© Iwan Baan

Diller Scofidio + Renfro tarafından tasarlanan ve 2019 yılında tamamlanan The Shed, New York’un yeni kültür odaklarından bir tanesi. Yapı tamamen gönüllü amaçlar ile tüm disiplinlerden sanat eserlerini toplamayı ve farklı kesimlerden insanlar ile buluşturmayı amaçlayan bir kurumun merkezi. Bloomberg Binası olarak da adlandırılan yapı Hudson Nehri’nin kıyısında, Heatherwick Studio tarafından tasarlanan Vessel’in hemen yanında yer alıyor.

© Iwan Baan

The Shed, mimari olarak sanatçıların tüm isteklerini karşılayabilecek bir yapı olarak tasarlanmış. Toplam sekiz katlı merkezde iki kat galeri alanı, Griffin sahnesi adı verilen çok amaçlı bir tiyatro salonu ve prova alanları, yerel sanatçılar için çalışma alanları ve bir etkinlik alanına sahip olan Tisch Skylights bulunuyor.

© Iwan Baan

Tasarımın en dikkat çekici özelliği ise The McCourt. Yapının üzerini kaplayan ETFE kabuk, zeminde bulunan raylar ile binanın yanındaki meydana doğru hareket ederek geniş çaplı performansların gerçekleşebileceği, enstalasyonların ve etkinliklerin yer alabileceği büyük bir yarı kapalı alan oluşturuyor. 37 metre yüksekliğindeki bu kabuk çelik diagrid sistemden oluşuyor. Tamamı yarı saydam teflon bazlı bir polimer olan ETFE (tetrafluoroethylene) ile kaplanan kabuk bir cam malzemenin sağlayabileceği termal yalıtım değerlerine sahip. Uzunluğu kimi noktalarda 21 metreye kadar çıkan üçgen ETFE birimler şu ana kadar üretilen en büyük ETFE paneller.

© Timothy Schenck

Elizabeth Diller, 3 Nisan 2019’da, The Shed’in açılış töreninde yapıyı şu sözler ile anlatmış: “Yapı boyut ve istek ölçeğinde değişebilecek kadar esnek olmalıydı. Ancak esnek olurken jenerikten kabullerden de kaçmalıydı. Yeni bir grup sanatçı gelecek ve binayı bizim bile hayal etmediğimiz yeni şekillerde kullanacak. Sanatçılar geldikçe tasarımı değiştirecekler ve yapacak pek çok yeni şey bulacaklar.”

The Shed, esneklik ve çok amaçlılık göz önünde bulundurularak tasarlanmış bir sanat merkezi. Yapının açık strüktürel sistemi, gelecekteki sanatın ve sanatçıların ihtiyaç duyabileceği ölçek, medya ve teknoloji değişimlerine ayak uydurabilecek bir karaktere sahip. Kabuğun kinetik sisteminde New York High Line’ından ve West Side Rail Yard’dan ilham alınmış. Tren yollarında ve limanlarda kullanılan gezer vinçlerde kullanılan bir ray sistemi kullanılmış.

© Timothy Schenck

Diller Scofidio + Renfro’nun önem verdiği bir diğer nokta ise yeni sanat merkezinin sürdürülebilir ve doğa dostu bir mimari karaktere sahip olması. LEED Silver sertifikasına sahip olan The Shed, New York enerji korunumu koşullarının %25 altına inmeyi başarmış. Tasarlanan kabuk, hareket etmediği durumlarda binanın içi için büyük bir yalıtım malzemesi olarak görev yapıyor.

*ETFE, yalıtımlı cam, betonarme ve çelik kullanılarak inşa edilen The Shed ile ilgili detaylı bilgiye ve strüktürel görsellere Diller Scofidio + Renfro’nun websitesi üzerinden ulaşabilirsiniz.

The post The Shed appeared first on Arkitektuel.

©Paul Warchol

1992 yılında Steven Holl ve Vito Acconci işbilirliğiyle ortaya çıkan tasarım, Storefront for Art and Architecture (Sanat ve Mimarlık Vitrini) isimli bir derneğin eskiyen cephesi için bir yenileme projesi. New York’un üç farklı mahallesinin (SOHO, Little Italy, Chinatown) kesiştiği noktada bulunan proje, aslen galeri olan yapının üçgen sergi iç mekanıyla sınırlı ve dar bir alana sahip. Storefront for Art and Architecture için en baskın yapı binanın yenilenen uzun cephesi.

©Paul Warchol

Storefront for Art and Architecture mimarlık, sanat ve tasarımdaki yenilikçi konumların geliştirilmesine kendini adamış, kar amacı gütmeyen bir organizasyon. Bu oluşumun amacı sergiler, sanatçı konuşmaları, film gösterimleri, konferanslar ve çeşitli yayınlarla programının coğrafi, ideolojik ve disiplinlere bağlı sınırları üstünden diyalog ve işbirliği yaratmak. Sesini duyurmak isteyen herkese açık bir forum olan Storefront for Art and Architecture, sanat ve mimarlıktaki hayati konuları tartışarak halkın çağdaş tasarıma olan ilgisini ve bilincini arttırma amacı güdüyor. 

©Paul Warchol

Yenileme projesiyle Holl ve Acconci ‘imkansızlığı tanıtmak’ ve ‘cepheyi delmek’ fikirlerinden yola çıkarak sadece iç mekanlara ait olan sanat dünyasının sembolik sınırına meydan okuyan bir tasarım kurgulamış. İkili, bu kurgu için geri dönüştürülmüş elyafla karışıtırılmış betondan üretilen bir materyal seçiyor ve bu materyalden ürettikleri açılır/kapanır panellerle cephede yapboza benzer bir kompozisyon yaratıyor. Holl ve Acconci’nin yarattığı yeni cephe düzeniyle paneller açık pozisyonlarından kitlendiğinde, cepe çözülmeye başlıyor ve galerinin iç alanı 3 sokağı kesiştiren köşede kaldırıma taşıyor. Burada ikili bir cephenin işlevinin iç mekanı dış mekandan ayıran bir bölme oluşturma fikrini sorgulayan bir tutuma sahip.

