Kavuşma Durağı, IND [Inter.National.Design] ekibi tarafından İstanbul’un kalbi olarak anılabilecek Taksim Meydanı için tasarlanmış bir geçici strüktür. Kentler için meydanların vazgeçilmez bir parça olduğunu ve kentli için meydanın önemini vurgulayacak bir tasarım hedefleyen Kavuşma Durağı, kentlinin bir araya gelebileceği; etkinlik ve sergilere de ev sahipliği yapmaya elverişli bir strüktür. Kentsel bir tasarım olarak Kavuşma Durağı, İBB Kültür Varlıkları Projeler Şube Müdürlüğü’nün girişimleri ile kentlilerin de dahil olabildiği meydan güzelleştirme süreçleri kapsamında tasarlanmış.

IND [Inter.National.Design] ekibi tasarm sürecinde ‘meydanların çağdaş demokratik kentlerin en önemli kamusal yüzleri’ olma özelliği üzerine yoğunlaşıyor. “Kentte yaşayanlar ancak meydanlarda özgürce bir araya gelebilir, farklılıklar buralarda tanışıklıklara dönüşür ve kendilerini yaşadıkları kente ait hissederler.” Ekibin yaklaşımıyla meydanlar kenti anlamlı kılan, kentte anlamlı bütünlükler oluşturabilen kentlerin vazgeçilmez parçaları. Kavuşma Durağı da tam bu fikirle zaman içinde sürekli değişikliklere uğramış ve son yıllarda uçsuz bucaksız beton yığını olarak kentli tarafından kullanımı imkansızlaştırılmış, yalnızca geçip gidilen bir nokta olan Taksim Meydanı’nı bir nebze de olsa kentli hayatına geri kazandırmayı amaçlıyor.

Kuzeybatı Görünüş

Kavuşma Durağı sürecinin başlamasında en önemli aktörlerden biri ise İstanbul Büyükşehir Belediyesi. Ekrem İmamoğlu önderliğinde İBB İstanbul’un çeşitli yerlerindeki önemli kamusal mekanlar için, bu tarz bir kullanılamayışa çözüm olarak, kentlinin de dahil olabildiği yeniden tasarlama süreçlerini başlattı. “İstanbul’da da kent hakkı ve kentsel yaşamın özgürce yaşanabilmesi amacıyla, İstanbul Büyükşehir Belediyesi bir dizi önemli kamusal mekânın İstanbulluların katılımıyla yeniden tasarlanması sürecini başlatıyor; Taksim Meydanı başta olmak üzere, İstanbul’un önemli meydanları için kentsel tasarım yarışmaları açılıyor.”

Kuzeydoğu Görünüş

İstanbul’da kentliye hakketiğini verme hedefinde başlayan kamusal alanların yeniden tasarlanması süreci, herkesin katılımına açık olabilmek ve birden çok disiplinin sesini dinleyebilmek için yarışmalar öncesinde de birçok çalışmanın düzenlenmesini planlıyor. IND imzalı Kavuşma Durağı da, ’Kentin parçası ol’ ve ‘Sen de fikrini söyle’ sloganlarla kentliyi bünyesine davet eden bu etkinlikler için önemli mekanlardan biri olarak tasarlanmış.

Kavuşma Durağı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür Varlıkları Projeler Şube Müdürlüğü girişimi ile ortaya çıkmış bir yapı. Bu nedenle aslında arkası gelecek olan kamusal alan yenileme projelerinin ilk örneklerinden; ayrıca kendinden sonrakilerin fikirlerinin de kentliyle görüşülebileceği bir toplanma mekanı. Kentsel mobilya olarak, İBB tarafından yapılacak meydan yenilemeleri için açılacak yarışmalar konusunda Kavuşma Durağı’nda halktan herkesin görüşü alınabilecek.

AA Kesiti

Kavuşma Durağı, çelik taşıyıcı sisteme sahip ahşap basamaklı bir strüktür. Karşılıklı olarak birbirine bakan iki amfi olarak kurgulanmış kentsel mobilyanın ortası etkinlik mekanı olarak düşünülmüş. İki amfiye yine karşılıklı olarak meydana uzanan merdivenlerle ulaşılıyor; merdivenlerin çıktığı ortak kot da ortadaki etkinlik platformunu oluşturuyor. Bu etkinlik platformu yaklaşık 180 metrekarelik bir alana sahip ve dans, tiyatro, müzik dinletileri gibi etkinliklere elverişli. Yine de tasarımın asıl hedefi kentsel tasarım yarışması finalistlerinin İstanbullular tarafından oylanabileceği bir mekan oluşturmak. Bunu yaparken de karşılıklı amfilerde birbirine bakan kentliler arasında bir iletişim, etkileşim sağlayabilmek. “…Amfilerin karşılıklı konumu yeni tanışıklıklara, fikirlerin bir araladığının gücüne imkân tanıyacak.”

