Charlotte Perriand ve Tasarımlarıyla Ofisi

Perriand, 1903-1999 yılları arasında yaşamış, içinde bulunduğu zamanın kadınlara tasarım alanında tekstil ve seramik dışında çok fazla şans vermediği bir ortamda 20. yüzyıl mobilya tasarımına ve birlikte çalıştığı Le Corbusier’in tasarımlarına yön vermiş Fransız bir mimar. Modern kadın imajını yaratma sürecinde tarihsel duruşu ve kendi döneminde yaptıklarıyla sınırları bazen zorlayan bazen de sınırları yeniden tanımlayan bir figür. Uzun soluklu kariyerine eklediği kişisel zevkleriyle çok çalışmanın ve aynı anda hayattan zevk almanın bir arada olabileceğini göstermesi, üstelik bunu savaşın olduğu yıllarda başarabilmesiyle yıllardır tasarım alanındaki ilham veren yerini korumaya devam ediyor.

Air France Agency London (1957)

Çocukluğunu babasının terzi, annesinin ise bir haute couture terzisi olarak çalıştığı Paris ve büyükbabasının Savoie’nin sağlık bölgesinde bulunan evi arasında geçiren Perriand, 1920 yılında  Ecole de L’Union Centrale de Arts Decoratifs’te tasarım eğitimi alır ve orada zamanın önemli isimlerinden biri olan Henri Rapin’nin verdiği  Art Deco tarzının baskın olduğu iç mimarlık derslerine katılır; ayrıca tasarım atölyelerini barındıran büyük mağazalarda sunulan derslere kaydolarak bu alandaki merakını besler. Kariyerinin başlarında henüz bir öğrenciyken dönemin tarzını takip etmeyi tercih eder, klasik Art Deco stiline sahip iç mimarlık düzenlemeleri yapar ve 1925 yılında projeleri Exposition Internationale des Arts Décoratifs et Industriels Modernes’de sergilenmek üzere seçilir.

Le Bar sous le toit Çizim

Bir süre sonra aldığı el sanatları temelli eğitim ve okul tarafından savunulan Beaux-Arts tarzı yaklaşımdan uzaklaşarak, Paris sokaklarında gördüğü motorlu araçların ve bisikletlerin makine estetiğinden ilham almaya başlar. Mezun olduktan sonra başka pek çok sergide yer almak üzere tasarımlarına devam eder, fakat bu dönemdeki en önemli işlerinden biri olan ve aynı zamanda Le Corbusier’in de dikkatini çekerek onunla çalışmak istemesine yol açan tasarımı “Le Bar sous le toit” (Tavan arasındaki bar) kariyerinin kırılma noktalarından biri olur. Yansıtıcı metaller gibi materyalleri cesur bir tasarımla birlikte kullanmasıyla Bar sous le toité, Perriand’ın makine dönemini yansıtan bir estetik anlayışını benimseme isteğini ve ekolün  ahşaptan yapılmış, ince, el yapımı nesneler tercihini kırma eğilimini ortaya koyar. Dekoratif yaklaşımdan uzak, modern ve keskin formlara sahip proje modern tasarımın yeni ifadelerini çelik kullanımı ile iletir.

Artık işlerinin tanınmaya başlanması ve gelen başarılarıyla Perriand bir sonraki projeye devam etme konusundaki endişelerini mücevher tasarımcısı arkadaşı Jean Fouquet’in önerisi üzerine okuduğu Le Corbusier’e ait iki kitabıyla aşar: ‘Vers une Architecture’ (1923) , (Bir Mimariye Doğru) ve ‘L’Art Décoratif d’Aujourd’hui’ (1925), (Bugünün Dekoratif Sanatı). Corbusier’in dekoratif sanatları eleştiren ve yenilikçi tarafını kendi tasarım anlayışına yakın bulan Perriand onunla çalışmak ister. Ekim 1927’de portföyüyle gittiği Le Corbusier’in stüdyosundan “Stüdyomda yastık nakışı yapmıyoruz.” cümlesiyle reddedilir. Fakat bir ay sonra, Perrriand’ın Salon d’Automne‘deki “Bar sous le toit” tasarımını gördükten sonra Le Corbusier stüdyosuna katılmak üzere onu davet eder. Bu noktada iki tasarımcının birlikte çalışma sürecinde yaşadıkları değişimleri anlamak adına Corbusier’in o dönemki durumundan bahsetmekte yarar var.

Le Bar sous le toit (1927)

Amerikan ofis mobilyaları, belirli bir tarzı olmayan parçalar, standartlaşmış, fonksiyonel ve pratik olarak tanımlanabilecek eşyalar: Le Corbusier projelerinin iç mekanlarında bu tarz objelerin fonksiyonelliğe yaklaşımını benimsemeyi ve estetik kaygının yeniden keşfedilmiş fonksiyonellikle kendini göstermesini ister. Genel olarak projelerinde yakaladığı farklı ve modern yaklaşımı istediği şekilde iç mekanlara taşıyamayan Corbusier (1925 yılında Paris Expo için tasarladığı l’Esprit Nouveau Pavyonu projenin dış görünümünün aksine modern ve etkili durmayan iç mekan objeleriyle buna iyi bir örnek), Perriand’ın “Bar sous le toit” projesinde aradığı modern yaklaşımı görür.

Charlotte Perriand ve LC4 Koltuğu

Perriand 1927’den 1937’ye kadar Le Corbusier ve kuzeni Pierre Jeanneret ile atölyede çalıştı ve daha sonra bu deneyimi “bir ayrıcalık” olarak nitelendirdi. Yoğunlaştığı alan, oturma düzeni, modern konutun ekipmanları ve atölye tarafından tasarlanan mobilyalardı. Ayrıca prototiplerin imalatı ve tasarımların son üretilmiş hallerinden de sorumluydu. Le Corbusier, Perriand ve Jeanneret bir dizi standart oturma pozisyonu tanımladı ve bunlardan LC mobilya serisini tasarladı. 1928 yılında yüzyılın en ikonik sandalyelerinden üçü bu şekilde ortaya çıktı: “Siège à dossier” (geriye doğru yaslanması rahat bir sandalye,  LC1), “Fauteuil Grand Confort” (zarif ama konforlu bir koltuk, LC2 ve LC3), ve “Chaise Longue” (rahatlamak için bir şezlong, LC4). Oturma ve dinlenme için farklı pozisyonlarda oturma şekillerine imkan veren bu tasarımlar hala çok sayıda üretilmekte ve kullanılmaktadır.

Le Corbusier, Pierre Jeanneret, Charlotte Perriand: Un equipement interie d’une habitation, 1929 / © Archives Charlotte Perriand

Corbusier sandalyelerin genel biçimlerini tanımlarken ve tasarımı yönlendirirken, Perriand ve Jeanneret detayları, üretimi ve asıl tasarımı yaptı; fakat Le Corbusier’in yükselen itibarı nedeniyle, sadece Corbusier’in ismi tasarımlarla anıldı. Perriand bu durumdan rahatsızlık duymak bir yana, bunu tasarımların daha yaygın ve popüler şekilde üretilebilmesi için bir fırsat olarak gördü, tasarımların modern yaşamla ilgili kolektif görüşün bir parçası olmasını adının duyulmasına tercih etti. Yıllar içinde bir çok projeye imza atan ortaklıklarının en belirgin işi 1929’da Salon d’Atomne için tasarladıkları iç mekanın yeniden düşünüldüğü “Equipement intérieur d’une habitat” oldu.

