© Wikimedia Commons

Bangladeş Ulusal Meclis Binası (Bangladesh National Assembly Building), Louis Kahn’ın Hindistan İşletme Enstitüsü ile birlikte Asya’da tamamladığı en önemli iki projesinden biri. Bir diğer adı ile Jatiyo Sangsad Bhaban olarak bilinen meclis binası Bangladeş’in başkenti Dakka’da bulunuyor. Ülkenin tüm parlementer sistemine ait kurumları bünyesinde bulunduran yapı dünyanın en büyük hükümet binalarından da bir tanesi.

© Cemal Emden

Bangladeş Ulusal Meclis Binası, çoğu mimar tarihçisi ve akademisyen tarafından Kahn’ın en büyük ustalık işi olarak değerlendirilir. Meclis binası yalnızca Dakka ya da Bangladeş için değil, tüm dünya için türünün tek örneği bir tasarım. Kahn’ın tasarımına 1962 yılında başladığı yapı, ölümünden tam 8 yıl sonra, 1982 yılında tamamlanabilmiş. Binanın yapımına 1971 yılında, Bangladeş’in Pakistan’dan ayrılarak bağımsızlığını ilan etmesi sebebiyle ara verilmiş. Bangladeş’in bağımsızlığını ilan etmesi, Kahn’ın anıtsal eserinin ülke demokrasi ve bağımsızlığı adına çok daha sembolik bir önem kazanmasına sebep olmuş ve yapılan maddi destekler ile meclis 1982 yılında tamamlanmış. Günümüzde meclis binası hem dünya mimarlık tarihi hem de Bangladeş hükümeti için paha biçilemez değerde.

© Wikimedia Commons

Kahn’ın çoğu eserinde olduğu gibi, meclis binasında da Le Corbusier’nin izlerini görmek mümkün. Kahn’ın özellikle Chandigarh’tan etkilendiğini söylenebilir. Ancak Kahn, Le Corbusier’den olduğu kadar İslam dünyasındaki mimari örneklerden de ilham almış. Hindistan bulunan bir saray, cami ve anıt-mezar olan Sarkhej Roza’nın Bangladeş Ulusal Meclis Binası tasarımı üzerinde etkileri olduğu söylenebilir.

© Cemal Emden

Dünya genelinde İngilizce adı ile, Bangladesh National Assembly Building olarak bilinen yapı Dakka’da bir çölün ortasında devasa bir kütle. Yapı ana meclis salonunun etrafında yer alan 8 hacmin bir araya gelmesiyle oluşuyor. Meclis salonunun planın merkezinde yer alması hem demokrasinin önemini vurgulayan bir sembol hem de Kahn’ın fonksiyonel tutumunun bir göstergesi. Ofis alanları, otel ve restoran gibi yardımcı hacimler merkezi hacimin etrafına yerleştirilerek işlevsel bir mekansal kurgu ortaya çıkarılmış.

Kahn, yapının cephelerine eklediği geometrik şekiller ile tasarımına kimlik kazandırmış. Binaya dramatik bir hava kazandıran bu şekiller Bangladeş kültüründen esinlenilerek ortaya çıkarılmış abstrakt formlar. Ayrıca cepheden kesilmiş bu parçaların binanın ışık ile kurduğu ilişkiyi güçlendirdiği de aşikar. Zaten ışığı mekanın içine dramatik olarak almayan bir bina Kahn’ın elinden çıkmış olamaz. Cephelerdeki bu açıklıklar da tam olarak ışığı diğer çevresel unsurları binanın içine kabul eden birer kontrol elemanları olarak görev yapıyor.

© Cemal Emden

Dakka’nın iklimi göz önünde bulundurulduğunda Kahn’ın yarattığı bu geçirgen kabuğun önemi daha da ön plana çıkıyor. Yapının cephesi, binanın içini güneş ve ağır yağışlardan korurken binanın içinde havanın serbest bir şekilde dolaşabilmesini sağlıyor. Üçgen, dikdörtgen, çember ve kemer şeklindeki bu farklı açıklıklar cephe herhangi bir pencere eklenmesini engellerken tipik anıtsal bir yapının ortaya çıkaracağı kullanım sorunlarını da ortadan kaldırıyor.

Kompleks oldukça büyük yapay bir gölün ortasında yer alıyor ve kuzey-güney doğrultusunda karaya bağlanıyor. Sekizgen şeklindeki ana salonun etrafında konumlanan 9 bloğun hepsi tek başına duruyor. 9 katlı bu blokların her biri yalnızca üç kotta birbirleriyle bağlantı kuruyor. Blokların köşelerinde birbiriyle aynı 4 ofis bloğu yer alıyor. Kahn, yapı içindeki sirkülasyonu da oldukça titiz bir şekilde çözmüş. Meclis binasının içinde farklı türdeki asansörler ile işleyen kompleks bir ulaşım ağı var.

Plan

Bangladeş Ulusal Meclis Binası, strüktürel olarak da tipik bir Kahn tasarımı. Yale Üniversitesi Sanat Galerisi (YUAG) ve Kahn’ın pek çok ölçekteki projesinde de olduğu gibi meclis binasında da olabildiğince az kolon kullanılmış. Kimi yerde kolonlar duvarlar ve bölücü elemanların arasında saklanırken, kimi yerde ise doğrudan duvarlara yük taşıyıcı özellik verilmiş.

Kesit

Yapı, sunduğu farklı girişler ile ziyaretçilerine farklı mekansal deneyimler üretiyor. Bina her bir girişte farklı bir şekle bürünüyor. Tek tarafında silindirik kuleler ön plana çıkarken diğer tarafta açılı duvarlar dikkat çekiyor. Binanın formal kompozisyonunu yer kotundan bakarak anlamak neredeyse imkansız.

© Archdaily

Bina her ne kadar farklı karakterdeki hacimlerden ve çok katlı bloklardan oluşsa da dışarıdan bakıldığında tek bir kütle gibi okunuyor. Bu yaklaşım, Kahn’ın 1951 yılında Yale Üniversitesi Sanat Galerisi ile başladığı bu anıtsal form anlayışının en önemli göstergelerinden biri. Ancak Kahn’ın tasarımlarını diğer monumental mimari örneklerinden ayıran en önemli özellik Kahn’ın her zaman insan ölçeğinde çalışmış olması. Bangladeş Ulusal Meclis Binası da içeri adım atıldığından itibaren insana ve insanın mekan içindeki algısına göre tasarlandığını gösteren bir tasarım.