©Ekin Eryılmaz

Yerden yükseltilmiş etkinlik platformunun ve amfinin alt kısımda ise Kavuşma Durağı’nın sergi mekanı bulunuyor. Beyaz tül metal cephe örtüsü ile açık cepheli kurgulanmış bu alan meydanın ortasındaki toplanma alanı altında korunaklı bir sergi mekanı yaratıyor. Strüktür yalnızca Taksim meydanı için tasarlanmamış: “Kavuşma Durağı geçici strüktürü sadece Taksim Meydanı’nda İstanbullulara hizmet vermeyecek, Bakırköy Meydanı, Salacak – Harem Sahil Şeridi Düzenlemesi, Kadıköy Meydanı gibi konumlara da taşınacak ve bu bölgelere ait kentsel tasarım yarışmaları sürecinde katılım platformu olarak işlevini yerine getirmeye devam edecek. Tüm sürecin ardından İstanbul içerisinde seçilecek bir parkta sergilenecek.”

Kentliye hak ettiği meydanı sağlamayı amaçlayan Kavuşma Durağı, geçen haftalarda Taksim’deki yerini almış ve kentliyi ağırlamaya başlamıştı. Fakat İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin ‘İstanbul Meydanlarına Kavuşuyor’ projesi ile meydana kurduğu Kavuşma Durağı kentsel mobilyası, İstanbul 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 17 Şubat günü aldığı kararla meydandan kaldırılacak. Bu şekilde aslında kentlinin hakkı olanı vermek için yapılacak yeniliklere kentliyi dahil etme sürecini kamçılayacak bir strüktür niteliğindeki tasarıma dair karar ile ‘İstanbul Meydanlarına Kavuşuyor’ projesi sekteye uğratılıyor demek yanlış olmaz.

The post Kavuşma Durağı / IND [Inter.National.Design] appeared first on Arkitektuel.

©Virgile Simon Bertrand

Parametrik mimarinin dünyadaki en önemli temsilcilerinden olan Zaha Hadid Architects (ZHA) ekibi tarafından tasarlanmış olan Dongdaemun Design Plaza (DDP), Tasarım Meydanı olarak adlandırabileceğimiz, içerisinde sergi ve dinlenme salonları, bir tasarım müzesi ve herkese açık bir kafe bulunduran kamusal bir alan. Seul’a devasa bir kamusal alan katan 2014 yılında tamamlanmış olan DDP, Kore’de üç boyutlu BIM (Building Information Modelling – Yapı Bilgi Sistemi) kullanan ilk kamusal proje.

©Virgile Simon Bertrand

*Ekip BIM ile ilerleyen tasarım süreçlerinden bahsediyor: Birden çok yapıdan oluşan DDP, oldukça özgün bir tasarım süreci ve anlayışına sahip. Zaha Hadid Architects ekibi DDP’nin tasarım süreci boyunca yapının bünyesindeki her binanın gereksinimini, projenin içinde ve çevresinde sosyal etkileşimleri ve kullanıcıların davranışsal yapısını tanımlayacak, birbiriyle bağlantılı mekansal ilişkiler olarak kabul edip bu anlayışla tasarlıyor. Tanımlanan ve birbirlerini etkileyip yönlendiren bu ilişkiler Dongdaemun Design Plaza tasarımı için ana girdiler oluyor. BIM sistemi ile ilerleyen böyle bir tasarım anlayışı, bir projenin mekansal organizasyonu, program gereksinimleri ve mühendisliği gibi farklı boyutlarının nasıl bir araya geldiğini gösteren önemli bir örnek.

©Forgemind Archimedia

Parametrik BIM sistemi ve işlemsel tasarım (computational design) yazılımlarıyla DDP’nin her aşamasında tasarım müşterinin sürekli evrilen isteklerine göre hızlı bir şekilde değiştirilebilmiş ve bunu sonucunda ortaya çıkan yeni teknik gereklilikler de tasarıma hızlı şekilde yansıtılıp, test edilebilmiş. Bu sayede aslında projede, tasarımın özüne sadık kalınarak birçok değişikliğe gidilebilmiş. Aynı zamanda danışmanlarla koordinasyonu arttıran ve maksimum bilgiyle tasarım kararlarının alınmasını sağlayan bu süreç, ekibe göre, DDP yapısının yaşamı boyu başarılı bir tasarım olarak kalabilmesini sağlıyor.