©Peter Guthrie

Steven Holl’ün proje için konsepti tam olarak şöyle: döner panellerle içeriyi dışarısı haline getirmek. Bu panellerin her biri farklı şekle, diğer panelle özgün bir ilişkiye ve farklı açıklık/kapalılık durumlarına sahip. Böylece yeni cephe, aslında her gün farklı bir cephe yaratıyor. Böylece basit bir tasarım ve malzemeyle Holl ve Acconci’nin güçlü kurgusu kendini ortaya koymuş oluyor.

Oldukça düşük bir bütçeyle gerçekleştirilen projede geliştirilen konsept için net bir çözüm bulunmuş. Sorularını ve tasarımda buna verilen cevapları net bir şekilde aktarabilen proje yalnız bu özelliğiyle değil; Holl’ün detaylandırma, orantı ve ışığın manipülasyonu yoluyla alan yaratmaya odaklanan çalışmalarının çoğunun bir göstergesi olduğu için de oldukça önemli.

©Paul Warchol

Planda bir turta dilimi şeklinde yeri kaplayan tasarım yalnızca bir cephede caddeye açılıyor. Caddeye bakan yapının en uzun duvarı galeri mekanı; dilimin daha geniş olan kısmı ise ofis ve depo olarak kullanılıyor. Galerinin gittiçe daralan alanı gitgide ziyaretçiyi kendisine sunulan eserlerle yüzleşmeye zorluyor. Storefront for Art and Architecture ‘ın yeni cephesinde sergilenen görüntüler dış panellerden de görmek mümkün. Fakat dikkat çeken kısım, gittikçe daralan bu mekanın bir galeri alanı olarak nasıl kullanıldığı.

©Brett Beyer

Storefront for Art and Architecture binasının yeni cephesi zamanla birçok mimar ve sanatçının enstalasyonuyla bulunmak istediği bir alan haline gelmiş. Holl’ün tasarımını deneyimlerken panellerin yerleşimleriyle verdiği rastgelelik hissi ve böylece yaratılan mekan, sergilenen eserlerin önüne geçiyor. Bunun sebebi bu küçük tasarımın kendi içinde birçok detay barındırması. Beyaz alçıpan panellerle yaratılan sergi alanı, metal dikmeleriyle hareketli hale getirilmiş. Galeri olarak yaratılan mekanda yapının eski kullanımına ipuçları veren kalıntılar bulunuyor -kolonlar, taban ve tavan kaplamaları gibi. Holl’ün tasarımı, eski ve yeni arasında güçlü bir kontrastı ve ilhamına dair küçük izleri yansıtma amacında. 

©Pernilla Ohrstedt

Storefront for Art and Architecture cephe tasarımın en etkileyici yanı içi ve dışı -New York’un sokağı- arasındaki ilişki. Bu ilişkiyi tanımlamada ışık büyük bir role sahip. Sürekli değişen dış hava koşulları ile birleştiğinde, farklı panel yapılandırmaları ve ışık, caddeden çerçeveli bakışları galeriye dönüştürürken içeriden şehri farklı çerçeveler içinde ziyaretçisine sunuyor. Holl burada binanın etkilerini ve çevre ile olan ilişkisini tamamen kontrol etmeyen bir çözüm yaratabilen en özgür kararı hayata geçirmiş: hareketli bir mimari.

©Brett Beyer

“Mimari mekanların total algısı, nasıl bir yemeğin tadı otantik bileşenlerin lezzetine bağlıysa, dokunsal alemin malzemesine ve detayına bağlıdır.” diyor Steven Holl. Bu sözlerle anlattığı yaklaşımını en iyi anlatan projelerden biri de bu cephe yenilemesi. Holl, hem düşük bütçe hem de oldukça kısıtlı bir alanda olmasına rağmen kurgusal dayanakla çözdüğü detaylı mimari ile zamansız bir tasarım ortaya koymuş.

The post Storefront for Art and Architecture appeared first on Arkitektuel.

© Getty Images

Vessel, New York’ta Hudson Yards bölgesinde devasa bir kent simgesi. İngiliz mimar Thomas Heatherwick’in (Heatherwick Studio) uzun süredir beklenen tasarımı, 15 Mart 2019’da açıldı. Özel emlak geliştirme bölgerinden biri olan Hudson Yards’a kamusallığı dahil etme amacıyla tasarlanmış meydanda Vessel, kentsel bir odak noktası. Yapı, Escher’in eserlerindeki gibi bir tür labirent kurgulayan 154 kol sarmal merdivenden oluşan bir heykel.

© Related-Oxford (Michael Maron)

Vessel, yeni bir tip kamusal alan. 2.465 basamaktan oluşan 16 katlı dairesel tırmanma çerçevesi, 80 sahanlığıyla Hudson Nehri’ne ve Manhattan’a eşsiz manzaralara sahip. Projenin amacı, Hudson Yards’a yeni bir kamusallık katmak. Hudson Yards, Amerikan tarihinin en büyük emlak projelerinden biri. Proje, Manhattan’ın Yukarı Batı Yakası’ndaki eski bir demiryolu alanını, yaklaşık 5 dönümden fazla alan kaplayan kamusal mekan ve bahçelerle dönüşümünü gerçekleştiriyor. Bu projenin ana meydanınında bulunan Vessel da, kurgulanan bu kamusallığın odağı.

© Related-Oxford (Michael Maron)

Yapı, bölge için Heatherwick’ten bir tasarım istenmesiyle ortaya çıkmış. Bu tasarımda istenen, insanları bölgenin kalbine çekmesi ve Manhattan’da buluşmak için yeni bir mekan yaratması. Heatherwick Studio için de projenin en zorlayıcı noktalarından biri, etrafındaki yüksek binaların arasında ve meydanın ölçeğinde kaybolmayacak, hatırlanabilir bir yapı yaratmak olmuş. Ekip ilk olarak tasarıma birkaç parametre belirleyerek başlamış: tasarım akılda kalıcı tek bir obje olmalı, meydana dağıtılmış birçok objenin bütünü olmamalı, hareketsiz bir heykel olmak yerine etkileşimi teşvik eden sosyal karşılaşma olmalı -ve eğlenceli olmalı.

