCRA Mimarlık ve DIST Mimarlk işbirliğiyle tasarlanan bir proje. Proje, Bornova Belediyesi tarafından İzmir, Bornova’da bulunan Yeşilova Höyüğü isimli arkeolojik kazı alanı için düzenlenen yarışma sonucu ortaya çıkmış. 2010 yılında açılan proje yarışması sonucu 1.lik Ödülü’nü kazanan Evren Başbuğ ve ekibinin ( Studio Evren Başbuğ – steb) tasarımı, 2012 yılında inşa edilmeye başlanmış ve 2014 yılında tamamlanmış.

©Evren Başbuğ

*Metin, SCRA Mimarlık sitesinden alınmıştır (metine buradan ulaşabilirsiniz). Yeşilova Höyüğü Ziyaretçi Merkezi ve Kazı Evi yapılarının tasarımı ele alınırken arazinin kendi iç bölüntülenmesinden doğan veriler öncelikli olarak tasarıma yön verdi. Arkeolojik kazı alanı ve proje alanı arasındaki çizgisel, sıralı ve geçişken durum eldeki programın yorumlanma biçiminde etkili oldu. İki komşu alanın beraber tanımladıkları “sınır”, programın yapısallaşması aşamasında bir duvar etkisi ile güçlendirildi. Bu duvar hem birbirinden farklı iki alanı (Arkeolojik Kazı Alanı ve Ziyaretçi Merkezi Proje Alanı) ayırıcı, hem de birbirinden beslenen iki işlevi (kazı ve sergileme) birbiriyle ilişkilendirerek bağlayıcı bir şekilde ele alındı.

©Evren Başbuğ

Kullanıcının algı ölçeğine göre kısmen yapının kendisiyle kısmen de sadece yapının dış çeperiyle tanımlanabilen bu “duvar”, bütün işlevsel ve durumsal meşruluğunun ötesinde birbirinden yaklaşık 9000 yıllık bir zaman farkıyla ayrılan iki kültür katmanı (Neolitik kültür ve günümüz kültürü) arasında konumlandırılmış hem bir ayraç, hem de bir bağlaç olarak anlamlandırıldı. Bu metaforik tanım hem yapının kullanıcıyla kurduğu çok yönlü ilişkide, hem yapının form ve malzeme seçimlerinde, hem de programın kurgulanışında arka planda bir tasarım kriteri olarak gözetildi.

©Evren Başbuğ

Alan Kullanımı; Proje alanı içinde program temelde 3 farklı fonksiyonu barındıran birbiriyle ilişkili 3 ayrık blok şeklinde ele alındı. Bunlar; uzun ve yüksek Ziyaretçi Merkezi bloğu, görece kısa ve alçak Kazı Evi bloğu, ve ziyaretçi merkezi ile kazı alanı arasında bir geçiş fonksiyonu üstlenen ara blok. Gerek yakın gelecekte arkeolojik kazı alanı için öngörülen yayılım tahminleri, gerekse kurgulanan “duvar” metaforunun kullanıcıya sunacağı deneyimin etkisinin artırılması gibi etkenler, yapının yönlenme kararlarında etkili oldu.

Hali hazırda herhangi bir kentsel donatıdan yoksun olan, ancak bölgeye ait imar planına göre belki de alana ve yapıya yaklaşım için ana aks olarak algılanabilecek kuzeybatı yönüne yönlenmek yerine, ziyaretçi yaklaşımı aksi yönden (güneydoğu) kurularak yaşanacak deneyimin olabildiğince kentsel dış etkenlerden (gürültü, kalabalık, vs.) izole edilmesi düşünüldü. 

©Nida Bilgen

Alanda çalışacak arkeologlar tarafından kullanılacak mekanları barındıran Kazı Evi fonksiyonu ise çevre kentsel donatıyla daha yakın ilişkiler kurabileceği biçimde kuzeybatı yönünde çözüldü. Ziyaretçi Merkezi ve Kazı Evi’nin hem işlevsel hem de mekansal olarak birbirleriyle “mafsal” oluşturacak biçimde konumlandırılmaları sayesinde bir ortak dış mekan oluşturuldu. Yeşilova Höyüğü Ziyaretçi Merkezi’yle doğrudan ilişkili olan ara blok ise hem kullanıcıların sergi ve alan gezisi sonrası vakit geçirebilecekleri dinlenme ve yeme-içme işlevlerini hem de ilköğretim öğrencileri için hazırlanacak zaman yolculuğu deneyiminin hazırlık işlevlerini barındırıyor. Aynı zamanda kullanıcılara açık sergi alanlarının olduğu plazaya ve doğrudan kazı alanına erişilebilecekleri alternatifler de sunuyor.