1937’de Le Corbusier’ın stüdyosundan ayrılan Perriand, metallerin kullanımından etkilenen Fransız tasarımcı Jean Prouvé ile çalışmaya başladı. Prouvé’nin atölyesinde, savaş sırasında Fransız ordusu için geçici konutlar, askeri kışla ve mobilyalar tasarladı. Bu yıllarda Perriand, Corbusier ile alıştığı şekliyle modernizmin sadece varlıklı ve elit bir grup insan için değil günlük hayatta herkes için ulaşılabilir olmasının yollarını aradı. Modüler depolama ve esnekliği amaçlayan açık planları bunun için kullandı. Çok daha fazla insana hitap edebilecek ve konutlarda kullanıma uygun tasarımlara yoğunlaştı. Aynı zamanda kullanıcıların mimarlığın içinde kendileri için bir alan yaratma konusunda tamamen özgür olması gerektiğine inanıyordu.

Table En Forme Libre (Free Form Dining Table)

1938’de Paris’teki kendi apartmanı için tasarladığı masa, sıradışı biçimiyle çalışmak ve eğlenmek gibi işlevlerin yanı sıra hem iki kişinin samimi bir şekilde oturabilmesine hem de aynı anda on bir kişinin birlikte vakit geçirebilmesine olanak sağlıyordu. Üst formunu organik bir estetik kaygıdan almayan masa, Perriand için konulduğu alana uyum sağlayan, olabildiğince az yer kaplayan ve fonksiyonelliğin ön planda tutulduğu bir tasarımdı. 1938-1955 yılları arasındaki projelerinden biri olan “Free-form furniture” (serbest formda mobilyalar) serisi de bu yaklaşımının ürünleri oldu.

“Bauhaus’un savunduğu işlevden gelen estetik form kaygısını onaylıyorum; fakat aynı zamanda görme hatta duyma gibi algıları göz önünde bulunduran insani dokunuşların da arayışı içindeyim.”

Charlotte Perriand, 1940 yılında Almanlar Paris’i işgal ettiğinde, Japonya’dan, endüstriyel tasarım konusundaki uzmanlığından yararlanmak isteyen bir pozisyon sunan bir telgraf aldı. Aynı zamanda Japon ürünlerinin batıya akışını kolaylaştırmak için yapılan düzenlemelerde de önerilerine danışılan Perriand, daha doğal hale gelmeye başlayan stilini ve ahşap gibi malzemelerin daha fazla kullanma eğilimini Japonya’daki zanaatkarlar ve geleneksel tasarımlar alanındaki araştırmalarıyla daha da geliştirdi.

Bamboo Lounge Chair (1940)

Le Corbusier’in atölyesinde kazandığı estetik anlayıştan tamamen ayrılan Perriand, Japonya’nın geleneksel el işçiliğinin bırakılmadan 20. Yüzyıl tasarımlarına aktarılmasının ve modernizmle uyumlu hibrit tasarımlar yapmanın yollarını aradı. 1941’te bambu gibi malzemelerle, batı modernizmini kaybetmeden yatak ve sandalye tasarımları yaparken aynı zamanda “Chaise Longue” gibi önceki tasarımları Japon geleneksel malzeme ve teknikleriyle yeniden yorumladı. Aynı yıl “Sentaku, Dento, Sozo” (Seçim, Gelenek, Yaratma) adıyla Takashimaya’da bir mağazada yaptığı düzenlemeyle Japon objelerini oldukları gibi fakat orjinal işlevlerlerinden farklı olarak kullandı ve geleneksel teknikleri kullanarak oluşturduğu yeni tasarımları sergiledi.

Les Arcs içindeki La Cascade (1969)

Perriand, Fransa’ya döndüğünde Prouvé, Le Corbusier ve Jeanneret gibi eski meslektaşları ile çalışmaya devam ederken, Fernand Léger, Brezilyalı mimar Lúcio Costa ve Macar mimar Ernö Goldfinger gibi tasarımcılarla yeni ilişkiler kurmaya devam etti. Farklı yerlerde çeşitli projelere devam etti: Fransız Alpleri’nde (1938) rustik kır evlerinin tasarımı, Marseille (1950) ve Tokyo’da (1959) Unité d’Habitation için mutfak prototipleri ve Londra’da Air France için ticari iç mekanlar (1958). Nihai ve en büyük projesi  Savoy’daki Les Arcs kayak merkezi (1967–85) oldu. Perriand bu projeyle yüksek kaliteli toplu konut üretimini mümkün kılmak için prefabrikasyonun sınırlarını zorlamanın yanı sıra, doğal çevreye karşı tutumunda dönemine göre daha ilerici bir anlayışa hizmet etti. Les Arcs, tamamen arabadan arınmış olarak planlandı ve her bina dağ manzarası üzerinde mümkün olan en az görsel etkiye sahip olacak şekilde konumlandırdı. Bunun yanı sıra Perriand dağlık alanlar için prefabrike ve kolay taşınabilir barınak tarzı yapılar da (ilk örneklerinden biri: Refuge Tonneau, 1938) tasarladı.

Le Corbusier ve Ekibi

Art Deco, makine estetiği, organisizm, biomorfizm, Art Brut ve endüstriyel prefabrikasyon: Tüm bunlardan ilham alan Charlotte Perriand iyi tasarımın temelde dönüştürücü ve herkes tarafından erişilebilir olması gerektiğine inanıyordu. Tasarımlarında zanaattan makine estetiğine geçişi keşfetmeyi tercih etmesi ve bunu daha ileri bir makine estetiğine direkt olarak sıçrayan Bauhaus döneminde çok fazla göremeyeceğimiz bir şekilde yapmasıyla günümüzde hala ön planda olan tasarımlara imza attı.

The post Bir Tasarım İkonu: Charlotte Perriand appeared first on Arkitektuel.

Firminy’deki Saint-Pierre Kilisesi dikkat çeken formu ve etkileyici iç mekan deneyimleri sağlayan kurgusuyla modern mimarinin kurucularından sayılabilecek olan Le Corbusier’in son tasarımı. Firminy’deki Kilise (Church at Firminy) olarak da anılan yapı, Corbusier’in uzun mimarlık kariyeri boyunca kurduğu, sürekli evrimleşen, farklı düşünce sistemlerinin bir evresi aslında. Son büyük projelerinden olan kilise, 1965’te Corbusier’in ölümüyle yarım kalıyor ve yapı bundan tam 41 yıl sonra tamamlanıyor.

©Richard Weil

Firminy eski bir maden ve endüstri kenti. Kilise de Corbusier’in bu kente kattığı bir grup insana hizmet edecek toplumsal yapı kurgularından bir tanesi. Bu yapıların arasında bir olimpik stadyum, bir gençlik merkez, bir kültür merkezi ve son olarak bir toplu konut projesi yer alıyor. Bu konut projesi mimarın en önemli yapılarından biri olan Unite-d’Habitation. Kilise de alt kısmında dini toplantıların düzenlenebileceği toplumsal bir yer ve üst kısımda ruhani karakteri sağlayacak aydınlanma kısmı olarak tasarlanmış Le Corbusier tarafından.

©Richard Weil

Corbusier’in Saint-Pierre Kilisesi’nde amacı şehirde bulunan küçük dinsel topluluğu da içine alarak şehrin önceki karakteriyle süregelen çelik işçileri ve madenci kitlesini kucaklayan bir tasarım oluşturmak. Corbusier bunu yapıda bu işçilerin ürettiği ürünlerden biri olan betonu kullanarak gerçekleştirmiş. Beton aynı zamanda mimara yarattığı hacim ve içinceki mekanlar üzerinde daha iyi bir kontrol sağlayabilme imkanı tanıyor. Corbusier beton kullanarak kilisenin mimarisine karakter kazandıran özgün aydınlanmayı da sağlamayı hedefliyor. Daha önceki tasarımlarında yarattığı prensipleri de kurguladığı bu aydınlanmayla birleştirerek dinden esinlenen bir mekan yaratıyor.