© Wikimedia Commons

Yapıya karakterini veren bir diğer unsur ise yine Kahn ile özdeşleştirebileceğimiz malzeme tercihleri. Eserlerinde uygulaması basit, kolay bulunabilir ve ucuz malzemeler kullanan Kahn, Bangladeş Ulusal Meclis Binası’nda da beton ve kırmızı tuğla kullanmayı tercih etmiş. Yapı, 1987-1989 döneminde Ağa Han Mimarlık Ödülü’ne layık görülmüş.

The post Bangladeş Ulusal Meclis Binası appeared first on Arkitektuel.

Çanakkale ili sınırları içinde Gelibolu Yarımadası’nda bulunan Çanakkale Şehitleri Anıtı, 1915’te I. Dünya Savaşı sırasında Çanakkale Savaşları şehitleri anısına yaptırılan anıttır. Feridun Kip, İsmail Utkular ve Doğan Erginbaş’ın tasarımı olan Çanakkale Şehitleri Anıtı, Çanakkale Boğazı’na bakan, Morto Koyu önündeki Hisarlık Tepe’ye konumlandırılmış. 1954 yılında yapımına başlanan anıt, 1960 yılında ziyarete açılmış.

Anıt, I. Dünya Savaşı sırasında Gelibolu Yarımadası’nda tarihin gördüğü en kanlı savaşlardan biri için yaptırılıyor: savaşta yaklaşık 205.000 İngiliz, 47.000 Fransız ve 213.882 Türk askeri şehit oldu. Savaş sonrasında yoğun zaiyat nedeniyle ölen askerlerin defnedilmesi savaşın iki tarafı için de büyük bir sorun haline gelmiş ve Gelibolu’nun dar alanına biriken binlerce şehit, toplu mezarlara gömülmüş. Bunun üzerine Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan (30 Ekim 1918) sonra İngilizler tarafından farklı konumlarda farklı mezarlar ve anıtlar yaptırılmış. Ardından Lozan Antlaşması’ndan (24 Temmuz 1923) sonra da, Fransızlar ve Yeni Zelandalılar da şehitleri adına mezarlık ve abideler yaptırmış. Bu tarihe kadar (1930) Türk şehitler için ise harhngi bir anıt oluşturulmamış.

©Wikimedia Commons

Türk şehitleri adına ilk abide savaştan tam 19 yıl sonra, 1934’te dikilmiş: Mehmet Çavuş Abidesi. Bu tarihten sonra 1943 yılında Milli Savunma Bakanlığı tarafından Çanakkale şehitleri için bir anıt yarışması açılmış. 1944’te 37 projenin katıldığı yarışmada İstanbul Teknik Üniversitesi’inde öğrenci olan Feridun Kip, Doğan Erginbaş ve İsmail Utkular’ın önerisi yarışmayı kazanmış. Fakat üçlünün projesi, maddi imkansızlıklar nedeniyle uzun bir süre boyunca hayata geçirilmemiş. 1952 yılında anıtın yapımının tekrar gündeme gelmesiyle daha önceki yarışmanın kazananı olan ekibin önerisinin gerçekleştirilmesi kararlaştırılmış ve bugünkü Çanakkale Şehitleri Anıtı ortaya çıkmış.

Plan ve Vaziyet Planı

Feridun Kip, Doğan Erginbaş ve İsmail Utkular’ın tasarımı, üzerinde 25×25 metrelik kaide yer alan ve bu kaidenin 4 kalın beton ayak üzerine oturtulduğu bir anıt. Kare kaideyi taşıyan bu 4 kalın betonarme ayak 7,5 metre genişliğinde ve aralarında da 10 metre mesafe bulunuyor. Böylece toplamda 41,7 metrelik yüksekliğe ulaşan yapının ayak izi tümüyle 62,5 metrekarelik bir alanı kapsıyor.

Tasarımcıların amacı, cüssesiyle ziyaretçilerini ve uzaktan anıtı izleyenleri etkileyecek bir anıt oluşturmak. Ekibin mimarları bu tasarımı gerçekleştirirken Roma döneminden gelen zafer takı formundan esinlendiklerini belirtiyor. Feridun Kip, Doğan Erginbaş ve İsmail Utkular’dan oluşan ekibe göre Çanakkale Şehitleri Anıtı, klasik Roma’nın getirdiği zafer takının farklı bir yorumunu ortaya koyuyor.

©Canakkale Travel

Tasarımın ilginç noktalarından biri ekibin, anıtın uzaktan Mehmetçiğin “M” harfi şeklinde gözükmesi isteği olsa da mimar Doğan Erginbaş’ın ifadesiyle anıt “tüm coğrafyalardan gelen şehitlerimizin toplu bir şekilde göğe yükselişini” temsil eden bir yapı. Anıtın kalın dört ayağında toplam sekiz adet rölyef bulunuyor. Rölyeflerden denize bakan dördü deniz savaşlarını, karaya bakan dört tanesi ise kara savaşlarını anlatıyor. Bu rölyefler, 2002 yılında tamamlanmış ve 2004 yılında alana 45 metre uzunluğunda yeni bir rölyef daha eklenmiş. Ziyaretçiler alana geldiğinde bu noktadan geçip, anıtın başlangıcına ulaşıyor. Anıtın girişinde ise 1992’de yılında eklenen sembolik bir şehitlik karşılıyor ziyaretçileri.

Yapım Aşaması

Anıtın inşaatı için ilk olarak bir komite kurulmuş. Bu komitede çıkan karar sonucu anıtın betonarme olarak inşasına ve bu betonarmenin üzerinin granit kaplanmasına karar verilmiş. Bunun üzerine Çanakkale Şehitleri Anıtı’nın inşasına 17 Nisan 1954’te başlanmış. İlk yapım sürecinde malzemelerin bozuk ve kalitesiz olduğu tespiti edildikten sonra anıtın yapımı durdurulmuş. Daha sonra yardım paralarıyla tekrar başlayan anıt, 12 metre kadar yükseldiğinde maddi imkansızlıklar nedeniyle yapımı tekrar durmuş. Ardından 18 Ocak 1958’de ülke çapında yayın organlarıyla da desteklenen bir yardım kampanyasıyla yapım tekrar başlıyor ve 4 ayaktan oluşan gövdenin inşaatı 18 Eylül 1959’da tamamlanmış. Daha sonra anıt, 21 Ağustos 1960’de açılmış. Çanakkale Şehitleri Anıtı’nın son halini alması ise 2005 yılında girdiği restorasyondan sonra 2007 yılını bulmuş.