©Edmon Leong

Parametrik modelleme süreçlerinin yapının konstrüksiyonu yönünden de birçok yararı olmuş. DDP’nin BIM altyapısıyla yapılmış dijital tasarım modeli, konstrüksiyonun yapılacağı yerdeki koşullar, yerel yönetmelikler, mühendislik gereksinimleri ve maliyet kontrolleri gibi her konuyla ilgili tasarım ve inşaat süreci boyunca rafine edilebilir bir çalışma modeli.

ZHA ekibi tasarım ve tasarım detaylarının her noktasında daha büyük bir kontrole sahip. Bu tasarım süreci yaının tekniği açısından aynı zamanda geleneksel strüktür tasarım süreçlerinden çok daha kesin sonuçlar veriyor ve böylece müşteri ve yüklenicilerin tasarımın özünü daha iyi kavrayıp buna uygun çözümler geliştirmelerini kolaylaştırıyor.

©art.brianpick.com

DDP’nin cephesini oluşturan kaplama da bu sürecin sonuçlarından bir tanesi. Yapının dış kabuğunun oluşturulması, kaplama sisteminin 45.000’den fazla farklı boyutlara ve eğriliklere sahip farklı panellerden oluşması sebebiyle oldukça zorlu bir süreçmiş. Bu kaplama da yine parametrik modelleme süreçleri ve yapıya özel seri metal levha üretimi ile mümkün kılınmış. Yine BIM sayesinde cephe, oldukça kaliteli ve maliyet kontrollü süreçlerle elde ediliyor.

©Virgile Simon Bertrand

Yapının cephesi, pikselli ve delikli olmak üzere iki çeşit modelleme ile üretilmiş. Böylece yapının ışık durumlarına ve mevsimsel olaylara bağlı olarak değişen dinamik bir görsel etkiye sahip olması sağlanmış. DDP, çevresine uyumlu şekilde değişen karaktere sahip: cephe sayesinde yapı kimi zaman bu çevre içerisinde tek bir eleman; kimi zaman da kendisini çevreleyen peyzajla uyum içinde olarak Dongdaemun’un bir parçası haline geliyor. Akşamları ise yapı etrafında tüm binaların neon tabelalarını ve LED aydınlatmalarını yansıtıyor. Akşamları, yerleşik cephe aydınlatmaları sayesinde görünürlüğünü kaybetmeyen yapı, kendine özgü kentsel ortamların özelliklerini yansıtan bir cepheye sahip.

©Virgile Simon Bertrand

Dongdaemun Design Plaza’nın tasarımı, alanın geçmişine ve yeni keşfedilmiş olan tarihini ayarattığı yeni ortama dahil ediyor. Plazanın kurguladığı mimari çevre, tasarımın merkez noktası olarak Seul’un antik surları ve tarihi bulguları belirleyerek yaratılan yapının çevresiyle bağ kurmasını sağlıyor. DDP ile yaratılan dış mekanlar da Seul’u daha yeşil bir kente dönüştürme hedefinde. Yapının yüzeyindeki boşluklar ve açık alanlar yaratan kıvrımları, yenilikçi tasarım dünyasına bir bakış oluştururken yapıyı aynı zamanda kentin çağdaş kültürü, tarihi ve doğası arasında bir bağlantı haline getiriyor.

©Virgile Simon Bertrand

Dongdaemun Design Plaza, Kore’nin çağdaş mimarlık ve mühendislik geleneklerini teknolojinin en gelişmiş yöntemleriyle sürdüren bir tasarım. Devasa tasarım meydanı Zaha Hadid Architects ekibine ve projede görev alan binlerce kişiye göre böyle bir üst düzey yapının hayata geçmesine yardımcı olan herkesin yetenek ve mimarlık konusundaki tutkusunun yerleşik bir örneği. Yapı, süreçleri ve fikirleriyle hem Kore hem de Seul toplumu için sosyal ve teknik açıdan oldukça önemli bir mimari eser.

The post Dongdaemun Design Plaza appeared first on Arkitektuel.

© Getty Images

Vessel, New York’ta Hudson Yards bölgesinde devasa bir kent simgesi. İngiliz mimar Thomas Heatherwick’in (Heatherwick Studio) uzun süredir beklenen tasarımı, 15 Mart 2019’da açıldı. Özel emlak geliştirme bölgerinden biri olan Hudson Yards’a kamusallığı dahil etme amacıyla tasarlanmış meydanda Vessel, kentsel bir odak noktası. Yapı, Escher’in eserlerindeki gibi bir tür labirent kurgulayan 154 kol sarmal merdivenden oluşan bir heykel.