©Luca Onniboni

Kiliseye doğal ışık, ışık kutularından ve Corbusier’in kurguladığı bir dizi açıklıkla giriyor. Doğal ışık mekana, doğrudan olmasa da, cephedeki yarık benzeri boşluklardan alınmış. Küçük bir şapel, bir vaiz kürsüsü ve bir kilise mihrabından oluşan iç mekanın doğu kısmı ise ışık 3 düzine yumruk büyüklüğündeki açıklıkla içeriye doluyor. 22 cm kalınlığındaki beton duvarın açıklıları Corbusier tarafından Orion takımyıldızına direkt bir referans olarak kurgulanmış.

Kilisenin en ilgi çekici noktalarından biri ise en üt noktadan yine doğal ışığın içeriye süzülmesini sağlayan ‘ışık kutuları’. Bir silindir bir de kare açıklık olan bu kutular Kutsal Cuma (Good Friday – İsa’nın çarmıha gerildiği günü yıldönümü) ve Paskalya Pazarı gibi önemli dini günlerde ışığı kilise mihrabına düşürecek şekilde tasarlanmış.

©Richard Weil

İç mekanı oldukça dikkat çekici kılan bu özelliklerle Corbusier Saint-Pierre Kilisesi’nde geometrinin ruhsallığını bütüncül bir form yaratmak için kullandığını anlatıyor. Kare şeklindeki ayak izinin yukrıya çıkıldıkça bir daireye evrilmesi başkalaşımı ve fani dünyadan  ruhani aleme geçişi tasvir ediyormuş. Yapıyı kurgularken dayanılan kozmolojik temel de Corbusier’in takımyıldızını betimleyen pencere düzeninde ve güneşe doğru eğimlenen çatıda betimlenmiş. Saint-Pierre Kilisesi’yle Corbusier mütevazı bir ölçekte ruhsal zenginliği kuracak bütüncül bir düzen yaratmış. Mimarın kendi cümleleleyile Saint-Pierre Kilisesi “kalbin ferah hissedebilmesi için geniş, dua etmeye gelenlerin nefes alabilmesi için yüksek” bir yapı.

©Richard Weil

Corbusier’in ölümünden sonra (1965) yarım kalan yapının ilk taşı 1970 yılında konuluyor. Bundan sonra 1973’e kadar da inşası devam etmiş, fakat ep bir ilerleme sağlanamamış. Bunun üzerine kilise 1978’de tamamen terk edilmiş. Bu ana kadar yapının biten yerleri 1996 yılında kültürel miras listesine alınmış. Firminy için aslında bir hayli önemli olan Saint-Pierre Kilisesi’ni tamamlamak üzere alınan kararın tarihi de 2000 yılına dayanıyor. Bu zaman kadar bir hayli yıpranan yapının tamamlanması için tasarımda Corbusier ile beraber çalışan Jose Oubrerie yetkili olmuş. Corbuier’in tasarımı konusunda bir hayli titizlikle çalışan Oubrerie önderliğinde yapı ancak 2006 yılında tamamlanabilmiş -mimarın ölümünden tam 41 yıl sonra.

©Richard Weil

“Planları ve detayları Le Corbusier’in tasarımına olabildiğince yakın tuttuk” diyor Yvan Mettaud (bölgedeki anıt koruma işlerinden sorumlu yetkili). Kilisede yapılan değişiklikler yalnızca yeni yapı düzenlemeleriyle meydana gelen kısıtlamalar nedeniyle gerçekleşmiş. Bunlar acil çıkışlar, rampalar ve engelli erişimleri sağlanması gibi noktalar. “Saint-Pierre Kilisesi, Le Corbusier’in işlerini yansıtan bir çeşit külliyat.” Yvan Mettaud.

The post Firminy Saint-Pierre Kilisesi appeared first on Arkitektuel.

©Pablo Zuloaga

Silicon House (Silikon Ev), SelgasCano ekibi tarafından taşarlanmış bir konut yapısı. Lucia Cano ve  Jose Selgas’ın kurduğu ofisin özgün tasarımlarından biri olan ev İspanya, Madrid’de bulunuyor. 2006 yılından tamamlanan konut, hafif eğimli arazisinde yeşilin içerisinde bir yaşam alanı kurguluyor. Silikon Ev aslında ekip için zıtlıkların kurguladığı bir tasarım. Ekip doğal ve ona karşı olan yapayı çakıştırıyor.

©Pablo Zuloaga

Silikon Ev, aslında daima yeşil kalan bitki örtüsüyle sarılı bir arazide ekim için ayrılan bir alanda bulunuyor. Hafif eğimli arazide doğal bir oluşumlu meşe, karaağaç, akasya, prunus ve çınar ağaçlarıyla sarılı alanında ev, etrafındaki peyzajı ola bu ağaçların büyükleri ve kapladıkları alanlar dikkat alınarak planlanmış. Le Corbusier’in La Tourette Manastırı tasarımında gördüğümüz bir düşüncesi vardı. Corbusier, manastırın ortasını tamamen boş bırakmıştı: bu boş alanın kuşlar ve rüzgar ile kendiliğinden oluşan bir bitk örtüsüne sahip olması ve kendi peyzajını yaratması amacıyla. Silikon Ev de aslında Corbusier’in bu tutumumun tam zıttından doğan bir tasarım diyebiliriz. Ev, peyzaja ayrılmış bir alanın tam ortasında yapay bir delik yaratıyor.

©Pablo Zuloaga

Silikon Ev, ekibde göre doğanın onlar için bıraktığı boşlukta meydana gelen bir tasarım. “Doğa burada, sadece burada, bize bir boşluk bırakmış. Burayı sadece mimarlık tanımlayan bir şeyle doldurabiliriz.” diyor ve ekiyor “La Tourette’in mantığıyla uyuşuyoruz ama yine de burası ne bir kamuflaj ne bir bütün oluşturma ne de bir ‘ornagik mimari’ arayışı.” Selgas Cano ekibi. Ekip bu tasarımla tamamen sade bir aykırılık tanımlama amacında. Şöyle bir örnek veriyorlar: İtalya’da bazı otoyolların altları gök mavisi boyalıymış. Burada yakalanmak istenen etki aslında o geniş otoyolun altındayken gökyüzüne bakıyormuş hissi yaratmak. Tabiki istenen etki yılın sadece birkça gününde yakalanabiliyormuş -gökyüzünün rengine bağlı olarak. Ekip bu uygulamada aslında yakalanmak istenen etkiye hayranlığını vurguluyor. Silikon Ev de onlara göre doğanın içerisinde bu tarz bir deneme.

©Pablo Zuloaga

Evin bulunduğu yer etrafındaki peyzajda korunması gerekenlerle tıkanmış bir alan. SelgasCano, bu korunacak payzajın içerisinde yalnızca bazı arayüz mekanları doldurmayı hedefliyor. Buralar, arazideki ağaçlarla bölünmemiş, kalıntı yerler. Yine ağaçlarla çevrili olan bu kısımlar da peyzaja dokunmayarak evin kurgulanabildiği tek alanlar. Doğasına saygılı fakat taşkın sınırlara sahip bir ev.