©Canakkale Travel

1971’de Çanakkale Şehitleri Anıtı’nın altına bir savaş müzesi açılmış. Burada destansı Çanakkale Savaşları’ndan kalma kalıntılar ve savaşa dair dokümanlar sergileniyormuş. İsmi Savaş Eserleri Müzesi olan bu müzenin içeriği daha sonra açılan bir yarışmayla Peb Mimarlık’ın tasarımı olan Gelibolu Kabatepe Simülasyon Merkezi‘ne taşınmış.

The post Çanakkale Şehitleri Anıtı appeared first on Arkitektuel.

© The British Monarchy

Buckingham Sarayı, Londra’daki The Mall yolunun sonunda bulunan İngiliz hükümdarlığının sembolik ikametgahı ve idari merkezi. Saray geçmişte ve günümüzde ulusal kutlamalar, devlet olayları ve yas zamanlarında anılır hale geldi ve kraliyet ailesinin misafir konaklaması için de kullanılıyor. Saray siyasi kimliğinden başka yerel ve yabancı halktan gördüğü ilgiden ötürü turistik bir kimliğe de bürünmüş durumda. Buckingham Sarayı, 108 metreye 120 metre boyutlarında ve 24 metre yüksekliğinde olup, 77.000 m2’lik bir alana yayılmıştır. Yapı 19 devlet odası, 52 ana yatak odası, 188 personel yatak odası, 92 ofis ve 78 banyo olmak üzere 775 odadan oluşuyor. Sarayın içinde bu odalara ek olarak yüzme havuzu, sinema, doktor ve ameliyat odaları, bir postane ve kuyumcu da bulunmaktadır.

© Nick Ansell – WPA Pool / Getty Images

İlk olarak Buckingham Evi olarak tasarlanan bugünkü sarayın çekirdeğindeki bina, 1703’te Buckingham Dükü için en az 150 yıl boyunca özel mülkiyete sahip bir alanda inşa edilen büyük bir konaktı. Kral III. George tarafından 1761’de Kraliçe Charlotte için satın alınarak yapı Sir William Chambers tarafından yeniden geliştirdi. 1826’da Kral IV. George, mimar John Nash ile birlikte evi bir saraya dönüştürmeye karar verdi. Planlar, merkezi bir avlu etrafına yerleşen üç kanat inşa etmeyi içeriyordu. Dış cephe, kral tarafından tercih edilen Fransız neoklasik tarzda tasarlanmıştı. 

© Nick Ansell – WPA Pool / Getty Images

O dönemde Buckingham Sarayı’nın genişletilmesi için harcanan  paralar sonucunda maliyet yükselince IV. George, Nash’i uzaklaştırmış. 1930 yılında ise,  George’dan sonra tahta geçen Kral IV. William çalışmaları tamamlaması için Edward Blore’ı görevlendirmiş. 1837’de Kraliçe Victoria’nın tahta oturmasıyla Buckingham Sarayı, İngiliz hükümetinin Londra’daki resmi konutu olmuştur. Kral VII. Edward, neo-klasik ön cepheyi oluşturan Sir Aston Webb’i görevlendirerek Buckingham Sarayı’nı yeniden geliştirmiş ve bu işlem 1913’de sona ermiş.

Sarayın iç tasarımında barok, rokoko ve 19. yüzyılın sonlarının etkileri temsili olarak görülmektedir. Sarayın iç mekanlarında yaygın olarak parlak renkli mermer ve pembe, mavi lapis taşlarla süslenmiş mimari elemanlar görülmektedir. Genellikle krem ve altın renkleri tercih edilmiş. 

© Rizzoli

Buckingham Sarayı, II. Dünya Savaşı sırasında dokuz kez bombalandı. Bu saldırılardan en ciddi olanı 1940 yılında saray kilisesini yıktı. John Mowlem & Co. savaş bittikten sonra yapının restorasyonunu üstlendi. Günümüzde kraliyet ailesi tarafından resmi ve devlet eğlencesi için kullanılan devlet odaları, her yıl Ağustos ve Eylül aylarının bazı günlerinde halka açılıyor.

Kaynaklar

• https://www.designingbuildings.co.uk/wiki/Buckingham_Palace 
• https://www.rct.uk/visit/the-state-rooms-buckingham-palace/who-built-buckingham-palace#/ 

The post Buckingham Sarayı appeared first on Arkitektuel.

© Steve McCurry

Iraklı heykeltraş Ismail Fatah Al Turk ve mimar Saman Kamal tarafından tasarlanan Al Shaheed Anıtı, Irak’ın başkenti Bağdat’ın en önemli sembollerinden. Saddam Hüseyin döneminde, İran-Irak Savaşı’nda şehit düşen askerler adına yaptırılan anıt büyüleyici mimarisi ile ön plana çıkıyor. Al Shaheed Anıtı, ardında kanlı bir geçmişi barındırsa da duru mimarisiyle İslam mimarisinin dikkat çeken eserleri arasında gösterilebilir.

Saddam Hüseyin döneminde Irak’ta petrolün getirdiği zenginliğin beraberinde 1980’li yıllarda şehirlerde savaş anıtları yapılmaya başlandı. Küçük çeşmelerden devasa zafer anıtlarına kadar Irak’ın savaşlarda aldığı zaferleri ölümsüzleştiren pek çok eser şehrin farklı noktalarında yükseldi. 1983 yılında -İran ile ateşkesin sağlanmasından tam 5 yıl önce- tamamlanan Al Shaheed Anıtı, Irak’ın bu politikasının bir ürünü.

© United States Navy

Her ne kadar arkasında kanlı bir askeri tarih barındırsa da, Al Shaheed Anıtı mimari olarak oldukça duru ve yalın bir sanat eseri. 40 metre yüksekliğindeki iki yarım sivri kubbe şeklindeki anıtın tamamı turkuaz seramik ile kaplanmış. Yarım kubbelerden bir tanesi altında bir süs havuzu bulundururken ikinci kubbenin altına şehitlerin ölümsüzlüğünü temsil eden Irak bayrağı ile kaplı bir meşale heykeli bulunuyor.

