©Dacian Groza

Portekiz’in Braga şehrinde bulunan Braga Belediye Stadyumu (Braga Municipal Stadium) 2011 Pritzker ödüllü Eduardo Souto de Moura’nın tasarımı. Braga Stadyumu, Euro 2004’e ev sahipliği yapacak stadyumlardan biri olarak tasarlanmış. Portekiz’de bunun için tasarlanmış 7 stadyumdan biri olan yapı aralarında en görülmeye değer ve UEFA tarafından en ilginç spor strüktürlerinden biri seçilerek diğerlerinden ayrılmış.

©Christian Richters

S.C. Braga (Sporting Clube de Braga) takımının stadyumu, artık kullanılmayan Monte Castro madenine komşu, bir tepede oyularak tasarlanmış. Braga Belediye Stadyumu, 2006’da en iyi global tasarım dalında Chicago Athenaeum Uluslararası Mimarlık Ödülü (Chicago Athenaeum International Architecture Award) ‘ne layık görülmüş. Stadyumdan dünyanın en ilginç ve en güzel stadyumu olarak bahsedildiğini de duymak mümkün. Şehrin terk edilmiş maden arazini bir tepeyi oyan karakteriyle kullanması, peyzajın içinde bir spor kompleksi yaratışı ve stadyum mimarisine yepyeni bir karakter getirmesiyle bu övgülere hak kazanmış stadyum.

©getbus.eu

Tüm Braga’ya manzara sağlayan alanda Souto de Moura, bu yapısında geleneksel stadyumlardan farklı, modern futbolun doğasını anlayan bir tasarım gerçekleştirmiş. İki devasa kanopiyle örtülen tribün alanı ve İnka uygarlıklarında köprü strüktürlerinden esinlenerek yarattığı, kanopiyi birbirine bağlayan çelik iplerle kurgulanmış.

Bu projenin yapıya yaklaşımı ve konstrüktif detayları ile Eduardo Souto de Moura da 2005’te 47. FAD Mimarlık Ödülü’ne layık görülmüş. Braga Belediye Stadyumu, Monte Castro’nun eğiminden fırlayarak bulunduğu peyzajla bir bütün oluşturuyor mimarının detay ve malzeme etüdüyle. 

©Luis Ferreira Alves

Mimarın ve müşterinin tasarımda amaçları Braga’nın yapay peyzajlı bu alanında bir tür anıt yaratmak. Böylece stadyumun yalnızca içindeki aktivitelerle değil geometrisi, strüktüründeki ilginç detaylarıyla çekici bir nokta olmasını amaçlıyorlar. Yapıya baktığımızda gözlemlediğimiz, beton plaklar üstünde büyük yuvarlak açıklıklar da buna hizmet ediyor. Bunlarla yapıdaki ilginç çözümleri, mimariyi gözlemleme ve şehri deneyimleme imkanı buluyor ziyaretçiler.

©Carlos Coutinho

Braga Belediye Stadyumu, basit çizgilerle oluşturulmuş bir betonarme strüktür. Stadyumun merdivenleri ve tribünleri yalnızca sahanın kenarlarında, sahanın kenar çizgileriyle tanımlanarak tasarlanmış.

Diğer iki kenarda tribün alanının bulunmaması, stadyumu dışarıya daha açık. Bu anlamda diğer stadyumlardan daha mütevazi bir kurguya sahip olduğu söylenebilir. Aynı zamanda stadyum içerisinde dışarısıyla etkileyici bir görsel alış-veriş yakalanmış.

©Carlos Coutinho

Stadyum strüktürel olarak devasa beton duvarlar ve ek olarak beton kolonlarla kurgulanmış. Bu beton duvarlar, üç büyük yuvarlak deliğe sahip. Bu şekilde tribünün arka kısmı etkileyici bir biçimde aydınlanmış hem geniş merdivenlerin hareketli kurgusunu gözlemlenmesini hem de tribün arkasında yuvarlak bir koridor oluşmasını sağlıyor. Bu geniş açıklıklar stadyumun yerinden hafif olarak algılanmasına katkı sağlıyor. Yüksek bir strüktüre sahip stadyum, betondan oluşturulmuş bir yapıya göre alanda hafif bir algı yaratıyor. Bunun sebebi, stadyumun hem gökyüzüne hem de üstüne oturduğu dağa olan manzaralarının dikkata alınmış olması. 

©Udo Meinel

Braga Belediye Stadyumu’nun kayaya gömülmüş bir kısmı var. Stadyumun dışarıya açık kısımlarından ulaşılmayan bu alanda, ziyaretçiler ilginç bir rotayı takip etmek durumunda kalıyor -bir stadyum için ilginç bir deneyim yaratan bir rota.