© Related-Oxford (Michael Maron)

Vessel, yeni bir tip kamusal alan. 2.465 basamaktan oluşan 16 katlı dairesel tırmanma çerçevesi, 80 sahanlığıyla Hudson Nehri’ne ve Manhattan’a eşsiz manzaralara sahip. Projenin amacı, Hudson Yards’a yeni bir kamusallık katmak. Hudson Yards, Amerikan tarihinin en büyük emlak projelerinden biri. Proje, Manhattan’ın Yukarı Batı Yakası’ndaki eski bir demiryolu alanını, yaklaşık 5 dönümden fazla alan kaplayan kamusal mekan ve bahçelerle dönüşümünü gerçekleştiriyor. Bu projenin ana meydanınında bulunan Vessel da, kurgulanan bu kamusallığın odağı.

© Related-Oxford (Michael Maron)

Yapı, bölge için Heatherwick’ten bir tasarım istenmesiyle ortaya çıkmış. Bu tasarımda istenen, insanları bölgenin kalbine çekmesi ve Manhattan’da buluşmak için yeni bir mekan yaratması. Heatherwick Studio için de projenin en zorlayıcı noktalarından biri, etrafındaki yüksek binaların arasında ve meydanın ölçeğinde kaybolmayacak, hatırlanabilir bir yapı yaratmak olmuş. Ekip ilk olarak tasarıma birkaç parametre belirleyerek başlamış: tasarım akılda kalıcı tek bir obje olmalı, meydana dağıtılmış birçok objenin bütünü olmamalı, hareketsiz bir heykel olmak yerine etkileşimi teşvik eden sosyal karşılaşma olmalı -ve eğlenceli olmalı.

© Shutterstock: Scootercaster

Proje ile ilgili Heatherwick Studio: “Basamaklar arasındaki boşlukları açarak ve böylece üç boyutlu bir kafes oluşturarak kamu meydanı yukarı doğru gerilebilir ve farklı yollarla keşfedilebilecek bir milden uzun rotalar oluşturabilir. Birbirine bağlanan 154 kol merdivenle sürekli bir ‘basamak kuyusu’ yaratan geometrik düzenle kurgulanan obje, kendi kendini taşıyabilir olmalı. Bunun için ek kolon ve kirişlere ihtiyaç duymayan ihtiyatlı bir yapısal çözüm gerekliydi.

Bu strüktürel gereklilik, her bir çift merdivenin arasına çelik bir omurga yerleştirerek, ‘yukarı’ ve ‘aşağı’ arasında doğal bir ayrım yaratarak çözüldü. Bu yapının ham bırakılmış çeliği, nesneye berraklık ve bütünlük kazandırmak için yapıda açığa çıkarılmakta ve merdivenlerin alt tarafı, onları, yapıyı çevreleyen Hudson Yards mimarisinden ayıran, bakır tonlu bir metalle kaplanıyor.”

© Related-Oxford (Michael Maron)

Vessel’in bağlantı elemanlarından korkuluklara her bir bileşeni, ısmarlamaymış. Yapının strüktürel olarak en küçük ögesi, ikili meriven çiftini barındıran devasa çelik birimler. Birimler, Venedik’teki özel bir üretici (Cimolai) tarafından üretilmiş ve İtalya’dan 6 farklı sefer ile gelmiş. Geldiktan sonra da alanda 3 yıl süren bir birleştirme sürecinden geçmiş -yapının boyutundan dolayı. Yine de bu devasa boyuta rağmen Vessel, aslında insan ölçeğinde tırmanılacak, keşfedilecek ve zevk alınacak bir  heykel olarak tasarlanıyor. Vessel, en temelde ziyaretçileriyle canlanan ve meydan hayatını yansıtan basit bir strüktür.

© Related-Oxford (Michael Maron)

“Vessel için fikir, kısmen Hindistan’da insanların su almak için aşağı indiği merdiven kuyularına ait büyüleyici resimlerle ortaya çıktı. Bu fikirle biz de, bir bakıma, sadece insanları bir araya getirecek, insanlar için bir amfitiyatro yaratılabilir mi bunu sorguladık…En başından beri tutkumuz, yoğunluk ve sosyalleşmeydi -ve tabiki Hudson Yards’a bir kalp yaratma. Fakat bu pasif, yalnızca insanların bakıp fotoğraf çekip geçeceği bir obje olarak değil; insanları gerçekten bir araya getiren bir şey olmalıydı.” diyor Heatherwick Studio ekibi.

© Related-Oxford (Michael Maron)

Uzaktan bir çeşit arıkovanı gibi algılanan Vessel, New York’ta insaları hem mod olarak hem de gerçek anlamda yükseltecek ve şehrin farklı perspektiflerine seyir imkanı sağlayacak bir kentsel nokta yaratıyor. Heatherwick’in tasarımı, sürecin başladığı zamandan beri yoğun ilgi gören bir proje. Kentin yeni buluşma noktası ve dev heykeli, şimdi ziyaretçilerden gelen yoğun ilgiyle karşı karşıya.