Dicle Nehri’nin doğu kıyısında bulunan Al Shaheed Anıtı, yapay bir göletin üzerinde, 190 metre çapındaki bir dairesel platformun üzerinde duruyor. Dairesel platformun altında 2 katlı bir kompleks var. Bu kompleksin içinde bir müze, kütüphane, ders salonu, kafeterya, galeri alanları ve teknik mekanlar var.

© Wikimedia Commons

Karbon-fiber betonarme kullanılarak inşa edilen yarım kubbelerin ayakta durmasını sağlayan çelik iskelet sistemi Arup tarafından tasarlanmış. Yapay göletin oluşturulması, devasa yapay adanın inşaatı ve anıtın kendisinin inşaatı Irak hükümetine yaklaşık 250 milyon dolarlık bir fatura çıkarmış.

Saddam Hüseyin’in dikta rejiminin çökmesi ile beraber, arkasında bıraktığı pek çok anıt devrik rejimin birer mirası olarak şehirlerde sessizce duruyor. Irak’ın yeni bir politik kimlik kazanma süreciyle beraber Saddam’dan kalan bu yapıların geleceği belirsizliğini koruyor. Ancak Al Shaheed Anıtı, mimari yalınlığı ve Irak için önemi açısından Saddam rejiminden kalan diğer yapılardan biraz daha farklı. Irak halkı, yakın tarihte IŞİD’e karşı Suriye ve İran ile beraber verdikleri savaşta kaybettikleri askerleri anmak için Al Shaheed Anıtı’na gidiyor.

The post Al Shaheed Anıtı appeared first on Arkitektuel.

Rotterdam’da bulunan Timmerhuis, OMA ekibi tarafından tasarlanmış. 2015 yılında tamamlanmış olan yapı içerisinde belediye hizmet birimleri, ofisler ve konutlar bulunduruyor. Rotterdam’ın merkezinde, şehirdeki MVRDV imzalı Markthal isimli komplekse yakın konumunda, cam, tekrarlı küpleriyle ilginç bir kompozisyon oluşturuyor ekip.

© Ossip van Duivenbode

OMA bu tasarımında modüler bir yapı yaratmış. Çeşitli fonksiyonlarıyla Timmerhuis, Rotterdam’ın işlek caddelerinden birinde bulunuyor. Ekip, yapıyı tek bir modülden yola çıkarak kurgulamış. Timmerhuis bu küp modüllerle cadde kenarında yükselerek iki adet düzensiz tepe oluşturuyor. Küçük küp birimlerden oluşan karkteriyle de Rotterdam’ın ana arterlerinin birinin üzerinde etkileyici, karmaşık bir kompleks oluşturmuş OMA. Aynı zamanda 1953’lerden kalan Stadstimmerhuis (bir beledeiye binası) yapısını iki yanından sarıyor Timmerhuis. 

© Ossip van Duivenbode

Timmerhuis oldukça yenilikçi bir yaklaşıma sahip. Strüktür sistemi modüllerin her birine hem yapım aşaması için hem de program organizasyonunda maksimum verimlilik ve çok yönlülük sağlıyor. Modüller hem bir ofis mekanının gerekliliklerini hem de bir konut ünitesinin tasarım parametrelerini karşılayabilecek şekilde tasarlanmış.

Timmerhuis’te dikkat çekici bir başka özellikle farklı kotlardaki bu modüllerin konumalanışıyla oluşturulmuş yeşil teraslar. Böylece ekip, Rotterdam’ın şehir hayatının kalbinde yeşil bir alan sunabiliyor kullanıcılarına. 

Strüktür

Ekibin tasarımda dikkat ettiği noktalardan bir tanesi de bu strüktürün cadde seviyesinde maksimum açıklığa izin verecek şekilde kurgulanmış olması. Yapının taşıyıcısı caddeyi davet eden bir karakter oluşturmak amacıyla geniş bir açık alan yaratılmasına olanak sağlıyor. OMA ekibi bunu üstten asılan modüllerle sağlıyor; böylece modüller oluşturulmak istenen aramekanları işgal etmiyor, şehir ve Timmerhuis arasında aktif ve açık bir katılım alanı oluşturuyor.

© Ossip van Duivenbode

Tasarımda aynı zamanda Timmerhuis’in Rotterdam’ın sürdürebilirlik açısından en yüksek performansa sahip binası olması istenmiş. OMA ekibi de bu zorunluluğu yapının tasarımında ana öge olan esneklik konsepti ve binanın akciğerleri olan iki büyük atirumla ele alıyor. Bu alanlar kışın/yazın ısıyı/soğuğu depolayarak gerekli sıcaklık/soğukluk ile içeriyi havalandıran klima kontrol sistemine bağlanmış. Bunun yanında Timmerhuis, cephesinde 3 katmanlı, yarı saydam yalıtım tabakası içeren cam duvarlar kullanıyor. Bu özellik de daha önce görülmemiş bir enerji verimliliği sağlıyor. 

© Sebastian van Damme

Timmerhuis, Rotterdam’ın tarihinde bolca yer alan revizyonist ve ahenksiz mimari tarzların bir örneği olmak yerine belirsiz kütlesiyle etrafındaki yapıların arasında bir çeşit aracı bina oluyor. Eski belediye yapısı, postane aksıyla kendi simetri aksını kesiştiriyor ve bu noktada şehir içinde bir pasaj oluşturuyor.

Aynı zamanda modüllerinde benzer yükseklikleri kullanarak etrafını sardığı Stadtimmerhuis ile uyumlu bir karakter yaratıyor. Etrafında bir başka eski yapı olan Laurenskwartier’in de kaide yüksekliğini esas alıyor Timmerhuis: 20 metre. Böylece şehre ve etrafına farklı refereranlarıyla bulunduğu yerle bütünleşmeyi amaçlıyor.

© Sebastian van Damme

Timmerhuis, strüktürel kurgulanışı, esneklik anlayışı ve şehirde yarattığı özgün kompozisyonuyla OMA’nın dikkat çeken bir başka projesi. Sürdürebilirlik konusundaki uygulamalarıyla da yapı, Rotterdam’ın önemli binalarından birinin çevre dostu bir komplekse evrilmesini sağlamış.

Kaynak: “Timmerhuis / OMA” 11 Aralık 2015. ArchDaily.<https://www.archdaily.com/778654/timmerhuis-oma/>

The post Timmerhuis appeared first on Arkitektuel.