Öncelikle kazılmış kaya duvar ve ardından yapının taşıyıclarıi merdivenleri ve dağın arasında labirent gibi bir mağara. Mağara dedğimiz kısım, dağın bir parçası olan kayayla oluşturulmuş duvar ve güneydeki tribünün döşemesi arasında kalan bir alan.

©Luis Ferreira Alves

Stadyumun asıl ziyaretçi girişi ise kuzeyde. Huş ağaçlarıyla sınırlandırılmış ve yeşillendirilmiş geniş bir otopark ve meydandan geçilerek ulaşılıyor girişe. Giriş bir terasla kurgulanmış. Ziyaretçiler hafif bir eğimle, tribünlere dik olan bir rotayla, terasa çıkıp etrafa bakma imkanı buluyor. Buradan da Braga Belediye Stadyumu’na giriliyor.

©Joao Guimaraes

Souto de Moura materyal kullanımı ve detay tasarımı ile dikkat çeken bir isim. Braga Belediye Stadyumu da en ünlü eserlerinden bir tanesi. “Souto de Moura, detaylarının ve etkisinin yanı sıra stadyumu olduğu yere konumladırmak için de büyük bir emek harcıyor; yamaçtan bilet alamayan kişilerin de deneyimlemesini amaçlayarak.” Barack Obama.

The post Braga Belediye Stadyumu appeared first on Arkitektuel.

Dünyada mimari eğitimde büyük bir rol oynayan, her zaman sıralamalarda en yükseklerde yer alan ve Eduardo Souto de Moura (Pritzker 2011), Fernando Távora ve Álvaro Siza Vieira (Pritzker 1992) gibi ünlü mimarların eğitim gördüğü Faculty of Architecture of the University of Porto, Porto Üniversitesi Mimarlık Fakültesi (FAUP)  kampüsünü Fernando Guerra’nın objektifiyle inceleyelim.

1985 ve 1996 yılları arasında inşa edilen ve eski mezunlarından olan Portekizli mimar Álvaro Siza tarafından tasarlanan okul 10 farklı hacimden oluşmakta. Hepsi kendine has kimliğe sahipken renk, opaklık ve teknik çözümlerde ortak bir kimlik altında toplanırlar.

© Fernando Guerra

Okulun orijinal mimari programında 500 öğrenci için eğitim alanı, bir konferans salonu, yönetim, sergi alanı ve kütüphane vardı. Mimar, bu fonksiyonları farklı binalara ayırdı. Güney tarafına,  Porto şehrinin önemli bir parçası olan Douro nehri manzarasına bakan tarafa, sınıf ve atölyeleri yerleştirdi. Siza’nın bu tasarımdaki çarpıcı kararı ise, kullanıcıların manzaranın tadını çıkarmasını istediği yerde manzarayı ustaca çerçevelemesidir, özellikle mimari stüdyoların yer aldığı hacimlerde.  Bu mekanlar mimarlık öğrencilerinin ilhama ihtiyaç duyduğu anlar düşünülerek, Porto’nun doğal çevresiyle güçlü bir bağ kurar.  Siza’nın binalar arasında farklılaşma ve hareket yaratması özellikle bu açıklıklar ve beraberinde gelen güneş elemanlarıyla olmuştur.

© Fernando Guerra

4 kule nehir hizasında sıralanmıştır. Arazinin diğer tarafında ise iki alçaltılmış bina merkezde bir yarım daire ile birleştirilmiştir. Bu alanın ortasında ise neredeyse üçgen şeklinde olan büyük ve düzensiz bir alan vardır. İlginç bir şekilde, orta avlunun şekli (uçları hafifçe kapalı bir U harfi) Siza’nın kampüste tasarladığı ilk ek binayı hatırlatır. Projede çoğunlukla istenen görüntü ve orana ulaşmak için dik ve eğik açılar kullanılmıştır.

Arazinin güney tarafında, Siza’nın ortak hacimleri yerleştirdiği kısımda (konferans salonu, sergi alanı, kütüphane, yönetim gibi) çizgisel hacimler daha opaktır ve yola daha yakınlardır.