The post Vessel appeared first on Arkitektuel.

©Flash Card Machine

Torres de Satélite (Satélite Towers – Satélite Kuleleri), Mexico City’de ikonik bir proje. Proje, mimar Luis Barragán ve sanatçı Mathias Goeritz arasında ünlü bir işbirliğyle tasarlanmış. Yapı şehir plancısı Mario Pani’nin Ciudad Satélite kentinde modern Meksika’ya ait ikonik bir tasarım istemesiyle ortaya çıkmış.

©Flickr: piccach

1930 ie 1950 yılları arasında Meksika’da kırdan kente yoğun bir nüfus göçü vardı ve bu göç sonrası nüfus üç katına çıkmıştı. Bu hızlı büyüme, sonucunda kapsamlı şehir planlaması gerektiriyordu. Bu noktada Mario Pani (mimar ve kent plancısı, 1911-1993), mimarlığın ve kentin, Latin Amerika’daki ilk çok aileli yapıya sahip modern bir Meksika’ya hayat verme düşüncesiyle şehir planlama çalışmalarına başladı. Planlama gerekliliğinin ana destekçisi olarak Pani, University Şehri (Ciudad Universitaria, 1952) ve Satellite Şehri’ni (Ciudad Satélite) tasarladı. Ciudad Satélite planlamasının gerekliliği üzerine de Luis Barragán ve Mathias Goeritz’den ikonik bir yapı tasarlamalarını istemiş.

©Sean Moro

Farklı disiplinlerden gelen tasarımcılarıyla Torres de Satélite’ın tasarımı, mimarlık ve sanat arasındaki ilişkiden yola çıkıyor. Kentsel bir heykel olan yapı, günümüzde gelişime erişim sağlayan ve ana renklerin hacimlerini içeren, açık alanı kucaklayan, ana cadde ile sınırlandırılmış bir meydanda yaşayan beş üçgen prizmadan oluşuyor. Etraftaki yollar yapı için önemli bir rol oynuyor. Örneğin trafik hızı kulelerin ona göre bir tasarıma sahip olmasını sağlamış: bu nedenle kuleler güneye doğru üçgenler oluşturuyor. Böylece fikir olarak arabadaki gözlemcinin hızla, kısa sürede diğer yola geçtiğinde yapı, kaybolan bir sele dönüşüyor. Torres de Satélite, güneyden kuzeye anıt gibi görünen güzel kotlar, kuzeyden güneye ise bir noktada birleşen bütün bir yapı olarak aldatıcı bir etkiye sahip.

©Flickr: jubilo haku

Farklı yüksekliklere ulaşan beş üçgen prizma, orijinal tasarımda en yükseği 200 metreye ulaşacak yedi kuleden oluşuyordu. Ancak mali problemler nedeniyle beş adet kuleyle inşa edilebilen heykelin şu an en yüksek ve beyaz yapısı 52 metre; en alçak ve sarı olanı ise 30 metre yüksekliğe ulaşıyor.

Her bir kulenin şekli tasarımcıları içlerini boş bırakmaya zorlamış; ancak içerdiği havanın hacmi kentin ortasında kuleleri sağlam, güçlü gösteriyor. Kulelerin kaba dokuları da onlara karakter kazandırır. Kueler her adımda betonarmeye eklenmiş ahşap formlarla inşa edilmişler.

©Domestika

İlk başta Mathias Goeritz kulelerin her birisinin turuncu renginin farklı tonlarına boyanmasını istemiş; fakat yatırımcıların ve inşaatı gerçekleştirenlerin baskısı ile sonradan fikrini değiştirmek zorunda kalmış. En sonunda kulelerin ana renkler olan kırmızı, mavi ve sarıya; ek olarak da beyaza boyanmasına karar verilmiş. Yeni ve modern olması arzulanan Ciudad Satélite bölgesinin simgesi olan Torres de Satélite, Mart 1958’de resmen açıldı. Yapı, Luis Barragán 1948 yılında Meksiko’da inşa ettiği evi ve stüdyosu gibi (Barragan Evi) 2004 yılında UNESCO Dünya Mirasları listesine konulup korunmaya alınmıştır.

©E-Flux

Torres de Satélite, Meksika’nın 20 yıl içinde en hızlı büyüyen ve başarılı şekilde gelişimini kanıtlayan bir yapı olmuştur. Yerel halk, kuleleri kendilerine ait olduğu hissiyle, kuleleri amblemleri ve gururları haline getirmiş. Kentten arabayla geçenler bu kentsel heykeli şehir ölçeğinde bir referans noktası olarak alır. Yapının gerçek ölçeğini algılayan yayalar, yapıya gelen ziyaretçiler iki taraflarında yükselen kulelerin, bina ölçeğini hissederler. İnsanları saran bu kentsel heykel, kent halkı tarafından da kucaklanıyor. Bu, Goeritz’in mimarlık anlayışında sanata ve Barragan’a atıf ettiği duygusunu yapının da ortaya koyduğunu gösteriyor.