Paul Rudolph tarafından 1971 yılında tasarlanan Orange County Hükümet Binası (Orange County Government Center) dünyanın en ünlü resmi yapılarından bir tanesi. Paul Rudolph’un geçmiş yıllarda tasarladığı onlarca evdeki deneyimlerini çok daha büyük bir ölçeğe aktarması sonucunda ortaya çıkan tasarım oldukça dikkat çekici bir mimariye sahip. Brutalist mimarinin belirgin özelliklerini gösteren binanın tasarımda, Rudolph’un bir zamanlar birlikte çalıştığı Mies van der Rohe’nin etkilerini görmek mümkün.

© jschumacher

Orange County Hükümet Binası, New York eyaletinde bulunan Orange County bölgesinin tüm resmi kayıtlarının tutulduğu bir devlet dairesi. Bu nedenle yapı hem mimari özgünlüğüyle hem de işlevsel olarak bulunduğu şehir için büyük bir öneme sahip.

© U Mass Dartmouth

Yapının çizimlerine bakıldığında oldukça karışık bir iç mekan kurgusu ile karşılaşılsa da, yapının dış görüntüsü ve fotoğraflarından bunu anlamak olanaksız. Yapının dış görüntüsü binanın basit bir strüktürel sisteme sahip olduğu izlenimini veriyor. Binayı ayakta tutan kolonlar düzenli ve eşit aralıklarla yerleştirilmiş. Havalandırma üniteleri ve aydınlatma armatürleri, kablolar gibi yapının estetik algısını bozabilecek elemanlar taşıyıcı sistemin içine saklanmış.

Kesit & Aksonometrik Çizim / © Paul Rudolph

Binanın konsol çıkan bölümlerinde betonarme taşıyıcı kirişler kullanılarak yapının dayanıklılığı arttırılmış. 1.5 metre eninde ve 60 cm kalınlığındaki her bir kiriş birbirine 5 metre aralıklarla yerleştirilmiş ve bu hacmen büyük kirişlerin yaklaşık 12-15 metre açıklıklar geçmesi hedeflenmiş.

Paul Rudolph, tüm tasarımlarında olduğu gibi Orange County Hükümet Binası’nda da doğal ışığın önemine dikkat çekmiş ve tasarımını bu kriter etrafında şekillendirmiş. Rudolph, iç mekanların daha çok ışık alabilmesi için yapının kuzey ve güney kısımlarına pencerelerle kaplanmış asma katlar tasarlamış. Binanın merkezinde bulunan avlu, yapıyı iki kısma ayırması için tasarlanmış. Bir kısım eyalet mahkemesine ayrılırken binanın diğer kısmı ise idari şubelerin kullanımına bırakılmış. Böylece devlet dairesine gelen kullanıcı tipleri birbirinden ayrı tutulmuş.

© U Mass Dartmouth

1990’lı yılların sonlarına doğru Orange County Hükümet Binası’nın işlevselliği sorgulanmış ve yeni bir ek yapının inşası gündeme gelmiş. Bu ek yapı, gecikmeler sonucunda inşa edilmiş.

Vaziyet Planı / © Paul Rudolph

Tüm yapı, farklı genişlikte tasarlanan mekanlardan oluşsa da binanın kendi içinde bir ritmi var; tüm yapı elemanları 3’e 1 oranı gözetilerek tasarlanmış. Bu 3:1 şablonu malzeme seçiminde de tercih edilmiş. Birbiriyle kesişen katı duvarlar ve pencere açıklıkları binanın büyük kütlesine bu ritme göre yerleştirilmiş. Farklı kotlardaki avlu yüzeyleri de bu örüntüyü takip ediyor. Binanın dökme beton cephesinde farklı yapım teknikleri ve mimari dokular bir arada kullanılmış. Binanın içinde ise brutalist mimarinin bir söylemi olarak çıplak bırakılan beton taşıyıcılar farklı renklerle boyanmış.

Wikimedia Commons

Orange County Hükümet Binası’nın dikkat çekici mimarisi pek çok eleştiriyi beraberinde getirmiş. Bölgede yaşayan vatandaşların bir kısmı binanın yıkılmasını bile talep etmiş. Yapının bakımına oldukça yüklü miktarda para harcanması, mevcut sorunlu binaya para harcamak yerine aynı parayla yeni bir bina yapma isteğini ortaya çıkarmış. Günümüzde bu şikayetler devam etse de, Orange County Hükümet Binası mimarlık tarihindeki yeri ve önemi açısından korunması gereken bir yapı. Zaha Hadid’in yapıyla alakalı düşüncelerini 7 Mimar Dünyaca Nefret Edilen Binaları Savunuyor makalesinde okuyabilirsiniz.

The post Orange County Hükümet Binası appeared first on Arkitektuel.

Renzo Piano Building Workshop tarafından tasarlanan Paris Adalet Sarayı (Paris Courthouse), Paris’in yargı kurumlarını tek bir çatı altında topluyor. 2018 yılının Nisan ayında kullanımına başlanacak yapı, Paris’in kuzey ucunda bulunuyor. 160 metre yüksekliğe ulaşan Paris Adalet Sarayı, hacim olarak küçülen kütlelerin bir araya gelmesiyle oluşan transparan ve ince bir kütle. Yapının bu formu, bu büyük kütlenin işlevsel olması ve kolay kullanılabilmesini sağlıyor.

© Sergio Grazia

Paris belirli bölümlerden (arrondissement) oluşan bir şehir. Paris Adalet Sarayı projesinden önce, Paris’te şehrin merkezi etrafında kümelenen ve şehrin farklı bölümlerinde bulunan bölgesel asliye mahkemeleri, polis mahkemeleri, kamu mahkemeleri ve yerel mahkemeler gibi pek çok yargı ve hükümet kurumu bulunmaktaydı. Fransız Hükümeti, özel kurumlar ile ortak bir şekilde çalışarak tüm bu yargı kurumlarını tek bir noktada toplamayı amaçladı ve ortaya Paris Adalet Sarayı projesi çıktı. Yeni projenin inşa edileceği yer olarak Paris’in Clichy-Batignolles bölgesi seçildi. Bölgenin hem Paris’in farklı yönetimsel alanlarının ve şehir dışındaki yerleşimlerin kesişim noktasında bulunması hem de toplu taşıma ile kolayca erişilebilir bir nokta olması Clichy-Batignolles’i bu proje için uygun bir nokta haline getirdi.