Silikon Ev, yer seviyesinin üstüne ulaşan iki platformla kurgulanmış. Bu iki platformla eğimli olan arazide doğu cephesinde önü daha açık bir mekanların oluşması sağlanmış. Bunun dışında evin manzaraları alanın yer seviyesine bakıyor. Doğal çevrenin kotundan daha aşağıda tasarlanmış Silikon Ev.

©Antonio Terron

Proje, en temelde, iki platformdan meydana geliyor. Ev, bu platformların altında bir çeşit ek mekan olarak düşünülebilir. Projeyi oluşturan bu iki platformun en önemli özellikleri rahat, yumuşak kaplamalı ve içinde yaşama imkan veren karaktere sahip olmaları. Her bir platformun kendine ait rengi ve -ulaşımlarını sağlamak üzere- farklı kotlardan bağlantılara sahip. Her bir platform projede birbirinden bağımsız yaşanacak başka bir alanı tanımlarken bir yandan da birbirleri olmadan var olamıyor. Aslında böyleceiç mekanla ilgili söylenebilecek tek şey de alanın içinde platformlarla kayboluyor oluşu. Evin içi, evin doğal çevreye bağlanan dış mekanından sonra meydana gelen bir yer sadece.

©Archdaily

Silikon Ev projesi yalnızca dış mekana bağlı gelişen bir tasarım. İki yatay platformun geliştirdiği ev, metaforik bir uzaklıkla kurgulanmış. Ekibe göre bu cansız doğa, yeniden üretilmiş veya soyut çevre arasındaki mesafe. Bir başka şekilde şöyle tanımlıyorlar: Silikon Ev, toprak ve havanın birbirine göre olan durumunun dışavurumu. Toprak ve hava birbirine karışan ve katılan fakat birbirine ait olmayan iki şey.

The post Silikon Ev appeared first on Arkitektuel.

© Gili Merin

Aldo Rossi ve Carlos Aymonino’nun ortak olarak tasarladıkları Gallaratese Konut Bloğu, postmodern kimliği ile mimarlık tarihine adını yazdırmış bir tasarım. II. Dünya Savaşı sonrasında Avrupa’daki pek çok şehirde yeterli sayıda konut bulunmuyordu. Bu şehirlerin başında gelen Milano’da, 19. yüzyılın ortalarında 50,000-130,000 kişi için yeni yerleşim yerleri tasarlama planları yapılıyordu. Gallaratese Konut Bloğu, bu ihtiyacın bir sonucu olarak tasarlanan beş farklı bloktan oluşan bir konut yapısı.

© Gili Merin

İtalya’nın yetiştirdiği iki başarılı mimar olan Rossi ve Aymonino, Gallaratese’nin tasarımına başladıkları yıllarda kentsel morfoloji çalışmaları ilke biliniyorlardı. İki mimar da tek, yalnız yapılar yapmaktan zevk almıyorlardı; tasarımlarını yeni bir yaşam ve kent kurgulamak üzerine yoğunlaştırıyorlardı. İkilinin hayallerindeki ideal yerleşim yeri; konut, ticaret ve endüstri gibi farklı unsurların bir araya geldiği eklektik bir toplum yapısına sahipti. Bu nedenle Gallaratese Konut Bloğu ikili için bulunmaz bir fırsattı. Teorik olarak tasarladıkları toplum yapısını sıfırdan gerçeğe dönüştürebileceklerdi.

© Gili Merin

Rossi ve Aymonino, 1950’lerde bir grup modernist mimarın bir araya gelerek geliştirdikleri Project X isimli mimari deneylerden ilham aldı. Aralarında Le Corbusier’nin tasarladığı Unite d’habitation’un da bulunduğu projeler açık teraslar ve yapıları birbirine bağlayan köprüler gibi mimari elementler ile izole toplu konut binalarını interaktif, kentin bir parçası olan yapılar haline getirmeye çalışıyordu.

© Gili Merin

İki mimarin ütopik mimari fikirleri birleşerek beş konut yapısından oluşan Gallaratese Konut Bloğu’nu oluşturdu. A1, A2, B ve C blokları Carlos Aymonino tarafından tasarlanırken en uzun yapı olan D bloğu Aldo Rossi tarafından tasarlandı.  Kompleksin güney ucunda bulunan A1 ve A2 blokları, kademeli formlar, yapının içindeki ve dışındaki sirkülasyon elemanları ve hücresel mekansal organizasyon gibi mimari unsurlara sahip. 8 katlı iki binanın tasarımında Aymonino, tarihi Roma Trajan Forum’undan esinlenmiş.

A1 ve A2 bloklarının buluştuğu dar açılı noktanın kuzeyinde 6 katlı B bloğu var. 3 binanın buluştuğu bu kesişim noktasında üç yapının etrafını sardığı bir amfi tiyatro ve  ortak kullanım amacıyla tasarlanan bir meydan bulunuyor. A1, A2 ve B bloklarının üçü de Aymonino tarafından tasarlanmış olsa da her bir blokta farklı yaşam modülleri önerilmiş. Bazı daireler bir kamusal bir avlunun etrafına yerleştirilmiş. Bazı dairelere ise doğrusal uzun bir koridor aracılığıyla ulaşılıyor. Carlos Aymonino’nun tasarladığı dördüncü yapı olan C blok ise Rossi’nin tasarladığı D bloğu kompleksin geri kalanına bağlayan 2 katlı bir bina.

© Burçin Yıldırım

Rossi’nin tasarladığı D blok oldukça düzenli yapısı ile Aymonino’nun görsel ve yapısal komplikeliğe sahip bloklarından farklı bir karakter barındırıyor. İtalyan ressam Giorgio de Cherico’nun 1930lu yıllarda yaptığı resimler Rossi’nin üzerinde büyük bir etki bırakmış. Rossi’nin Cherico’nun tarzından etkilendiği kolayca anlaşılabiliyor.

© Gili Merin

D bloğu oluşturan tüm elemanlar tamamen fonksiyonel. Rossi tasarımında hiçbir süse yer vermemiş.  Bu prensibin sebebi ise mimarın 200 metrelik cephe boyunca düzenli bir şekilde tekrar eden kare şeklindeki pencerelerin yarattığı görsel etkiyi bölmek istememesi. 200 metre uzunluğundaki yapının her bir konut birimine tasarlanan galerilerden erişiliyor.

© Gili Merin

Rossi’nin tasarımının en belirgin özelliklerinden biri ise zemin katında kullanılan minimal ve süssüz sıra taşıyıcılar. Antik eserlerin sıra sütunlarını andıran bu taşıyıcı duvarlar, pencereler ile birlikte cephede yoğun bir tekrar etkisi yaşatıyor. Morfolojik yalınlığı ile D bloğu, Gallaratese Konut Bloğu’nun genelinden ayrılan bir mimariye sahip. Tamamıyla beyaza boyanan yapı, Aymonino’nun kahverengi ve kırmızı renkli birimlerinin yanında dikkat çekiyor.

1972 yılında tamamlanan Gallaratese Konut Bloğu, tamamlandığı andan itibaren pek çok kesimden eleştirilere maruz kalmış. Evsiz vatandaşların konaklaması için kullanılan kompleks 1974 yılında tüm sakinleri tarafından terk edilmiş.

The post Gallaratese Konut Bloğu appeared first on Arkitektuel.

La Tourette Manastırı (Sainte Marie de La Tourette), Le Corbusier’nin Avrupa’da yaptığı son eser olarak biliniyor. Fransa’nın Lyon şehrinde bulunan manastır, sessizlik orucunda bulunan 100 keşişin konaklaması amacıyla tasarlanmış. Papaz Marie-Alan Couturier’e göre La Tourette’in görevi ‘yüz vücut ve kalp için sessiz bir yuva yaratmak’. Keşişlerin günlük yaşamlarına uygun olacak şekilde düşünülen yapının içinde 100 hücre, bir ortak kütüphane, revaklı bir çatı bahçesi, bir kilise ve derslikler bulunuyor.