© Shutterstock: Scootercaster

Proje ile ilgili Heatherwick Studio: “Basamaklar arasındaki boşlukları açarak ve böylece üç boyutlu bir kafes oluşturarak kamu meydanı yukarı doğru gerilebilir ve farklı yollarla keşfedilebilecek bir milden uzun rotalar oluşturabilir. Birbirine bağlanan 154 kol merdivenle sürekli bir ‘basamak kuyusu’ yaratan geometrik düzenle kurgulanan obje, kendi kendini taşıyabilir olmalı. Bunun için ek kolon ve kirişlere ihtiyaç duymayan ihtiyatlı bir yapısal çözüm gerekliydi.

Bu strüktürel gereklilik, her bir çift merdivenin arasına çelik bir omurga yerleştirerek, ‘yukarı’ ve ‘aşağı’ arasında doğal bir ayrım yaratarak çözüldü. Bu yapının ham bırakılmış çeliği, nesneye berraklık ve bütünlük kazandırmak için yapıda açığa çıkarılmakta ve merdivenlerin alt tarafı, onları, yapıyı çevreleyen Hudson Yards mimarisinden ayıran, bakır tonlu bir metalle kaplanıyor.”

© Related-Oxford (Michael Maron)

Vessel’in bağlantı elemanlarından korkuluklara her bir bileşeni, ısmarlamaymış. Yapının strüktürel olarak en küçük ögesi, ikili meriven çiftini barındıran devasa çelik birimler. Birimler, Venedik’teki özel bir üretici (Cimolai) tarafından üretilmiş ve İtalya’dan 6 farklı sefer ile gelmiş. Geldiktan sonra da alanda 3 yıl süren bir birleştirme sürecinden geçmiş -yapının boyutundan dolayı. Yine de bu devasa boyuta rağmen Vessel, aslında insan ölçeğinde tırmanılacak, keşfedilecek ve zevk alınacak bir  heykel olarak tasarlanıyor. Vessel, en temelde ziyaretçileriyle canlanan ve meydan hayatını yansıtan basit bir strüktür.

© Related-Oxford (Michael Maron)

“Vessel için fikir, kısmen Hindistan’da insanların su almak için aşağı indiği merdiven kuyularına ait büyüleyici resimlerle ortaya çıktı. Bu fikirle biz de, bir bakıma, sadece insanları bir araya getirecek, insanlar için bir amfitiyatro yaratılabilir mi bunu sorguladık…En başından beri tutkumuz, yoğunluk ve sosyalleşmeydi -ve tabiki Hudson Yards’a bir kalp yaratma. Fakat bu pasif, yalnızca insanların bakıp fotoğraf çekip geçeceği bir obje olarak değil; insanları gerçekten bir araya getiren bir şey olmalıydı.” diyor Heatherwick Studio ekibi.

© Related-Oxford (Michael Maron)

Uzaktan bir çeşit arıkovanı gibi algılanan Vessel, New York’ta insaları hem mod olarak hem de gerçek anlamda yükseltecek ve şehrin farklı perspektiflerine seyir imkanı sağlayacak bir kentsel nokta yaratıyor. Heatherwick’in tasarımı, sürecin başladığı zamandan beri yoğun ilgi gören bir proje. Kentin yeni buluşma noktası ve dev heykeli, şimdi ziyaretçilerden gelen yoğun ilgiyle karşı karşıya.

The post Vessel appeared first on Arkitektuel.

© New York Post – Getty Images

New York’un en ikonik yapılarından biri olan Flatiron Binası (Flatiron Building) 1902 yılında Daniel Burnham tarafından tasarlandı. Üçgen formuyla dikkat çeken yapı Beşinci Cadde (5th Avenue) ve Broadway’in kesişim noktasında bulunuyor. Ütüye benzetildiği için Flatiron adını alan yapının orijinal ismi Fuller Binası’dır (Fuller Building).

©Wikimedia Commons

1902 yılında tamamlanan yapı New York’un çığır açıcı gökdelenlerinin başında gelir. Flatiron Binası, 19. yüzyılın sonlarına doğru hızla yaygınlaşan çelik gökdelenlerin en dikkat çekici örneklerinden bir tanesi. Binanın New York’taki varlığı, Manhattan bölgesine farklı bir önem kazandırmıştır ve şehri yeniden kurgulamıştır. Genelde dikdörtgen şeklindeki bloklar içinde yükselen dik açılı gökdelen hacimleri New York’un kimliğini oluşturur. Flatiron Binası, üçgen şekli ile şehirdeki alışılagelmiş gökdelenlerden ayrılıyor.

©Wikimedia Commons

Yapının bulunduğu arazi bir çok kişi tarafından alınıp satıldıktan sonra son olarak Fuller Şirketi’nin sahibi Harry S. Black tarafından satın alınmış. Flatiron Binası’nın inşasına özellikle çelik gökdelen inşaatında uzmanlaşmış şirketin merkezi olması amacıyla başlanmış. Harry S. Black, binanın tasarımı için daha öncesinde Chicago’da gökdelenler tasarlamış olan Daniel Burnham’ı görevlendirmiş.

Burnham, Flatiron Binası’nın formunu arazinin şeklinden referans alarak belirlemiş. Rönesans akımının estetik anlayışı ile Fransız Beaux-Arts stilini birleştiren Burnham ortaya oldukça özgün bir ofis binası çıkarmış. Burnham’ın tasarımı dgörsel olarak üç farklı katmandan oluşuyor ve yapı bu bağlamda antik sütunları andırıyor. 19. yüzyılda tasarlanan pek çok gökdelen gibi Flatiron Binası da ağır ve sert bir karaktere sahip.

©Wikimedia Commons

22 katlı Flatiron Binası Chicago Okulu’nun temsilcilerinden biri. Yapının cephesi o dönemlerde sıkça kullanılan kireç taşı ve terra cotta ile kaplanmış. Binanın üçgen formu, cadde üzerinden özgün bir görsel deneyim sağlarken aynı zamanda yapının içinde de farklı bir atmosfer yaratıyor. Binanın kuzey ucunda yalnızca 2 metre genişliğe sahip. İç mekandaki bu daralmanın içerideki çalışma ortamını olumsuz yönde etkilememesi için odalar eğimli duvarlarla ayrılmış. Buna ek olarak, binanın bu kısmı panoramik Manhattan manzarasına hakim.