© Renzo Piano Building Workshop

Yapı, boyut olarak küçülen dört birleştirilmiş kütle olarak tasarlanmış. Bu hacimlerden en alt kotta olan uzun ve alçak olanı, Georges-Eugene Haussman’ın Paris şehir planlarındaki ölçülere uygun şekilde tasarlanmış. Diğer üç kütle ise her biri 10 katlı birer dikdörtgen prizma şeklinde. Yapının bu şekilde yükselmesi, her 10 katta bir geniş ve ferah terasların oluşmasını sağlıyor. Toplam olarak bir hektar genişliğinde, 500 ağaç dikilmiş ve peyzaj düzenlemesi yapılmış bu teraslar yapının genel hissini değiştiriyor ve Adalet Sarayı’nın içinde daha rahat mekan alternatifleri sunuyor.

© Sergio Grazia

Paris Adalet Sarayı’nın 35 metre genişliğindeki kulesi, 160 metre yüksekliğindeki bir yapıya göre oldukça ince. Binanın bu şekilde tasarlanması, yapının içine olabildiğince güneş ışığı girmesini ve yapının dış dünya ile etkileşim içinde olmasını sağlıyor. Yapının iki uzun cephesindeki çift cidarlı cephelere dikey bir sirkülasyon kovası eklenmiş durumda. Asansörleri bulunduran bu kova, ziyaretçilere Paris manzarası eşliğinde bir asansör yolculuğu sunuyor.

Render

Yapıya, Porte-de-Clichy caddesinde bulunan 6,000 metre karelik bir meydandan giriliyor. Binanın girişinde bulunan geniş salon, Paris Adalet Sarayı’nın toplanma noktası konumunda. Yapının geri kalanına ulaşım buradan sağlanıyor ve bu salonda 50 adet resepsiyon masası bulunuyor. Bu büyük salon, tamamen cam bir cephe ile kaplanmış durumda. Böylece yapının içi dışarıdan görülebiliyor ve RPBW tarafından yaratılan transparan ve geçirgen mimari kimlik yapının girişinde vurgulanmış oluyor.

© Renzo Piano Building Workshop

Paris Adalet Sarayı’nın iç mimarisi üç galeri boşluğu ile canlandırılmış durumda. Binanın merkezinde bulunan 64×16 metre genişliğindeki galeri boşluğu dört kat yüksekliğe çıkarken, binanın kuzey ve güney bölümlerinde bulunan 16×16 metre genişliğindeki iki atrium ilk hacmin tavanına kadar yükseliyor. Kuzey ve güney atriumlar, yapının birinci hacmini örten teras çatı ile kapatılmış durumda ve atriumlar teras çatıdaki açıklıklardan binanın içine güneş ışığı alıyor.

© Renzo Piano Building Workshop

Yapının içindeki açıklıklara bakan katlarda yukarı çıkıldıkça mahkeme salonlarıyla karşılaşılıyor. Bu salonların hepsi dolaylı olarak avluların sağladığı doğal güneş ışığından faydalanıyor. Paris Adalet Sarayı’nın içindeki yatay ve dikey sirküasyon elemanlarının zenginliği, her bir mahkeme salonuna kolayca ulaşılabilmesini sağlıyor ve böylece devasa yapının içinde sorunsuz bir erişim ağı oluşuyor. Yapıyı oluşturan diğer hacimler ofisleri ve toplantı odalarını barındırıyor. Hakimlerin, savcıların ve yargıçların odaları bu hacimlere yerleştirilmiş.

© Sergio Grazia

Paris Adalet Sarayı, tasarımında kullanılan sürdürülebilir mimari teknikler ile ön plana çıkıyor. Yapının cephesine yerleştirilen fotovoltaik paneller ile güneş ışığından enerji üretimi sağlanıyor. Yapının transparan, cam ile kaplı cephesi ve binanın içinde bulunan avlular yapının doğal güneş ışığından olabildiğince faydalanmasına ve yapının içinin doğal olarak havalandırılmasına olanak sağlıyor. Yapıda aynı zamanda yağmur suyu toplama sistemleri bulunuyor. Tüm bu çevresel çözümler ile Paris Adalet Sarayı, gelecekte inşa edilecek yüksek binaların enerji kullanımı için bir referans binası olacak.

The post Paris Adalet Sarayı appeared first on Arkitektuel.

Proje ilk olarak Weil am Rhein’daki Vitra Kampüsü’nün kuzeydoğusuna bir itfaiye istasyonu yapılması için Zaha Hadid’in görevlendirilmesiyle ortaya çıktı. Kısa sürede bu iş, yapının etrafına bir duvar tasarlanması, kapalı bisiklet park yeri isteği ve yangın söndürme için bir antreman alanı tasarımı ile gittikçe büyüdü. Bu şekilde 1989’da başlayan Vitra İtfaiye İstasyonu (Vitra Fire Station), 1993 yılında tamamlandı.

© Christian Richters

Vita Kampüsü, Vitra Fabrikasının etrafında şekillenmiş bir yer. İtfaiye istasyonu yapılırken yalnızca büyük bir fabrika bulunuyormuş. Bu nedenle tasarımın ilk aşaması fabrikanın arazisi ile ilgili çalışmalarla başlamış. Sonucunda ilk eğilim, devasa fabrika hangarları arasında kaybolmayacak bir yerleşim oluşturmak olmuş. Hangarlar ve istasyon, kompleks boyunca uzayan caddeye kimliğini ve ritmini kazandıracak elementler haline geliyor tasarımda -bu cadde Vitra Kampüsü’ndeki sandalya müzesinden kampüsün diğer ucundaki fabrikaya şimdiki yangın istasyonuna kadar uzanan cadde.

Tasarımda cadde, doğrusal düzenlenmiş bahçe olarak planlanıyor, arazide var olan doğrusal tarım alanları ve bağların yapısına uygun yapay bir uzantı gibi düşünülerek. Bu yaklaşımla tasarımla ilgili şöyle çıkarımlar yapılabilir; yapıyı izole bir obje olarak tasarlamak yerine, düzenlenmiş alanın sınırı haline getiriyor. Bu şekilde Vitra İtfaiye İstasyonu, bulunduğu alanı meşgul eden bir tasarım olmaktan çıkıp orayı tanımlayan bir yapı oluyor. Zaha Hadid ve ekibi bunu programları uzun ince bir yapıya yayıp, cadde boyunca uzatarak sağlamış.