© Samuel Ludwig

Yapıda, Le Corbusier’nin alışılagelmiş 5 mimari prensibinin tamamını görmek mümkün. Birinci katın kolonlar ile bir üst kata taşınması ilkesi olarak tanımlayabileceğimiz pilotis, yapıda bu beşliden en belirgin olanı.  Avlu duvarların iç kısmına yerleştirilmiş kolonlar sayesinde yapının iç cephesine uzun şerit pencereler yerleştirilebilmiş. Yürünebilir ve yeşil çatı, mimari bir promenat. La Tourette bu bağlamda işlevleri tamamen farklı olsa da Villa Savoye ile ortak özellikler taşıyor.

© Fernando Schapochnik

Proje alanı, Le Corbusier tarafından özel olarak seçilmiş. Eğimli bir etek üzerinde bulunan arazinin geniş bir manzaraya açılması, burayı özel kılıyor. Manastırdaki 100 hücrenin her biri manzaraya bakan bir balkona sahip ve ortak olanların üzerinde konumlanmış.  Dikdörtgensel forma sahip kütle betonarme taşıyıcı elemanlara sahip ve yapının dört cephesinin üçünde inişli çıkışlı cam yüzeyler mevcut.

La Tourette Manastırı – Le Corbusier plan

Manastır, merkezi bir avlunun etrafını saran U şeklindeki bir kütle. Avlunun dışarısı ile bağlantısı, ucuna yerleştirilen şapel ile kesilmiş. Le Corbusier’nin amacı, manastırın içinde yaşayacak keşişlere en çok ihtiyaçları olan iki şeyi vermesi: sessizlik ve huzur. Bu nedenle yapı mimari olarak gösterişli bir yapıya sahip değil. Manastır içerisinde kullanıcılarına sunduğu hayat ile yaşayan bir yapı.

Yapıya karakterini iç mekanlar veriyor. Yemekhane gibi ortak alanlarda döşemeden tavana uzanan cam kaplama, vadi manzarası ile herkesin kullandığı mekanları daha yaşanılır kılıyor. Pencerelerin dikey beton tirizleri ve yatay elemanlar Le Corbusier’nin Modulor ölçülerine göre düzenli olmayan aralıklarla yerleştirilmiş.

© Fernando Schapochnik

Manastırın içinde, güçlü ışık ve renk kullanımı ile ruhani bir hava kazandırılmış beton bir kutu bulunuyor. Yapının cephelerinde bulunan 5 farklı tipteki açıklıktan içeri giren güneş ışığı sayesinde manastır farklı bir karaktere bürünüyor. Ayrıca bu açıklıklarda kullanılan farklı renkler manastırın içine canlılık katıyor.

© Fernando Schapochnik

La Tourette, Le Corbusier’nin amacını genel olarak gerçekleştirdiği bir eser olsa da, yapı bazı noktalarda eleştiriye maruz kalmış. Bazı hücrelerin büyüklüğü, odaların ses geçirmezliği ve yapının genel akustiği kullanıcılar tarafından sorgulanan mimari unsurlar. Bu anıtsal yapının bakımı da pek kolay değil. Manastırda betonun yer yer çatlaması, tehlikeli bir şekilde yerleştirilmiş elektrik tesisatı ve kusurlu yalıtım sorunları var.

© Samuel Ludwig

Manastırın en önemli mimari deneyimlerinden birini kilise girişe inen rampa sunuyor. Ritmik fakat düzensiz açıklıklar ile çevrelenmiş oldukça ciddi beton koridor, manastırın renkli iç mekanlarına doğru yönelen soğuk bir metal duvara çıkıyor. Bu yolculukta manastırın resmi ve ciddi karakteri ile iç mekanın sıcaklığı güzel bir tezat oluşturmakta.

© Samuel Ludwig

La Tourette, kırk yılı aşkın bir süredir kullanıcılarını, ziyaretçileri, mimarlar ve öğrencileri ağırlayan bir yapı. Günümüzde manastır, farklı disiplinlerden binlerce insanın buluşma noktası.

The post La Tourette Manastırı appeared first on Arkitektuel.

Richard Meier’in 1969 yılında tamamladığı Saltzman Evi (Saltzman House) ünlü mimarın ilk eserlerinden bir tanesi. Saltzman Evi’nin tasarımı, tamamen beyaz cephesi, geometrik kompozisyonu ve ışığa verilen önem ile tipik bir Meier stiline sahip. Yapı bu bağlamda mimarın diğer tasarımları olan Rachofsky Evi ve Atheneum ile de oldukça benzerlik gösteriyor. Buna ek olarak, Meier’in mimarlığının ilk dönemlerinde Modernizm akımından ve Le Corbusier’nin tasarım prensiplerinden oldukça etkilendiği söylenebilir.

© Scott Frances – richardmeier.com

Saltzman Evi, Doğu Hampton’da 12,000 metre karelik düz bir arazi üzerinde bulunuyor. Ev iki ayrı hacimden oluşuyor: üç katlı ana yapı ve ana kütleye bağlanan bir ziyaretçi evi. Yapıya uzaktan bakıldığında evin kübik şekli yer ve gökyüzüyle birleşen 2 boyutlu bir kare özelliği kazanıyor.

© Scott Frances – richardmeier.com

Meier, zemin kattan gözükmeyen Long Island’ın deniz manzarasının ev içinden izlenebilmesi için ortak kullanım amacıyla tasarlanan evin üst katları bir miktar yükseltilmiş.   Üst katların yükseltilmesi, evin genel formuna bir hafiflik kazandırıyor. Bu bağlamda Meier’in, Le Corbusier’nin pilotis kurgusunu daha şık ve zekice Saltzman Evi’ne uyarladığını görebiliyoruz. Böylece Saltzman Evi, iç mekanların ışık alması amacıyla stratejik olarak yerleştirilmiş boşlukların tanımladığı ve hafiflettiği anıtsal bir kütle özelliği kazanıyor.

© Scott Frances – richardmeier.com

Evin kıvrımlı dış cephesi beyaza boyanmış dikey ahşap siding ile kaplanmış ve cephede şerit pencereler tercih edilmiş. Saltzman Evi’ne, misafir evine bağlı olan merdiven ile giriliyor. Bu merdiven evin orta katındaki yükseltilmiş bir yürüyüş yoluna bağlanıyor. Giriş koridorunun yanında ferah ve fazlaca güneş ışığı alan iki kat yüksekliğindeki salon var. Bu geniş mekan yalnızca içinden yükselen yuvarlak çelik kolonlar ile bölünmüş durumda.

Kapalı bir terası, giyinme odası ve kendi tuvaleti bulunan ana yatak odası, bu geniş salonun hemen yanında. Evin merkezinde aşağı kata inen bir diyagonal merdiven var. Aşağı kat, üst kata kıyasla daha fazla bölümlere ayrılmış. Bu katta yer alan ahşap, yük yaşıyıcı duvarlar bu katı mutfak, çalışma odası, iki tuvalet, dört yatak odası ve yemek odası gibi mekanlara ayırıyor. Evin en üst katının büyük bir kısmını aşağıdaki salona bakan bir teras kaplıyor. Evin dışında bulunan spiral bir merdiven ise bu üç kata ulaşan bir barşa sirkülasyon aracı olarak görev görüyor.