The post Torres de Satélite appeared first on Arkitektuel.

Renzo Piano Building Workshop imzalı Stavros Niarchos Kültür Merkezi (The Stavros Niarchos Cultural Centre – SNFCC), Kallithea isimli bölgede bulunuyor. Atina’nın merkezinden yaklaşık 4 kilometrelik mesafedeki kültür merkezi, 2016 yılında tamamlanmış. Bir zamanlar hipodrom olan ve 2004 Olimpiyatları’ndan sonra bomboş bırakılan arazideki merkez, kente ve denize olan bağlarını kaybetmiş alanda bu bağlantıları tekrar kurgulayarak Yunanistan için oldukça önemli bir eğitim ve kültür merkezi haline gelmeyi hedefliyor.

©Micheal Denancé

Yunanistan Ulusal Kütüphanesi (National Library of Greece) ve Yunan Ulusal Opera (Greek National Opera) binasını bünyesinde barındıran Stavros Niarchos Kültür Merkezi’nin arazisi, Faliron (veya Phaliron) Koyu’nda suyla oldukça güçlü bir iletişime sahip olan bir alanda -Kallithea. Fakat sonradan, suyla olan yakınlığına rağmen, alanın denizle olan  iletişimi tamamen kesintiye uğratılmış, aradan geçen yolla birlikte görsel iletişim de tamamen kaybolmuş. Renzo Piano ve ekibi ise bu durumu düzeltmek için tasarımına ilk olarak alanda güneye doğru (denize doğru) yükselen bir yapay tepe kurgulayarak başlamış. Eğimli tepenin son bulduğu yer de kültür merkezi yükseliyor. Böylece kültür merkezinin denize bakan olağanüstü manzaralara sahip olması sağlanmış.

©Yiorgis Yerolymbos

Stavros Niarchos Kültür Merkezi’nin opera  ve kütüphaneleri barındıran binası, Agora olarak anılan bir kamusal meydanla birbirine bağlanmış. Yapının ana iki fonksiyonlarının birbiri arasındaki iletişim bu Agora isimli mekandan sağlanıyor. İki ana fonksiyonu birleştiren tek kütlenin opera kanadı, geleneksel operalara ve bale gösterilerine hizmet eden 450 kişilik bir oditoryum ve daha deneysel çalışmalara hizmet eden 1400 kişilik ikinci bir oditoryumdan oluşuyor. Kütüphane kanadı ise yalnızca bir eğitim ve kitapların saklandığı bir hacimden çok daha çok bir kamusal kaynak alanı olarak kurgulanmış. RPBW ekibi kütüphane kısmının kentin, ülkenin kültürünün tamamen erileşilebilir olduğu bir çeşit paylaşım ve deneyim mekanı olarak düşünüyor.

©Vasilis Chouliaras

Yapının en üst kısmında, geniş çatı kanopisinin altıda, etrafı tamamen camla çevrili bir okuma odası bulunuyor. Kare bir plan şeması üzerine kurgulanan yatay şeffaf kutu, 360 derecelik bir Atina ve deniz manzarasına sahip. Ekibin amaçladığı görsel iletişim en yoğun hissedildiği nokta burası.

Alanda yaratılmak istenen suyla fiziksel ve görsel iletişim, projenin park kısmında da deva ediyor. Burada ekip bunun için kuzey-güney doğrultusunda uzanan bir kanal yaratmış. Burası aynı zamanda Stavros Niarchos Kültür Merkezi’nin arazisinde yaratılan kamusal meydanın ana yaya aksı.

©Yiorgis Yerolymbos

Projenin en dikkat çekici noktalarından biri de en üstteki çatı kanopisi. Tüm projeye büyük bir gölgelik olan kanopi tam olarak 10,000 metrekarelik alana sahip olan fotovoltaik panellerle kaplanmış. Bu paneller, opera ve kütüphane için gerekli 2,5 megawattlık enerjiyi üretebilecek kapasitede. LEED Platinum sertifikasını hedefleyen Stavros Niarchos Kültür Merkezi’nde güneş panelleri yapının açık kaldığı süre boyunca enerji etkin bir bina olmasını sağılıyor. Güneşli ve doğal havalandırmaya imkan veren alanında kentin önemli noktalarından birini tasarlayan bir nevi şehircilik ürünü olarak da anılabilecek olan merkez, mekanik ve strüktürel bilgiyi doğayla buluşturan bir eser.