© Helene Binet

Vitra İtfaiye İstasyonu, caddenin önceden ani bir dönüş yaptığı nokta konumlanmış ve bu ani değişim yapıda da vurgulanmış. Yapının geometrisi, araziyi tanımlayan iki ana geometriden türüyor ve bunları yansıtıyor. Kompleksi saran tarım alanlarının ve fabrikanın doğrultusu ikinci bir doğrultu olan Weil am Rhein’den geçen trenin demiryolu ile kesişiyor. Aksi takdirde dümdüz bir arazi olacaktı karşımızda. Bu iki doğrultunun kesişimi Vitra İtfaiye İstasyonu’nda yansıtılmış -özellikle doğrusal arazideki dikey değişimler. Fabrika arazisinin sınırlarını işaretlerken Vitra İtfaiye İstasyonu, aynı zamanda sınırdaki binalara karşı da bir perdeleme olarak işlev görüyor. Vitra Kampüsü’nin kimliğiyle ilgili kafa karıştıran bir algı yaratıyor.

Arazi Analiz / © Zaha Hadid Architects

Bölge tanımlama ve perdeleme işlevleriyle yapının mimari konsepti şu şekilde gelişmiş; doğrusal, kat kat yapılmış bir dizi duvar. İstasyonun işlevleri de bu duvarlar arasında barındırılıyor. Programlara göre duvarlar yer yer delinmiş, eğilmiş veya kırılmış tasarımda. Bu şekilde doğrusal duvarlarla oluşturulmuş bina sonuçta özellikle ön cepheden anlaşılması zor, sımsıkı kapalı bir yapı olarak okunuyor. Yapının içi ise yalnızca bulundukları cepheye dik, belirli noktalardan gözlemlenebiliyor. Vitra İtfaiye İstasyonu’nun önünden geçerken kullanıcının gözüne yalnızca büyük, kırmızı yangın söndürme makineleri çarpıyor.

© Christian Richters

Asfaltta bu büyük araçların ve yangın söndürme ekibinin antremanları işlenmiş; bir dizi kareografik işaret ile. İstasyonu bütün olarak bir harekette -donuk bir harekette- tanımlıyor bu çizgiler. Her zaman tetikte ve hazır olan, olması gereken yapıp yansıtmak amaçlı. Dizi dizi duvarlar da birbirinden kayarak çıkan bir form oluşturuyor, büyük sürgülü kapılar da duvarların hareketli hissini arttırıyor. Yapı, genel olarak düzlemsel bir hareketle gözlemleniyor tasarımıyla.

© Helene Binet

Vitra İtfaiye İstasyonu, yerinde döküm brüt beton ile oluşturulmuş. Yapıda her köşe özel bir dikkatle işlenmiş. Keskin köşelerle oluşturulmuş yapıda, kaplama, çatı kenarları gibi detayların görünürlüğünden tamamıyla kaçınılmış. Bunun sebebi, yapının konsepti olan somut kalitesinden ve prizmatik formun yarattığı sadelikten uzaklaşmama isteği.

Doğramasız camlar ve sürgülü kapılarda da aynı sebeple işlenmiş detaysız görünüm. Garajı saran geniş kapı ve içerideki aydınlatmaya kadar bu yaklaşımla tasarlanmış. Dıştaki aydınlatmayla da binanın yaklaşımıyla kazanılan keskinliğin vurgulanması ve hızlı, kesin hareketinin açığa çıkması istenmiş.

© Christian Richters

Zaha Hadid’in klasiklerinden biri olan Vitra İtfaiye İstasyonu’nun garaj ve yangın söndürme ekibinin kulübü ve fitness kısmı, şu anda Vita Kampüsü’ndeki sandalye müzesi olarak hizmet veriyor. Yaklaşık 750 metrekarelik bir alana sahip müze.

Kaynak: Schumacher, Patrik, ve Ruby, Andreas. Zaha Hadid Architecktur. Viyana: MAK, 2003.

The post Vitra İtfaiye İstasyonu appeared first on Arkitektuel.

Michael Graves tarafından 1982 yılında tasarlanan Portland Binası, postmodernist mimarinin ilk inşa edilmiş örneği olarak kabul edilir. 1980’li yıllarda mimariye hakim olan işlevselliğin öne çıktığı modernist bakış açısının aksine, Portland Binası’nın görkemli cephesinde birçok sembolik unsur bulunmaktadır. Graves, Portland Binası’nı “modernist türdeşliğin dışında kalan mimari değerlerin ortak dilini yeniden oluşturmak için bir deneme, bir sembolik jest.” sözleri ile tanımlamaktadır.

© misfitsarchitecture.com

Portland Binası, 1979 yılında Portland şehrinin başlattığı bir yarışma sonucunda ortaya çıkmıştır. Şehrin belediye binasını ve adliye salonlarını bulundurması için yeni bir binaya ihtiyaç duyuluyordu. Portland şehrinin kamusal ihtiyaçlarını tek bir binada çözmek amacıyla Michael Graves’in projesi hayata geçirilmiştir.

© Clausen Meredith –
Society of Architectural Historians

Michael Graves, o dönemde her ne kadar genç ve tecrübesiz bir mimar olsa da, yarışma jürisini tasarımı ile etkilemeyi başarmıştır. Jüride Graves’in arkadaşı Phillip Johnson da vardı. Graves’in renkli ve düşük maliyetli tasarımı jüriyi etkilemiştir. Yarışmaya katılan diğer mimarların yüksek bütçeli, cam ve beton kullanılarak oluşturulmuş tasarımları yerine Graves’in daha az bütçe ile yapılabilecek projesi inşa edilmeye uygun görülmüştür.

© flickr.com/photos/camknows

Portland Binası, tasarımı ile geçmiş ve gelecek arasında bir bağ kurmayı hedeflemektedir. Dört kirli-beyaz, alçı ile kaplanmış dikdörtgen cephenin bir araya gelerek oluşturduğu simetrik yapı Klasik dönemden etkiler taşımaktadır. Yapıda bulunan büyük kilit taşları, taraçalar ve pilaster (dört köşeli sütun) gibi elemanlar Klasik dönemden kalma mimari etkilerdir.