© Scott Frances – richardmeier.com

Saltzman Evi, Richard Meier’in mimari tarzıyla ilgili pek çok ipucu veren bir eser. Beyaz kullanımı, geometri, katmanlaşma ve Meier’in ışığa verdiği önem gibi Saltzman Evi’nde görülebilecek unsurlar Meier’in daha sonraki tasarımlarında da karşımıza çıkıyor. Bu unsurlardan belki de en önemlisi olan ışık, mekansal konseptlere ve yapılarının genel şekline yön vermekte.

Üst Kat Planı

Richard Meier, Saltzman Evi’ni tamamladıktan kısa bir zaman sonra New York Beşlisi olarak bilinen bir grubun parçası oldu. Meier, modern mimarinin özünü yakalama amacıyla yaptığı çalışmalarını sürdürdü ve 1984 yılında Pritzker Ödülü’ne layık görüldü. Meier,  mimarı akımların fikirsel olarak çokça tartışıldığı o dönemlerde modern mimarlığın en önemli seslerinden biri oldu ve Meier, yıllar boyunca kendi modernist ideallerinin peşinden gitti. Bu sayede Richard Meier, Amerika’nın çıkardığı en önemli mimarlar arasında anılmaktadır.

The post Saltzman Evi appeared first on Arkitektuel.

İngiliz mimar Cedric Price ve tiyatro yönetmeni Joan Littlewood tarafından başlatılan Fun Palace (Eğlence Sarayı), mimari ve teknolojik bir deney. 1962 yılında Price ve Littlewood tarafından temelleri atılan proje; sibernetik, oyun teorisi (game theory) ve bilişim teknolojileri, tiyatro ve durumculuk gibi çağdaş söylem ve teorilerin bir sentezi. Fun Palace’ın amacı, yeni bir deneysel, doğaçlama mimari dil yaratarak mimarlığın ve teknolojinin II. Dünya Savaşı sonrası sürekli değişen kültürel ortama ayak uydurmasını sağlamak. Fun Palace, alışılagelmiş bir bina değil, kültürel ve sosyal koşullara uyum sağlayan bir makine.

 

© MoMA

© Cedric Price Archives, Canadian Centre for Architecture, Montreal.

Joan Littlewood, aklındaki ideal projeyi şu sözlerle anlatıyor: “Londra’da bir sokak üniversitesi tasarlayacağız. Burada, psikologların ve elektronik mühendislerinin sanayi ve savaş için tasarladığı oyunlar olacak. Bilgi müzik kutularından aktarılacak. Oyun alanı, herkesin tiyatro ihtiyacını karşılayacak. Fabrikalardan, dükkanlardan, ofislerden gelen günlük rutinlerinden sıkılmış kadın ve erkekler burada kendi deneyimlerinden skeçler canlandıracak. Mekanın özü ise zorunlu veya resmi olmaması. Burada kalıcı yapılar olmayacak. Hiçbir şey 10 yıldan fazla kalmayacak, bazılarının ömrü 10 gün bile olmayacak. Resmi olmama durumu beraberinde esnekliği getiriyor. Tamamı açık plana sahip yapıda listelenen mekanlar kapatılmayacak.”

© Cedric Price Archives, Canadian Centre for Architecture, Montreal.

Littlewood, rüya projesini gerçekleştirecek mimar bulmanın kolay olmayacağını biliyordu. Hiçbir geleneksel mimar böyle bir mekanı tasarlayamazdı. Ancak, henüz pek kayda değer yapısı bulunmayan, genç Cedric Price sıra dışı bir mimardı. Price, Littlewood’un fikrinin İngiltere’nin sürekli değişen kültürel ortamına ayak uydurabilecek yeni bir interaktif ve değişken mimari dil gerektirdiğini fark etti. Bu doğrultuda çalışmalarına başlayan Price bir bina değil, bir mimarlık manifestosu tasarladı.

© Cedric Price Archives, Canadian Centre for Architecture, Montreal.

Cedric Price, Fun Palace’ı tasarlarken inşaat mühendisi olan iş arkadaşı Frank Newby’den yardım alıyor. Newby ve Price, 14 paralel sıra servis kulelerinden oluşan, Newby’nin tartan grid olarak adlandırdığı iç içe geçen karelerden oluşan bir strüktürel sistem kurgulamış. Merdiven, asansör, elektrik kabloları ve mekanik tesisat kare şeklindeki kulelere yerleştirilmiş. Yapı yaklaşık 237 metre uzunluğunda ve 109 metre eninde. Bu eğlence fabrikasının içinde iki gezer vinç bulunuyor ve yapının içindeki modüller bu vinçler sayesinde taşınıyor. Yapının içindeki merdivenler ve yürüyüş yolları hareket edebilir şekilde tasarlanmış. Kullanıcılar yapının içindeki merdivenleri, duvarları, platformları değiştirerek yeni mekanlar üretebiliyor.

 

© Interactive Architecture Lab

 

© Interactive Architecture Lab

Fun Palace Sibernetik Komitesi, projeyi altı organizasyonel bölüme ayırdı. Birinci Bölüm Pask ve takımının geliştirdiği çeşitli öğretme makinelerine ayrılmıştı. İkinci Bölüm’de tiyatro, müzik ve dans gibi deneyimler sunuluyordu. Üçüncü Bölüm’de genç yönetmenlerin kendi filmlerini yapabileceği bir alan vardı. Dördüncü Bölüm, kullanıcıların kendi deneylerini gerçekleştirebileceği laboratuvarları bulunduruyordu. Beşinci ve Altıncı Bölümler ise resim ve heykelcilik için stüdyo alanları olarak kullanılacaktı.

© Cedric Price Archives, Canadian Centre for Architecture, Montreal.

Price, Littlewood, Pask ve tüm Fun Palace ekibi yıllarca projenin inşa edilebilmesi için bürokratik engeller ile uğraştı. Son olarak 1975 yılında Price 10 yaşındaki projenin artık modasının geçtiğini ve Fun Palace’ı inşa etmenin anlamsız olduğunu belirtti. Projenin zamanı geçmişti ve ilk sanal mimari fırsatı çoktan geçmişti. Bu nedenle Fun Palace hiçbir zaman inşa edilemedi.

 

The post Fun Palace / Cedric Price appeared first on Arkitektuel.

Le Corbusier / © Wikimedia Commons

Brütalist mimari (1952-1975), modern hareketin devamında ortaya çıkan bir mimari stildir. Le Corbusier’nin malzeme seçimini tarif etmek için kullandığı Fransızca béton brut (ham beton) teriminden doğmuştur.

Malzeme, biçim ve işlevin yalın anlatımına duyulan hayranlık brütalizm akımının başlıca özelliğidir. Yapı malzemesi, konstrüksiyonu ve yapının içerdiği iç mekan birimleri dışa vurulur. Başta beton olmak üzere çelik, tuğla ve cam gibi malzemeler ve detaylar yalın olarak gösterilir.

Brütalizmin ortaya çıkışındaki en önemli fartörlerden biri II. Dünya Savaşı’ndan sonra harabelere dönen kentlerde beliren yapı gereci ve parasal kaynak sıkıntısı olmuştur.

Toplumsal ütopyacılığa eşlik eden akım, mimarlığı daha akılcı bir kentsel çevre inşa etmek için kullanmanın yollarını aramıştır. Le Corbusier’nin Unite d’Habitation görüşüne dayanan yüksek yoğunluklu konut bloklarının yapımıyla çözümlenmiştir.