©Wikimedia Commons

Flatiron Binası’nın strüktürel yapısı, New York’un etkili rüzgar yükünden etkilenmeyecek şekilde tasarlanmış. Yapı, her ne kadar özel bir ofis binası olsa da inşa edildiği 1902 yılından itibaren New York’un ve Amerika’nın en önemli sembollerinden biri haline gelmiş. Günümüzde binanın içinde turist turları düzenleniyor ve tarihi yapının otel olarak kullanılması gündemde. Flatiron Binası’nın değerinin yaklaşık 190 milyon dolar olduğu tahmin ediliyor.

The post Flatiron Binası appeared first on Arkitektuel.

Gordon Matta-Clark (1943-1978) kısa olarak nitelendirebileceğimiz ömrü içerisinde mimarlık kavramının algılanış ve uygulanış biçimini eleştirmiş ve yaptığı işlerle mimarlık düşüncesini farklı bir yöne çekmiştir. Terkedilmiş yapılar üzerinde çalışarak alışılmışın dışında bir yeniden işlevlendirme örneği göstermiş olan Matta-Clark, binaları keserek hem yapıları heykel gibi işlemiş, hem mekan içerisinde yeni bir deneyim alanı oluşturmuş hem de mimarlık kavramının algılanma biçiminin sorgulanmasını sağlamıştır.

Annesi Amerikalı, babası ise Şilili sürrealist bir ressam olan Gordon Matta-Clark, 22 Haziran 1943 yılında New York’ta doğmuştur. Çok kültürlü ve sanatçı bir çevrenin içinde doğan Matta-Clark’ın vaftiz babası Marchel Duchamp’tır. Şüphesiz ki doğduğu ortamla birlikte hayatının geri kalanındaki tüm deneyimleri Matta-Clark’ın fikirlerini ve çalışmalarını etkilemiştir. Cornell Üniversitesi’nde mimarlık eğitimi alan Gordon Matta Clark’ın, Cornell’de mimarlık stüdyosu yürütücülerinden biri olan Colin Rowe’den ve Paris’te Sarbonne Üniversitesi’nde eğitim alırken tanıştığı Guy Debord ve Sitüasyonistler’den etkilendiği bilinmektedir.

Window Blowout / © Tate

1970’lerde çalışan pek çok sanatçı için politika ve sosyal reform önemli bir konuydu. Gordon Matta-Clark bu  konuları esas alan New York’taki sanatçılardan biriydi. 1960’larda iflasın eşiğinde olan New York’un terk edilmiş mekânları Matta-Clark’ın çalışma alanlarıydı. 1960’ların sonunda ‘Artist-in-residence’ yasasıyla sanatçılara SoHo’da terkedilmiş loftları kullanma imkanı verildi. Loft binalar Matta-Clark’ın kesme işlemini ilk uyguladığı mekânlardan oldu. Matta-Clark’a göre loft şartları içinde yaşayan sanatçıları zorlayan ve orayı dönüştürmeye zorlayan bir atmosfere sahipti. Kendisi de ilk anımsadığı kesme işlerinden birini 1971’de SoHo’da Coraline Goodden ile kurduğu Food isimli lokantada gerçekleştirdiğini söyler. Lokantanın ilgi görmesiyle birlikte kullanım alanları yetersiz kalmaya başlamış ve Matta Clark burayı dönüştürmek istemiştir. Bu dönüşümü önceden inşa ettikleri alanları keserek yapmaya başlamış ardından tezgah, ankastre çalışma alanları, bölücüler ve duvarlar üzerinde değişimler yaparak devam ettirmiştir.

Food lokantası ise, sanatçılar tarafından kullanılmaya başlanan SoHo için tümüyle farklı ve yeni bir mekân olmuştur. Lokantada malzemeler, sanatçılarla birlikte ortak getirilip kullanılmış yemekler birlikte pişirilmiştir. Bunun karşılığında sanatçılar ise işlerini sergileyebilmek için lokantayı kullanabilmiştir. Sanatçıların toplanması için bir alan oluşturan lokanta aynı zamanda piyasa odaklı sanat dünyasını tamamen karşıt bir akımın parçası haline gelmiştir.

© Tate

Karşıt akımın içindeki Gordon Matta Clark 1973 yılında Laurie Anderson, Tina Girouard, Carol Goodden, Suzanne Harris, Jene Highstein, Bernard Kirschenbaun, Richard Landry ve Richard Nonas ile birlikte Anarchitecture grubunu kurmuştur. ‘Anarchy’ ve ‘architecture’ kelimelerinin birleşmesinden adını alan bu grup dönemin sahip olduğu yapı ve mimarlık anlayışını sorgulamış ve protesto etmiştir. Grup çalışmalarında mekanın politik konumu, terkedilmiş mekanların yeniden kullanımı, özel mülkiyet kavramı gibi mimarlık dışı görülen ama estetik ve görsel kaygıların ötesinde mimarlığın sosyal ilişkisini sorgulayan konulara değinmiştir.

Gordon Matta Clark’ın bir diğer ilgilendiği konu ise alternatif konut arayışı olmuştur. Yere özgü (site-specific) sanat akımının Clark’ın mimarlığına etkisi çok büyük olduğu söylenmektedir. 1970’de Vassar College’de bir sergiye katılımcı olarak davet edilen Matta-Clark, üniversite yönetimine loftunun kira sözleşmesi dolduğu için okul müzesinin bahçesindeki büyük bir ağaca ağaç ev yapmak istediğini söylemiş ve sergi bitene kadar burada kalmayı teklif etmiştir. Yasal sorumluluklardan korkan okul yönetimi ise bu durumu reddetmiş bunun üzerine Matta-Clark bu bölgeye dansçı ve heykeltıraş arkadaşlarını çağırarak, daha sonra ‘’Tree Dance’’ adıyla filmi gösterilecek olan, bir etkinlik düzenlemiştir. 1971’de ise evsizlerin sokakta buldukları malzemelerle geliştirebilecekleri alternatif konut uygulamaları üzerinde çalışmıştır. Bu çalışmalardaki ana hedefi ise evsiz insanların bu uygulamaları görerek kendince geliştirmesini sağlamak ve daha sağlam, ihtiyaçlarını daha iyi karşılayan alternatif konutlar üretmelerine yardımcı olmaktır.