Görünüş / © www.greatbuildings.com

Yapı, Yunan mimarisinde sütunların altına yerleştirilen kaidelere benzeyen bir set üzerine oturmaktadır. Bu set, yapıyı üç parçaya bölmektedir: taban, gövde ve tepe. Graves, yapıda kullandığı renkleri farklı sembollere göre belirlemiştir. Taban kısmı için yeşil, tepe kısmı için mavi renk kullanarak toprağı ve gökyüzünü renkler ile sembolize etmiştir. Bu sayede binanın üzerinde bulunduğu alan ile daha güçlü bir ilişkisi olmasını sağlamıştır.

© flickr.com/photos/sacred_destinations

Portland Binası, mimarlar ve bölgede yaşayan insanlar tarafından pek çok eleştiriye maruz kalmıştır. Yapının ‘fazla süslü’ olması kimi mimarlar tarafından eleştirilmiş ve kamusal bir yapının daha resmi bir mimari dili olması gerektiği savunulmuştur. Yapıya getirilen bir başka eleştiri ise binada gereğinden fazla sembolün ve geçmişe yönelik izin bulunması yönünde. Bu sembolizmin mimarinin asıl amacı olan fonksiyonellik ve estetiğin önüne geçtiği savunulmaktadır.

Plan / © www.greatbuildings.com

Her ne kadar pek çok eleştiriye maruz kalsa da, Portland Binası dünya mimarlık tarihinin en önemli yapılarından biri olarak kabul edilmektedir. Postmodernizm akımını akademik tabandan çıkarıp hayata döken ilk eser olduğu için yapının büyük bir tarihi önemi vardır. Portland Binası sayesinde, modernizmin monoton mimari dilinden uzaklaşılmıştır. Bu yönüyle Portland Binası, pek çok postmodernist yapıya öncülük yapmıştır.

The post Portland Binası appeared first on Arkitektuel.

Tabanlıoğlu Mimarlık tarafından Afrika kıtasının batı yakasında bulunan Ekvator Ginesi’nin başkenti Malabo şehrinde tasarlanan Sipopo Kongre Merkezi 2011 yılında tamamlanmıştır. Okyanus kıyısında ormanlık bir alana inşa edilen yapı şehrin önemli ikonlarından biri haline gelmiştir.

Vaziyet Planı

Dikdörtgensel bir geometrik şekle sahip olan yapı, yarı-geçirgen metal bir kabuki ile örtülmüştür. Bu metal kabuk yapıyı bölgenin güçlü güneş ışıklarından korumakta ve aynı zamanda yapının içerisinin gün ışığından olabildiğince faydalanabilmesini sağlamaktadır. Kabuğu oluşturan metal mesh elemanların dantelli yapısı, Sipopo Kongre Merkezi’nin içindeki gölge-ışık dengesini kurmaya yarıyor.

©Emre Dörter

Yapının cephesini oluşturan cam duvar sistemi, kullanıcıların okyanus ve orman manzarasını izleyebilmesine olanak sağlıyor. Aynı zamanda, cam cephe bir ayna görevi görerek yapının çevresindeki mavi ve yeşil manzarayı yansıtıyor. Bronz renkli metal mesh elemanların rengi ise ağaö gövdeleri ile örtüşüyor ve yapı içinde bulunduğu doğal ortam ile bütünleşiyor.

Cephede kullanılan metal panellerin değişik açılar ve seviyelerde kullanılması, Yapının cephesine gün ışığı ile canlanan hareketli ve etkin bir izlenim kazandırıyor. Böylece Sipopo Kongre Merkezi sadece renkleri ve tonları değil, çevresindeki hareketi, rüzgarı, dalgaları da yansıtan bir hal alıyor.

©Emre Dörter

Metal meshlerin açıları, cephenin güneş alma durumuna ve içerideki mekanların düzenine göre değişmekte. Yapıyı saran yarı-geçirgen kabuk, arkasında bulunan cam cepheyi güneş ışığından koruyor ve böylece bina içerisinde enerji korunumu sağlanabiliyor.

Geniş ve ferah bir avlu olan ana lobiye girildiğinde, yapının mimarisinin ferahlığı daha net anlaşılıyor. Yapının mimarisinde izlenen dikdörtgensel yaklaşım iç mekanlarda da hakim. Kongre Merkezi’nin ana konferans salonu bir dikdörtgen prizma olarak kurgulanmış. Binanın ortasına yerleştirilen konferans salonuna üç farklı noktadaki lobiden giriş sağlanıyor.

©Emre Dörter

Projenin mimarisi farklı konseptlerin dengesi ile oluşmuş. Işık-gölge, kamusal alan-özel alan gibi farklı unsurlar arasında ince bir denge kurulmuş. VIP odaları, zemin kata, ana salonun arkasına yerleştirilmiş. Kongre Merkezi’nin içindeki restoran ise birinci katta bulunuyor.

©Emre Dörter

Sipopo Kongre Merkezi’nin yapımında ahşap, doğal taşlar ve cam gibi doğal malzemeler tercih edilmiş. Zemine döşenen doğal taşlardan yerdeki halıya kadar her bir malzeme özenle seçilmiş. Her bir mekanın içindeki üç boyutlu duvarlar, yerel unsurlar referans alınarak yapılmış. Afrika kültüründe bulunan farklı öğeler bu yapı elemanların tasarımında aktif rol almış. Avizelerin her biri bulundupu yere özel olarak tasarlanmış. Bu sayede, yapının yalnızca fiziksel olarak değil, sembolik olarak da bulunduğu coğrafyanın bir temsilcisi olması sağlanmıştır.

©Emre Dörter

Kongre Merkezi’nde üst düzey teknolojik çözümler uygulanmış. Tüm teknik odalar, depo odaları, bakım odaları ve servis mekanları zemin kotunda çözülmüştür. Akustik çözümler ve özel duvarlar gibi mimari çözümler, teknolojik imkanların sınırları zorlanarak üretilmiştir.

Sipopo Kongre Merkezi, Ekvator Ginesi’nin diplomatik merkezi olma amacıyla inşa edilmiştir. Devletin en üst kademesi ile ilgili toplantıların ve diplomatik görüşmelerin gerçekleşeceği yapı, bu nedenle olabildiğince şık ve fonksiyonel olmak zorundadır. Modern ve başarılı mimarisi ile güçlü bir duruş sergileyen bu yapı, bu bakımdan ülkenin en önemli binalarından biri olmayı başarmıştır.

The post Sipopo Kongre Merkezi appeared first on Arkitektuel.