Eleştirmenler tarafından bir toplu konut zaferi ya da kabusu olarak anılan Marsilya’daki dikdörtgen, betonarme konut birimi olan Unite d’Habitation, kapalı sokakları veya koridorları, toplumsal merkezleri ve küçük bir otel yardımı ile kullanıcıları için zengin bir iç kamusal yaşamı teşvik etmek için tasarlanmıştır.

Unite d’Habitation / © Paul Kozlowski

Unite d’Habitation, brütalist mimarinin en belirgin örneklerinden bir tanesidir. Bina pilotis adı verilen sistem ile, yer düzleminden kolonlar ile ayrılmış şekilde durmaktadır. Yapıyı taşıyan en büyük masif kolonlar çıplak bırakılmıştır. Cephe elemanları ve döşemeler brüt betondan oluşturulmuş ve yine çıplak bırakılmıştır.

Yapı, Le Corbusier’nin Modulor’unu en başarılı şekilde kullandığı eserlerindendir. Le Corbusier, mimarideki tüm ölçüleri insan ölçeğine getirme kaygısı ile ürettiği Modulor ölçü birimini tasarımının her aşamasında kullanmıştır.

Chandigarh Meclis Salonu / © Laurian Ghinitoiu

Chandigarh Meclis Salonu, Le Corbusier’nin brütalist eserlerinden bir başkası. Kolonsuz mekanın giriş portiğinin üzerindeki hiperbolik kabuk betonun potansiyelini gösterir.

Brütalizm, sadece savaş sonrası yeniden inşa çalışmalarının bir sonucu değildir. Brütalizmin ana malzemesi beton sadece bütçe açısından pratik bir seçenek değil, aynı zamanda geleceği de temsil eden bir yapı taşıdır. Pek çok brütalist yapının sosyal başarısızlığı sonucu, brütalist akımının kendisi suçlanmış ve sorgulanmıştır. Ancak başarısız örnekler olduğu gibi, başarılı örnekler de mevcuttur. Akım, modern mimarlık ile birlikte günümüzde tekrar gündeme gelmiştir.

The post Brütalizm ve Le Corbusier appeared first on Arkitektuel.

© Wikimedia Commons

Gropius Evi (Gropius House), Bauhaus’un kurucusu Walter Gropius’un kendi ailesi için tasarladığı, Lincoln Massachusetts’de bulunan evi. Gropius’un Harvard Üniversitesi’nde çalıştığı dönem boyuncu ailesinin konaklaması için tasarladığı binanın inşaatı 1938 yılında tamamlandı. Gropius Evi, 2000 yılında New England eyaleti tarafından yüksek öneme sahip tarihi bir eser olarak kabul edildi ve günümüzde Bauhaus ile ilgili Almanya dışında bulunan materyallerin sergilendiği bir müze olarak kullanılıyor.

Walter Gropius ve Bauhaus akımı ile ilgilli daha detaylı bilgi edinmek için Bauhaus’un Kurucusu: Walter Gropius makalesini okuyabilirsiniz.

Gropius Evi, Gropius’un o zamanlar görev yaptığı Harvard Üniversitesi’ne 1 saatlik mesafede, Boston şehrinin dışındaki Lincoln kasabasında bulunuyor. Ormanlık bir yerleşim yerinde bulunan proje alanının çevresinde tarlalar ve çiftlik evleri var. Gropius, kendi evini tasarlarken, çevrenin doğal niteliğini, New England’ın vernaküler mimarisini ve Bauhaus’un seri-üretim ve prefabrike malzemeler gibi modern ilkelerini harmanlamış.

© Wikimedia Commons

1938 yılında, II. Dünya Savaşı’nın ortasında ve modernizm akımının Amerika’da yayılmaya başlandığı bir dönemde tasarlanması, Gropius Evi’nin mimari özelliklerini oldukça etkilemiş. Çevresindeki evlerin malzemelerine ve ölçeğine uygun olarak tasarlanmış ev oldukça gösterişsiz bir yapı. Evin cephesinde geleneksel tuğla, ahşap, şerit pencereler ve cam bloklar kullanılarak materyal bakımından eski ve yeni, geleneksel ve modern, New England ve Avrupa arasında bir denge kurulmak istenmiş. Gropius, geleneksel malzemeler ile bir bağ kurarken bile estetik değerlerden ödün vermemiş. Evi tamamen beyaza boyayarak ve cam ağırlıklı cephe elemanları üreterek eve modern ve Le Corbusier benzeri bir kimlik kazandırmış.

Plan / ©wikiarquitectura.com

Gropius, evin içini tasarlarken vernaküler New England mimarisini göz önünde bulundurmamış. Evin iç mimarisinde Bauhaus tarzından gelen fabrike parçalar ve Marcel Breuer’in tasarladığı mobilyalar tercih edilmiş. Avrupa’da aynı yıllarda yapılan eserlere benzer olarak, Gropius Evi’nde de açık bir mekan organizasyonu ve evin içine yeterli ışık girmesini sağlayacak geniş pencereler kullanılmış. Evin içinde de, cephesinde olduğu gibi minimalist bir renk paleti tercih edilmiş. Eve siyah, beyaz, gri, toprak tonları ve bazı yerlerde kırmızılar hakim.

Bauhaus ilkeleriyle bağlantılı olarak, Gropius Evi’ni ve çevresini oluşturan tüm etkenler maksimum işleve ve sadeliğe sahip olması amacıyla tasarlanmış. Gropius, evin peyzaj düzenlemesiyle de oldukça uğraşmış. Evin çevresinde, güney cephedeki verandaya kadar uzanan uzun ömürlü bitkilerden oluşan bir bahçe oluşturulmuş. Ev düz bir arazi üstünde bulunsa da, Gropius evi çevreleyen ormanlık alanları koruyarak evin güney, doğu ve batı cephelerinin doğa manzarasına sahip olmasını sağlamış.

© Flickr – geneva_wirth

Evin taşıyıcı sistemi, geleneksel New England evlerinde de kullanılan ahşap iskelet sistem. Evin içinde ve cephesinde de tercih edilen ahşap, dikey olarak kullanılarak yükseklik algısı yaratıyor. Gropius Evi, açık plan şemasına sahip bir oturma odası, yemek odası, mutfak, ofis, dikiş odası, üç yatak odası ve dört banyoya sahip. İşlevselliği arttırmak amacıyla evdeki tüm ıslak hacimler evin kuzey batı tarafına yerleştirilmiş ve hepsinde aynı tesisat sistemi kullanılmış.

©wikiarquitectura.com

Gropius Evi Uluslarası Üslüp (International Style) adı verilen mimari akımın ilk temsilcilerinden biri olarak kabul ediliyor. Ayrıca Gropius Evi’ni çevredeki evlerden ayıran en temel özelliklerden biri teras çatıya sahip olması. Amerika’nın bazı bölgelerinde ve Avrupa’da teras çatılar yaygınlaşmaya başlasa da, 1930’lu yıllarda Lincoln’de hiçbir evde teras çatı görülmüyordu.

Fagus Fabrikası, Dessau Bauhaus gibi Bauhaus akımının önemli yapıları arasında yer alan Gropius Evi, mimarlık tarihi açısından oldukça büyük bir öneme sahip.

The post Gropius Evi appeared first on Arkitektuel.

Ville Radieuse bir diğer adıyla Radiant City, uygulanmamış olsa da Le Corbusier’nin en önemli şehircilik projelerinden bir tanesi. Le Corbusier, daha önce üzerine çalıştığı Ville Contemporaine ve Plan Voisin projelerindeki başarısızlığı üzerine, yeni bir vizyon ile Villa Radieuse’yü tasarladı. Proje ilk olarak 1924 yılında ortaya çıktı, 1933 yılında ise Le Corbusier’nin aynı isimli kitabında yer aldı.