Tree Dance / © situaciones.info

1972-73 yılları arasında Gordon Matta Clark bir bina üzerindeki ilk somut kesme işi kabul edilen Bronx Floor’u gerçekleştirmiştir. Bina üzerinde yaptığı kesme işlemleriyle, mekânın iç-dış algısını değiştirmiş ve mahremiyet kavramını sorgulamıştır. Yapının içerisinde oluşturduğu boşluklarla, bina içerisinde yeni alanlar oluşturan ve ışık gibi dış mekân ögeleriyle yapının etkileşimini artıran bu çalışmasında, kestiği döşeme parçalarının farklı biçimde kullanılan bir yüzey olarak algılanmasını sağlamıştır. Bu çalışmasıyla birlikte Matta-Clark, binalar üzerinde kesikler yaratan kentsel bir arkeoloğa dönüşmeye başlamış ve yapının tarihi katmanlarını ve iskeletini ortaya çıkarmaya başlamıştır.

Bronx Floor / © Tate

1974’de New Jersey’de gerçekleştirdiği Splitting isimli çalışması ise Gordon Matta-Clark’ın en basit görünen ancak okuması en karmaşık çalışması olarak kabul edilmektedir. Varlıklı bir yerleşim bölgesi olan New Jersey’de değişen ekonomik koşullarla birlikte birçok aşçı, bahçıvan, hizmetçi gibi çalışan işlerini kaybetmiş ve evlerini terk etmiştir. Terkedilen evler çürümeye bırakılmıştır. Tüm mahallenin ortadan kaldırılması kararıyla çürümeye bırakılan bu evler Gordon Matta-Clark için bir çalışma alanı olmuştur. Yapı üzerinde uyguladığı kesme çalışmasıyla evi ışık kamasıyla ikiye bölmüştür. Dönemin Amerikan ev yaşantısının sahip olduğu mahremiyet algısını ve mimarlık literatüründeki banliyö ev kavramını eleştirmiştir.

Splitting / © Tate

Matta-Clark çalışmaları için farklı, diğerlerinden ayırt edilebilir bir kimliği olan tarihsel karakteristik özelliklere sahip yapılar tercih etmektedir. Anıtsal olmayan, toplumun ve mimarlık çevrelerinin görkemli olarak nitelendirmediği yapıları çalışmaları için uygun bulmuştur. 1975’de uyguladığı Day’s End isimli çalışması, dönemin ilgi gören liman ve antrepo yapıları üzerindeki yeniden işlevlendirme çalışmalarına bir tepki gösterme niteliğindedir. Dönemin restorasyon ve rekonstrüksiyon algısından rahatsız olan Matta-Clark terkedilmiş bu yapı üzerinde bir delik açarak mekanın gün ışığıyla buluşmasını sağlamıştır.

Day’s End (Pier 52) / © Tate

Paris’in Rue Beaubourg bölgesinde terkedilmiş ve tehlikeli olduğu için yıkılmak üzere olan binalar 1975 yılında Gordon Matta-Clark’ın bir diğer çalışma alanı olmuştur. Renzo Piano ve Richard Rogers tarafından tasarlanan Centre Pompidou sanat merkezinin bulunduğu sokakta Gordon Matta-Clark başka bir dönüşüm göstermek istemiştir. Binanın duvarına 45 derece eğikliğinde, sokağı görecek şekilde direkt ilişki sağlayan konik bir delik açan Matta-Clark, sadece yapıya değil sokağa da dikkat çekmeyi başarmıştır. Piano ve Rogers tarafından o dönemde inşa edilecek yapı ile birlikte kenti ve sokağı şekillendirecek olanın Piano ve Rogers değil sokağın ve binaların kendisi olacağını göstermek istemiştir.

Day’s End / © art-nerd.com

Conical Intersect isimli çalışmasında, Matta-Clark’ın mimarlık ve heykel arasında kurduğu ilişki, çok daha büyük ölçekli bir biçimde fark edilmiştir. Paris’te yeterince konut yerleşimi olmadığı için yapıların sanat eseri olma amacıyla kullanılmasını eleştiren bir öğrenci, Matta-Clark’la birlikte çalışma alanında bir süre geçirdikten sonra sürece daha işlevsel olarak yaklaşmış ve yapılan çalışmayı yeterince ışık ve hava almayan mekânlara bu ögeleri sokmak olarak yorumlamıştır. Bu noktada Matta-Clark’ın bir sanat dalı olarak heykel ve mimarlığın ilişkisinin farklı biçimlerde yorumlayabildiği ve sanatla mekânsal deneyimi mimarlık kesitinde birleştirebildiği söylenebilir.

Conical Intersect / © Guggenheim

Gordon Matta-Clark 1977 yılında Belçika’nın Antwerp kentinde son işlerinden biri olan Office Baroque adını verdiği çalışmanın kendisi için ayrı bir yeri olduğunu söylemiştir. Dış cephe üzerinde kesim işlemi olarak planlanan proje belediyenin engellemesiyle iç mekânda kesme işlemlerine dönüşmüştür. Kamusal olanı, kamuya kapalı hale getirmek zorunda kalan Matta-Clark yeni biçimsel karalar vermek zorunda kalmıştır. Kahve fincanın bina planları üzerinde bıraktığı izlerden ilham alarak kesme işlemini gerçekleştiren Matta-Clark, mekân içerisinde her zamankinden farklı olarak anlık olarak algılanabilen değil, mekân içerisinde dolaşımla algılanabilen bir deneyim yaratmıştır. Matta-Clark’a göre bu projeyi diğerlerinden farklı kılan bu yeni deneyim yöntemi olmuştur.