©Yiorgis Yerolymbos

SNFCC’nin en etkileyici noktalarından bir tanesi de yapıya doğru uzanan hafif eğimiyle Stavros Niarchos Park. İlerledikçe opera kısmının yeşil çatısına dönüşen ve uçta 2 metreye ulaşan park alanı, yerel akdeniz iklimi bitkileriyle kurgulanmış. Atinalılara bir tür kenten kaçış ve nefes alabilecekleri bir alan tanımlayan geniş park, projenin şehir içerisinde olan bağlamı açısından da bir hayli önem kazanmasını sağlamış. Proje, yükselen parkıyla kenti eskiden olduğu gibi denize bağlıyor ve kentte oldukça geniş, yeni bir kamusal alan tanımlıyor. “Tasarlarken enerjiti de dikkate alıyorsun. Bu taktiksel bir yaklaşım değil; ilham verici bir yaklaşım. Çünkü enerji ve dünyanın geneli hakkında endişelenmek genç nesillere göndermek istediğimiz mesaj. Yaratılan yapıyla parayı veya gücü değil; geleceği kutluyorsun.” Renzo Piano.

©Yiorgis Yerolymbos

Shard, Centre Pompidou gibi etkileyici projelere imza atmış olan Renzo Piano, projeleriyle aslında çevreye enerji etkinlik bakımından olumlu etki ve yapının tasarlandığı düşüncelerle geliştirici bir karakter katıyor. Bu kültür merkezi de bunun örneklerinden bir tanesi.

“Toplumsal yaşamı bir araya getirecek bir kültür merkezi yaratma fikri park mekanını yapıyı yerleştirmek üzere yok etmek yerine parkı kurgulama fikrini kendi oluşturuyor…SNFCC’de daha önce park oluşturuldu ve yaratılan yapılar parkla korumaya alındı.” diyor Renzo Piano Building Workshop (RPBW) kurucusu.

©Yiorgis Yerolymbos

“Bu, bir problem olduğu için yaptığın şeyin ta kendisi.” Renzo Piano burada 2006’dan beri tasarlanan projenin yapım sırasında başlayan krizden bahsediyor. “İnsanlar güzellike ve umuda ihtiyaç duyuyor…Tabiki insanlardan yiyeceğini alıp onlara karşılığından güzellik veremezsin. Fakat hayatlarına bu güzelliği ekleyebilirsin. Bu tarz bir kamusal enstitüyü gerçeğe dönüştürmek belli bir şehre ait olmanın hissettirdiği gururu oluşturmak, bir yere ait olma hissini pekiştirmek demek.” diyor Renzo Piano.

The post Stavros Niarchos Kültür Merkezi appeared first on Arkitektuel.

Kenar öğelerinin en güçlülerinden biri olan kıyı alanları kentin planlanmasında önemli ölçüde katkı sağlamaktadır. Kıyı alanlarının mekanları birbirleriyle birleştirme etkisi yaratması kentte bütüncül bir görünüme olanak verir. Aynı zamanda keskin bir ayrıştırma etkisi de vardır. Suyun ve karanın tam olarak ayrıldığı yer konumunda olması da diğer bir özelliğidir. Kıyı alanları ve kenar çizgileri kentin haritasını çıkarmada bir yol gösterici olarak görülür. Kıyı alanlarında sosyo-kültürel, coğrafi faktörler bu alanların sürekli bir değişim içinde olmasını sağlamaktadır. Günümüzde artan nüfus yoğunluğu kıyıların kullanımını gün geçtikçe arttırmaktadır. Artan olumsuz faktörler, kıyı alanlarının zamanla tahrip olunmasına neden olmuştur. Kentsel tasarım alanında bu tahriplerin değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmalıdır. Kıyı alanlarında yapılan  dolgular temel sorunlardan biridir.

Son yıllarda coğrafi, fiziki etkenler dikkate alınmadan yapılan planlamalar kıyı alanlarında önemli ölçüde tahribata yol açmıştır. Gün geçtikte artan nüfus yoğunluğu sonucunda kıyılarda yapılan dolgu sonucunda kazanımlar birçok olumsuz sonuç doğurmakla birlikte kentin yanlış planlamasına aracı olmuştur. Bunun yanında gerek dünyadan gerek ise, ülkemizde  limanlara verilen önemde   kıyı alanlarında büyük ölçüde müdahalelere yol açmıştır. Tüm bunların etkisiyle, fiziki, beşeri ve coğrafi gelişimlerde büyük değişmeler olmuş, deniz ve  kara ekosisteminde sorunlar her  geçen gün yüzeye çıkmaktadır. Tüm bunlar sonucunda, kentsel tasarımı oluşturan planlama ve  tasarımın entegrasyonu kullanılarak, üst ölçekten alt ölçeğe kadar olan süreçlerin detaylı bir şekilde ele alınması gerekmektedir. 