© land8.com

Le Corbusier, mimarlık hayatı boyunca şehirleri daha yaşanabilir, işleyen ve güzel yerler haline getirmeye çalışmış ve pek çok proje ile ideal şehir dokusunu üretmeye çalışmış. Ebenezer Howard ve Frank Lloyd Wright gibi büyük isimlerin şehir planlarından da etkilenen Le Corbusier, ütopik plancılığa kendi yorumunu getiriyor. Mevcut kentleri çağın koşullarına uydurmaya çalışıyor ve doğa, kent, insan uyumuna dikkat çekerek yeni şehirler tasarlamayı hedefliyor. Bu bağlamda pek çok şehircilik projesi deneyen Le Corbusier’nin en önemli projelerinden biri Ville Radieuse. Le Corbusier’nin özellikle Ebenezer Howard’ın The Garden City (Bahçe Kent Modeli) projesinden esinlendiği söylenebilir.

© land8.com

Ville Radieuse, Türkçe’ye Işıldayan Şehir olarak çevrilebilir. İşlevsel bir ulaşım ağı, geniş yeşil alanlar ve bolca güneş ışığı alan yaşam alanları öneren proje hem yeni bir yaşam standardı hem de yeni ve daha iyi bir toplum öneriyor. Buna ek olarak, Ville Radieuse, aynı John Locke’un tabula rasa (boş levha)* önermesinde olduğu gibi bir hiçliğin içinden ortaya çıkmış. Projenin inşa edilmesi için belirlenen alanda yıkılmış vernaküler Avrupa şehirlerinin kalıntılarından başka hiçbir şey yok.

© iamyouasheisme.wordpress.com

*Tabula Rasa: “John Locke, insan zihnini, ilk doğduğu anda boş levha, başka bir söylemle “tabula rasa” olduğunu söyler. Tabula Rasa görüşü Locke’u, her şeyin doğuştan belli olduğunu savunan kaderci filozoflardan ayırır. Locke, dünyayla ilgili fikir edindiğimiz ampirik bir teori ortaya atmıştır. İnsan zihninin, tecrübelerin üzerine geliştiğini söyler. Locke’a göre, doğuştan gelen bir bilgi yoktur, insan tüm bilgiyi duygu ve deneyimleri ile kazanır.”

“Günümüzde şehirler geometrik bir düzen ile tasarlanmadıkları için ölüyor. Gerçek bir geometrik düzenin sonucu tekrardır. Tekrarın sonucu ise standarttır. İşte bu kusursuz formu oluşturur.” Katı ve totaliter bir yapıya sahip olan yeni kent projesi tamamen simetrik, düzenli ve standartlaştırılmış. Prefabrike ve birbirinin aynısı yüksek yapılar Le Corbusier’nin şehrinin temelini oluşturuyor. Kartezyen bir grid sisteme eşit aralıklarla yerleştirilmiş yüksek konut yapıları geniş bir yeşil alanın üzerine oturuyor. Bu sistem sayesinde şehir büyük bir yaşayan makineye dönüşüyor.

© land8.com

Işıldayan Şehrin en önemli özelliklerinden bir tanesi de şehrin belirli bölgelere ayrılması (zoning). Kentin içindeki farklı fonksiyonlar arasında çok keskin bir ayrım var; ticari, konut ve eğlence alanları birbirinden tamamen ayrılmış durumda. Şehrin ticaret merkezi kentin göbeğinde, en merkezi bölgesinde yer alıyor ve burada 200 metre yüksekliğe varan yekpare, heybetli gökdelenler var. Bu devasa yapılar 800 çalışanın görev yapabileceği iş merkezleri. Şehrin ana ulaşım noktası da yine bu merkez. Şehrin geri kalan kısımlarına giden ulaşım hatları bu bölgeden dağılıyor. Bu hatlardan en önemlisi, daha dış bölgelerde yer alan konut bölgelerine yayılan geniş metro ağı.

© fondationlecorbusier.fr

Konut bölgeleri, merkezin dışında yer alıyor ve Unites adı verilen prefabrike apartman binalarından oluşuyor. Dikey bir köy olarak işleyen her bir apartman 50 metre yüksekliğe sahip ve 2,700 kişiyi barındırıyor. Apartmanların giriş katında yemek ve çamaşır hizmetleri veren mekanlar bulunurken, çatı katında ise kreş ve yüzme havuzu tasarlanmış. İki Unite’in arasında yeşil bir park var.

© guerrillasemiotics.com

Le Corbusier, Villa Radieuse’de ortaya çıkardığı fikirleri, Paris, Antwerp, Moskova gibi Avrupa şehirleri ve Fas ve Cezayir gibi Kuzey Afrika ülkeleri için geliştirdiği önerilerde kullanmış. 1949 yılında Hindistan’ın Punjab şehrinde, geliştirdiği katı bölgelendirme sistemini ve geometrik plan düzenini uygulama fırsatı bulmuş. Le Corbusier’nin Ville Radieuse’de kurduğu katı düzen, gelecekte inşa edilen pek çok kentin ilham kaynağı olmuş.

Bu kentlerin başında Brezilya’nın başkenti Brasilia geliyor. Ville Radieuse’nin önerdiği tabula rasa felsefesinden yola çıkarak bomboş bir arazi üzerinde yükselen Brasilia Lucia Costa ve Oscar Niemeyer tarafından tasarlanmış. Brezilya’nın yetiştirdiği en ünlü mimarların başında gelen ikili tasarladıkları kent planında kusursuz bir geometrik düzen, birbirinin aynısı konut üniteleri ve keskin bir fonksiyonel ayrım tercih etmiş. Tamamını Brezilya hükümetinin finanse ettiği kentte Le Corbusier’nin ilkelerini kullanarak toplumsal eşitlik ve adalet olguları sağlanmaya çalışılmış.

© Nicholas Iyadurai

Ville Radieuse her ne kadar uygulanmamış bir proje olsa da, Le Corbusier yarattığı kentten filizlenen fikirleri başka projelerinde uygulamış. Marsilya’da bulunan bir toplu konut projesi olan Unite d’Habitation bunların en önemli örneklerinden.

© Wikimedia Commons

Ütopik mimari ve ütopya şehirler günümüzde bile oldukça tartışılıyor. Ütopyaların varlığı ve öznelliği gibi olgular ütopya şehirlerin inşa edilmesini imkansız kılıyor. Ville Radieuse de ütopya şehirlere yapılan eleştirilere fazlasıyla maruz kalmış bir proje. Her ne kadar sağlıklı yaşam, trafik, ses, kamusal alan ve ulaşım gibi çok önemli noktalara kafa yormuş olsa da, Le Corbusier’nin atladığı pek çok nokta var. Evlerin bir örnekliği, yaşamın standartlaştırılması gibi pek çok öneri insan hayatıyla uymadığı için eleştirilmiş.

© The Pruitt-Igoe Myth

Le Corbusier’den etkilenen şehirler de bu eleştirilere maruz kalıyor. Brasilia örneği bunlardan en belirgin olanı. Brasilia’da kurulan kent düzeni, kentte yaşayanlar için yeterince kamusal alan bulunmaması ve şehrin dışına itilen konut alanlarının birer suç ve sefalet mahaline dönüşmesi savları üzerinden sıkça eleştirilmiş ve projenin pek çok kısmı ya yeniden tasarlanmış ya da yıkılmış.

The post Ville Radieuse appeared first on Arkitektuel.