Office Baroque / © Guggenheim

Gordon Matta-Clark bir röportajda kendi işlerini doğrudan ifade yöntemleri barındıran işgaller olarak nitelendirmiştir. Ona göre Splitting bir ayrılma, Day’s End mekânın unsurlarının doğaya açılması, Conical Intersect bir sokak tiyatrosu, Office Baroque ise üzerinde gezilen bir panoramik bir deneyim alanıydı. 27 Ağustos 1978’de 35 yaşında vefat eden Matta-Clark bir mimar olarak ardında hiçbir yapı bırakmamıştır ancak yaptıkları ve söyledikleriyle yaşadığı dönemin tam aksi bir yönde mimarlık teorisi oluşturmayı başarmıştır.

Kaynaklar

1. ‘’The Anarchitecture Group’’, http://www.spatialagency.net/database/the.anarchitecture.group (Erişim Tarihi: Kasım, 2018).
2. ‘’Gordon Matta-Clark Office Baroque’’ https://www.guggenheim.org/artwork/5209 (Erişim Tarihi: Kasım, 2018)
3. Aslı Can, ‘’Gordon Matta-Clark’’ https://manifold.press/gordon-matta-clark (Erişim Tarihi: Kasım, 2018)
4. ‘’Gordon Matta-Clark’’ http://www.artnet.com/artists/gordon-matta-clark/ (Erişim Tarihi: Kasım, 2018).
5. Gordon Matta-Clark, çev. Baran Bilir, 2012, İstanbul: Lemis Yayın.

The post Gordon Matta-Clark appeared first on Arkitektuel.

Mimar: SOFTlab

Yapım yılı: 2015

New  York tabanlı tasarım stüdyosu SOFTlab, giyim markası Melissa’nın 2015 kış koleksiyonu için dikkat çekici bir enstalasyon tasarlamış. Crystallized (Kristalleşmiş) adını verdikleri tasarımları, markanın asimetrik ve estetik ayakkabı tasarımlarından ilham alıyor. SOFTlab, kristal yapısını ‘incelikli ancak ilkel, her yerde bulunabilir ancak özgün’ olarak tanımlıyor.

©SOFTlab

Melissa’nın New York mağazasına yerleştirilen Crystallized, farklı açılardan bakıldığında farklı görsel algılar yaratan bir tasarım. Enstalasyonun formu amorf alüminyum bir çerçeve üzerinden şekilleniyor. Üretilen birbirinden farklı boyutlara sahip çokgensel yüzeyler dikroik (iki renkli) transparan akrilik ile kaplanmış. Bu sayede enstalasyon ışık ile bir araya gelerek mağazanın içinde farklı renk spektrumları oluşmasını sağlıyor ve Melissa’nın atmosferini tamamen değiştiriyor. 400’ü aşkın alüminyum parçanın bir araya gelmesiyle oluşan 50 özgün hücreden oluşan enstalasyon, büyüklüğüne rağmen oldukça hafif bir yapıya sahip.

The post Crystallized appeared first on Arkitektuel.

©Klein

A45, BIG (Bjarke Ingels Group) tarafından tasarlanmış bir küçük ev (tiny house) projesi. 2018 yılında tasarlanan ev, Klein isimli girişimin ilk küçük ev tasarımı. Klein‘ın amacı, dünyaca ünlü mimarlar tarafından tasarlanmış, New York merkezine uzakta 4-6 ay içerisinde inşa edilebilecek, içinde yaşayacaklara göre ayarlanabilen ve değiştirilebilen, her konum ve amaca uygun küçük evler oluşturmak.

©Klein

A45 de bu bağlamda kişiye özel ayarlanabilen bir ev olmayı amaçlıyor. A45’in tasarımı, geleneksel A-çerçeve kulübelerden esinlenerek, onlar gibi beşik çatı ve eğimli duvarlara sahip. Ekibin böyle bir tasarıma yönelmesinin sebebi, tipin kolay bir yapım sürecine ve yağmur suyu akışını olanak veriyor olması. Bu klasik strüktürün olanaklarını maksimize etmek için de küçük ev, daha kullanılabilir bir zemin alanı yaratıyor. BIG ekibi bunu, kare bir altlığı 45 derece döndürüp 4 metre yukarı tırmanan bir çatı yaratarak gerçekleştirmiş. Sonucunda ortaya kristal şeklinde, farklı açılardan değişen görünümlü bir yapı ortaya çıkıyor.

©Klein

Yapının içi 17 metrekarelik bir alana sahip. A45 içeride minimal Nordik (İskandinav) tarzda dekore edilmiş bir yaşam alanı. İç mekanda yine kuzeyden gelen bir stil olan ‘hyggelig’ (Danca ve Norveççe sıcakklık ve konforluluk modu/keyfi için kullanılan sözcük) tasarımına öncelik verilmiş.

İçerden gözlemlenebilen çam ahşabı çerçeve strüktür, kaliforniya ladini döşeme ve yalıtımlı mantar duvarlar A45’in doğayı yapının içine almasını sağlıyor. İçeride bir köşeye de şömine yerleştirilmiş. Bunun dışında evin içinde ekibin ortalıkta bulunmaması gerektiğini düşündüğü ekipmanlar (mutfak vb ekipmanları) evin arka kısmına gizlenmiş.

©Klein

A45, alanda modüllerden birleştirilen ve %100 geri döüştürülebilir materyallerle yapılan bir ev. Ev, ahşap çerçeve, duvar modülleri, alt döşeme katmanı, üçgensel yerden başlayan tavan kısmı, yine yerden tavana uzanan, 7 parça camı barındıran ve doğal ışığjn içeri dolmasını sağlayan  pencere kısmından oluşuyor. Tüm strüktür 4 adet beton ayak ile yerden biraz yükseltilmiş. Bunun sebebi eve optimal desteği sağlamak ve sevin sahiplerine evi istenilen lokasyonda makinelere ihtiyaç duymadan yerleştirebilmelerine imkan tanımak.

©Klein

A45, 17 metrekarelik yaşam alanında bir banyo, mutfak, yatak barındırıyor. Evin içerisindeki her mobilya Norveçli ünlü isimler tarafından tasarlanmış. Seçilen mobilyalar da, evin doğallığı ön plana koyan karakteriyle, el yapımı tercih edilmiş. Evin küçük tuvalet alanı, sedir ağacı ahşabıyla donatılmış. Hygge felsefesi doğrultusunda şirin, konforlu, küçük ve doğal bir mekan yaratıyor BIG. A45’e benzer küçük ev tasarımları için Mikro Ev Trendine Örnek 10 Yenilikçi Tasarım makalemize göz atabilirsiniz.