© Fernando Guerra

Etkileşim ve öğrenmenin çoğunun sınıf yerine geçiş alanları, ortak avlular ve ya kafeteryalarda gerçekleştiğini bilerek Siza, projede ilgisinin önemli bir kısmını bu mekanların tasarıma odakladı. Kampüsü küçük bir köy gibi tasarladı,  daha sosyal, geniş ve samimi alanlar yaratmada eğrisel zeminin avantajından faydalandı. Patika ve rampalarla bağlanan seviyeler ve sınıflar caddeler gibi, kafeterya ve ortak avlu ise meydan ve parklar gibi planlandı.

The post Porto Üniversitesi Mimarlık Fakültesi appeared first on Arkitektuel.

©Pedo Kok

2011 Pritzker ödüllü Eduardo Souto de Moura tarafından tasarlanan sergi binası, 2009 yılında tamamlanmış. Bulunduğu yer olan Cascais’in tarihi mimari dilini modern bir bakış açısıyla yansıtıyor Casa das Historias Paula Rego. Dünya çapında tanınmışlığa sahip olan yapı, bunu hem Pritzker ödüllü mimarına hem de kırmızı beton ve piramit şekilli kulelerine borçlu.

©Pedo Kok

Casa das Historias Paula Rego’nun tasarımına öncelikle araziyi ve burada bukunan ağaçları ana eleman benimsenerek başlanmış. Yapının kendisi 4 kanattan oluşuyor; hepsi birbirinden farklı yükseklik ve büyüklükte. Tek, en büyük merkez kütle etrafında -geçici sergi odası- kendi içinde birbirine bağlanan odalara bölünmüş olan yapı, 750 m2 sergi alanına sahip. Bunun yanında bir dükkan, bahçeye açılan bir kafe alanı ve 200 kişilik oditoryuma sahip.

©Pedo Kok

Souto de Moura, kırmızı betonu piramit kuleleriyle kullanarak, süs ve gösterişten uzak bir tavırla yapının içinde gri-mavi Cascais mermerini tercih ederek lokal mimari mirasa vurgu yaparken modern bir dil ortaya koymayı başarıyor Casa das Historias Paula Rego ile. Aynı zamanda fonksiyonları ve mekan kurgusuyla oldukça ”çalışan” bir müze yapısı oluşturuyor.

©Ivan de Arana

”Casa das Historias Paula Rego ile Souto de Moura, neredeyse bölgeselci bir yaklaşım sergiliyor. Şimdiye kadar ki modern soyutçu tavrından kendini uzaklaştırıyor. …Cascais için tasarlanmış olan bu müzere Souto de Moura, şekilsel mimari ögelerini bölgenin mimari mirası ile birleştiriyor; yapıyı çevresine oturtmak için çeşitli spesifik formülleri kullanmak kadar bu belirli coğrafya içinde ölçek kavramından yararlanarak. …Raul Lino’nun işine olan yakınlığı da güneyli bir çevrede gereksiz süs ve gösterişten uzak bir tasarım olmasından kaynaklanıyor.”

Bölgesel Mimari (Regionalism): Mimaride Uluslararası Uslübün getirdiği, yapıların mekansız ve özgün kimlikten uzak oluşuna karşı çıkma hedefinde olan akımdır. Aynı zamanda Postmodernizmin tuhaf kişiselliğini ve süsleme tarzını reddeder.

Uluslararası Uslüp (International Style): İlk olarak 1932’de kullanılmış olan terim, modernizmin görsel olarak birbirine benzeyen tasarımlarının mimarları için ortaya çıktı. Genel olarak doğrusal, süssüz, asimetrik ve beyaz tasarım yaklaşımı vardır.

©Francisco Nogueira

“Bu müzeyle, Souto de Moura günümüz mimarlık formunu ‘eski model’ tekrarı yapmadan geliştirmiştir. – Aldo Rossi’nin bilimsel özgeçmişinde savunduğu fikirlerle ilişki kurar. – Şehir sembollerinden: kuleler, fenerler, bacalar, (Palacio de Sintra) Sintra Sarayını tanımlayan özellikler gibi, mimari tipoloji oluşturmak…

©Pedo Kok

…Eğer mukayeseye devam edildiği düşünülürse bu şaşırtıcı değildir, Souto de Moura müzeyi tanımlarken, Raul Lino saraylarının öne çıkmış çatılarından bahseder, ya da ‘yaşanılabilir baca’ fikrinden, Alcobaca manastırının mutfağını hatırlatarak. Aslında, en iyi yorumlamayla, Tarih Müzesi bir ‘tarihselci’ proje olarak görülebilir, bu özellik Souto de Moura’nın hayranlarını şaşırtıp, onun en sert eleştirilerine karşı gelebilir.”

The post Casa das Histórias Paula Rego appeared first on Arkitektuel.