Program Diyagramı

İşlev Diyagramı; Yapı temelde 4 farklı tip kullanıcıya hitap ediyor. Bunlar eğitim amaçlı alana getirilen ilköğretim öğrencilerinden oluşan kafileler, yerleşmeyi ve sergileri görmeye gelecek olan ziyaretçiler, alanda her gün (yazın) çalışacak arkeologlar, onlara bağlı kazı ekipleri ve son olarak ziyaretçi merkezi yönetiminde görevli personel. Otobüslerle gelecek kafileler için Yaklaşma Alanı sınırları içinde bir plaza düşünüldü. Burada ilk bilgilendirmeyi alan kafilelerin daha sonra duvar boyunca yürüyerek otoparktan yapıya yaklaşacak ziyaretçiler gibi plaza tarafındaki ana girişi kullanarak Ziyaretçi Merkezi’ne girmeleri düşünüldü. Yapının giriş fuayesinde yeniden toplanan ziyaretçiler kendi programlarının durumuna göre fuayeden zemin kattaki toplantı salonuna, üst kattaki sergi salonlarına ya da doğrudan zaman yolculuğu hazırlık mekanlarından geçerek neolitik köye geçebiliyorlar. Daimi ve geçici sergi salonlarının arasında kullanıcıların kazı alanını izleyebilecekleri bir seyir terası tasarlandı.

©Nida Bilgen

İlerleyen aşamalarda bu terasın kazı alanının içine doğru bir balkon gibi uzatılması ve kullanıcıların bir rampayla kazının sürdüğü açmaların seviyesine indirilmeleri öngörüldü. Buradan sonra kazı alanının o anki durumuna göre kazı müdürü tarafından belirlenecek bir rotada gezilerine devam etmeleri düşünüldü. Gezi sonrası tekrar fuayeye dönen ziyaretçilerin isterlerse kafede isterlerse plazada vakit geçirebilmeleri öngörüldü.

Yapıyla her gün ilişki kuracak kazı ekibi ve yönetim personeli için Kazı Evi ve Ziyaretçi Merkezi bloklarının ara kesitinden ayrı bir giriş holü tasarlandı. Yönetim birimleri sergi holüne hakim bir asma kat üzerinde açık ofis şeklinde tasarlandı.Kazı ekiplerinin atölye çalışmaları için ise yüksek tavanlı geniş ve yarı açık bir hacim oluşturuldu. Bu hacmin istenildiği takdirde dış avluyla doğrudan ilişki kurabilmesi sağlandı.

Yapısal Sistem Diyagramı

Malzeme Seçimi ve Yapı Sistemi; Bloklar için çok temel bir form olan kırma çatı formu fazlalıklarından arındırılarak stilize edildi ve saf bir görünüm almaları sağlandı. Güney yönündeki yan ve üst cidarlar masif (Çelik çerçeve destekli özel dokulu betonarme kaplama), kuzey yönündeki yan ve üst cidarlar ise yarı geçirgen (çelik destekli profilit cam kaplama) şekilde ele alındı. Bu şekilde iç mekanlarda ferah ve aydınlık hacimler elde edildi. Aynı zamanda ışığı difuze eden yarı geçirgen malzeme profilit (ya da türevleri) ve tavandaki açılabilir modüllerin sağladığı hava sirkülasyonu sayesinde hacimlerde oluşabilecek sera etkisi önlendi. Bu form ve doku tercihleriyle yapılara özel ve ayrıştırıcı bir karakter kazandırılmak istendi. Benzer bir sistem arkeolojik kazı alanı üst örtüsü formunda da kullanıldı. Üzeri kapanması öngörülen alana ek olarak ikinci bir kapalı modül önerildi. Bu örtü sistemi prensip bir öneri olup ilerleyen aşamalarda kazının durumuna göre sistemin detaylandırılıp revize edilerek tekrar ele alınması düşünüldü.

©Evren Başbuğ

Meşale; Yakın çevredeki höyükler için ortak bir yapısal eleman olarak bir “meşale” tasarlandı. Her bir höyüğün diğerleriyle en azından görsel olarak iletişim kurabilmesi için höyüklerin ait oldukları çağın ruhunu da en iyi biçimde yansıttığı düşünülen “ateş” seçildi. Gece ya da özel günlerde yakılacak dev meşaleler ile 3 höyük arasında görsel bir bağ kurulması öngörüldü.

The post Yeşilova Höyüğü Ziyaretçi Merkezi appeared first on Arkitektuel.