The post A45 appeared first on Arkitektuel.

New York’un tartışmasız en ikonik yapılarından biri olan Brooklyn Köprüsü, tel kablonun mucidi olan John Roebling tarafından tasarlandı. Köprünün yapımı 1870 yılında başladı ve 13 yılda tamamlandı. Bitirildiği 1883 yılında, dünyanın en geniş asma köprüsü olan Brooklyn Köprüsü’nün köprü kuleleri de o yılda Amerika’daki en yüksek yapılardı.

Brooklyn Köprüsü’nün New York için önemi çok büyüktür. Köprü, yalnızca Doğu Nehri’nin (East River) iki yakasını birbirine bağlayan bir ulaşım bağlantısı değil. Köprünün tamamlanması tüm dünyanın çelik kullanımına yaklaşımını değiştirdi ve asma köprü inşaatlarında bir devrim yarattı. New York’un günümüzdeki öneme sahip olmasında Brooklyn Köprüsü’nün oldukça büyük bir payı vardır.

Wikimedia Commons

Doğu Nehri’nin normal bir nehre göre oldukça zor koşullara sahip olması ve sürekli gel-git olaylarından etkilenmesi sebebiyle, 19 yüzyıla kadar New York ve Brooklyn iki ayrı şehir olarak düşünülürdü. Oysa New York en büyük, Brooklyn de en büyük 3. şehirdi ve iki şehir de hızla gelişiyordu. İki yaka arasındaki tek bağlantı ise işlevsiz, oldukça kalabalık ve güvenliksiz feribot seferleriydi. Bu nedenle bu iki yakanın birbirine bir köprü ile bağlanması 1800’lü yıllardan beri politikacıların rüyalarını süslüyordu.

İki yakayı bağlayan yeni bir köprü hem New York’un üzerindeki baskı ve kalabalığı alarak şehrin sorunlarını hafifletecek, hem de Brooklyn’i daha önemli ve değerli bir bölge haline getirecekti.

Wikimedia Commons

Bu süreç boyunca yıllarda ahşap köprü, zincirli asma köprüler ve yer altı tünelleri gibi pek çok fikir ortaya atıldı ancak bu fikirlerden hiçbiri Doğu Nehri’nin koşulları ile uyuşmuyordu. Nehir hem gelgitli bir yapıya sahipti, nehrin zemini bir köprü için  dönemin en gelişmiş ve derin keson temeline ihtiyaç duyuyordu ve nehir o dönemin en işlek su yollarından biriydi. Tüm bu olumsuz etmenler bir araya geldiğinde, köprü fikrinin hayata geçirilebilmesi için bir mimarlık ve mühendislik harikasına ihtiyaç vardı.

Aranan harika Roebling’in iki devasa Gotik kule arasına asılan asma köprü fikriydi. Roebling,nehrin işlek trafiğini engellememek için köprünün uzun ve yüksek olması gerektiğinin farkındaydı. Bu nedenle köprüyü tamamen yatay şekilde değil, nehrin ortasına doğru ilerledikçe yukarı doğru kıvrılacak şekilde tasarladı. Bu sayede köprünün nehir üzerindeki yükseliği 4 metre kadar artırılabildi.

Köprünün açılış günü / Wikimedia Commons

Brooklyn Köprüsü, 486.3 metrelik bir açıklığı geçiyor ve 1903 yılına kadar bu alanda dünya rekorunu elinde bulundurdu. Köprünün toplam uzunluğu ise 1825 metre. Gotik kulelerin en yüksek noktası ise su seviyesinin tam 84 metre üstünde bulunuyor.

Köprü’nün neredeyse kıyıdan kıyıya, 500 metreye yakın bir açıklığı tek seferde geçmesi hiç kolay olmamış. Köprüyü taşıyan iki kulenin, hem köprüyü ayakta tutan 40 cm. kalınlığındaki çelik kablo halatların yükünü taşıyabilecek mukavemete, hem de köprüyü nehir trafiğine etkilemeyecek yüksekliğe çıkarabilecek dayanıklılığa sahip olması gerekiyordu. Granit ve kireç taşı kullanılarak inşa edilen ve bir katedral kadar heybetli yükselen Gotik kuleler, o dönemde New York’ta inşa edilen en büyük yapılardı.

Yaya yolları / Wikimedia Commons

Brooklyn Köprüsü’nün en özgün özelliklerinden biri, köprünün yayalar tarafından da kullanılabilmesi. Central Park’ı tasarlayan Fredrick Law Olmsted gibi, John Roebling de tasarladığı kentsel anıtın böylesine kalabalık bir şehir için tahmin edilemez bir önemi olacağını düşünüyordu. İnşa edilecek yeni köprü, New York’ta yaşayan insanlara temiz hava, ferahlık ve serbestlik vermeliydi. Bu nedenle Roebling, köprüye yükseltilmiş yaya yolları ekleyerek, Brooklyn Köprüsü’nü yalnız arabalara değil, şehrin tüm insanlarına açmış oldu.

Brooklyn Köprüsü, çeliğin kullanıldığı ilk köprü olarak tarihe geçti. Roebling’den önce hiçbir mimar ve mühendis, çeliğin köprülere getirebileceği potansiyeli fark etmemişti. Bu bağlamda Roebling, inşaat dünyasında bir devrim yaratmış oldu. Roebling’den önce pek çok mimar çeliğin strüktürel dayanıklılığını sorguluyordu. Ancak, Brooklyn Köprüsü gibi devasa bir yapının ayakta durduğunu görmek, dünya çapında çelik kullanımının yaygınlaşmasına yol açtı.

The post Brooklyn Köprüsü appeared first on Arkitektuel.

© Genevieve Garruppo

New York tabanlı tasarımcı Sasha Bikoff, Kips Bay Showhouse projesi için oldukça dikkat çekici bir çalışma hazırlamış. Kips Bay Decorator Show, 1973 yılından beri dünya çapından iç mimar ve tasarımcılarla birlikte çalışarak Manhattan’daki evlerin içlerini bir sanat eserine dönüştürüyor. İlk olarak New York’taki yardıma ihtiyaç duyan çocuklar için maddi yardım elde etmek amacıyla başlanan program, zaman geçtikçe etkileyici bir sanat şovuna dönüştü.