Kentin çevresiyle olan ilişkisi göz önünde bulundurularak bütüncül bir tasarım oluşturulmalıdır. Bu bağlamda, yapılacak çalışmaların amacı; dünyada ve ülkemizde yapılmış olan kıyı alanlarındaki dolgular sonucunda oluşan tahribatları ele alıp bunları kentsel tasarım ve planlama ilkeleri kapmasında göz önüne alınmasıdır. Mimari tasarım ve  kentsel tasarım arasındaki alt ve üst ölçek arasındaki geçişi değerlendirerek, iyileştirmeler yapılmalı. Son yıllarda yapılmış olan kıyı alanındaki çalışmaların kenti olumsuz etkilemesi, yapılan dolguların hem karadan denize hem de denizden karaya bir ilerleme göstermesi, deniz dolguları yapılırken  flora ve faunanın etkisinin kaybolması   bu alanın ele alması gerektiğini vurgulamaktadır. Son olarak yapılacak olan  tüm değerlendirmeler sonucunda, kentsel tasarımın önemli etmenleri göz önünde tutularak bir rol model önerisi oluşturulmalıdır.

Geçmişten günümüze meydana gelen müdahaleler, kentin kıyı çizgisinin değişimi ve etkileri kronolojik olarak ele alınmalıdır. Ayrıntılı olarak geçmişten şu ana kadar olan kıyı alanlarına  yapılan  hem mimari hem kentsel değişmeler değerlendirilmelidir. Kentlinin bu yeni müdahalelere gösterdikleri uyum veya kıyı bölgelerine karşı tutumları da analizler arasındadır.

Kentlinin ihtiyaçları doğrultusunda kıyı dolgu alanlarının yeniden kente dahil olabilme fikri, çeşitli rekreasyon alanlarının olabilitesi, doğallık esas alınarak kentsel tasarım ilkeleri göz önüne alınmalıdır. Kenti su ile buluşturmada kıyı alanlarının yumuşak bir geçiş olması esas kavramlardan biri olup, kıyı alanlarının kamusal alana daha çok dahil olması ve kentlinin bu kavram ile bilinçlenmesi hedeflenmelidir.

Kaynaklar

• Abulnour,  A. (2012). User-friendly  waterfronts: a dialogue of responsiveness and    placemaking. 1st International Conference on Architecture & Urban Design, Proceedings
• Alexandria Waterfront Small Area Plan, (2012). City of Alexandria Department of Planning and Zonning, USA
• Bender, R., 1993, Where the City Meets the Shore, in Waterfronts, A New Frontier for Citieson Water pp. 32-35 ed. Rinio Bruttomesso, Citta’d’ Aqua Venice
• Ertan M., 1989, İstanbul Kent Bütününde Kıyı Kullanımı  ve Kararlarıyla ilgili Yeni Plan Kararlarının irdelenmesi, Lisans Bitirme Tezi, MSGSU, İstanbul s:18
• Fisher, B. (2004).  Waterfront Design. In: ULI-the   Urban Land Institution,   Editor,      Remaking the Urban Waterfront, ULI-the Urban Land Institution, Washingto, D.C.
• Fishmann, R., 2002, “20.yüzyılda Kent Ütopyaları: Ebenezer Howard, Frank Lloyd Wright, Le Corbusier”, Der., Çev.: Bülent Duru, Ayten Alkan, 20. YüzyÕl Kenti, ømge Kitabevi, Ankara
• Gospodini, A. (2001). Urban waterfront redevelopment in Greek cities. Cities,18 (5), 285-295.
• Koç, H. (2000). Yaşanabilir çevreler arayışında tasarım politikalarının yeri, kentsel tasarım çevreye çok disiplinli bir yaklaşım aracı. 12 Kasım 2015, http://www.mmfder gi.gazi.edu.tr/article/view/1061000247/106100021
• Lang, S., (2012). Striving for sustainability on the urban waterfront: the case of newtown creek, In: J.N. Desena, T. Shortell, Editors, The World in Brooklyn: Gentrification, Immigration, and Ethnic Politics in a Global City, published by Lexington Books
• Montgomery, J., 1998, “Making a City: Urbanity, Vitality and Urban Design”, Journal of Urban Design, basım 3, no.1
• River management society, (2013).  Guidelines for assessing, designing and building launch sites for carry-in watercraft. 4 Kasım 2015, http://www.slideshare.net/rshimoda2014/prepare-to-launch-guidelines-foraccessing-designing-and-building-launch-sites-for-carryin-waterfract

The post Kıyı Alanlarında Dolgu Yapılmasının Kentsel Tasarım Bağlamında Değerlendirilmesi appeared first on Arkitektuel.