© Genevieve Garruppo

Bu yıl bu program ile Manhattan’daki bir evde çalışan Sasha Bikoff, tasarımında 1980’li yılların Memphis akımı ile 18. yüzyılın klasik rokokosunu birleştirmiş. Bikoff, hem sanat şovunun hedef kitlesi olan ziyaretçilere hem de bu projenin temelindeki çocuklara hitap eden bir tasarım yaratmak istemiş. Bikoff, ortaya çıkacak olan mekanın çocukları etkilemesini ve onlara hayallerini ulaşmak için yaratıcılıklarını sonuna kadar kullanabileceklerini göstermesini amaçlamış.

© Genevieve Garruppo

Sonuç olarak Memphis’in canlı renk ve desenleri ile klasik Avrupai Rokoko mimarisinin bir harmanı ortaya çıkmış.  Memphis’in kültleşmiş motiflerinden zig-zaglar, Polka noktaları, geometrik şekiller ile merdivenin döngüsel ve hareketli yapısıyla uyum içinde bir dinamizm yaratılmış.

© Genevieve Garruppo

Ziyaretçiler eve girdiği andan itibaren kendilerini teknikolor bir rüyanın içinde buluyor. Duvarlarda, bazı popstarların, rapçilerin fotoğrafları ve Chris Schank, Misha Kahn gibi sanatçılar tarafından tasarlanmış aynalar var. Eski ve yeninin bütünselliğini korumak amacıyla duvarlardaki antika aydınlatma elemanlarına dokunulmamış.

The post 2018 Kips Bay Showhouse / Sasha Bikoff appeared first on Arkitektuel.

©Nic Lehoux

1939 yılında kurulmuş olan Whitney Müzesi, Madison Bulvarı’nda Marcel Breuer tarafından 1966’da tasarlanan binasında bulunuyordu. Whitney Amerikan Sanat Müzesi’nin yeni evi, Renzo Piano tarafından tasarlanmış. New York, Manhattan’da kullanılmayan bir araziye yerleşen yapı ise 2015 yılında tamamlanmış.

©Nic Lehoux

Soluk mavi-gri tonlarında çelik panellerle kaplanmış olan yapı, 8 kata sahip. Bu nedenle New York’un u yakasının karşısında bulunan Hudson tarafından gözle görülür yükseklikte bir kütle. Yapının asimetrik tasarımı güçlü bir estetik dile sahip olmasını sağlıyor Whitney Amerikan Sanat Müzesi’nin. Yapı yalnızca müze kütlesini değil şehir panoramaları sağlayan, bir nevi şehir içinde sosyal mekan olan terasları ve park bağlantıları tasarlıyor. Bu alanlar, buradan Hudson Nehri’ne bakan teraslar ve High Line’na karışan bağlantılar alanlar olarak düşünülmüş yapıda. 

©Nic Lehoux

Müzeye, yapıya oldukça dramatik bir etki katan ve büyük bir konsol olan ‘largo’ alanı ile giriş yapılıyor. Largo, aynı zamanda sokak, müzenin biraz uzağında Hudson Nehri’ne ve High Line’a manzarası olan kamusal alan ve müze arasında bir tür ‘basıncı azaltma’ mekanı. Müzedeki yoğun kalabalığı sokağa geniş bir alanla boşaltılma düşüncesiyle tasarlanmış. Largo denilen giriş konsolundan sonra ziyaretçiler ana giriş lobisine yönlendiriliyor. Bu ilk mekan, aynı zamanda yapının bir diğer kamusal alanı. Ziyaretçilere ücretsiz bir sergi mekanı sağlıyor.

©Nic Lehoux

Whitney Amerikan Sanat Müzesi, içerisinde bir de 170 kaldırılabilir sisteme sahip koltuklu bir tiyatro bulunduruyor. Bu tiyatro kütlesinin özgünlüğü, dışarıya açık olmasıyla sağlanmış. Yine burda da nehir kenarındaki yapıdan karşıyı gözlemlemek mümkün. Bu sefer manzara iki kat yüksekliğinde geniş açıklıklarla sağlanmış. Tiyatro için teknik mekanlar ve ofisler de yapının 3. katında tasarlanmış.

Yapıda toplam yaklaşık 4.650 metrekare galeri alanı bulunuyor. Bu mekanlar Whitney Amerikan Sanat Müzesi’nin beşinci, altıncı, yedinci ve sekizinde katlarına dağıtılmış. Beşinci kat, 1670 metrekare galeriyi kolonsuz, açık plan şemalı mekanında bulunduruyor. Bu da Whitney Amerikan Sanatı Müzesi’ni New York’taki  en büyük açık planlı müzesi yapıyor. Bu galeri alanı, geçici sergilere ayrılmış. Büyük hacim birçok çağdaş sanat eserine ev sahipliği yapabiliyor oldukça geniş alanı sayesinde.

©Nic Lehoux

Kalıcı koleksiyon ise Whitney Amerikan Sanat Müzesi’nin iki katında düşünülmüş. Bunlar altıncı ve yedinci katlar. Bu iki kat, yapının tüm kütlesinden bir adım geriye çekilmiş. Böylece hem oldukça büyük olan kütlede bir kırılmaya gidilebilmiş hem de açıkhava heykel bahçeleri kurgulanabilmiş. Heykel bahçeleri 1200 metrekarelik yer kaplıyor yapıda.

©Nic Lehoux

Müze ofisleri, eğitim merkezi, konuşma laboratuvarı, kütüphen ve okuma hacimleri yapının üçüncü ve yedinci katlarında, kuzey cephede kurgulanmış. Bu programlara ek olarak beşinci katta film, video ve performanslar için küçük tiyatrolar var yine bu katlarda. Son olarak, yapının üstü tavan penceresiyle doğal olarak aydınlanan bir kafe ve yine bir galeri barındırıyor.

The post Whitney Amerikan Sanat Müzesi appeared first on Arkitektuel.